GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 16 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Dahiliye

Hindistan’da Üçüncü Seviye Kanser Merkezi’nde Karaciğer Kanseri Hastalarının Hayatta Kalma Sonuçları: Retrospektif Kohort Çalışması

✍️ Editör Masası • 📅 14 Kasım 2026 • ⏱️ 35 dk okuma
Hindistan’da Üçüncü Seviye Kanser Merkezi’nde Karaciğer Kanseri Hastalarının Hayatta Kalma Sonuçları: Retrospektif Kohort Çalışması

ORİJİNAL ARAŞTIRMA makalesi

Front. Oncol., 11 Kasım 2026

Bölüm: Kanser Epidemiyolojisi ve Önleme

Cilt 16 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fonc.2026.1949445

  • RJ

    Riya John 1,2,3,4,5

  • SK

    Sivaranjini Kannusamy 1,2,3,4,5

  • AO

    Amey Oak 1,2,3,4,5*

  • SP

    Shraddha Patkar 1,2,3,4,6

  • MG

    Mahesh Goel 1,2,3,4,6

  • SC

    Sandhya Cheulkar 1,2,3,4,5

  • MM

    Manisha Morajkar 1,2,3,4,5

  • MJ

    Meghaj Jadhav 1,2,3,4,5

  • KP

    Kirti Paradhi 1,2,3,4,5

  • ED

    Esha Dashmukhe 1,2,3,4,5

  • SS

    Shubhangi Sahoo 1,2,3,4,5

  • GM

    Gauravi Mishra 1,2,3,4,5

  • RD

    Rajesh Dikshit 1,2,3,4,5

  • PC

    Pankaj Chaturvedi 1,2,3,4

  • SG

    Sudeep Gupta 1,2,3,4

  • 1. Homi Bhabha Ulusal Enstitüsü, Mumbai, Hindistan

  • 2. Navi Mumbai, Hindistan’da Kanser Tedavisi, Araştırması ve Eğitimi için İleri Merkez (ACTREC)

  • 3. Tata Memorial Merkezi, Mumbai, Hindistan

  • 4. Tata Memorial Merkezi, Navi Mumbai, Hindistan’da Kanser Epidemiyolojisi Merkezi

  • 5. Tata Memorial Merkezi, Navi Mumbai, Hindistan’da Kanser Bakımı, HBCR ve Sağlamlık Çalışmaları Bölümü

  • 6. Tata Memorial Hastanesi, Tata Memorial Merkezi, Mumbai, Hindistan’da Cerrahi Kanseroloji Bölümü

Makale ölçümleri

Özet

Arka plan:

Hepatosellüler karsinom (HCC), geç tanı nedeniyle kötü sağlamlık gösterir. Bu çalışma, HCC hastaları arasında beş yıllık genel sağlamlığı ve ölümlükle ilişkili faktörleri tahmin etmiştir.

Yöntem:

Bu retrospektif kohort çalışması, 2018–2019 yılları arasında Tata Memorial Centre’da kayıtlı HCC tanısı almış hastaları kapsamıştır. Alkol kullanımı, hepatit durumu, siroz, biyomarker’lar ve Barcelona Clinic Liver Cancer (BCLC) sistemine göre evreleme dahil klinik değişkenler, elektronik tıbbi kayıtlardan çıkarılmıştır. Toplam hayatta kalma Kaplan–Meier metodu ile, bağımsız belirleyiciler ise çok değişkenli Cox regresyonu ile tahmin edilmiş; kayıpları hesaba katmak için tehlike oranları ters olasılık ağırlama ile yeniden hesaplanmıştır. İstatistiksel analiz için STATA v15.0 kullanılmıştır.

Sonuçlar:

1.025 HCC hastası (ortalama yaş 56,95 ± 12,58 yıl) içinde 879’u (%85,76) erkekti. Siroz 545 hastada (%53,17), hepatit B enfeksiyonu 457 hastada (%44,59), alkol kullanımı ise 268 hastada (%26,15) mevcuttu. BCLC evre C 402 hastada (%39,22), evre D 92 hastada (%8,98) görülürken, 815 hastada (%79,51) orta derecede bozulma vardı. Medyan toplam hayatta kalma 10,81 aydı (1-, 3-, 5-yıl: %48,17, %25,72, %17,75). Dişiler erkeklere göre daha uzun hayatta kalmıştır (17,35’e karşı 9,79 ay; p=0,03). Hayatta kalma, BCLC evre A’dan evre D’ye doğru kademeli olarak azalmıştır (54,57’den 3,42 aya; p<0,001). Kilonla düzeltilen analizde, alkol kullanımı (aHR=1,40), hepatit B (aHR=1,69), şiddetli bozulma (aHR=4,78) ve BCLC evre D (aHR=2,88) ölümü bağımsız olarak öngörmüştür. Kombinasyon tedavisi, tedavi almayanlara kıyasla hayatta kalma açısından iyileşme ile ilişkilidir (aHR=0,52’ye karşı tedavi almayanlarda aHR=1,44).

Sonuç:

Bu kohorttaki HCC hastaları kötü toplam hayatta kalma göstermiştir; bu durum, sonuçları iyileştirmek için daha erken tanı ve evreye uygun, zamanında tedavi ihtiyacını vurgulamaktadır.

Giriş

GLOBOCAN 2022’ye göre hepatosellüler karsinom (HCC), dünyada altıncı en sık görilen kanser ve kansere bağlı ölümlerde üçüncü başlıca nedendir (). Yapılan tahminlere göre küresel düzeyde 866.136 yeni kanser vakası teşhis edilmiş ve 758.725 ölüm kaydedilmiş; erkek:kadın oranının 0.86 olması hastalığın kötü prognozunu ortaya koymaktadır (). Coğrafi açıdan HCC’nin yükü en ağır şekilde Asya ülkelerinde görülmekte, bu ülkelerde 607.361 yeni vaka raporlanırken Hindistan 38.703 yeni vaka ile katkı sağlamıştır. Hindistan’da yaşa standartlaştırılmış oran 2.7’dir (kümülatif risk: %0.33 ve beş yıllık yaygınlık oranı 3.8) (). Hindistan’daki insidans, Doğu Asya ülkelerine göre nispeten düşük olsa da önemli ölçüde bölgesel farklılıklar göstermekte ve bazı bölgelerde artış eğilimindedir ().

HCC vakalarının çoğu 40 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde görülür; insidans yaşla birlikte artar ve genellikle hayatın yedinci on yılında zirveye ulaşır (). HCC’ye yol açması yaygın olarak bilinen risk faktörleri B hepatiti ve C hepatiti enfeksiyonları ile alkolik karaciğer hastalığıdır (, ). Başka katkıcı faktörler arasında beslenme, meslek, diyabet, hipertansiyon veya diğer eşlik eden hastalıklar, aile öyküsü, coğrafi bölge, ırk, cinsiyet ve yaş yer almaktadır (). HCC’nin teşhisi genellikle karakteristik radyolojik görüntüleme ve alfa-fetoprotein (AFP) gibi biyomarkerlara dayanır. HCC ileri evrelere kadar genellikle belirti vermediği için hastaların çoğu tedavi edici tedavinin artık mümkün olmadığı ileri evrelerde teşhis edilir. HCC’nin prognozu teşhis sırasındaki evreye bağlıdır, çünkü tedavi doğrudan ona bağlıdır: Erken evre HCC cerrahi rezeksiyon, karaciğer nakli veya lokoregional ablasyon tedavileriyle potansiyel olarak tedavi edilebilirken, ileri evre HCC genellikle transarteriyel kemoeMBOLIZASYON veya sistemik hedefli tedavilerle huzur verici (palyatif) amaçla yönetilmektedir ().

Risk faktörleri ve geç başvuru sorunları açısından, belirli popülasyonlarda hayatta kalma sonuçlarının analizi önemlidir. Bu çalışma dolayısıyla, Mumbai’daki Tata Memorial Hastanesi (TMH) ve İleri Tedavi, Araştırma ve Eğitim Merkezi (ACTREC) kayıtlı hastaların beş yıllık hayatta kalma analizini gerçekleştirmektedir. 2018 ve 2019 yılları arasında kayıtlı HCC hastalarının genel hayatta kalmasını tahmin etmek ve hayatta kalmayı etkileyen temel prognoz faktörlerini belirlemek; böylece Hindistan bağlamında HCC’nin gelecekteki yönetim stratejilerini yönlendirebilecek veri sağlamak amaçlanmaktadır.

Yöntem

Çalışma tasarımı ve ortamı

TMH’nin Mumbai’daki Hastane Kayıtlı Kanser Veritabanı (HBCR) verilerini kullanarak HCC hastaları üzerinde retrospektif bir kohort çalışması yürüttük. Çalışma kohortu, 1 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2019 tarihleri arasında TMH veya ACTREC’ye kayıtlı, patolojik veya radyolojik olarak doğrulanmış HCC’li hastalardan oluşmaktaydı. Diğer primer tümörlerden kaynaklanan kanser metastazı olan hastalar çalışmaya alınmadı. Çalışma, TMH’nin Kurumsal Etik Komitesi (IEC) tarafından onaylandı (proje numarası 901100) ve retrospektif tasarım nedeniyle bireysel aydınlatılmış onay alımından vazgeçildi; veriler departmanın düzenli takip kayıtlarından çıkarıldı. Site ve histoloji kategorizasyonu, Onkoloji için Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’nın 3. Baskısı (ICD-O-3) kullanılarak yapıldı.

Veri toplama

Klinik ve sosyodemografik veriler hasta dosyalarından, Elektronik Kayıt Sistemi (EMR) üzerinden çıkarıldı ve Onco-Insight veritabanına girildi. Eğitimli kayıt personeli, dahili hata denetimleri içeren kendi yazılımlarını kullanarak veri alıntılarını gerçekleştirdi. Her hasta için aşağıdaki değişkenler toplandı:

Sosyodemografik faktörler ve yaşam tarzı risk faktörleri

Tanı yaşı, cinsiyet, eğitim, meslek, ikamet bölgesi, kronik B ve/veya C hepatiti öyküsü, alkol ve tütün kullanımı ile karaciğer sirozu.

Klinik faktörler

Tanı yöntemi, tümör histolojisi ve derecesi, hastalığın klinik yayılımı ve Barcelona Karaciğer Kanseri (BCLC) ve Hong Kong Karaciğer Kanseri (HKLC) evrelerini içeren evreleme bilgileri kaydedildi. Sunum sırasında Child–Pugh skoru ile karaciğer fonksiyon durumu ve Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) skoru ile performans durumu da kaydedildi. Laboratuvar biyomarker’ları alfa-fetoprotein (AFP) düzeylerini ve diğer tümör marker’larını (örneğin CA 19-9: Karbonhidrat Antijeni 19.9, CEA: Karsinomembriyonik Antijen) içeriyordu.

Tedavi ayrıntıları

Hastanın TMH veya ACTREC’de herhangi bir kanser yönlendirmeli tedavi alıp almadığı ve uygulanan modaliteler kaydedildi. Tedavi modalitesi altı gruba ayrıldı: cerrahi (hepatektomi veya karaciğer nakli), radyoterapi (dıştan ışın radyoterapi/stereotaktik beden radyoterapi [EBRT/SBRT] ve transarterial radyoembolizasyon [TARE]), kemoterapi (transarterial kemoterapi embolizasyonu [TACE], kapesitabin, gemcitabin ve diğer sistemik ajanlar), imünoterapi/hedefli terapi (sorafenib, lenvatinib, regorafenib, nivolumab ve atezolizumab–bevacizumab kombinasyonu), kombinasyon tedavisi ve tedavi almamak. Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ve imünoterapi/hedefli terapi yalnızca tek başına verildiğinde ilgili modalite altında, başka bir tedavi modalitesi ile birlikte verildiğinde ise kombinasyon tedavisi altında sınıflandırıldı. Radyofrekans ablasyonu [RFA] ve mikrodalga ablasyonu [MWA] gibi termik ablasyonlar başka tedavilerle birlikte verildi.

Takip

Tüm hastalar tanı tarihinden ölüm veya çalışma döneminin sonuna kadar takip edildi. Tüm hastalar 31 Aralık 2024 tarihine kadar takip edildi. Takip bilgileri hastane ziyaret kayıtları ve kayıt personeli tarafından yapılan aktif telefon takip çağrıları ile elde edildi. İlgili sonuç genel hayatta kalma olup, tanıdan herhangi bir nedenden ölüme kadar geçen zaman olarak tanımlandı.

Eksik veri yönetimi

Takipten kaybedilen hastalar, son temas tarihinde izlenmeye kapatıldı ve o noktaya kadar hayatta kabul edildi. Hayatta kalma olasılıklarının tahmininde Kaplan–Meier yöntemi, bu izlenmiş gözlemleri doğrudan hesaba katmaktadır. Eksik veya bilinmeyen değere sahip diğer değişkenler (örneğin Child–Pugh skoru, BCLC evresi, ECOG performans durumu) için eksik veri içeren olgular “bilinmiyor” olarak işaretlendi.

İstatistiksel analiz

Veri analizi STATA yazılımının 15.0 sürümü (STATA-CORP LLC, College Station, Texas, USA) kullanılarak gerçekleştirildi ve hayatta kalma grafiklerinin oluşturulmasında R yazılımının 4.5.2 sürümü kullanıldı.

Hayatta kalma analizi

Hayatta kalma olasılıkları Kaplan–Meier yöntemiyle tahmin edildi ve zaman içinde hayatta kalan hastaların oranını görselleştirmek amacıyla hayatta kalma eğrileri oluşturuldu. Farklı alt gruplar arasında hayatta kalma karşılaştırması log-rank testiyle yapıldı. Tüm kohort için ve ilgilenilen temel katmanlar için medyan hayatta kalma süresi ile 1-, 3- ve 5-yıl hayatta kalma oranları 95% güven aralıkları (GA) ile hesaplandı.

Cox orantılı risk modeli

Hayatta kalma için bağımsız prognoz faktörlerini belirlemek amacıyla, tek değişkenli Cox regresyon analizinde genel hayatta kalma ile ilişkili bulunan değişkenler (p<0.05), çok değişkenli Cox orantılı risk regresyon modeline alındı; yaş (<40, 40–59, >60 yaş), cinsiyet, alkol kullanımı, Hepatit B enfeksiyonu, Hepatit C enfeksiyonu, Child–Pugh skoru (A, B, C), AFP düzeyi (normal vs. yükselmiş >400 ng/mL), BCLC evresi (A–D), ECOG performans durumu (yok, orta, şiddetli bozulma) ve tedavi yöntemi (cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, imunoterapi/hedefli terapi, kombinasyon terapi, tedavi yok) için düzeltme yapıldı. Eşlik eden hastalık durumu tek değişkenli analizde değerlendirildi ancak orantılı risk varsayımının ihlali nedeniyle çok değişkenli modelden çıkarıldı (Model Tanılama’ya bakınız). Cox modeli, kovaryatlar için risk oranlarını (OR’lar) ve 95% GA’ları tahmin etmek için kullanıldı.

Ağırlıklandırılmış risk analizi

İzlenemeyen hastaların risk modeli üzerindeki etkisini değerlendirmek için ağırlıklandırılmış risk oranları kullanıldı. Bu amaçla ters olasılık ağırlama (IPW) uygulandı: gözlemlenen hayatta kalma süresine sahip hastalar için 1, takipten kayıp veriye sahip hastalar için 0 olarak kodlanan ikili bir yanıt göstergesi oluşturuldu. Bu yanıt göstergesi, yukarıda listelenen aynı temel kovaryantların fonksiyonu olarak modellenmek için lojistik regresyon kullanıldı ve gözlemlenme olasılıkları tahmin edildi. Ters olasılık ağırlıkları, bu tahmin edilmiş olasılıkların tersi olarak hesaplandı ve risk oranlarının yeniden tahmini için ağırlıklı Cox orantılı risk modeline dahil edildi.

Model tanıları

Orantılı risk varsayımı, Schoenfeld artıkları ve zaman-etkileşim testleri kullanılarak incelendi. Bir değişken olarak modellendiğinde yaş (<60 ile ≥60 yaş), orantılı risk varsayımını ihlal etti; bunun üzerine yaş üç gruba (<40, 40–59, ≥60 yaş) yeniden kategorilendirildi ve bu ihlal giderildi, bu kategorilendirme çok değişkenli son modelde korundu. Eşlik eden hastalık durumu da orantılı risk varsayımını ihlal etti ancak yeniden kategorilendirmeyle giderilemediği için çok değişkenli son modelden çıkarıldı. Hipotez testleri için iki taraflı p-değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

S Bulgular

Açıklayıcı

Toplam 1.564 karaciğer kanseri hastası kaydedildi, bunlardan 1.025’i hepatosellüler karsinom (HCC) tanısı aldığı için dahil edildi, 539’u ise karaciğeri içeren kolanjiyokarsinom veya metastatik hastalık tanısı aldığı için hariç tutuldu.

Ortalama yaş 56,95 ± 12,58 yıl olup erkeklerde baskınlık vardı (879, %85,76; M:E oranı 6:1). Risk faktörleri arasında tütün kullanımı 336 (%32,78), alkol kullanımı ise 268 (%26,15) hastada bildirildi. Hepatit B en yaygın viral etyolojiydi (457, %44,59), onu hepatit C (136, %13,27) izledi; karaciğer sirozu 545 (%53,17) hastada mevcuttu ve bunların 521’i (%50,83) Child-Pugh A olarak sınıflandırıldı. Eşlik eden hastalıklar arasında diyabet (295, %28,78) ve hipertansiyon (234, %22,83) yer aldı. Yükselmiş AFP (>400 ng/mL) 544 (%53,07) hastada görüldü ve hastaların çoğu orta derecede bozulma (815, %79,51) ve ileri hastalık olarak başvurdu; BCLC evre C (402, %39,22) ve HKLC evre IV (252, %24,59) dahil edildi. Neredeyse yarısı kansere yönelik tedavi almadı (490, %47,80), 174’ü (%16,98) ise kombinasyon terapisi aldı (Tablo 1).

Tablo 1

S. No Karakteristikler Sayı (%) S. No Karakteristikler Sayı (%)
Toplam 1025 9. Sunum Evresi HKLC Evreli
1. Ortalama Yaş (SS) 56,95 ± 12,58 I 28 (2,73)
2. Cinsiyet II 99 (9,66)
Erkek 879 (85,76) III 130 (12,68)
Kadın 146 (14,24) IV 252 (24,59)
3. Risk Faktörleri V 61 (5,95)
Tütün 336 (32,78) Bilinmiyor 455 (44,39)
Alkol 268 (26,15) 10. Sunum Evresi BCLC Evreli
Hepatit B Enfeksiyonu 457 (44.59) A 47 (4.59)
Hepatit C Enfeksiyonu 136 (13.27) B 293 (28.59)
Siroz 545 (53.17) C 402 (39.22)
4. Child-Pugh Skoruᵃ D 92 (8.98)
A 521 (50.83) Bilinmezᵉ 191 (18.63)
B 265 (25.85) 11. ECOGᵇ
C 92 (8.98) İşlev Bozukluğu Yok 141 (13.76)
Bilmeyen 147 (14.34) Orta Derece İşlev Bozukluğu 815 (79.51)
5. Eşlik Eden Hastalıklar Şiddetli İşlev Bozukluğu 54 (5.27)
Şeker Hastalığı 295 (28.78) Bilmeyenᵉ 15 (1.46)
Yüksek Tansiyon 234 (22.83) 12. Tedavi Yöntemi
6. Kanser Ailesi Öyküsü 42 (4.1) Cerrahi (S) 51 (4.98)
7. Tanı Yöntemi Işın Tedavisi (RT) 16 (1.56)
Klinik 13 (1.27) Kemoterapi 133 (12.98)
Biyomarker 366 (35.71) İmmünoterapi/Hedefe Yönelik Terapi 161 (15.71)
İstoloji/Sitoloji 441 (43,02) Kombine Terapi 174 (16,98)
Radyolojik 205 (20,00) Kanser Yönelikli Tedavi Yok 490 (47,80)
8. AFP (ng/mL) Seviyesi
Aralık 1,63 – 1416437
Ortanca (IQR) 757,8 (25,6 – 19302,7)
Yükselmiş (>400 ng/mL) 544 (53,07)

Tata Memorial Hastanesi, Mumbai’de 2018-2019 yılları arasında kaydedilen hepatosellüler karsinom hastalarının sosyodemografik, yaşam tarzı, eşlik eden hastalıklar ve klinik faktörlerin betimleyici dağılımı (n = 1025).

aChild-Pugh (A–C) karaciğer fonksiyonunu yansıtır; daha yüksek puanlar daha kötü fonksiyonu gösterir.

bECOG-PS (0 – 5) hastanın performans durumunu ölçer; 0 bozulma olmadığını, 1 ve 2 puanlar orta derecede bozulmayı, 3–4 puanlar şiddetli bozulmayı ve 5 puan ölümü gösterir.

cAFP (<400 ng/mL normal, >400 ng/mL yükselmiş) bir tümör markeridir.

dHKLC (I – V) ve BCLC (A – D), hastalığın yayılımına, ECOG puanına ve karaciğer sağlığına dayanarak HCC evresini gösterir; daha yüksek evreler daha ileri hastalığı temsil eder.

eBilinmiyor, her değişken için eksik bilgiyi temsil eder.

Hastaların klinik yayılım ve tedavi yöntemlerine göre dağılımı Şekil 1‘de ayrıntılı olarak verilmiştir. HCC içinde 83 hastada (%8,10) lokalize hastalık, 733 hastada (%71,51) bölges hastalık ve 209 hastada (%20,39) uzak metastatik hastalık mevcuttu. Genel olarak 535 hastada (%52,20) kanser yönelikli tedavi uygulanırken, 490 hastada (%47,80) herhangi bir kanser yönelikli tedavi alınmadı. Tedavi alımı hastalık yayılımına göre değişti, ileri evrede sınırlı tedavi seçeneği bulundu. Tüm evrelerde tedavi bırakma gözlemlendi; lokalize evrede 8 hastada (%0,78), bölges evrede 250 hastada (%24,39) ve uzak metastazda 46 hastada (%4,49).

Figür 1

Alınan spesifik tedaviler arasında hepatektomi 90 hastaya (%8,78), karaciğer nakli ise 1 hastaya (%0,10) uygulanmıştır. Radyoterapi temelli işlemler arasında dış ışın/stereotaktik beden radyoterapisi (EBRT/SBRT) 30 hastaya (%2,93), transarterial radyoembolizasyon (TARE) 11 hastaya (%1,07) kapsamaktadır. Termal ablasyon olarak radyofrekans ablasyonu (RFA) 40 hastaya (%3,90), mikrodalga ablasyonu (MWA) ise 7 hastaya (%0,68) uygulanmıştır. Kemoterapi sınıfına dahil edilen transarterial kemoterapilizasyon (TACE) 193 hastaya (%18,83), palliativ kemoterapi rejimleri ise sistematik diğer ajanların yanı sıra kapesitabin 20 hastaya (%1,95) ve gemsitabin 8 hastaya (%0,78) şeklinde verilmiştir. İmunoterapi/hedefli terapi arasında sorafenib 239 hastaya (%23,32), lenvatinib 26 hastaya (%2,54), regorafenib 15 hastaya (%1,46), nivolumab 7 hastaya (%0,68) ve atezolizumab–bevacizumab kombinasyonu 1 hastaya (%0,10) kapsamaktadır. Bu tedaviler ya yalnızca ya da diğer tedavi yöntemleriyle birlikte kombinasyon terapisi kapsamında uygulanmıştır (Tablo 2).

Tablo 2

Kategori Tedavi Sayı (%)
Cerrahi Hepatectomy 90 (8.78%)
Karaciğer nakli 1 (0.10%)
Radyoterapi EBRT/SBRT 30 (2.93%)
Transarterial radyoembolizasyon (TARE) 11 (1.07%)
Termal ablasyon Mikrodalga ablasyonu (MWA) 7 (0.68%)
Radyofrekans ablasyonu (RFA) 40 (3.90%)
Kemoterapi TACE 193 (18.83%)
Kapesitabin 20 (1.95%)
Gemsitabin 8 (0.78%)
İmunoterapi/
Hedefli Terapi
Sorafenib 239 (23.32%)
Lenvatinib 26 (2.54%)
Regorafenib 15 (1.46%)
Nivolumab 7 (0.68%)
Atezolizumab–bevacizumab 1 (0.10%)

Mumbai’deki Tata Memorial Hastanesi’ne 2018-2019 yılları arasında kaydedilen hepatosellüler karsinom hastalarının aldığı belirli tedavi modalitelerinin dağılımı (n = 1025).

Hastanın ne zaman tedaviden ayrıldığı bilgisi Tablo 3‘te gösterilmektedir. Kansere yönelik tedavi almayan 490 hastanın çoğunda bölgesel hastalık (382, %77,96), ardından uzak metastatik hastalık (100, %20,41) ve lokalize hastalık (8, %1,63) bulunmaktaydı. Bölgesel hastalıkta tedaviden ayrılmalar çoğunlukla BSC planından sonra (132, %34,55) ve tedavi planından sonra (102, %26,70) gerçekleşmiş, 73 hastanın (%19,11) ölümü nedeniyle tedaviden ayrıldığı görülmüştür. Uak metastatik hastalarda yarısından fazlası BSC planından sonra tedavden ayrılmıştır (54, %54). Buna karşılık, lokalize hastalık hastaları çoğunlukla araştırmadan sonra tedavden ayrılmıştır (5, %62,5). Genel olarak, BSC planından sonra tedavden ayrılma, bölgesel ve metastatik hastalıkta tedavden ayrılmanın başlıca nedeni iken, lokalize hastalıkta araştırmadan sonra tedavden ayrılma öne çıkmıştır.

Tablo 3

Klinik Yayılım Toplam BSC planından sonra tedavden ayrıldı Araştırmadan sonra tedavden ayrıldı Tedavi planından sonra tedavden ayrıldı Ölüm nedeniyle tedavden ayrıldı
Lokalize 8 (1.63%) 0 5 (62.5) 3 (37.5) 0
Bölgesel 382 (77.96%) 132 (34.55) 75 (19.63) 102 (26.70) 73 (19.11)
Uak Metastaz 100 (20.41%) 54 (54) 22 (22) 11 (11) 13 (13)

Mumbai’deki Tata Memorial Hastanesi’ne kaydedilen hepatosellüler karsinom hastaları arasında herhangi bir kansere yönelik tedavi almayan hastaların dağılımı. (n = 490).

Tablo 4, hayatta veya ölü olduğu bilinen vital durumu olan hastalar (649; %63,3) ile takipten kaybolan hastalar (376; %36,7) arasında temel sosyodemografik, yaşam tarzı, eşlik eden hastalıklar ve klinik özellikleri karşılaştırmaktadır. Değerlendirilen tüm değişkenler açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir (tüm p > 0,05), bu da karşılaştırılabilir temel dağılımlar olduğunu göstermektedir.

Tablo 4

S. No Karakteristikler *Takibi kaybedilen hastalar (n = 376) *Vital durumu bilinen hastalar (n = 649) P Değerig
1. Yaş
<40 40 (10.64) 63 (9.71) 0.595
40-59 190 (50.53) 266 (40.99)
>60 146 (38.83) 320 (49.31)
2. Cinsiyet
Erkek 323 (85.90) 556 (85.67) 0.252
Kadın 53 (14.10) 93 (14.33)
3. Eğitim
Okul ve altı 312 (82.98) 501 (77.20) 0.880
Üniversite ve üstü 64 (17.02) 148 (22.80)
4. Meslek
İşsiz 110 (29.26) 233 (35.90) 0.839
İşli 266 (70.74) 416 (64.10)
5. Bölge
Kuzey 42 (11.17) 64 (9.86) 0.394
Güney 3 (0.80) 12 (1.85)
Doğu 121 (32.18) 214 (32.97)
Batı 149 (39.63) 296 (45.61)
Merkez 13 (3.46) 29 (4.47)
Doğu Kuzey 12 (3.19) 26 (4.01)
Yabancı 36 (9,57) 8 (1,23)
6. Alkol Kullanımı
Evet 95 (25,27) 173 (26,66) 0,442
Hayır 251 (66,76) 434 (66,87)
Bilinmeyenf 30 (7,98) 42 (6,47)
7. Hepatit B Enfeksiyonu
Evet 173 (46,01) 284 (43,76) 0,146
Hayır 198 (52,66) 360 (55,47)
Bilinmeyenf 5 (1,33) 5 (0,77)
8. Hepatit C Enfeksiyonu
Evet 45 (11,97) 91 (14,02) 0,748
Hayır 326 (86,70) 550 (84,75)
Bilinmeyenf 5 (1,33) 8 (1,23)
9. Karaciğer Sirozu
Evet 198 (52,66) 347 (53,47)
Hayır 110 (29,26) 209 (32,20) 0,406
Bilinmeyenf 68 (18,09) 93 (14,33)
10. Child-Pugh Skorua
A 178 (47,34) 343 (52,85) 0,434
B 94 (25,00) 171 (26,35)
C 42 (11,17) 50 (7,70)
Bilinmiyorf 62 (16,49) 85 (13,10)
11. Eşlik eden hastalıklar
Mevcut 292 (77,66) 509 (78,43) 0,321
Mevcut değil 84 (22,34) 140 (21,57)
12. AFP (ng/mL) düzeyic
Normal (<400 ng/mL) 145 (38,56) 295 (45,25) 0,613
Yükselmiş (>400 ng/mL) 209 (55,59) 335 (51,38)
Bilinmiyorf 22 (5,85) 22 (3,37)
13. Klinik yayılımd
Lokalize 25 (6,65) 58 (8,94) 0,097
Bölgesel 272 (72,34) 461 (71,03)
Uzak metastaz 79 (21,01) 130 (20,03)
14. HKLC evrelemee
I 8 (2,13) 20 (3,08) 0,107
II 35 (9,31) 64 (9,86)
III 37 (9,84) 93 (14,33)
IV 94 (25,00) 158 (24,35)
V 30 (7,98) 31 (4,78)
Bilinmiyorf 172 (45,74) 283 (43,61)
15. BCLC evrelemee
A 16 (4,26) 31 (4,78) 0,420
B 90 (23.94) 203 (31.28)
C 157 (41.76) 245 (37.75)
D 43 (11.44) 49 (7.55)
Unknownf 70 (18.62) 121 (18.64)
16. ECOG-PS Skorub
İşlev Bozukluğu Yok 50 (13.30) 91 (14.02) 0.629
Orta Derece İşlev Bozukluğu 300 (79.79) 515 (79.35)
Ağır Derece İşlev Bozukluğu 20 (5.32) 34 (5.24)
Unknownf 6 (1.60) 9 (1.39)
17. Tedavi Yöntemi
Cerrahi 10 (2.66) 41 (6.32) 0.407
Radyoterapi 3 (0.80) 13 (2.00)
Kemoterapi 48 (12.77) 85 (13.10)
İmmunoterapi 56 (14.89) 116 (17.87)
Kombine 59 (15.69) 115 (17.72)
Tedavi Yok 202 (53.72) 288 (44.38)

Tata Memorial Hastanesi, Mumbai’de kayıtlı hepatosellüler karsinom hastaları arasında takipten kaybolanlar ile bilinen vital duruma sahip hastalar arasında sosyodemografik, yaşam tarzı, eşlik eden hastalıklar ve klinik özelliklerin karşılaştırılması (n = 1.025).

a

Child-Pugh (A–C) karaciğer işlevini yansıtır; daha yüksek skorlar daha kötü işlevi gösterir.

b

ECOG-PS (0 – 5), hastanın performans durumunu ölçer; 0 bozulma olmadığını, 1 ve 2 skorları orta derecede bozulmayı, 3–4 skorları şiddetli bozulmayı ve 5 skoru ölümü gösterir.

c

AFP (<400 ng/mL normal, >400 ng/mL yüksek) bir tümör belirtecidir.

d

Klinik Yayılım, tümör yayılımını tanımlar (Yerelleşmiş, Bölgesel, Uzak).

e

HKLC (I – V) ve BCLC (A – D), hastalığın yayılımına, ECOG skoru ve karaciğer sağlığına dayanarak HCC evresini gösterir; daha yüksek evreler daha ileri hastalığı temsil eder.

g

P-değeri, gruplar arasındaki farkı gösteren Ki-Kare Testi’ne dayalı istatistiksel olasılıktır.

Genel hayatta kalma

1.025 hepatosellüler karsinom hastası arasında medyan genel hayatta kalma süresi 10.81 ay olup, 1-, 3- ve 5-yıllık hayatta kalma oranları sırasıyla 48.17%, 25.72% ve 17.75%’dir (Tablo 5; Şekil 2).

Kadın hastalar, erkeklerde 9.79 ay ve 5 yıllık sağkalım 17.43% iken, medyan sağkalım 17.35 ay ve 5 yıllık sağkalım 20.21% ile erkeklere göre daha iyi sonuçlar gösterdi (p = 0.03). Alkol kullanan hastaların sağkalımı kullanmayanlara göre daha kötüydü (medyan: 8.38 ay; 5 yıllık sağkalım: 12.43% ile 12.78 ay; 21.17%; p < 0.001) ve karaciğer sirozlu hastaların sağkalımı belirgin şekilde azalmıştı (medyan: 8.38 ay; 5 yıllık sağkalım: 13.74%) sirozsuz hastalara (23.36 ay; 26.58%; p < 0.001) göre. Sağkalım, karaciğer fonksiyonları kötüleştikçe Child–Pugh A (18.33 ay; 24.56%) ile Child–Pugh C (5.06 ay; 8.21%; p < 0.001) arasında, performans durumu bozuklaştıkça da bozulmadan (31.8 ay; 36.38%) şiddetli bozulmaya (2.9 ay; p < 0.001) kadar kademeli olarak azaldı. Yükselmiş AFP düzeyleri (>400 ng/mL), normal AFP (21.94 ay; 23.21%) ile karşılaştırıldığında daha düşük sağkalımla ilişkilendi (medyan: 6.04 ay; 5 yıllık sağkalım: 11.61%; p < 0.001). İleri evre hastalık belirgin ölçüde kötü sonuçlar gösterdi; medyan sağkalım BCLC A’dan D’ye evreler arasında önemli derecede azaldı (54.57’den 3.42 aya; p < 0.001). Cerrahi (medyan: 68.76 ay; 5 yıllık sağkalım: 57.82%) veya kombinasyon tedavisi (44.71 ay; 39.93%) alan hastalar en iyi sağkalıma sahipken, tedavi almayan hastalar en kötü sonuçları gösterdi (5.03 ay; 5 yıllık sağkalım: 5.60%; p < 0.001) (Tablo 5; Şekil 2).

Tablo 5

S. No Karakteristikler Sayı Medyan 1 yr 3 yr 5 yr P değeri
Toplam Sağkalım 1025 10.81 48.17 25.72 17.75
1. Yaş
<40 103 (10.05) 13.01 54.41 35.05 26.80 0.12
40-59 456 (44.49) 9.43 45.17 24.87 18.38
≥60 466 (45.46) 11.37 48.80 24.20 15.50
2. Cinsiyet
Erkek 879 (85.76) 9.79 45.48 24.32 17.43 0.03
Kadın 146 (14.24) 17.35 62.21 32.85 20.21
3. Eğitim
Okul eğitimi ve altı 813 (79.32) 10.78 47.50 24.12 17.22 0.42
Üniversite ve üstü 212 (20.68) 10.78 48.90 29.24 19.34
4. Meslek
İşsiz 343 (33.46) 12.52 50.23 25.00 15.43 0.99
İşli 682 (66.54) 10.12 46.31 25.91 19.27
5. Bölge
Kuzey 106 (10.34) 9.36 43.31 25.11 13.70 0.01
Güney 15 (1.46) 13.8 59.39 16.97 16.97
Doğu 335 (32.68) 10.28 46.86 24.77 16.11
Batı 445 (43.41) 10.12 46.76 22.76 16.66
Merkez 42 (4.10) 7.72 37.56 21.91 17.53
Doğu Kuzey 38 (3.71) 9.30 46.61 29.66 24.72
Yabancı 44 (4.29) 87.25 83.58 83.58 66.87
6. Alkol
Evet 268 (26.15) 8.38 44.55 20.66 12.43 <0.001
Hayır 685 (66.83) 12.78 50.86 29.04 21.17
Bilinmeyenf 72 (7.02) 5.42 21.75 3.88 –
7. Helatitis B Enfeksiyonu
Evet 457 (44.59) 8.51 42.83 20.53 16.33 0.01
Hayır 558 (54.44) 12.81 51.53 29.26 19.23
Bilinmeyenf 10 (0.98) 3.02 20.83 Nil Nil
8. Helatitis C Enfeksiyonu
Evet 136 (13.27) 14.39 54.30 28.88 13.75 0.02
Hayır 876 (85.46) 10.45 46.84 25.07 18.73
Bilinmeyenf 13 (1.27) 3.02 12.50 Nil Nil
9. Karaciğer Sirozu
Evet 545 (53.17) 8.38 43.38 20.88 13.74 <0.001
Hayır 319 (31.12) 23.36 60.63 37.91 26.58
Bilinmeyenf 161 (15.71) 5.75 29.62 9.43 8.08
10. Child-Pugh Skorua
A 521 (50.83) 18.33 57.77 35.33 24.56 <0.001
B 265 (25.85) 5.59 36.52 11.29 6.45
C 92 (8.98) 5.06 27.37 8.21 8.21
Bilinmiyorf 147 (14.34) 8.02 34.26 16.25 14.44
11. Eşlik Eden Hastalıklar
Mevcut 801 (78.15) 11.37 48.84 26.03 17.81 0.72
Yok 224 (21.85) 9.17 43.95 23.77 17.48
12. AFP (ng/mL) Seviyesic
Normal (<400 ng/mL) 438 (42.73) 21.94 62.60 34.65 23.21 <0.001
Yükselmiş (>400 ng/mL) 544 (53.07) 6.04 33.46 16.62 11.61
Bilinmiyorf 43 (4.20) 12.78 58.70 33.11 33.11
13. Clinik Yayılımd
Lokalize 83 (8.10) 39.32 77.98 52.17 38.96 <0.001
Bölgesel 733 (71.51) 10.41 46.59 23.99 16.19
Uzak Metastaz 209 (20.39) 6.54 35.69 16.74 12.88
14. HKLC Evrelemee
I 28 (2.73) 51.81 81.77 71.55 46.00 <0.001
II 99 (9.66) 43.53 79.28 57.55 41.77
III 130 (12.68) 15.34 52.29 26.27 14.84
IV 252 (24.59) 5.91 30.75 12.23 7.78
V 61 (5.95) 2.99 28.13 6.10 6.10
Bilinmeyenf 455 (44.39) 10.32 45.86 21.58 15.70
15. BCLC Evrelemee
A 47 (4.59) 54.57 89.20 70.17 40.67 <0.001
B 293 (28.59) 22.47 63.91 37.08 24.38
C 402 (39.22) 6.14 33.78 13.11 9.44
D 92 (8.98) 3.42 24.37 10.66 10.66
Bilinmeyenf 191 (18.63) 10.12 43.53 19.81 18.71
16. ECOG-PS Skorub
İşlev Bozukluğu Yok 141 (13.76) 31.8 65.20 48.10 36.38 <0.001
Orta Derece İşlev Bozukluğu 815 (79.51) 10.45 46.37 22.25 14.70
Ağır Bozulma 54 (5,27) 2,9 5,19 – –
Bilinmiyorf 15 (1,46) 4,47 47,14 35,35 17,68
17. Tedavi Yöntemi
Cerrahi 51 (4,98) 68,76 86,92 70,52 57,82 <0,001
Radyoterapi 16 (1,56) 5,72 26,67 – –
Kemoterapi 133 (12,98) 15,44 55,64 19,88 7,69
İmmunoterapi 161 (15,71) 5,95 34,87 9,59 6,85
Kombine 174 (16,98) 44,71 77,40 56,89 39,93
Tedavi Yok 490 (47,80) 5,03 28,60 7,46 5,60

Mumbai’deki Tata Memorial Hastanesi’nde 2018-2019 yılları arasında kaydedilen hepatosellüler karsinom hastalarının (n = 1025) medyan, 1-yıl, 3-yıl ve 5-yıl genel hayatta kalma oranları.

a

Child-Pugh (A–C) karaciğer fonksiyonunu yansıtır; daha yüksek puanlar daha kötü fonksiyonu gösterir.

b

ECOG-PS (0 – 5) hastanın performans durumunu ölçer; 0 bozulma olmadığını, 1 ve 2 puanlar orta derecede bozulmayı, 3–4 puanlar ağır bozulmayı ve 5 puan ölümü gösterir.

c

AFP (<400 ng/mL normal, >400 ng/mL yükselmiş) bir tümör markırüdür.

d

Klinik Yayılım tümör yayılımını tanımlar (Sınırlı, Bölgesel, Uzak).

e

HKLC (I – V) ve BCLC (A – D), hastalığın yayılımına, ECOG puanına ve karaciğer sağlığına dayanarak HCC evresini gösterir; daha yüksek evreler daha ileri hastalığı temsil eder.

f

Her değişken için eksik bilgiyi Unknown (bilinmiyor) göstermektedir.

g

P değeri, gruplar arasındaki farkı gösteren log-rank testi kullanılarak hesaplanan istatistiksel olasılıktır.

Şekil 2

(Tablo 6) Çok değişkenli Cox oransal risk modeli; yaş (<40, 40–59, >60 yaş), cinsiyet, alkol kullanımı, hepatit B enfeksiyonu, hepatit C enfeksiyonu, Child–Pugh skoru (A, B, C), AFP düzeyi (normal vs. >400 ng/mL üzerinde yükselmiş), BCLC evresi (A–D), ECOG performans durumu (yok, orta, şiddetli bozulma) ve tedavi yöntemi (cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, imünoterapi, kombinasyon terapisi, tedavi yok) açısından düzeltildi. Ağırlık düzeltmesinden sonra yaş, cinsiyet ve hepatit C enfeksiyonu genel hayatta kalışla anlamlı şekilde ilişkili değildi. Alkol kullanımı (aHR = 1.40; %95 IG: 1.13–1.73) ve hepatit B enfeksiyonu (aHR = 1.69; %95 IG: 1.35–2.10) ölümlülük artışı ile bağımsız şekilde ilişkiliydi. Child–Pugh sınıfı B (aHR = 1.74; %95 IG: 1.36–2.22) ve yükselmiş AFP >400 ng/mL (aHR = 1.37; %95 IG: 1.12–1.67) ayrıca kötü hayatta kalış ile ilişkiliydi. İleri BCLC evresi, evreye bağlı bir ölümlülük artışı gösterdi (evre B: aHR = 1.78; evre C: aHR = 2.44; evre D: aHR = 2.88, tümü p<0.05); şiddetli bozulma da benzer şekilde ilişkiliydi (aHR = 4.78; %95 IG: 2.32–9.82). Kemoterapi ile karşılaştırıldığında, kombinasyon terapisi hayatta kalışta iyileşme ile ilişkiliydi (aHR = 0.52; %95 IG: 0.39–0.70); yalnızca radyoterapi (aHR = 2.47; %95 IG: 1.59–3.83) ve tedavi yok (aHR = 1.44; %95 IG: 1.06–1.94) ölümlülük artışı ile ilişkiliydi; cerrahi ise anlamlı olmayan bir fayda eğilimi gösterdi (aHR = 0.79; %95 IG: 0.58–1.08). Klinik yaygınlık ve HKLC evrelemesi için ağırlık düzeltmeli risk tahminleri Ek Tablolar ST1 ve ST2‘de sunulmaktadır.

Tablo 6

S. No Karakteristikler Ham HR (%95 IG) Düzeltilmiş HR (%95 IG) Ağırlık Düzeltmeli HR (%95 IG) a
1. Yaş
<40 1.00 1.00
40-59 1.36 (1.00 – 1.85) 1.23 (0.84 – 1.80) 1.21 (0.79 – 1.87)
>60 1.35 (1.00 – 1.83) 1.45 (0.99 – 2.12) 1.40 (0.92 – 2.15)
2. Cinsiyet
Erkek 1.00 1.00
Kadın 0.77 (0.61 – 0.98) 0.94 (0.67 – 1.31) 1.01 (0.73 – 1.40)
3. Alkol Kullanımı
Evet 1.34 (1.12 – 1.62) 1.34 (1.07 – 1.68) 1.40 (1.13 – 1.73)
Hayır 1.00 1.00
4. HBV Enfeksiyonu
Evet 1.23 (1.04-1.45) 1.60 (1.28 – 2.00) 1.69 (1.35 – 2.10)
Hayır 1.00 1.00
5. HCV Enfeksiyonu
Evet 0.95 (0.75-1.20) 0.98 (0.73 – 1.33) 1.03 (0.75 – 1.42)
Hayır 1.00 1.00
6. Child-Pugh Skorub
A 1.00 1.00
B 2.16 (1.78-2.62) 1.64 (1.31 – 2.07) 1.74 (1.36 – 2.22)
C 2.55 (1.88-3.47) 1.17 (0.64 – 2.14) 1.48 (0.86 – 2.55)
7. AFP (ng/mL) Seviyesid
Normal (<400 ng/mL) 1.00 1.00
Yükselmiş (>400 ng/mL) 1.89 (1.60 – 2.24) 1.38 (1.11 – 1.58) 1.37 (1.12 – 1.67)
8. BCLC Evrelemee
A 1.00 1.00
B 1.72 (1.10 – 2.68) 1.83 (1.13 – 2.96) 1.78 (1.23 – 2.58)
C 3.65 (2.34 – 5.68) 2.77 (1.69 – 4.55) 2.44 (1.64 – 3.63)
D 5.39 (3.23 – 8.99) 3.53 (1.70 – 7.33) 2.88 (1.48 – 5.59)
9. ECOG-PS Skoruc
İşlev Bozukluğu Yok 1.00 1.00
Orta Derece İşlev Bozukluğu 1.95 (1.50 – 2.54) 1.18 (0.87 – 1.58) 1.09 (0.84 – 1.41)
Ağır Derece İşfunc Bozukluğu 5.83 (3.81– 8.92) 5.06 (2.70 – 9.50) 4.78 (2.32 – 9.82)
10. Tedavi Yöntemi
Cerrahi 0.31 (0.19 – 0.50) 0.42 (0.24 – 0.76) 0.79 (0.58 – 1.08)
Radyoterapi 1.80 (1.00 – 3.24) 2.35 (1.14 – 4.83) 2.47 (1.59 – 3.83)
Kemoterapi 1.00 1.00
İmmunoterapi 1.72 (1.28 – 2.31) 1.31 (0.93 – 1.85) 1.30 (0.91 – 1.83)
Kombine tedavi 0.48 (0.35 – 0.65) 0.49 (0.35 – 0.69) 0.52 (0.39 – 0.70)
İlaç tedavisi yok 2.05 (1.60 – 2.63) 1.54 (1.14 – 2.08) 1.44 (1.06 – 1.94)

Mumbai’deki Tata Memorial Hastanesi’nde 2018-2019 yılları arasında kaydedilen hepatosellüler karsinom hastalarında genel hayatta kalma için ham, düzeltilmiş ve ağırlık düzeltmeli risk oranları (n=1025).

a

Ağırlık düzeltmeli; takipten kayıp ve eksik korelatifleri hesaba katmak için ters olasılık ağırlıklandırması kavramı kullanılarak hesaplanmıştır.

b

Child-Pugh (A-C) karaciğer fonksiyonunu yansıtır; daha yüksek puanlar daha kötü fonksiyonu gösterir.

c

ECOG-PS (0-5) hasta performans durumunu ölçer; 0 işlev kaybı olmadığını, 1 ve 2 puanların orta derecede, 3-4 puanların şiddetli işlev kaybını, 5 puanın ise ölümü gösterdiğini belirtir.

d

AFP (<400 ng/mL normal, >400 ng/mL yüksek) tümör markırüdür.

e

BCLC (A-D) HCC evresini belirtir; evreler hastalığın yayılımına, ECOG puanına ve karaciğer sağlığına göre artan hastalık ileriliğini temsil eder.

Yaş başlangıçta ikili bir değişken olarak (≤60 ve >60 yaş) modellenmiş; ancak Schoenfeld artık değerlendirmesi oransal risk varsayımının ihlal edildiğini göstermesi üzerine üç gruba (<40, 40-59, >60 yaş) ayrılmış; bu yeniden kategorileştirme ihlali gidermiştir. Komorbidite durumu da oransal risk varsayımını ihlal etmiş ve yeniden kategorileştirmeyle çözülememiş; bu nedenle son çok değişkenli modelden çıkarılmıştır. Kalan korelatifler arasında anlamlı bir oransal risk ihlali gözlenmemiştir.

Tartışma

Bu, Hindistan’daki bir üçüncü derece kanser merkezinde kayıtlı 1.025 hepatosellüler karsinom (HCC) hastasından oluşan retrospektif kohortta, genel hayatta kalma oranlarının kötü olduğunu, medyan hayatta kalma süresinin 10,81 ay ve 5 yıllık hayatta kalma oranının %20’nin altında olduğunu belirtiyor. Takip süresinde hastaların yarısından fazlası, büyük ölçüde hastalığın ileri evrede ortaya çıkması ve bozulmuş karaciğer fonksiyonları nedeniyle hayatını kaybetti. Buluntular, Toni ve arkadaşlarının bildirdiği (1. yılda genel hayatta kalma: %45,5; 3. yılda %24,5; 5. yılda %16,2) bulgularla karşılaştırılabilir ve Hindistan’daki 1-, 3- ve 5 yıllık genel hayatta kalma oranlarının sırasıyla %27,8, %13,4 ve %2,3 olduğu, Hassanipour ve arkadaşlarının Asya ülkelerine ait birleştirilmiş tahminleriyle uyumlu.

Er Hindistan tahminleriyle karşılaştırıldığında hafif bir iyileşme gözlenmiş olsa da, hayatta kalma sonuçları bazı yüksek gelirli ülkelerdeki bulgulara göre mütevazı kalmaya devam ediyor. Buna karşılık, Cancer Research UK ve Ulusal İstatistik Ofisi tarafından bildirilen halk sağlığı tabanlı veriler, kanser nedeniyle 5 yıllık hayatta kalma oranının ancak %10-15,1 olduğunu gösteriyor; bu da kohortumuzda gözlemlenen %17,75’lik 5 yıllık hayatta kalma oranının küresel bağlamda rekabetçi olduğunu öne sürüyor. Bu karşılaştırma dikkatle yorumlanmalıdır, çünkü buluntularımız, yeterli fonksiyonel durum ve üçüncü derece merkeze ulaşacak kaynaklara sahip hastalara yönelik yönlendirme yanlılığının, gerçek bir halk sağlığı tabanlı kayıttan beklenenden daha yüksek hayatta kalma tahminlerini artırabileceği bir quaternary hastane tabanlı kayıttan elde edilmektedir.

Yaşın artmasıyla birlikte eşlik eden hastalıkların yükü artar ve bağışıklık yedek kapasitesi azalır; bu durum tedaviye adaylığı sınırlar ve hayatta kalma sonuçlarını olumsuz etkiler (). Çalışmamızda yaş istatistiksel açıdan anlamlı bir öngörücü faktör olmamasına rağmen, orta yaş hastalarında daha yüksek ölüm oranı gözlemlenmiş ve en yüksek hastalık yükünün 40–59 yaş grubunda görülmüştür. Lee ve arkadaşlarının yürüttüğü çalışmada, 65 yaş altı grubu için 1-, 3- ve 5-year hayatta kalma oranlarının sırasıyla 68,7%, 56,0% ve 39,5%; 60 yaş ve üstü grubu için ise 79,5%, 49,8% ve 30,4% olarak bildirilmiştir (). Benzer bulgular Toni ve arkadaşları ile Xu ve arkadaşları tarafından da raporlanırken, Hint popülasyonunda yapılan bir kohort çalışmasında Soni ve arkadaşları genç yetişkinlerde daha iyi hayatta kalma bildirmiştir (, , ).

Hayatta kalma cinsiyet farkları belirgindi; kadınların erkeklere göre, özellikle orta yaşta daha iyi sonuçlar göstermesi. Bu avantaj, östrojenin koruyucu etkileri, daha düşük alkol kullanım sıklığı ve menopozdan sonra azalma eğiliminde olan sağlık hizmetinden yararlanma davranışları farklarıyla açıklanabilir (). Cinsiyete özgü hormonlar, daha yüksek DNA sentezi ve davranışsal farklar gibi biyolojik faktörler de hayatta kalmadaki cinsiyet eşitsizliklerinin katkı sağlayıcıları olarak öne sürülmüştür (, ). Soni ve arkadaşları ile Straś ve arkadaşlarının yürüttüğü çalışmalarda da benzer sonuçlar bulunmuş; erkeklerde 1-, 3- ve 5-year hayatta kalma oranları sırasıyla 58,16%, 21,81% ve 9,72%; kadınlarda ise 59,30%, 22,47% ve 11,34% olarak raporlanmıştır, ancak bazı çalışmalar erkeklerde daha uzun süreli hayatta kalma bildirmiştir (, , ). Eğitim ve meslek hayatta kalma ile anlamlı düzeyde ilişkili değildi; buna rağmen daha yüksek eğitim düzeyi veya çalışma durumuna sahip hastalarda sınırlı derecede daha iyi sonuçlar gözlemlenmiş, bu durum daha iyi maddi istikrar ve sağlık hizmetine erişimle açıklanabilir (). Bölgesel farklılıklar da anlamlıydı; yabancı uyruklu hastalarda daha iyi hayatta kalma gözlemlenmiş, bunun yönlendirme yanlılığı, daha erken tanı, daha iyi temel karaciğer fonksiyonu ve kesin tedaviye daha erişilebilirlikle ilişkili olması muhtemeldir.

Bu kohorttaki kötü sağkalımın baskın sürücüsü, bozulmuş karaciğer fonksiyonu ve kötü performans durumu ile birleşen, başvuruda ileri evre olmaktaydı. Hastaların büyük bir oranı ileri BCLC ve HKLC evrelerinde başvuruyordu; bu da Hindistan’daki yapılandırılmış izlem programlarının yokluğunu yansıtıyor. Buna karşılık, gelişmiş ülkelerden yapılan çalışmalar, özellikle siroz ve kronik viral hepatit olan yüksek riskli nüfusların rutin izlemi yoluyla erken evre tespit oranlarının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Hindistan’daki tanıdaki gecikme, böylece gözlemlenen sağkalım açığının önemli bir katkıcısını oluşturmaktadır. Sağkalım başlıca karaciğer fonksiyonu, tümör yükü, performans durumu, AFP düzeyleri ve alınan tedavi gibi klinik faktörlerle belirlenirken, sosyodemografik faktörler ikincil rol oynamıştır.

Alkol kullanımı ve hepatit B enfeksiyonu, Hint ve uluslararası literatürle uyumlu olarak önemli kötü prognoz faktörleri olarak öne çıkmıştır. Düzeltmeye tabi tutulduktan sonra alkol kullanımı (aHR = 1,40; %95 IG: 1,13–1,73) ve hepatit B enfeksiyonu (aHR = 1,69; %95 IG: 1,35–2,10) artan ölümle bağımsız olarak ilişkili kalmış; yaş, cinsiyet ve hepatit C enfeksiyonu ise anlamlılığa ulaşmamıştır, sonuncu büyük ölçüde hepatit C’ye bağlı karaciğer hastalığının doğal seyirini değiştirmede iyileşmiş antiviral tedavilerin sağladığı faydayı yansıtmaktadır. Alkolün siroz ve viral hepatitle sinerjik etkisi, hastalığın ilerlemesini hızlandırması, kohortumuzda açıkça ortaya konmuştur; burada sağkalım, bozulan karaciğer fonksiyonuyla Child-Pugh A’da ortanca 18,33 aydan Child-Pugh C’de 5,06 aya ve kötü performans durumuyla, bozulma olmayan hastalarda 31,8 aydan şiddetli bozulma olanlarda 2,9 aya düşerek kademeli olarak azalmıştır (p < 0,001). Etiyolojik, hepatik ve faktörlerin bu birikimi, hepatosellüler karsinomda sağkalımın tek bir değişkenden çok, tanıdaki karaciğer disfonksiyonu ve fizyolojik rezervin kümülatif yükü tarafından şekillendirildiğini göstermektedir.

Kohortumuzda, şiddetli ECOG performans durum bozukluğu, belirgin derecede daha yüksek mortalite ile bağımsız olarak ilişkilendi (aHR = 4,78; %95 GA: 2,32–9,82); ortalama hayatta kalma süresi, bozukluğu olmayan hastalarda 31,8 aydan, şiddetli bozukluğu olanlarda yalnızca 2,9 aya düştü (p < 0,001) ve bu da işlevsel gerilemeyle ilişkili dik prognostik gradyanı vurguladı. Bu örüntü, Lee ve ark.’nın bulgularını yansıtıyor; bu araştırmada ECOG durumu kötüleştikçe hayatta kalmada karşılaştırılabilir basamaklı bir bozulma bildirildi: 1-, 3- ve 5-year hayatta kalma oranları ECOG 1 için sırasıyla %85,3, %66,9 ve %52,9’dan ECOG 2 için %67,2, %34,4 ve %18,0’a, daha sonra ECOG 3 için %43,3, %22,5 ve %0’a düştü. Benzer gradyanlar Asya ve Batı kohortlarında tutarlı biçimde raporlandı. Diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında, bizim bulgularımız, kötü performans durumunun hayatta kalma üzerindeki etkisinin kademeli bir azalma değil, hastalar hafif bozulmadan şiddetli bozulmaya geçtiğinde daha keskin bir düşüş olduğunu destekliyor. Bu muhtemelen bu hastalarda daha yüksek bir hastalık yükünü yansıtıyor ve bunun üstüne, birçok hastanın agresif tedavi için aday olmaması, hayatta kalma açığını daha da genişletiyor. Kohortlarda tutarlı bu bulgular, ECOG’yi güvenilir ve yaygın biçimde uygulanabilir bir prognostik işaret olarak destekliyor. Bu aynı zamanda, tedavi yoğunluğuyla ilgili kararlar verirken işlevsel gerilemenin önem verilmesi gerektiğini de gösteriyor.

Yükselmiş AFP düzeyleri (>400 ng/mL) kohortumuzda da anlamlı derecede daha kötü sonuçlarla ilişkilendi (orta: 6,04’e karşı 21,94 ay; 5 yıllık sağkalım: 11,61%’e karşı 23,21%; p < 0,001) ve bu durumun hem prognoz göstergesi hem de hastalık yükü belirleyicisi olarak çift rolü olduğunu desteklemektedir. Bu bulgu, AFP <400 ng/mL’li hastalarda 1-, 3- ve 5 yıllık sağkalım oranlarının sırasıyla 80,3%, 61,5% ve 38,9%; ≥400 ng/mL’li hastalarda ise 57,2%, 33,4% ve 27,2% olarak bildirildiği Lee ve ark. çalışmalarıyla genel olarak uyumludur (, ). Hastalık evresi, analizimizde sağkalımın başka bir kritik belirleyicisi olarak kaldı; uzak metastaz veya ileri BCLC/HKLC evresinde başvuran hastalar belirgin derecede daha kötü sonuçlar gösterdi ve bu durum önceki raporlarla tutarlıdır (, ). Burada da bulgularımız Lee ve ark. çalışmalarıyla paraleldir; bu çalışma yerel hastalıkta 1-, 3- ve 5 yıllık sağkalım oranlarını 80,5%, 58,4% ve 37,5%; bölgesel yayılımda ise 33,4%, 22,3% ve 16,7% olarak bulmuştur (). Bütünüyle değerlendirildiğinde, bu sonuçlar tanı evresinin bu durumda prognozun en güçlü belirleyicilerinden biri olmaya devam ettiğini; erken teşhis edilen tedavi edilmemiş hastaların ileri evrede teşhis edilen ve tedavi edilen hastalardan daha uzun yaşayabileceğini (), dolayısıyla genel sağkalımı iyileştirmede tedavi erişiminin yanı sıra erken teşhisin önemini vurgulamaktadır.

İşlem türünün hayatta kalım üzerinde derin bir etkisi vardı. Cerrahi ile tedavi edilen hastalarda (orta: 68,76 ay; 5 yıllık hayatta kalım: %57,82) veya kombinasyon tedavisiyle tedavi edilenlerde (44,71 ay; 5 yıllık hayatta kalım: %39,93) en iyi sonuçlar gözlenirken, tedavi almayanlarda en kötü sonuçlar görüldü (orta: 5,03 ay; 5 yıllık hayatta kalım: %5,60; p < 0,001). Hastaların neredeyse %40’ı kansere yönelik tedavi almadı; bunun temel nedeni geç evrede başvuruları, yetersiz fonksiyonel rezerv, maddi olanaksızlıklar ve sosyokültürel engellerdi. Xin-Sen Xu ve arkadaşlarının yürüttüğü çalışma, bu kohorttaki 1-, 3- ve 5 yıllık genel hayatta kalımın (GHK) hepatik rezeksiyon hastalarında sırasıyla %74,1, %54,4 ve %46,6; TACE hastalarında %40,3, %24,6 ve %14,9; RFA hastalarında ise %69,3, %48,1 ve %32,9 olduğunu gösterdi. Benzer örüntüler Güney Asya’da da bildirilmiştir. Cerrahi veya kombinasyon tedavisi geçen hastalarda belirgin ölçüde artmış hayatta kalım, hem Hint hem de uluslararası çalışmaların bulguları ile uyumludur. Bu bulgular, Hindistan ile gelişmiş ülkeler arasındaki hayatta kalım farklarının daha çok tümör biyolojisinden çok, geç tanı ve zamanında, evreye uygun tedaviye erişimdeki kısıtlılıktan kaynaklandığını ortaya koyar. Bu kohortta tedavi atamasının rastgele olmadığı, tümör evresi, karaciğer fonksiyonu ve performans durumu tarafından etkilendiği dikkat edilmelidir; dolayısıyla cerrahi ve kombinasyon tedavisiyle ilişkili gözlenen hayatta kalım avantajı nedensel bir tedavi etkisinden çok bir ilişkiyi yansıtır ve gösterime bağlı kalan kafa karıştırıcı faktörlerin (konfonder) ortadan kaldıramayabileceği unutulmamalıdır.

Bu çalışma, Hindistan’dan gelen HCC hayatta kalımı üzerine yapılmış güncel hastane kaynaklı en büyük analizlerden biri olup çeşitli bir tüm Hindistan nüfusunu kapsamaktadır. Standart evreleme sistemlerinin (BCLC, HKLC), performans durumu ölçülerinin (ECOG) ve kapsamlı tedavi kategorilendirmesinin kullanılması bulguların geçerliliğini güçlendirir. Takipten kayıpları dikkate alan çok değişkenli ve ağırlık ayarlı analizler sağlamlığı daha da artırır. Önemlisi, gözlenen hayatta kalım örüntüleri uluslararası literatürle büyük ölçüde uyum göstermekte ve sonuçların dışsal tutarlılığını desteklemektedir.

İkinci derecelik bakım önerisiyle takipten çıkarılan, maddi olanakların ardından takibi bırakan ve uzak eyaletlerde veya hastaneden uzak bölgelerde yaşayan hastalar nedeniyle takipte kayıp (36,7%) dikkat çekici düzeydeydi; istatistiksel düzeltme ters olasılık ağırlama yöntemiyle yapılsa da bu durum hayatta kalma tahminlerini etkilemiş olabilir. Ulaşılan klinik notların değerlendirmesi birkaç etkeni işaretliyordu: bazı hastalara en iyi ikinci derecelik bakım önerilmiş ve sonrasında merkezle iletişimi kesilmiş, bazıları maddi olanak yetersizliği nedeniyle takibi bırakmış, bir kısmı ise hastaneden uzak eyaletlerde veya bölgelerde oturması nedeniyle kontrol ziyaretlerine dönme imkanı sınırlıydı. Buna ek olarak, ikinci görüş, tanı doğrulaması veya tedavi planlaması amacıyla yalnızca buna başvuran ve sonrasında bakımını veya takibini yerel kurumunda sürdüren hastalar da mevcuddu.

Birkaç kısıtlama göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışma, ulusal bir ikinci derecelik yönlendirme kanser merkezinde yürütülen retrospektif, tek merkezli bir çalışmaydı; böyle kurumlara yönlendirilen hastalar, Hindistan’daki genel HCC popülasyonuna kıyasla daha ileri evrede veya daha karmaşık hastalıkla tanı alma eğilimindedir ve bu da yönlendirme yanlılığına yol açar. Dolayısıyla burada bildirilen hayatta kalma tahminleri, daha geniş HCC popülasyonuna doğrudan genellenemeyebilir ve gerçek bir popülasyon tabanlı kayıttan ziyade ikinci derecelik bakım yönlendirme popülasyonunu yansıtan bir sonuç olarak yorumlanmalıdır. İleri evrede başvurmanın tedavi seçeneklerini kısıtlaması ve gözlemlenen ölümü muhtemelen artırmıştır.

Hint’te HCC hayatta kalmasını artırmak için aşamalı bir yaklaşım gerekmektedir. İlk olarak, uluslararası rehberlerde önerildiği gibi, siroz, kronik B hepatiti ve zararlı alkol kullanımı içeren yüksek riskli nüfuslar için risk temelli tarama uygulanmalıdır. İkinci olarak, B hepatiti aşılamasının kapsamının artırılması, antiviral tedavinin erişiminin genişletilmesi ve yapılandırılmış alkol bırakma programlarının yürütülmesi temel önleyici stratejilerdir. Üçüncü olarak, erken yönlendirme yolları ve tanısal ile tedavi hizmetlerine eşit erişim, üçüncü dereceli merkezlerin ötesinde güçlendirilmelidir. Son olarak, halk sağlığı mesajları ve sosyal koruma programları aracılığıyla finansal engellerin, kanserle ilgili yanlış anlayışların ve tedavi terk edilmesinin ele alınması, tedavi alımını artırmak için kritik önem taşımaktadır ().

Sonuç

Hint’te hepatosellüler karsinomlu hastalarda genel hayatta kalma, pek çok hastanın ileri evrede başvurması nedeniyle yeterince iyi değildir. Ancak, güçlendirilmiş önleyici stratejiler, yüksek riskli nüfusların etkili taraması, erken tanı ve kanıta dayalı çok dallı tedavinin zamanında erişimiyle anlamlı iyileşmeler mümkündür. İyileştirici ve evreye uygun tedavilerin kapasitesinin genişletilmesi ile karaciğer hastalığı ve kanser bakımının daha iyi bütünleştirilmesi, sonuçları iyileştirme ve yüksek gelirli ortamlarla hayatta kalma açığını daraltma konusunda açık bir fırsat sunmaktadır. Sürdürülebilir sağlık sistemi yatırımları ve koordineli uygulama ile HCC hayatta kalmasında önemli artışlar sağlanabilir.

İfadeler

Veri erişim ifadesi

Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, gereksiz bir şart koşulmadan yazarları tarafından sağlanacaktır.

Etik ifade

Çalışma, Kurumsal Etik Kurul [ad, örn. IEC-III], Tata Memorial Centre ( proje numarası 901100) [onay tarihi eklenmeli] tarafından onaylanmıştır. Çalışma, yerel mevzuata ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Geriye dönük tasarım nedeniyle yazılı bilinçli onay muaf tutulmuştur.

Yazar katkıları

RJ: Kavramlaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Metodoloji, Doğrulama, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. SK: Kavramlaştırma, Biçimsel analiz, Araştırma, Metodoloji, Gözetim, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. AO: Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme, Kavramlaştırma, Araştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Gözetim. SP: Kavramlaştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Gözetim, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. MG: Kavramlaştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Gözetim, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. SC: Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Yazılım, Doğrulama, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. MM: Veri düzenleme, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. MJ: Veri düzenleme, Araştırma, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. KP: Veri düzenleme, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. ED: Veri düzenleme, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. SS: Kavramlaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Doğrulama, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. GM: Proje yönetimi, Gözetim, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. RD: Kavramlaştırma, Proje yönetimi, Gözetim, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. PC: Proje yönetimi, Gözetim, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. SG: Proje yönetimi, Gözetim, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme.

Fonlandırma

Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayını için finansal destek alınmadığını beyan etmektedir.

Teşekkürler

Yazarlar, bu çalışma için hasta kayıtlarına ve gerekli verilere erişimi kolaylaştıran HBCR ve ACTREC (Tata Memorial Centre, Mumbai’deki Kanser Tedavisi, Araştırması ve Eğitimi için İleri Merkez) bünyesindeki Kanser Bakımı Bölümü ile Hayatta Kalma Çalışmaları’nın sağladığı desteği takdirle karşılıyoruz. Ayrıca, elektronik tıbbi kayıt sisteminin sürdürülmesinde ve veri kalitesinin güvence altına alınmasında yer alan tüm klinik uzmanları, kayıt personelini ve veri yönetim personelini teşekkür ederiz.

Çıkar çatışması

Yazar(lar), bu çalışmanın ticari veya finansal, potansiyel bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ilişki olmadan yürütüldüğünü belirtmiştir.

Üretken yapay zeka beyanı

Yazar(lar), bu metnin hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını belirtmiştir.

Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text) Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup, yazarların mümkün olduğunca gözden geçirmesi de dahil olmak üzere doğruluğun sağlanması için makul çabalar sarf edilmiştir. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncı notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve mutlaka bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekle malzeme

Bu makalenin Ekle Malzemesine çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fonc.2026.1949445/full#supplementary-material

Kısaltmalar

HCC, Hepatocellular Carcinoma; TMH, Tata Memorial Hospital; ACTREC, Advanced Centre for Treatment, Research and Education in Cancer; HBCR, Hospital-Based Cancer Registry; EMR, Electronic Medical Record; ICD-O-3, International Classification of Diseases for Oncology, 3rd Edition; BCLC, Barcelona Clinic Liver Cancer (staging system); HKLC, Hong Kong Liver Cancer (staging system); ECOG (ECOG-PS), Eastern Cooperative Oncology Group (Performance Status); AFP, Alpha-Fetoprotein; CA 19-9, Carbohydrate Antigen 19-9; CEA, Carcinoembryonic Antigen; RFA, Radiofrequency Ablation; TARE, Transarterial Radioembolization; MWA, Microwave Ablation; TACE, Transarterial Chemoembolization; BSC, Best Supportive Care; OS, Overall Survival; HR, Hazard Ratio; aHR, Adjusted Hazard Ratio; CI, Confidence Interval; IPW, Inverse Probability Weighting; SD, Standard Deviation; IQR, Interquartile Range; M:I ratio, Mortality-to-Incidence ratio; M:F ratio, Male-to-Female ratio; GLOBOCAN, Global Cancer Observatory (WHO/IARC cancer statistics database); STATA, Statistical software (StataCorp); R, R statistical computing software

  • Li Q Ding C Cao M Yang F Yan X H e t al.
    Global epidemiology of liver cancer 2022: an emphasis on geographic disparities. Chin Med J (Engl). (2024) 137:2334. doi: 10.1097/CM9.0000000000003264

  • Cancer Today. Cancer Today. Available online at: https://gco.iarc.who.int/today/ (Accessed April 24, 2026).

  • World Cancer Research Fund. Liver Cancer Statistics. Available online at: https://www.wcrf.org/preventing-cancer/cancer-statistics/liver-cancer-statistics/ (Accessed April 24, 2026).

  • Singh A.
    Hindistan’da hepatosellüler karsinom epidemiyolojisi: 2024 için güncellenmiş derleme. J Clin Exp Hepatol. (2024) 14:101447. doi: 10.1016/j.jceh.2024.101447

  • El-Serag H.B.
    Hepatosellüler karsinom: Amerika Birleşik Devletleri’nde son yıllardaki eğilimler. Gastroenterology. (2004) 127:S27–34. doi: 10.1053/j.gastro.2004.09.013

  • Acharya S.K.
    Hindistan’da hepatosellüler karsinom epidemiyolojisi. J Clin Exp Hepatol. (2014) 4:S27–33. doi: 10.1016/j.jceh.2014.05.013

  • Poddar U., Benjamin M., Aggarwal R., Sarangi A., Mathias A., Yachha S.K. ve ark.
    B hepatiti iletimi: dikey iletim orta endemik bölgelerde başlıca yol mudur? Anne-çocuk genotiplerine dayanan kavram kanıtı çalışması. Am J Trop Med Hyg. (2021) 105:1569–74. doi: 10.4269/ajtmh.21-0283

  • Soni S., Pareek P., Narayan S., Rakesh A., Abhilasha A.
    Kuzey-Batı Hindistan’da hepatosellüler karsinom (HCC): epidemiyoloji, risk faktörleri ve sağkalıma odaklanan retrospektif bir çalışma. J Gastrointest Cancer. (2022) 53:921–9. doi: 10.1007/s12029-021-00712-z

  • De Toni E., Schlesinger-Raab A., Fuchs M., Schepp W., Ehmer U., Geisler F. ve ark.
    Tanıda metastazı olmayan hepatosellüler karsinom (HCC) hastaları için yaşdan bağımsız sağkalım yararı: popülasyon temelli bir çalışma. Gut. (2020) 69(1):168–76. doi: 10.1136/gutjnl-2018-318193

  • Hassanipour S, Vali M, Gaffari-fam S, Nikbakht H, Abdzadeh E, Joukar F ve ark. Asya ülkelerinde hepatosellüler karsinomda sağkalım oranı: sistematik derleme ve meta-analiz. EXCLI J. (2020) 19:108–30. doi: 10.17179/excli2019-1842

  • Greten TF, Papendorf F, Bleck J, Kirchhoff T, Wohlberedt T, Kubicka S ve ark. Hepatosellüler karsinomlu hastalarda sağkalım oranı: 389 hastanın retrospektif analizi. Br J Cancer. (2005) 92:1862–8. doi: 10.1038/sj.bjc.6602590

  • Burton A, Tataru D, Driver RJ, Bird TG, Huws D, Wallace D ve ark. Birleşik Krallık’ta primer karaciğer kanseri: alt tip, cinsiyet ve ülkeye göre insidans, insidans temelli ölüm ve sağkalım. JHEP Rep. (2021) 3:100232. doi: 10.1016/j.jhepr.2021.100232

  • Cuyàs B, Alvarado-Tapias E, Tan E, Golozar A, Duarte-Salles T, Delmestri A ve ark. Birleşik Krallık’ta primer karaciğer kanserinde insidans, yaygınlık ve sağkalım eğilimleri (2000–2021). Eur J Public Health. (2025) 36:ckaf153. doi: 10.1093/eurpub/ckaf153

  • Bardhi O, Daher D, Patel M, Seif El-Dahan K, Rich NE, Mitta S ve ark. Hepatosellüler karsinomlu hastalarda klinik sonuçlar üzerinde yaşın etkisi: sistematik derleme ve meta-analiz. JHEP Rep Innov Hepatol. (2025) 7:101368. doi: 10.1016/j.jhepr.2025.101368

  • Lee S, Choi H, Jeong S. Yaşlı yetişkinlerde hepatosellüler karsinom: klinik bulgular, tedaviler ve sağkalım. J Am Geriatr Soc. (2011) 59:241–50. doi: 10.1111/j.1532-5415.2010.03273.x

  • Xu X, Chen W, Miao R C. Hepatocellular karsinomda hayatta kalma analizi: genç ve yaşlı hastalar arasındaki karşılaştırma. Chin Med J Engl. (2015) 128:1793–800. doi: 10.4103/0366-6999.159356

  • Pang C, Li J M, Wang Z, Luo Y C, Cheng Z G, Han Z Y ve ark. Yaşa bağlı kadınların hayatta kalmada üstünlüğü: hepatocellular karsinomda çok merkezli kohort çalışması. Clin Gastroenterol Hepatol Off Clin Pract J Am Gastroenterol Assoc. (2024) 22:305–14. doi: 10.1016/j.cgh.2023.07.029

  • Tarao K, Ohkawa S, Shimizu A, Harada M, Nakamura Y, Ito Y ve ark. Siroz hastalarında hepatocellular karsinom insidansındaki erkeklerde aşırılık, erkeklerdeki sirotik dokunun daha yüksek DNA sentez aktivitesine bağlı olabilir. Cancer. (1993) 72:369–74. doi: 10.1002/1097-0142(19930715)72:2<369:aid-cncr2820720210>3.0.co;2-5

  • Straś W, Gotlib J, Małkowski P, Wasiak D, Śliwczyński A, Panczyk M ve ark. Sorafenib ile tedavi edilen hepatocellular karsinom hastalarında genel hayatta kalma: Polya deneyimi. Med Sci Monit. (2021) 27:e931856. doi: 10.12659/MSM.931856

  • Yang W J, Kang D, Song M G, Seo T S, Kim J H. Sosyoekonomik durumun hepatocellular karsinom hastalarında mortalite üzerindeki etkisi: Kore ulusal kohort çalışması. Gut Liver. (2022) 16:976–84. doi: 10.5009/gnl210567

  • Kohli, A., Murphy, A., Agarwal, C., Shivakumar, B., Kottilil, S., Polis, M. ve ark. HCC gözetiminin daha erken HCC tespitine yol açması: Hint kohortundan sonuçlar. SpringerPlus. (2014) 3:610. doi: 10.1186/2193-1801-3-610

  • Kudo, M., Anh, B.T., Chen, C.J., Ngat, D., George, J., Kim, D. ve ark. Asya-Pasifik’te HCC gözetimi ve yönetimi için yol haritası. Cancers. (2025) 17:1928. doi: 10.3390/cancers17121928

  • Lim, R.Y., Koh, B., Ng, C.H., Kulkarni, A.V., Liu, K., Wijarnpreecha, K. ve ark. Güncel Asya-Pasifik kohortunda hepatosellüler karsinom gözetimi ve sağkalım. JAMA Netw Open. (2025) 8:e2520294–e2520294. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.20294

  • Goutté, N., Sogni, P., Bendersky, N., Barbare, J.C., Falissard, B., Farges, O. Batı bir ülkede hepatosellüler karsinomun insidansı, yönetimi ve sağkalımındaki coğrafi farklılıklar. J Hepatol. (2017) 66:537–44. doi: 10.1016/j.jhep.2016.10.015

  • Tania, I. Alkol ve hepatokarsinogenez. Clin Mol Hepatol. (2020) 26:736–41. doi: 10.3350/cmh.2020.0203

  • Matsushita, H., Takaki, A. Alkol ve hepatosellüler karsinom. BMJ Open Gastroenterol. (2019) 6(1):e000260. doi: 10.1136/bmjgast-2018-000260

  • Datfar TD, Oulberis M, Papaefthymiou A, Hines IN, Manzini G.
    Viral hepatitis and hepatocellular carcinoma: state of the art. Pathogens. (2021) 10:1366. doi: 10.3390/pathogens10111366

  • Reddy KR, McLerran D, Marsh T, Parikh N, Roberts LR, Schwartz M, ve diğerleri.
    Incidence and risk factors for hepatocellular carcinoma in cirrhosis: the multicenter hepatocellular carcinoma early detection strategy (HEDS) study. Gastroenterology. (2023) 165:1053–1063.e6. doi: 10.1053/j.gastro.2023.06.027

  • Wei S, Yang M, Geng X, Xiong Q, Hou H, Zhou D, ve diğerleri.
    Prognostic factors in hepatocellular carcinoma patients with Child-Pugh A liver function after hepatectomy: not related to the surgical approach. Ann Hepatol. (2022) 27:100580. doi: 10.1016/j.aohep.2021.100580

  • Liao JI, Ho SY, Hou MC, Liu PH, Hsu CY, Huo TI.
    Performance status as a prognostic surrogate in hepatocellular carcinoma: role of albumin-bilirubin and easy-albumin-bilirubin grade. J Chin Med Assoc JCMA. (2024) 87:156–62. doi: 10.1097/JCMA.0000000000001036

  • Nomura F, Ohnishi K, Tanabe Y.
    Clinical features and prognosis of hepatocellular carcinoma with reference to serum alpha-fetoprotein levels. analysis of 606 patients. Cancer. (1989) 64:1700–7. doi: 10.1002/1097-0142(19891015)64:8

  • LeDCNguyenTMNguyenDHNguyenDTNguyenLTM.
    Hepatocellular karsinomlu hastalarda sağkalım sonucu ve prognoz faktörleri: hastane kaynaklı bir çalışma. Clin Med Insights Oncol. (2023) 17:11795549231178171. doi: 10.1177/11795549231178171

  • EkanayakaSPNLukeNThilakarathneSBDassanayakeAGunetillekeMBNiriellaMAet al.
    Viral olmayan etiyollerden ileri, tedavi edilmemiş hepatocellular karsinomun özellikleri ve sağkalımı. Indian J Gastroenterol. (2024) 43:1176–83. doi: 10.1007/s12664-024-01636-9

  • DingJWenZ.
    Hepatocellular karsinomda sağkalım iyileşmesi ve prognoz: SEER veritabanının analizi. BMC Cancer. (2021) 21:1157. doi: 10.1186/s12885-021-08904-3

  • LiuPHHsuCYHsiaCYLeeYHSuCWHuangYHet al.
    Hepatocellular karsinomun prognozu: on bir evreleme sisteminin değerlendirilmesi. J Hepatol. (2016) 64:601–8. doi: 10.1016/j.jhep.2015.10.029

Özet

Anahtar Kelimeler

hepatocellular karsinom, karaciğer kanseri, genel sağkalım, kanser kayıt sistemi, epidemiyoloji, Hindistan, BCLC evreleme, ters olasılık ağırlama

Atıf

John R, Kannusamy S, Oak A, Patkar S, Goel M, Cheulkar S, Morajkar M, Jadhav M, Paradhi K, Dashmukhe E, Sahoo S, Mishra G, Dikshit R, Chaturvedi P ve Gupta S (2026) Hindistan’da üçüncü derece bakım kanser merkezinde kanser hastalarının sağkalım sonuçları: retrospektif bir kohort çalışması. Front. Oncol. 16:1949445. doi: 10.3389/fonc.2026.1949445

Müracaat Tarihi

27 Temmuz 2026

Güncelleme Tarihi

09 Eylül 2026

Kabul Tarihi

20 Ekim 2026

Yayın Tarihi

11 Kasım 2026

16 – 2026

Shaokai Zhang, Henan Eyaleti Kanser Hastanesi, Çin

Bingran Yu, Shandong Üniversitesi, Çin

Amirhossein Shirinezhad, Rajaie Kardiyovasküler Enstitüsü, İran

© 2026 John, Kannusamy, Oak, Patkar, Goel, Cheulkar, Morajkar, Jadhav, Paradhi, Dashmukhe, Sahoo, Mishra, Dikshit, Chaturvedi ve Gupta.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında açık erişimli bir makale olarak dağıtılmıştır. Kabul görmüş akademik uygulamalar doğrultusunda, özgün yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(lar)ının belirtilmesi ve bu dergideki özgün yayının atıf edilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izin verilmez.

*İletişim: Amey Oak, ameyoak55@gmail.com

Frontiers | Survival outcomes of liver cancer patients at a tertiary care cancer center, India: a retrospective cohort study
Frontiers | Survival outcomes of liver cancer patients at a tertiary care cancer center, India: a retrospective cohort study

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve mutlaka bağlı oldukları kuruluşların, ya da yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

İlginizi Çekebilir: Arsenik Trioksit İçeren Kurtarıcı Tedavi: Pediatrik Nüks Lenfoblastik Lösemiye Dönüşen Gerçek Dünya Analizi →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler