ÖZET
Amaç:
Miyastenya gravis (MG), sık sık bir araya gelen ve kolektif olarak yaşam kalitesini (LK) bozabilen heterojen belirtilerle karakterize edilir. Bu çalışma, MG hastalarındaki yükü ve belirtiler arası ilişkileri betimlemeyi ve belirti kümeleri ile LK arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır.
Yöntem:
Bu kesitsel çalışmada, Mart 2025 ile Şubat 2026 arasında Çin’deki bir üçüncü dereceli hastaneden dahil edilen 220 MG hastası, Miyastenya Gravis Belirti Kümeleri Ölçeği ve 15 öğeli Miyastenya Gravis Yaşam Kalitesi Ölçeğini tamamlamıştır. Ağ analizi, belirtiler arası ilişkileri tahmin etmek, merkezî ve köprü belirtileri belirlemek ve düğüm öngörülebilirliğini değerlendirmek için kullanılmıştır. Belirti kümelerinin LK ile bağımsız ilişkilerini incelemek için hiyerarşik doğrusal regresyon yapılmıştır.
Bulmalar:
En yaygın belirtiler ptosis, üst ekstreite zayıflığı, diplopi, kaygı ve alt ekstreite zayıflığıydı. Yutma güçlüğü en yüksek tahmini güce ve beklenen etkiye sahipti. Kaygı en yüksek köprü güce sahipti ve psikolojik belirti kümesi belirti-küme ağı içinde en merkezî konumdaydı. Daha yüksek genel ve psikolojik belirti-küme yükü, LK ile bağımsız olarak ilişkiliydi.
Sonuç:
Disfaji ve kaygı, MG hastalarında öncelikli değerlendirilmeyi gerektirebilir. Psikolojik ve yaygın belirti kümeleriyle gözlemlenen ilişkiler, uzunlamasına ve müdahale çalışmalarında daha ayrıntılı incelenmeyi hak etmektedir.
1 Giriş
Miyastenia gravis (MG), antikor aracılı nöromusküler iletim bozukluğu ile karakterize, dalgalan kas güçsüzlüğü ve yorulma ile sonuçlanan kronik otoimmün bir hastalıktır (). MG’nin küresel görülme sıklığı milyon başına yaklaşık 173 olarak tahmin edilmiş ve artmaya eğilimli görülmektedir (). Hastalar genellikle oküler, bulber, ekstremit ve solunum kası tutulumu ile başvurur ve çoğu zaman uzun süreli tedavi gerektirir (). Yönetimde kaydedilen ilerlemelere rağmen, birçok hasta önemli ölçüde belirti yükü ve sağlık ile ilişkili yaşam kalitesinde (YaKa) bozulma yaşamaya devam etmektedir (4–8).
Klinik uygulamada MG ile ilişkili belirtiler nadiren yalnızca ortaya çıkar; bunun yerine sık sık birlikte görülür ve yakın biçimde birbirleriyle bağlantılı olabilir. Bu ilişkiler, belirtilerin fiziksel işlevsellik ve YaKa üzerindeki genel etkilerine katkıda bulunabilir (). Ancak önceki çalışmalar çoğunlukla bireysel belirtileri veya sınırlı bir belirti yelpazesini incelemiş, birden fazla birlikte görülen belirti arasındaki karmaşık ilişkilere ise nispeten az özen göstermiştir (9–11).
Ağ analizi, belirti ilişkilerini incelemek, merkezî ve köprü belirtileri belirlemek ve belirti kümelerinin genel yapısını betimlemek için kullanışlı bir çerçeve sunmaktadır. Bu yaklaşım, onkoloji, kronik hastalık araştırmaları ve psikoloji alanında giderek daha sık uygulanmakta, ancak MG’deki uygulaması sınırlı kalmaktadır.
Bu nedenle bu çalışma, MG hastalarının çok boyutlu belirti yükünü betimlemeyi, ağ analizi yoluyla belirti ilişkilerini incelemeyi, merkezî ve köprü belirtileri belirlemeyi ve belirti kümeleriyle YaKa arasındaki ilişkileri araştırmayı amaçlamıştır. Bu ilişkilere dair daha iyi bir anlayış, MG hastalarında belirti değerlendirmesinin önceliklendirilmesi ve belirti yönetiminin iyileştirilmesi için ön tanıya dayalı kanıt sağlayabilir.
2 Yöntemler
2.1 Çalışma tasarımı
Bu kesitsel çalışma, kolay ulaşılabilir örneklem yaklaşımını kullanmış ve Epidemiyolojide Gözlemsel Çalışmaların Raporlanmasının Güçlendirilmesi (STROBE) yönergelerine uygun olarak yürütülmüştür. Etik kurul onayı, Guangzhou Geleneksel Çin Tıbbı Üniversitesi Birinci Bağlı Hastanesi Etik Kurulundan alınmıştır (Onay No: JY2025-173). Tüm katılımcılardan yazılı bilinçli onam alınmıştır.
2.2 Çalışma ortamı ve katılımcılar
Miyastenia gravise (MG) tanılı uygun hastalar, Mart 2025 – Şubat 2026 tarihleri arasında Çin’deki bir üçüncü derece hastaneden kolay ulaşılabilir örneklem yoluyla dahil edilmiştir. MG semptom değerlendirme aracı 19 semptom öğesinden oluşmaktadır. Başlangıç örneklem büyüklüğü, 19 düğümlü bir ağdaki benzersiz çiftli ilişkilerin sayısına göre hesaplanmıştır: 19 × (19–1)/2 = 171 (). %20 yanıt vermeme oranı dikkate alındığında, gerekli minimum örneklem büyüklüğü 206 olarak belirlenmiştir.
2.3 Dahil etme ve dışlama kriterleri
Dahil etme kriterleri: (1) MG için Çin yönergelerine göre MG tanısı (); (2) yaş ≥18 (); (3) hastalık süresi ≥6 ay; (4) iletişim kurabilme ve bilinçli onam verebilme.
Dışlama kriterleri: (1) Amerika Miyastenia Gravis Derneği (MGFA) V. sınıf () ya da geçmişteki 3 ay içinde miastenik kriz öyküsü; (2) kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği veya malign tümör gibi diğer ciddi hastalıklar; (3) ciddi bilişsel bozukluk veya psikiyatrik hastalıklar.
2.4 Ölçümler
2.4.1 Genel bilgiler
Sosyodemografik ve klinik veriler yapılandırılmış bir anket kullanılarak toplanmıştır. Sosyodemografik değişkenler cinsiyet, yaş, kütle indeksi (BMI), medeni durum, eğitim düzeyi, meslek, ikamet yeri, yaşama düzeni, gelir kaynağı ve ödeme türünü içermektedir. Klinik değişkenler hastalık süresi, eşlik eden hastalık sayısı, ilaç sayısı, geçmiş ay içinde nüks, MGFA sınıflandırması, timomektomi öyküsü, önceki miastenik kriz ve Miyastenia Gravis Günlük Aktiviteler (MG-ADL) skoru içermektedir.
2.4.2 MG semptom küresi ölçeği (MGSC-19)
MGSC-19, üç boyutta (sıklık, şiddet ve zorlanma) ve dört semptom kümesinde (oküler, jeneralize, tedaviye bağlı ve psikolojik) semptom yükünü değerlendiren geçerliliği doğrulanmış bir ölçektir. Her öğe 4 puanlı Likert ölçeği ile değerlendirilir ve yüksek puanlar daha yüksek semptom yükünü gösterir. Bu çalışmada ölçeğin iç tutarlılığının iyi olduğu bulunmuştur (Cronbach’s α = 0,879).
2.4.3 15 öğeli miastenia gravis yaşam kalitesi ölçeği (MG-QOL-15)
MG-QOL-15, MG hastalarında yaşam kalitesini değerlendirmek için hastalığa özgü bir ölçektir. Her öğe 5 puanlı bir ölçek ile değerlendirilir ve toplam puanlar 0 ile 60 arasında değişir; higher puanlar daha kötü yaşam kalitesini gösterir. Bu çalışmada Cronbach’s α 0,906 olarak bulunmuştur.
2.5 Veri toplama
Tüm araştırmacılar veri toplama öncesinde standart eğitim almıştır. Veriler kağıtabazlı anketlerle toplanmıştır. Katılımcılar aydınlatılmış onam verdikten sonra anketleri bağımsız olarak doldurmuştur. Yardıma ihtiyaç duyulduğunda, eğitimli araştırmacılar katılımcıların belirttiği yanıtlara göre yanıtları kaydetmiştir. Tamamlanan anketler yerinde eksiksizlik ve tutarlılık açısından gözden geçirilmiş ve veri giriş hatalarını en aza indirmek için çift veri girişi kullanılmıştır.
Sunulan 231 anketten, tamamlanmadığı için (n = 4), %10’dan fazla eksik veri içerdiği için (n = 4) veya açıkça tutarsız yanıtlar içerdiği için (n = 3) 11’i hariç tutulmuştur. Analize dahil edilen toplam 220 anket, kullanılabilir yanıt oranının %95,2’sini oluşturmuştur.
2.6 İstatistiksel analiz
2.6.1 Betimleyici analiz
İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 26.0 sürümü ve R 4.4.1 sürümü kullanılarak yapıldı. Sürekli değişkenler uygun görüldüğünde ortalama ± standart sapma veya medyan ve çeyrekler arası aralık; kategorik değişkenler ise frekans ve yüzde olarak özetlendi. QOL ile tek değişkenli ilişkiler uygun görüldüğünde Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis H testi veya Spearman rank korelasyonu ile incelendi. Tüm testler iki yönlüydü ve p < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Eksik veri oranı ≤%10 olan anketlerde eksik değerler ortalama yerleştirme (mean substitution) yöntemiyle dolduruldu.
2.6.2 Ağ analizi
Ağ analizi R kullanılarak qgraph, bootnet ve networktools paketleriyle gerçekleştirildi. Belirtiler yükü skorlarının normal dağılmaması nedeniyle, Gausssal grafiksel model Spearman korelasyonlarına dayalı grafiksel LASSO düzenlemesiyle tahmin edildi. En iyi ağ, genişletilmiş Bayezici bilgi kriteri (EBIC, γ = 0,25) kullanılarak seçildi. %20’nin altında yaygınlığa sahip belirtiler ağ doğruluğunu ve yorumlanabilirliğini artırmak için çıkarıldı. Düğüm önemliliği güç ve beklenen etki (expected influence) ile değerlendirilirken, köprü gücü önceden tanımlanmış belirtileşkelerini birbirine bağlayan belirtileri belirlemek için kullanıldı. Düğüm öngörülebilirliği R² olarak ifade edildi ve komşu düğümler tarafından açıkllanan varyans oranını temsil etti. Ağ doğruluğu parametrik olmayan bootstrap ile, merkezilik kararlılığı ise vaka düşürme (case-dropping) temelli bootstrap ile değerlendirildi. 0,25’in üzerindeki korelasyon kararlılık katsayısı kabul edilebilir, 0,5’in üzerindeyi iyi kabul edildi. Düğüm gücü ve beklenen etki karşılaştırmaları için bootstrap temelli fark testleri de yapıldı. Dört belirtileşkesi skorundan ve QOL’dan oluşan ayrı bir ağ, koşullu ilişkilerini incelemek için tahmin edildi. Bu ağda kenar ağırlığı doğruluğu ve merkezilik kararlılığı, aynı bootstrap prosedürleriyle değerlendirildi.
2.6.3 Hiyerarşik doğrusal regresyon analizi
Hiyerarşik doğrusal regresyon, semptom kümeleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapıldı. Bireysel analizlerde anlamlı bulunan demografik ve klinik değişkenler Model 1’e alındı. Kategorik değişkenler dummy kodlandı; referans kategoriler lisans veya daha yüksek eğitim düzeyi, kentsel yerleşim, ücretli gelir, sağlık sigortası, 6 ay–1 yıl hastalık süresi, geçmiş ayda nüks olmaması, MGFA Sınıfı I ve timomektomi olmaması olarak belirlendi. Oküler, jeneralleşmiş, tedaviye ilişkili ve psikolojik semptom kümesi puanları enter metodu kullanılarak sırasıyla Modeller 2–5’e alındı. Regresyon varsayımları artık grafikleri, tolerans ve varyans enflasyon faktörü değerleri, Durbin–Watson istatistiği ve Cook uzaklığı kullanılarak değerlendirildi. Hassasiyet analizleri, komorbidite ve ilaç yükünün semptom kümesi yükü ile ilişkilerini değerlendirmek için çok değişkenli doğrusal regresyon içeriyordu.
3 Bulgular
3.1 Katılımcı özellikleri
Analize toplam 220 MG hastası dahil edildi. Katılımcıların çoğu kadın (%73,2), 18–44 yaşında (%65,0) ve evli (%70,9) idi. Yarısından fazlasının hastalık süresi ≥5 yıl (%55,5), %65,0’si geçmiş ayda nüks bildirdi. MGFA Sınıfı II en yaygın klinik sınıflamaydı (%76,8). MG-ADL puanı ortanca 4 (IQR: 3–6) olarak bulundu. Katılımcıların ayrıntılı özellikleri Tablo 1’de gösterilmektedir.
Tablo 1
| Özellikler | Kategoriler | n (%)/O (P25, P75) |
|---|
| Cinsiyet | Erkek | 59 (26,8) |
| Kadın | 161 (73,2) |
| VKE (kg/m2) | <18,5 | 34 (15,5) |
| 18,5–<25 | 127 (57,7) |
| ≥25 | 59 (26,8) |
| Yaş (yıl) | 18–44 | 143 (65) |
| 45–59 | 66 (30) |
| ≥60 | 11 (%5) |
| Medeni durum | Evlidir | 156 (%70,9) |
| Evli değil | 53 (%24,1) |
| Boşanmış/tek başına | 11 (%5) |
| Eğitim düzeyi | İlkokul veya altı | 17 (%7,7) |
| Orta okul | 56 (%25,5) |
| Lise veya orta özel okul | 52 (%23,6) |
| Ön lisans | 50 (%22,7) |
| Lisans veya üstü | 45 (%20,5) |
| Konut düzeni | Tek başına yaşar | 10 (%4,5) |
| Aileyle yaşar | 206 (%93,6) |
| Diğerleri | 4 (%1,8) |
| Konum yeri | Kırsal | 43 (%19,5) |
| Şehir | 177 (%80,5) |
| Meslek | Öğrenci | 5 (%2,3) |
| Çalışıyor | 126 (%57,3) |
| İşsiz | 65 (%29,5) |
| Emeğelik | 24 (%10,9) |
| Gelir kaynağı | Pensiyon | 24 (%10,9) |
| Aile bireylerinden destek | 75 (%34,1) |
| Maaş geliri | 101 (%45,9) |
| Diğerleri | 20 (%9,1) |
| Ödeme türü | Kendi ödeme | 17 (%7,7) |
| Sağlık sigortası | 194 (%88,2) |
| Topluluk tarafından finanse edilen | 9 (%4,1) |
| Hastalığın süresi | 6 ay–1 yıl | 39 (17,7) |
| 1–3 yıl | 33 (15) |
| 3–5 yıl | 26 (11,8) |
| ≥5 yıl | 122 (55,5) |
| Eşlik eden hastalık sayısı | 0 | 110 (50) |
| 1–2 | 77 (35) |
| ≥3 | 33 (15) |
| İlaç sayısı | 1 | 17 (7,7) |
| 2 | 39 (17,7) |
| 3 | 56 (25,5) |
| ≥4 | 108 (49,1) |
| Geçen ay içinde nüks | Evet | 143 (65) |
| Hayır | 77 (35) |
| MGFA sınıflandırması | Sınıf I | 22 (10) |
| Sınıf II | 169 (76,8) |
| Sınıf III | 27 (12,3) |
| Sınıf IV | 2 (0,9) |
| Timus operasyonu | Evet | 116 (52,7) |
| Hayır | 104 (47,3) |
| Miyastenik kriz öyküsü | Evet | 101 (45,9) |
| Hayır | 119 (54,1) |
| İH | 4 (3,6) |
Katılımcıların özellikleri (n = 220).
İH, günlük yaşam aktiviteleri; BMI, kütle indeksi; MGFA, Myasthenia Gravis Foundation of America.
3.2 Belirtilerin yaygınlığı ve yük düzeyi
19 belirtiğin yaygınlık ve yük düzeyleri Tablo 2’de gösterilmektedir. En yaygın beş belirik optozis (%82,27), üst ekstreite güçsüzlüğü (%74,09), diplopi (%72,27), anksiyete (%69,55) ve alt ekstreite güçsüzlüğü (%68,18) şeklindedir. En yüksek belirik yükü optozis belirlemiş, onu diplopi, üst ekstreite güçsüzlüğü, alt ekstreite güçsüzlüğü ve başın dik tutulmasında zorluk izlemiştir. Detaylı sıklık, şiddet, rahatsızlık ve belirik küme puanları Ek Tablo S1 ve S2’de sunulmaktadır.
Tablo 2
| Belirtiler | Yaygınlık | Yük seviyesi | |
|---|---|---|---|
| n (%) | M (P25, P75) | ortalama | |
| Kapak düşüklüğü | 181 (82.27) | 2 (1, 2) | 1.62 |
| Çift görme | 159 (72.27) | 1 (0, 2) | 1.25 |
| Çiğneme fonksiyonu kaybı | 95 (43.18) | 0 (0, 1) | 0.67 |
| Sese bulanıklık | 101 (45.9) | 0 (0, 1) | 0.83 |
| Yutma güçlüğü | 86 (39.09) | 0 (0, 1) | 0.69 |
| Yutakta cisim hissi | 75 (34.09) | 0 (0, 1) | 0.45 |
| Ses kısıklığı | 50 (22.72) | 0 (0, 0) | 0.33 |
| Kafa dik tutmada zorluk | 125 (56.82) | 1 (0, 1) | 0.91 |
| Üst ekstremitite zayıflığı | 163 (74.09) | 1 (0, 2) | 1.13 |
| Alt ekstremitite zayıflığı | 150 (68.18) | 1 (0, 2) | 0.95 |
| Nefes darlığı | 70 (31.82) | 0 (0, 1) | 0.74 |
| Zayıf öksürük | 33 (15) | 0 (0, 0) | 0.31 |
| Göğüs sıkılığı | 77 (35) | 0 (0, 1) | 0.37 |
| Kilo değişimi | 55 (25) | 0 (0, 1) | 0.39 |
| Ay yüzü | 81 (36.82) | 0 (0, 1) | 0.60 |
| Endişe | 153 (69.55) | 1 (0, 1) | 0.73 |
| Depresyon | 60 (27.27) | 0 (0, 1) | 0.64 |
| Uyku bozukluğu | 127 (57.73) | 1 (0, 2) | 0.85 |
| Yüzleşme | 93 (42.27) | 0 (0, 1) | 0.50 |
Katılımcılar arasındaki belirtilerin yaygınlığı ve yük seviyesi.
Puanlar normal dağılım göstermediğinden M (P25, P75) olarak ifade edilmiş, ortalama değer tamamlayıcı değerlendirme verisi olarak kullanılmıştır.
3.3 Belirti ağı analizi
Şekil 1, tahmini semptom ağını düğüm öngörülebilirliği ile birlikte göstermektedir. En güçlü pozitif bağlantılar, üst ekstreite zayıflığı ile alt ekstreite zayıflığı (bağlantı ağılığı = 0,62), artral konuşma ile yutma zorluğu (bağlantı ağılığı = 0,5) ve kilo değişimi ile ay yüzeği (bağlantı ağılığı = 0,332) arasında gözlemlenmiştir. Merkezilik indisleri için, yutma zorluğu en yüksek güç ve beklenen etkiye sahip olup bunu artral konuşma, üst ekstreite zayıflığı ve alt ekstreite zayıflığı izlemektedir (Şekil 2). Bootstrap fark testleri, yutma zorluğunun gücünün, birkaç düşük merkezili semptoma göre anlamlı derecede yüksek olduğunu, ancak artral konuşma, üst ekstreite zayıflığı ve alt ekstreite zayıflığı dahil olmak üzere diğer yüksek merkezili semptomlardan anlamlı derecede farklı olmadığını göstermiştir (Ek Şekil S1). Beklenen etki için benzer bir desen gözlemlenmiştir (Ek Şekil S2). Bu bulgular, yutma zorluğunun ağda benzersiz baskın bir düğüm yerine merkezili semptomlardan biri olduğunu düşündürmektedir. Ortalama düğüm öngörülebilirliği 0,258 olup, bu da ortalamaya göre her bir semptom varyansının %25,8’inin komşu semptomları tarafından istatistiksel olarak açıklandığını göstermektedir. Üst ekstreite zayıflığı en yüksek öngörülebilirliğe (R² = 0,521) sahip iken, uyku bozukluğu en düşük öngörülebilirliğe (R² = 0,055) sahiptir. Kaygı en yüksek köprü gücüne sahip olup bunu depresyon ve kilo değişimi izlemektedir (Ek Şekil S3). Bootstrap analizi, tahmini bağlantı ağılıklarının kabul edilebilir doğruluğunu göstermiştir (Şekil 3). Güç ve beklenen etki için CS katsayıları 0,517 olup, bu da iyi merkezilik kararlılığını göstermektedir (Şekil 4). Detaylı merkezilik indisleri Ek Tablo S3’te verilmiştir.
Şekil 1
Şekil 2
Şekil 3
Şekil 4
3.4 Semptom kümelemenin ağ analizi ve yaşam kalitesi
Ayrı bir ağ, dört semptom kümesi ve QOL’u düğümler kullanarak oluşturuldu (Şekil 5). QOL, en güçlü bağlantıları genelleşmiş semptom kümesi ve psikolojik sem kümesiyle gösterdi; bu bağlantı ağırlıkları sırasıyla 0.45 ve 0.40 olarak bulundu. Semptom kümeleri arasında psikolojik sem kümesi en yüksek merkeziliğe sahipti ve hem QOL hem de diğer sem kümeleriyle yakın bağlantılıydı (Şekil 6).
Şekil 5
Şekil 6
Bootstrap analizleri, tahmin edilen bağlantı ağırlıklarının çoğunun kabul edilebilir doğruluğunu gösterdi (Ek Şekil S4). CS katsayısı 0.594 olarak hesaplandı ve bu değer, sem kümesi ağının iyi düzeyde kararlı olduğunu gösterdi (Ek Şekil S5).
3.5 Sem kümeleri ile QOL arasındaki ilişkiler
Bir değişkenli analizler, eğitim düzeyi, ikamet yeri, meslek, gelir kaynağı, ödeme türü, hastalık süresi, geçmiş ay içinde nüks, MGFA sınıflandırması, timomektomi ve MG-ADL puanının QOL ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu gösterdi (Ek Tablo S4). Ardından hiyerarşik lineer regresyon analizi yapıldı; demografik ve klinik değişkenler Model 1’e, oküler, genelleşmiş, tedaviye ilişkili ve psikolojik sem kümesi puanları ise sırayla Modeller 2–5’e dahil edildi.
Nihai modelde (Tablo 3), daha yüksek MG-ADL puanları (β = 0.275, p < 0.001), daha yüksek genelleşmiş sem kümesi yükü (β = 0.163, p = 0.028) ve daha yüksek psikolojik sem kümesi yükü (β = 0.272, p < 0.001) QOL ile bağımsız biçimde ilişkiliydi. Hastalık süresi ve ödeme türü de QOL ile anlamlı düzeyde ilişkiliydi. nihai model (Model 5), QOL varyansının %57.4’ünü açıkladı (düzeltilmiş R² = 51.1%) ve Modeller 1–5 arasındaki model parametreleri Tablo 4’te sunuldu. Hassasiyet analizlerinin sonuçları Ek Tablo S5’te gösterildi.
Tablo 3
| Değişken | B | SE | β | t | p | B için 95% GA |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sabit | 5,95 | 3,18 | 1,871 | 0,063 | ||
| ADL | 0,800 | 0,193 | 0,275 | 4,136 | <0,001 | [0,418, 1,182] |
| Hastalık süresi ≥5 yıl | 3,048 | 1,401 | 0,164 | 2,176 | 0,031 | [0,281, 5,815] |
| Kamu tarafından finanse edilen | −7,881 | 3,027 | −0,165 | −2,604 | 0,010 | [−13,860, −1,902] |
| Göz belirtileri kümesi | −0,037 | 0,105 | −0,021 | −0,352 | 0,725 | [−0,244, 0,170] |
| Genelleşmiş belirtileri kümesi | 0,086 | 0,039 | 0,163 | 2,220 | 0,028 | [0,009, 0,162] |
| Tedaviye bağlı belirtileri kümesi | 0,099 | 0,142 | 0,044 | 0,697 | 0,502 | [−0,181, 0,379] |
| Psikolojik belirtileri kümesi | 0,348 | 0,081 | 0,272 | 4,332 | <0,001 | [0,189, 0,507] |
Hiyerarşik regresyon analizi modeli 5 sonuçları (n = 220).
Tablo 4
| Parametreler | Model 1 | Model 2 | Model 3 | Model 4 | Model 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| R² | 0,480 | 0,480 | 0,515 | 0,523 | 0,574 |
| Düzeltilmiş R² | 0,418 | 0,414 | 0,450 | 0,456 | 0,511 |
| ΔR² | 0,480 | 0,001 | 0,035 | 0,008 | 0,051 |
| ΔF | 7,767** | 0,001 | 11,371** | 2,677 | 18,752** |
Hiyerarşik regresyon analizi modeli parametreleri.
**p < 0,01, *p < 0,05.
4 Tartışma
Bilindiği kadarıyla bu, MG hastalarının semptom ağı yapısını ve bunun yaşam kalitesi ile ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Başlıca bulgular aşağıdaki gibiydi: (1) MG hastaları belirgin bir semptom yükü yaşadı; oküler semptomlar en yaygın ve en ağır yükü taşıyanlardı; (2) yutma zorluğu (disfaji), tahmin edilen en yüksek güce ve beklenen etkiye sahipti ve ağın merkezindeki en önemli semptomlardan birini oluşturuyordu; (3) kaygı en yüksek köprü gücüne sahipti; ve (4) psikolojik ve yaygın semptom küme yükleri, yaşam kalitesinin kötü olmasıyla bağımsız olarak ilişkilendi.
Bu çalışmadaki MG hastaları nispeten yüksek bir semptom yüküne sahipti; toplam semptom yükü puanının medyanı 37 ve eşzamanlı olarak görülen ortalama semsayı dokuzdu. Bu bulgular, MG hastalarının fiziksel işlev kaybı, tedaviye bağlı yan etkiler ve psikolojik bozuklukları içeren çok boyutlu bir semptom yükü yaşadığını gösteren önceki çalışmalarla uyumludur. Ptosis ve diplopi, en yaygın ve en ağır yükü taşıyan semptomlar arasındaydı; bu durum, görsel semptomların MG’nin hastaların bildirdiği en rahatsız edici belirtilerden biri olduğunu gösteren hasta kaynaklı kanıtlarla uyumludur. Oküler semptomlar semptom ağında en yüksek merkeziliği göstermese de, klinik açıdan önemlerini korumaktadır; çünkü yaygındırlar, görünürdür, dalgalanırlar ve sık sık MG’nin ilk belirtisi olarak ortaya çıkarlar. Görsel işlevi ve günlük aktiviteleri bozabilirler; ayrıca utancın ve psikolojik sıkıntının oluşumuna katkıda bulunabilirler. Klinik önemlerine rağmen, MG’de oküler semptomların standartlaştırılmış değerlendirmesi ve erken yönetimi yetersiz olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, oküler semptomlar klinik uygulamada rutin olarak değerlendirilmeli ve dinamik olarak izlenmeli; hastalar semptom dalgalanmalarını tanıyabilmeleri ve zamanında yardım alabilmeleri için bilgilendirilmelidir.
Ağ çerçevesinde, merkezî semptomlar tahmin edilen semptom ağı içinde yüksek derecede bağlantılı düğümlerdir ve semptom sistemi içinde klinik değerlendirmenin önceliklendirilmesine yönelik faydalı bilgiler sağlayabilir. Semptom ağında, yutma güçlüğü en yüksek tahmin edilen güce ve beklenen etkiye sahipti. Ancak bootstrap ile yapılan fark testleri, merkeziliğinin konuşma bulanıklığı ve üst-alt ekstremite güçsüzlüğü dahil birkaç merkezî semptomunkinden anlamlı biçimde farklı olmadığını gösterdi. Bu bulgular, semptom ağının tek ve benzersiz biçimde baskın bir semptom yerine, esas olarak bulber ve ekstremite güçsüzlüğünü yansıtan sıkı bağlı bir merkezî semtoplu grubu içerebileceğini düşündürüyor. Bu semptomlar arasında, olası klinik sonuçları nedeniyle yutma güçluğu özel dikkati hak ediyor. Yutma güçlüğü, bulber disfonksiyonla sıkı biçimde ilişkili ve aspirasyon, yetersiz beslenme, dehidrasyon ve miastenik kriz riskini artırabilir. Boğulma korkusu, sosyal katılımı sınırlayabilir ve psikolojik sıkıntıyı kötüleştireerek yaşam kalitesini daha da etkileyebilir. Bu sonuçlara rağmen, formel yutma değerlendirmesi ve tedavisi, MG hastaları arasında hâlâ az kullanılıyor. Bu nedenle, yutma güçlüğü MG hastalarında öncelikli değerlendirmeyi gerektirebilir. Standartlaştırılmış yutma değerlendirmesi ve nöroloji, rehabilitasyon, beslenme ve konuşma terapisi içeren çok disiplinli yönetim, ilgili komplikasyonları azaltmaya yardımcı olabilir.
Y köprü simtomları farklı simtom kümelerini birbirine bağlar ve simtom yükünün farklı alanlar arasında nasıl bir araya geldiğini açıklamaya yardımcı olabilir. Bu çalışmada, kaygı en yüksek köprü gücünü göstermiş; bu da onun birden fazla simtom kümesiyle yakın bağlantılı olduğunu düşündürmektedir. Myasthenia gravisli hastalarda kaygının simtom dalgalanmaları, uzun süreli tedavi yükü ve prognoz hakkındaki belirsizlikle ilişkili olması mümkündür. Önceki bulgular, kaygı ve depresyonun myasthenia gravisli hastalarda yaygın olduğunu ve diğer otoimmün hastalıklarla karşılaştırıldığında bile nispeten yüksek düzeyde sürdüğünü göstermektedir. Ayrıca, duygusal simtomlar da dahil olmak üzere myasthenia gravisin motor olmayan belirtilerine yönelik giderek artan bir ilgi mevcuttur. Kaygı simtom algısını şiddetlendirebilir, öz-yönetimi bozabilir ve daha zayıf tedavi uyumuna katkıda bulunabilir. Hastanın merkezinde tutan çalışmalar, hastaların klinik uzmanlarına göre genellikle öznel simtom yüküne ve yaşam kalitesine daha büyük önem verdiklerini göstermiştir; bu durum psikolojik ihtiyaçların yetersiz tanınmasına yol açabilir. Bu bulgular, rutin psikolojik tarama ve uygun psikososyal desteğin myasthenia gravis bakımına entegrasyonunu desteklemektedir.
Ağ analizi ile hiyerarşik regresyon analizi entegre eden bu çalışma, semptom kümeleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkilerin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağlar. Önemli olan, oküler semptomların yaygınlığı ve bireysel semptom yükü bakımından öne çıkması, semptom kümesi düzeyinde yaşam kalitesi ile daha güçlü ilişki anlamına gelmemiştir. Semptom kümesi ağıında, psikolojik semptom kümesi semptom kümeleri arasında en yüksek merkeziliğe sahipti ve yaşam kalitesi ile diğer semptom kümeleriyle yakın bağlantılıydı. Bu örüntü, psikolojik semptomların diğer kronik hastalık popülasyonlarında yapılan ağ çalışmalarında sıkça semptom ağlarında merkezî veya köprü konumlarını işgal etmesiyle uyumludur (). Regresyon analizinde, psikolojik semptom kümesi yükü kötü yaşam kalitesi ile bağımsız biçimde ilişkilidir. Duygusal sıkıntı, fiziksel semptomların algılanmasını artırabilir ve toplam hastalık yükünü yükseltebilir (). Myasthenia gravisli hastalarda mental sıkıntının ayrıca ilaç öz-yeterliliğini düşürmesi ve ilaç uyumunu azaltmasıyla da ilişkilendirilmiştir (). Bu bulgular, psikolojik semptomların ikincil konular olarak değil, myasthenia gravis yönetiminin kapsamlı bir bileşeni olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Genelleşmiş semptom kümesi, bulber, ekstremit ve solunum kas zayıflığını içerir ve doğrudan günlük işlevselliği ve bağımsızlığı etkiler. Önceki çalışmalar, genelleşmiş kas zayıflığı ve yorgunluğun kötü yaşam kalitesi ile daha fazla sosyal ve mesleki işlev bozukluğu ile ilişkilendirildiğini göstermiştir (). Bu nedenle, semptom kontrolünün farmakolojik tedavi, rehabilitasyon ve bireyselleştirilmiş fonksiyonel destek yoluyla optimize edilmesi önemini korumaktadır (). Tüm bulgular bir araya getirildiğinde, myasthenia gravis bakımının hem fiziksel hem de psikolojik semptom yüküne yaklaşarak hastaların yaşam kalitesini daha iyi desteklemesi gerektiği öne sürülmektedir.
5 Sınırlamalar
Bu çalışmanın birkaç sınırı bulunmaktadır. İlk olarak, kesitsel tasarım, zamansal veya nedensel ilişkiler hakkında sonuç çıkarılmasına olanak tanımaz; bu bulguların daha ileri düzeyde doğrulanması için boyuna çalışmalar gereklidir. İkinci olarak, tek merkezde elde edilen kolay örneklemde yaşlı hastaların temsilinin sınırlı olması ve şiddetli MG’li hastaların çalışmaya alınmaması, bulguların genellenmesini etkileyebilir. Komorbidite ve ilaç yükü duyarlılık analizinde göz önüne alınmış olsa da, belirli komorbiditelerin veya ilaçların etkileri belirlenememiştir. Üçüncü olarak, veriler kendiliğinden bildirilen ölçümler kullanılarak toplanmış olup, bu ölçümler anımsama ve raporlama yanlılığına tabi olabilir.
6 Sonuç
Bildiğimiz kadarıyla, bu, MG’li hastaların semptom ağı yapısını ve bunun yaşam kalitesi ile ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Ocular semptomlar hem yaygınlık hem de yük açısından öne çıkarken, yutma güçlüğü ağın en merkezî semptomlarından biriydi ve kaygı en yüksek köprü gücünü göstermiştir. Psikolojik ve yaygın semtoplaketi yükü, kötü yaşam kalitesi ile bağımsız olarak ilişkilidir. Bu bulgular, klinik uygulamada semptom değerlendirmesinin önceliklendirilmesi için ön tanı niteliğinde kanıt sağlamakta ve MG bakımında hem fiziksel hem de psikolojik semptom yükünün dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. Bu bulguların klinik yararlılığının doğrulanması ve semptomlar, semptomlaketi ve yaşam kalitesi arasındaki zamansal ve nedensel ilişkilerin aydınlatılması için boyuna ve müdahale çalışmalarına gereklidir.
Açıklamalar
Veri erişilebilirliği açıklaması
Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, gereksiz bir çekinme olmaksızın yazarları tarafından erişilebilir hale getirilecektir.
Etik açıklaması
İnsanların dahil edildiği çalışmalar, Guangzhou Tıp Bilimleri Üniversitesi İlk İlişkili Hastanesi Etik Komitesi tarafından onaylanmıştır (Onay numarası: JY2025-173). Çalışmalar, yerel mevzuat ve kurumsal gereksinimler doğrultusunda yürütülmüştür. Katılımcılar, bu çalışmaya katılmaya ilişkin yazılı bilgilendirilmiş onaylarını vermişlerdir.
Yazar katkıları
YH: Metodoloji, Kavramsal Tasarım, Araştırma, İnceleme ve Düzenleme, Finansman Edinme, Proje Yönetimi, Orijinal Metin, Resmi Analiz, Doğrulama, Veri Yönetimi. YW: İnceleme ve Düzenleme, Proje Yönetimi, Resmi Analiz, Kavramsal Tasarım, Metodoloji, Araştırma. XC: Kavram Tasarımı, Proje Yönetimi, Araştırma, Doğrulama, Metodoloji, Kaynaklar, İnceleme ve Düzenleme. HB: Kavram Tasarımı, İnceleme ve Düzenleme, Doğrulama, Araştırma, Gözetim. YYang: Finansman Edinme, İnceleme ve Düzenleme, Proje Yönetimi, Metodoloji, Gözetim, Kavram Tasarımı, Kaynaklar. YYan: Metodoloji, Gözetim, Kavram Tasarımı, İnceleme ve Düzenleme, Veri Yönetimi.
Finansman
Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ve/veya yayımının finansal destek aldığını beyan etmiştir. Bu çalışma, Çin Ulusal Anahtar Araştırma ve Geliştirme Programı (Grant numarası 2022YFC3501302) tarafından desteklenmiştir.
Teşekkürler
Araştırma çalışmalarına katılan tüm katılımcılara işbirlikleri için, ayrıca bu araştırmayı desteklemek amacıyla zaman ve emek harcayan tüm bireylere minnettarlığımızı ifade etmek isteriz.
Çıkar çatışması
Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ticari veya finansal herhangi bir ilişki olmadan, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir durumun dışında yürütüldüğünü beyan etmiştir.
Üretken Yapay Zeka beyanı
Sorumlu yazar(lar), bu metnin hazırlanmasında Üretken Yapay Zeka’nın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), yapay zeka desteğiyle Frontiers tarafından oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul çabalarla doğruluğunun sağlanması için gerekli tüm adımlar atılmıştır. Herhangi bir sorun tespit etmeniz durumunda lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarların görüşleridir ve mutlaka ait oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.
Ekleme materyali
Bu makalenin ekleme materyaline çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fneur.2026.1971009/full#supplementary-material
-
1.
GilhusNEVerschuurenJJ. Myasthenia gravis: subgroup classification and therapeutic strategies. Lancet Neurol. (2015) 14:1023–36. doi: 10.1016/S1474-4422(15)00145-3,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
2.
SciancaleporeFLombardiNValdiserraGBonasoMCappelloEHyeraciGet al. Prevalence, incidence, and mortality of myasthenia gravis and myasthenic syndromes: a systematic review. Neuroepidemiology. (2024) 59:1–14. doi: 10.1159/000539577
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
3.
GrobDBrunnerNNambaTPagalaM. Lifetime course of myasthenia gravis. Muscle Nerve. (2008) 37:141–9. doi: 10.1002/mus.20950,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
4.
Akkan SuzanAKahraman KoytakPUlucKTanridagT. Physical and mental fatigue in myasthenia gravis and its correlation with other symptoms. Acta Neurol Belg. (2022) 122:915–23. doi: 10.1007/s13760-022-01919-y,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
5.
Bacci E, Coyne K, Spoon J-L, Harris L, Boscoe A. Terapi yan etkilerinin miasteni gravis hastalarında günlük yaşama etkilerinin anlaşılması. BMC Neurol. (2019) 19:335. doi: 10.1186/s12883-019-1573-2,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
6.
Jackson K, Parthan A, Lauher-Charest M, Broderick L, Law N, Barnett C. Miasteni gravisin semptom yükünün ve hastalığın hastanın bakış açısından etkisinin anlaşılması: nitel bir çalışma. Neurol Ther. (2022) 12:107–28. doi: 10.1007/s40120-022-00408-x,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
7.
McCallion J, Borsi A, Noel W, Lee J, Karmous W, Sattler S ve ark. Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’da jeneralize miasteni gravisin hasta yüküne dair sistematik derleme. BMC Neurol. (2024) 24:61. doi: 10.1186/s12883-024-03553-y,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
8.
Shen F, Huang H, Li L. Miasteni gravisi bireylerde semtoplardaki kümelenmelerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin öz-yeterlilik aracılık etmesi: yapısal denklem modellemesi analizi. J Clin Nurs. (2023) 32:3921–8. doi: 10.1111/jocn.16569,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
9.
Gavrilov YV, Alekseeva T, Kreis OA, Valko P, Weber KP, Valko Y. Miasteni graviste depresyon: heterojen ve ilgi çekici bir varlık. J Neurol. (2020) 267:1802–11. doi: 10.1007/s00415-020-09767-7,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
10.
Kawada T. Miasteni gravisi hastalarında uyku değerlendirmesi. Neuromuscul Disord. (2018) 28:376. doi: 10.1016/j.nmd.2018.01.006,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
11.
Ruiter AM, Verschuuren JGM, Tannemaat MR. Otoimmün miasteniya gravisde yorgunluğun yaygınlığı ve ilişkili faktörleri. Neuromuscul Disord. (2021) 31:612–21. doi: 10.1016/j.nmd.2021.04.002,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
12.
Zhu Z, Sun Y, Kuang Y, Yuan X, Gu H, Zhu J ve ark. Kanser hayatta kalanlarında çok boyutlu semptom deneyimlerinin eşzamanlı semptom ağları: bir ağ analizi. Cancer Med. (2023) 12:663–73. doi: 10.1002/cam4.4904,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
13.
Huang Y, Cao S, Li T, Wang J, Xia Z. İnme sonrası iyileşen hastalarda çekirdek ve köprü semptomların keşfi: bir ağ analizi. Front Neurol. (2024) 15:1434303. doi: 10.3389/fneur.2024.1434303,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
14.
Liu D, Yu M, Zhang X, Cui J, Yang H. Ergenlerde kaygı ve depresyon: ağ analizi ve uzunlamasına ağ analizi perspektifleri. BMC Psychiatry. (2024) 24:619. doi: 10.1186/s12888-024-05982-y,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
15.
Von Elm E, Altman DG, Egger M, Pocock SJ, Gøtzsche PC, Vandenbroucke JP. Epidemiyolojide gözlemsel çalışmaların raporlanmasının güçlendirilmesi (STROBE) bildirgesi: gözlemsel çalışmaların raporlanması için yönergeler. Lancet. (2007) 370:1453–7. doi: 10.1016/S0140-6736(07)61602-X,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
16.
Epskamp S, Borsboom D, Fried EI. Psikolojik ağların tahmini ve doğrulukları: bir eğitim makalesi. Behav Res Methods. (2018) 50:195–212. doi: 10.3758/s13428-017-0862-1,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
17.
Nöroimmünoloji Grubu, Nöroloji Bölümü, Çin Tıp Derneği. Myasthenia gravis’in tanı ve tedavisi için Çin rehberi (2025 sürümü). Chin J Neurol. (2025) 58:721–41. doi: 10.3760/cma.j.cn113694-20250120-00041
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
18.
Jaretzki A 3rd, Barohn RJ, Ernstoff RM, Kaminski HK, Keesey JC, Penn AS ve ark. Myasthenia gravis: Klinik araştırmalar için önerilen standartlar. Myasthenia Gravis Foundation of America Tıbbi Bilimsel Danışma Kurulunun Görev Gücü. Neurology. (2000) 55:16–23. doi: 10.1212/WNL.55.1.16,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
19.
Shen F, Hu L-H, Huang H-S, Li L. Myasthenia gravis hastalarında semptom kümeleri için ölçeğin geliştirilmesi ve geçerliliğinin değerlendirilmesi. BMC Neurol. (2023) 23:196. doi: 10.1186/s12883-023-03240-4,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
20.
Burns TM, Conaway MR, Cutter GR, Sanders DB, The Muscle Study Group. Az daha fazladır ya da neredeyse o kadar: Myasthenia gravis için 15 öğeli yaşam kalitesi ölçeği. Muscle Nerve. (2008) 38:957–63. doi: 10.1002/mus.21053,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
21.
Epskamp S, Kramer AOJ, Waldorp LJ, Schmittmann VD, Borsboom D. qgraph: Psikometrik verilerdeki ilişkilerin ağ görselleştirmeleri. J Stat Softw. (2012) 48:1–18. doi: 10.18637/jss.v048.i04
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
22.
Zhu Z, Yu J, Yang Z, Hu T, Jin Y, He J. Semptom ağı analizi ve R’deki uygulamasına bir giriş. J Nurses Train. (2023) 38:2210–4. doi: 10.16821/j.cnki.hsjx.2023.24.006
- CrossRef
- Google Scholar
- Kaynağa makale içinde bakın
-
23.
Papachristou NBarnaghi PCooper BKober KMMaguire RPaul S et al. Network analysis of the multidimensional symptom experience of oncology. Sci Rep. (2019) 9:2258. doi: 10.1038/s41598-018-36973-1,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
24.
Robinaugh DJMillner AJMcNally RJ. Identifying highly influential nodes in the complicated grief network. J Abnorm Psychol. (2016) 125:747–57. doi: 10.1037/abn0000181,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
25.
Jones PJMa RMcNally RJ. Bridge centrality: a network approach to understanding comorbidity. Multivar Behav Res. (2021) 56:353–67. doi: 10.1080/00273171.2019.1614898,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
26.
Haslbeck JMBWaldorp LJ. How well do network models predict observations? On the importance of predictability in network models. Behav Res. (2018) 50:853–61. doi: 10.3758/s13428-017-0910-x,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
27.
Law NDavio KBlunck MLobban DSeddik K. The lived experience of myasthenia gravis: a patient-led analysis. Neurol Ther. (2021) 10:1103–25. doi: 10.1007/s40120-021-00285-w,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
28.
Maycock ESelby VHanna MMuntoni FRamdharry G. Exploring psychosocial experiences in clinically stable generalised myasthenia gravis: a thematic analysis. J Neuro Dis. (2025) 13:734–47. doi: 10.1177/22143602251406948,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
29.
Rodriguez RD, Anderson AE, LG, Gwathmey KG, Brethenoux CR, Shea LM, Govindarajan R ve ark. Miyastenik gravisli bireylerde mental sağlık deneyimleri ve zorlukları: hastan merkezli nitel analizlerden edinilen bulgular. Adv Ther. (2025) 42:6209–33. doi: 10.1007/s12325-025-03399-x,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
30.
Kupersmith MJ, Wolfe GI, Kaminski H. Ocular miastenik gravis yönetimi. Front Neurol. (2025) 16:1678151. doi: 10.3389/fneur.2025.1678151,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
31.
Liang H, Chen J, Wang L, Liu Z, Xu H, Zhao M ve ark. Nöromiyelit optika spektrum bozukluğu hastalarında temel belirtiler ve belirti kümeleri: bir ağ analizi. Int J Nurs Sci. (2025) 12:152–60. doi: 10.1016/j.ijnss.2025.02.006,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
32.
Arrese L, Di Meglio M, Byrne L, Kantarcigil C. Miyastenik gravisli hastalarda yutma bozuklukları: bir tarama özeti. Dysphagia. (2025) 41:603–12. doi: 10.1007/s00455-025-10913-4,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
33.
Ferrara F, De Berardinis F. Miyastenik gravisli hastalarda disfajiye farmakolojik ve konuşma-dil patolojisi yönetimi. Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol. (2026) 399:9245–57. doi: 10.1007/s00210-025-04952-9,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
34.
Gallagher TJ, Maria CS, Johns MM. Miyastenik gravisli bireylerde konuşma ve yutma işlev bozukluklarının yaygınlığı ve müdahale. OTO Open. (2025) 9:e70077. doi: 10.1002/oto2.70077,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
35.
Nadali J, Havampour N, Beiranvand F, Maleki Takhtegahi M, Heidari M E, Salarvand S ve ark. Miyastenik graviste depresyon ve kaygı sıklığı: sistematik derleme ve meta-analiz. Brain Behav. (2023) 13:e2840. doi: 10.1002/brb3.2840,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
36.
Messina C. Miyastenik gravisin görmezden gelinen yanı: motor olmayan belirtiler—kapsamlı derleme. J Neurol. (2025) 272:764. doi: 10.1007/s00415-025-13504-3,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
37.
Lehnerer S, Jacobi J, Schilling R, Grittner U, Marbin D, Gerischer L ve ark. Miyastenik graviste hastanın bakış açısıyla hastalık yükü. J Neurol. (2022) 269:3050–63. doi: 10.1007/s00415-021-10891-1,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
38.
Su Y, Wang X, Xing Y, Wang Z, Bu H, Cui X ve ark. Miyastenik gravili hastalarda ilaç uyumunu etkileyen faktörlerin analizi: kesitsel çalışma. Ther Adv Neurol Disord. (2024) 17:17562864231206877. doi: 10.1177/17562864231206877,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
39.
Chang Y, Wang K, Liu M, Zhang Z, Ma H, Gao X ve ark. Bakım hemodiyaliz hastalarında semptom sıkıntı düzeylerine göre temel semptom kümelerinin belirlenmesi: kesitsel ağ analizi. Ren Fail. (2025) 47:2449203. doi: 10.1080/0886022x.2024.2449203,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
40.
Barsky A J, Silbersweig D. Tıbbi hastalarda belirtilerin şiddetlenmesi. J Gen Intern Med. (2023) 38:195–202. doi: 10.1007/s11606-022-07699-8,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
41.
Yu J, Xie L, Chen S, Fang Z, Zhu L, Zhang H, et al. Sosyal destek ve yetişkin miyastenya gravis hastalarında ilaç uyumu: ruh sağlığı ve öz-yeterlilik algısının aracı rolü. Orphanet J Rare Dis. (2024) 19:143. doi: 10.1186/s13023-024-03145-6,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
42.
Funke M, Eveslage M, Zschüntzsch J, Hagenacker T, Ruck T, Schubert C, et al. Miyastenya gravisde yorgunluk ve ilişkili faktörler: ulusal bir kayıt çalışması. J Neurol. (2024) 271:5665–70. doi: 10.1007/s00415-024-12490-2,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
43.
Peng S, Meng L, Fang R, Shen Q, Tian Y, Xiong A, et al. Miyastenya gravis tedavisinde egzersiz araştırmalarının güncel durumu: bir tarama derlemesi. Complement Ther Med. (2024) 81:103033. doi: 10.1016/j.ctim.2024.103033,
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
Özet
Anhtar kelimeler
anksiyete, Miyastenya gravis, yaşam kalitesi, sematik kümeler, sematik ağ
Atıf
Huang Y, Wang Y, Cai X, Bu H, Yang Y ve Yan Y (2026) Miyastenya gravisde tılsım ağı yapısı ve yaşam kalitesi ile ilişkisi: kesitsel bir çalışma. Front. Neurol. 17:1971009. doi: 10.3389/fneur.2026.1971009
Başvuru tarihi
18 Ağustos 2026
Düzeltme tarihi
19 Ekim 2026
Kabul tarihi
27 Ekim 2026
Yayınlanma tarihi
11 Kasım 2026
17 – 2026
Satish Vasant Khadilkar, Bombay Hospital, Hindistan
Hiral Halani, Bombay Hospital, Hindistan
Rudy Mercelis, Antwerp University Hospital, Belçika
© 2026 Huang, Wang, Cai, Bu, Yang ve Yan.
Bu makale, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında açık erişimli olarak dağıtılmıştır. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibinin(lerin) atıf yapılması ve bu dergideki orijinal yayının, kabul edilen akademik uygulama uygunluğunda belirtilmesi şartıyla, diğer platformlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.
* Yunying Yang, yangyunying74@hotmail.com; Yuying Yan, 463075711@qq.com
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, ya da yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

