GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 15 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Nöroloji & Uyku

Eculizumab’ın Nöromiyelititis Optika Spektrum Bozukluğunda Pazarlama Sonrası Güvenlik Profili: Oransallık ve Başlangıç Zamanı Analizi

✍️ Editör Masası • 📅 15 Kasım 2026 • ⏱️ 38 dk okuma
Eculizumab’ın Nöromiyelititis Optika Spektrum Bozukluğunda Pazarlama Sonrası Güvenlik Profili: Oransallık ve Başlangıç Zamanı Analizi

Orijinal Araştırma Makalesi

Front. Neurol., 11 Kasım 2026

Bölüm: Multipl Skleroz ve Nöroİmmünoloji

Cilt 17 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fneur.2026.1958018

  • XL

    Xiang Li 1†

  • MC

    Minqing Cai 2†

  • RS

    Ruize Shi 3†

  • ZZ

    Zhijie Zhang 4

  • ST

    Shaoying Tan 1,5,6*

  • 1. Optometri Fakültesi, Hong Kong Polytechnic Üniversitesi, Hong Kong, Hong Kong ÖİB, Çin

  • 2. Göz Enstitüsü & İlişkili Xiamen Göz Merkezi, Tıp Fakültesi, Xiamen Üniversitesi, Xiamen, Fujian, Çin

  • 3. Oftalmoloji Bölümü, İlk İlişkili Hastane, Hengyang Tıp Fakültesi, Güney Çin Üniversitesi, Hengyang, Hunan, Çin

  • 4. Oftalmoloji Bölümü, Shizong İlçe Halk Hastanesi, Qujing, Yunnan, Çin

  • 5. SHARP Görme Araştırma Merkezi (RCSV), Hong Kong Polytechnic Üniversitesi, Hong Kong, Hong Kong ÖİB, Çin

  • 6. Göz ve Görme Araştırma Merkezi (CEVR), Hong Kong, Hong Kong ÖİB, Çin

Makale Ölçümleri

Özet

Arka Plan:

Eculizumab tedavisine bağlı adverse olayların, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) Adverse Event Reporting System (FAERS) kullanılarak neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD) hastalarında değerlendirilmesi ve böylece klinik risk tespiti ile uzun dönem güvenlik izlemi için kanıt sağlanması.

Yöntem:

2004’ün ilk çeyreğinden 2026’nın ilk çeyreğine kadar eculizumab ile ilgili raporlar FAERS veritabanından çıkarıldı. NMOSD olguları bildirilen kullanım alanlarından belirlendi ve yalnızca eculizumab’ı birincil şüpheli ilaç olarak listeleyen raporlar dahil edildi. Veri temizliği ve tekrarların kaldırılması, ABD Gıda ve İlaç İdaresi’nin (FDA) önerdiği prosedürlere uygun olarak gerçekleştirildi. Orantısızlık analizleri, raporlama odds oranı (ROR) ve Bayesian güven yayılımı sinir ağı (BCPNN) yöntemleri kullanılarak organ sistemini içeren sınıf (SOC) ve tercih edilen terim (PT) düzeyinde yapıldı. Sinyal taraması, en az üç rapora sahip olan PT’lerle sınırlandırıldıktan sonra klinik öncelik değerlendirmesi ve ortaya çıkışa kadar geçen süre analizi uygulandı.

Sonuçlar:

Toplam 954 adverse olay raporu dahil edildi. En sık yer alan SOC’ler genel bozukluklar ve uygulama alanı durumları, sinir sistemi bozuklukları ve kas-iskelet sistemi ile bağ dokusu bozukluklarıydı. PT düzeyinde 27 pozitif sinyal belirlendi; bunlar öncelikle yorgunluk, baş ağrısı, ağrı, kas-iskelet sertliği, baş dönmesi ve paresteziyi içeriyordu. On iki sinyal orta klinik öncelikli olarak sınıflandırılırken, güçlü öncelikli hiçbir sinyal bulunamadı. Tam ortaya çıkış bilgisi bulunan 152 rapor arasında ortaya çıkışa kadar geçen sürenin medyanı 356 gün olup, olayların %50,0’i tedavi başlangıcından 360 günden sonra gerçekleşti.

Sonuç:

Bu bulgular, eculizumab alan NMOSD hastalarında güvenlik izlemi için yeni kanıt sağlamaktadır. Bu bulguları doğrulamak amacıyla daha klinik ve temel araştırmalara ihtiyaç vardır.

Giriş

Omlik nörit ve optik nörit spektrum bozukluğu (NMOSD), merkez sinir sistemini etkileyen, çoğunlukla optik sinirleri ve omuriliği hedefleyen nadir ancak yüksek oranda engelleme yapan otoimmün inflamatuar bir hastalıktır ( 1 ). Tipik klinik bulgular, tekrarlayan optik nörit ve uzun eksanlı transvers myelitis şeklindedir; ancak area postrema, beyincik, diencephalon ve büyük beyin de tutulabilir ( 2 ). NMOSD, tekrarlayan bağışıklara dayalı ataklarla karakterize olup her atak sonrası iyileşme sık sık tam olmadığı için, nöroloik bozulma tekrarlayan nükslerle kademeli olarak birikebilir ve nihayetinde geri döndürülemez engelleme ile yaşam kalitesinde belirgin azalma yol açar ( 3 ). Suda çözünür protein 4’e (aquaporin-4, AQP4) karşı IgG antikorlarının keşfi, NMOSD’nin patojenezini anlama ve çoklu sklerozdan ayrımı büyük ölçüde ilerletmiştir ( 4 ). AQP4-IgG pozitif NMOSD, şu anda öncelikle astrosit hasarıyla karakterize edilen otoimmün bir astrositopati olarak kabul edilmektedir; bu bağlamda antikor aracılı anormal kompleman aktivasyonu, doku hasarı ve inflamatuar amplifikasyonun altında yatan başlıca patolojik mekanizmayı temsil etmektedir ( 5 ).

Klasik kompleman yolunun ve terminal kompleman kaskadının aktivasyonu, AQP4-IgG aracılı bağışıklık hasarında kritik bir rol oynar ( 6 ). AQP4-IgG’nin astrositlerin yüzeyindeki AQP4’e bağlanması ardından klasik kompleman kaskadı başlarak kompleman bileşeni C5’in proinflamatuar anafilatoksin C5a ve C5b’ye parçalanmasını teşvik eder; C5b ise membran saldırı kompleksinin (MAC) oluşumuna katılır ( 6 ). C5b, diğer terminal kompleman bileşenleriyle birleşerek MAC’i oluşturur ve bu da astrosit hasarı ile birlikte komşu nöron ve oligodendrositlerde yan etki ve inflamatuar amplifikasyon yoluyla ikincil hasara yol açar ( 7 ). Buna göre, terminal kompleman yolunun hedefli bloke edilmesi, AQP4-IgG pozitif NMOSD için önemli bir hastalığı değiştiren tedavi stratejisine dönüşmüştür ( 8 ).

Eculizumab, tamamlayıcı bileşen C5’i hedefleyen insanlaştırılmış bir monoklonal antikorudur. C5’e yüksek afinitetle bağlanır ve onun C5a ile C5b’ye parçalanmasını engelleyerek tamamlayıcı yolun terminal aktivasyonunu ve MAC (hücrelere zarar veren membran saldırı kompleksi) oluşumunu baskılar, böylece tamamlayıcı araştırmayla hücre hasarını azaltır ( 9 ). Yetişkinlerde AQP4-IgG pozitif NMOSD tedavisinde onaylanan ilk terminal tamamlayıcı C5 inhibitörü olan eculizumab, faz III rastgele kontrollü PREVENT çalışmasında nüks riskini belirgin biçimde azaltmış ve yüksek nüks riski taşıyan AQP4-IgG pozitif NMOSD hastalarının uzun süreli yönetiminde terminal tamamlayıcı inhibisyonun önemli rolünü ortaya koymuştur ( 10 ).

Bununla birlikte, tamamlayıcı yolun sürdürülebilir inhibisyonu, organizmanın belirli patojenlere karşı bağışıklık savunmasını da zayıflatarak ciddi enfeksiyon riskini artırabilir ( 11 ). Tamamlayıcı sistem yalnızca otoimmün araştırmayla doku hasarına katkıda olmakla kalmaz, aynı zamanda kapsüllü bakterilerin temizlenmesinde önemli bir bağışıklık bariyeri işlevi görür. Terminal tamamlayıcı bileşen eksiklikleri özellikle Neisseria türlerinden kaynaklanan enfeksiyonlara karşı artmış yatkınlıkla ilişkilidir ( 11 ). Bu nedenle invasive Neisseria meningitidis enfeksiyonu, eculizumab tedavisinin önemli ciddi güvenlik endişelerinden biridir ( 12 ). Önceki gözetim çalışmaları ve olgu bildirimleri, invasive menenjokokal enfeksiyonun eculizumab alan hastalarda görülebileceğini, önerilen menenjokokal aşı takviminin tamamlanmasının ardından bile geçiş enfeksiyonlarının bildirildiğini göstermiştir ( 13 , 14 ). Bu nedenle güncel klinik öneriler, eculizumab tedavisine başlamadan önce uygun menenjokokal aşının tamamlanmasını; tedavinin tamamında enfeksiyon riskinin değerlendirilmesini, hastanın bilgilendirilmesini ve klinik semptomların izlenmesini vurgulamaktadır ( 15 ).

Eculizumab, AQP4-IgG pozitif NMOSD hastalarında önemli terapötik faydalar sağlar ve genel olarak kabul edilebilir bir güvenlik profili sergilemiştir. Yine de, daha geniş hasta popülasyonlarında uzun dönemli gerçek dünya güvenlik profilinin değerlendirilmesi gerekmektedir ( 16 ). Randomize klinik çalışmalar genellikle sıkı dahil etme kriterleri kullanır, nispeten sınırlı örneklem büyüklükleri içerir ve önceden belirlenmiş takip sürelerine sahiptir. Bu nedenle, nadir adverse olayları, kümülatif uzun dönemli maruziyetle ilişkili riskleri ve belirli hasta alt gruplarında güvenlik endişelerini tespit etmek için yeterli istatistiksel güce sahip olmayabilirler ( 17 ). Gerçek dünya klinik ortamlarında NMOSD hastaları genellikle daha karmaşık hastalık özellikleri gösterir ve aynı zamanda glukokortikoidler, konvansiyonel imünosüpresanlar veya diğer imünoterapiler alabilir; bunların tümü adverse olayların olasılığını ve klinik sunumunu etkileyebilir ( 18 ). Büyük ölçekli gerçek dünya verileriyle tamamlayıcı güvenlik değerlendirmeleri, klinik çalışmaların nadir hastalıklarda ilaçla ilişkili riskleri tespit etmedeki sınırlamalarını gidermeye yardımcı olabilir ve düzenleyici kararların verilmesi ve klinik risk yönetimi için kanıt sağlayabilir ( 19 ).

Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) Adverse Olay Bildirim Sistemi (FAERS), pazarlama sonrası ilaç güvenlik gözetimi için önemli bir spontane bildirim veritabanıdır. Sağlık profesyonelleri, hastalar, ilaç üreticileri ve diğer bildirim yapanlar tarafından sunulan adverse olay ve ilaç hatalarına ilişkin raporları içerir. FAERS temelli farmakovijilans çalışmalarında orantısızlık analizi kullanılarak ilaç–adverse olay çiftleri değerlendirilebilir ve daha fazla incelemeyi hak eden potansiyel güvenlik sinyalleri tespit edilebilir ( 20 ). Bu tür çalışmalar, örneklem büyüklüğü veya takip süresi gibi sınırlamalar nedeniyle klinik çalışmalarında yeterince yakalanamayan nadir, ciddi veya gecikmiş adverse olayların tespitinde özellikle faydalıdır. FAERS, monoklonal antikorların ve diğer biyolojik ajanların pazarlama sonrası güvenlik çalışmalarında yaygın olarak kullanılmış ve ilaç riskinin tespitinde ve yönetiminde önemli bir tamamlayıcı araç haline gelmiştir ( 21 ).

Önceki çalışmalar, eculizumab’ın pazarlama sonrası genel güvenlik profilini FAERS veritabanını kullanarak incelemiş ve enfeksiyonlar, hematolojik anormallikler, nörolojik olaylar ve infüzyona ilişkili reaksiyonlar dahil olmak üzere birkaç potansiyel endişe sinyalini tespit etmiştir ( 22 ). Ancak eculizumab, paroksismal noktürn hemoglobinüri, atipik hemolitik üremik sendrom, jeneralize miastenia gravis ve NMOSD dahil olmak üzere çoklu gösterimler için kullanılmaktadır. Bu nedenle genel güvenlik sinyalleri, gösterimlerin dağılımı, altta yatan hastalıklar, yaş profilleri ve eşlik eden tedavi rejimleriyle etkilenmiş olabilir ( 22 ). NMOSD için yayınlanmış gerçek dünya çalışmalarının çoğu klinik kohortlarda tedavi etkinliği, sürekliliği ve güvenlik sonuçları üzerine odaklanmıştır ( 23 , 24 ). Buna karşılık, FAERS içinde NMOSD olgularının bağımsız olarak tespit edilmesi ve eculizumab ile ilişkili adverse olayların yelpazesinin, gücünün ve ortaya çıkış zamanının sistematik değerlendirmesinden elde edilen farmakovijilans kanıtları sınırlı kalmaktadır.

Bu nedenle, eculizumab’ın NMOSD tedavisindeki gerçek dünya güvenlik profilini sistematik olarak değerlendirmek için FAERS veritabanını kullanan retrospektif bir farmakovijilans analizi gerçekleştirdik. Bulgular, NMOSD tanısı almış ve eculizumab alan hastalarda risk tespiti, klinik izleme ve bireyselleştirilmiş tedavi stratejilerinin optimize edilmesi için gerçek dünya farmakovijilans kanıtı sağlamayı amaçlamaktadır.

Gereç ve yöntemler

Veri kaynağı ve çalışma tasarımı

Bu retrospektif farmakovijilans çalışması, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Adverse Event Reporting System (FAERS) verilerini kullanarak yürütüldü. FAERS veritabanı; demografik ve idari bilgiler (DEMO), ilaç bilgileri (DRUG), adverse olay bilgileri (REAC), hasta sonuçları (OUTC), rapor kaynakları (RPSR), ilacın kullanımı için gösterimler (INDI) ve tedavinin başlangıç ve bitiş tarihlerini (THER) içeren birbiriyle ilişkili birkaç veri dosyasından oluşmaktadır ( 25 ).

2004’ün ilk çeyreği (2004 Q1) ile 2026’ın ilk çeyreği (2026 Q1) arasında sunulan raporlar FDA tarafından önerilen veri temizleme ve tekrarları kaldırma işlemlerine göre çıkarıldı ve işlendi. Tekrarlayan raporlar öncelikle olgu tanımlama numarası (CASEID) ve raporun FDA tarafından alındığı tarih (FDA_DT) kullanılarak belirlendi. Aynı olgunun birden fazla sürümü mevcut olduğunda, sonraki analizler için yalnızca en güncel rapor dikkate alındı ( 26 ). Son hâline getirilen tekrarları kaldırılmış adverse olay raporları, ilaç güvenliği sinyal tespiti ve klinik özellik analizlerine dahil edildi. Detaylı olgu tarama süreci Şekil 1’de gösterilmektedir. FAERS, kişisel olarak tanımlanabilir hasta bilgisi içermeyen, herkese açık, kimliği kaldırılmış bir veri tablası olduğundan ek etik onayı ve aydınlatılmış onay gerekmemiştir.

Şekil 1

Veri çıkarma ve temizleme

FAERS veri tablosunun DRUG dosyaları, eculizumab maruziyeti ile ilişkili tüm adverse olay raporlarını belirlemek için ilk olarak “eculizumab” jenerik adı ve “Soliris” ticari adı kullanılarak arandı. Eculizumab şu anda birden fazla bağışıklık araştıran hastalığın tedavisinde kullanıldığından, NMOSD tanısı almış hastalarla ilgili raporları belirlemek amacıyla INDI dosyalarından gösteri bilgileri kullanıldı; böylece çalışma popülasyonunun hastalık özgüllüğü artırıldı.

Potansiyel kafa karıştırıcı etkenlerin (konfounding) yol açabileceği olası sapmaları en aza indirmek için, yalnızca eculizumab’ın birincil şüpheli ilaç (PS) olarak işaretlendiği raporlar dikkate alındı. Eculizumab’ın ikincil şüpheli ilaç veya eşlik eden ilaç olarak sınıflandırıldığı raporlar hariç tutuldu. Tekrarlayan raporlar, CASEID ve FDA_DT alanları kullanılarak FDA tarafından önerilen kriterlere uygun şekilde belirlendi ve işlendi. Tüm adverse olay terimleri Düzenleyici Aktiviteler için Tıp Sözlüğü (MedDRA) ( 27 ) doğrultusunda standartlaştırıldı ve aşağıdaki iki hiyerarşik düzeyde analiz edildi: (1) organ sınıfı sistemi (SOC) ve (2) tercih edilen terim (PT).

Zamana göre başlangıç analizi

Zamanlı başlangıç (TTO) analizi, eculizumab ile ilişkili yan etkilerin zamansal dağılımını karakterize etmek amacıyla yapıldı. TTO, eculizumab tedavisinin başlangıcı ile ilk bildirilen yan etkinin başlangıcı arasındaki gün cinsinden süre olarak tanımlandı. İlgili tarih bilgileri FAERS veritabanının THER ve DEMO dosyalarından elde edildi ( 28 ).

Analize, hem tedavi başlangıç tarihi hem de yan etki başlangıç tarihi konusunda eksiksiz bilgi içeren ve TTO’su 0 günden fazla olan raporlar dahil edildi. Raporlar, TTO’ya göre önceden tanımlanmış zaman aralıklarına ayrıldı ve her bir aralıkta ortaya çıkan yan etkilerin sayısı ve oranı hesaplandı. Genel median TTO ve çeyrekler arası açıklık (IQR) ayrıca belirlendi. Eculizumab başlangıcından sonra yan etkilerin zamansal desenini karakterize etmek amacıyla kümülatif bir olay eğrisi çizildi ( 28 ).

Orantısızlığa dayalı güvenlik sinyal tespiti

NMOSD için eculizumab tedavisi ile ilişkili olası yan etki sinyallerini belirlemek amacıyla orantısızlık analizi yapıldı. İki tamamlayıcı istatistiksel yöntem kullanıldı: (1) bildirim odds oranı (ROR) ( 29 ) ve (2) Bayes güven yayılımı sinir ağı (BCPNN), sinyal gücü ölçümü olarak bilgi bileşeni (IC) kullanıldı ( 30 ).

ROR, eculizumab için bildirilen belirli yan etkilerin oranını, FAERS veritabanındaki diğer tüm ilaçlar için bildirilen karşılık oranıyla karşılaştırmak amacıyla kullanıldı. Pozitif bir güvenlik sinyalinde aşağıdaki iki koşulun birlikte sağlanması gerekti: ROR için 95% güven aralığının alt sınırı (ROR025) 1’den büyük ve IC için 95% güven aralığının alt sınırı (IC025) 0’dan büyük. Sinyel tespiti hem SOC hem de PT seviyelerinde yapıldı. Çok düşük sıklıklı olayların önemli rastlantısal değişime tabi olabileceğinden, sinyal tespit sonuçlarının istikrarını artırmak amacıyla daha sonraki analizlere yalnızca en az üç rapor içeren PT’ler dahil edildi ( 31 ).

Oransallığı değerlendirmek amacıyla 2×2’lik bir kontingans tablosu oluşturuldu; buna göre hedef ilaç–yan etki çiftinin bildirim sıklığı, diğer tüm ilaç–etki kombinasyonlarıyla karşılaştırıldı. “a” hücresi, hedef ilacın hedef yan etki ile ilişkilendirildiği bildirim sayısıdır. Detaylı hesaplama formülleri ve sinyal tespit kriterleri Ek Tablolar S1 ve S2’de sunulmaktadır.

Oransallık sinyallerinin klinik önceliklendirilmesi

Oransallık analiziyle tespit edilen tedavi ortaya çıkan yan etkilerin (TEAE’ler) klinik önceliklendirilmesi, Avrupa İlaç Ajansı (EMA)’nın belirlediği tıbbi olaylar (DME’ler) ve önemli tıbbi olaylar (IME’ler) listelerine dayanan yarı nicel bir puanlama sistemi kullanılarak gerçekleştirildi (32). Değerlendirme çerçevesi dört boyutu içermektedir: (1) bildirim oranı (olgu/olmayan); (2) sinyal istikrarı (dört oransallık analizi arasındaki tutarlılık); (3) sonuç olarak ölüm kaydedilen bildirimlerin oranı; ve (4) IME/DME sınıflandırmasına dayalı klinik anlamlılık. IM’ler, standartlaştırılmış tanı kriterlerine sahip ciddi yan etkiler iken, DME’ler hızlı düzenleyici değerlendirmeyi gerektiren nadir ilaç kaynaklı ciddi yan etkilerdir. Her boyut için detaylı puanlama kriterleri Ek Tablo S3’te sunulmaktadır. Her boyut, önceden tanımlanmış eşiklere göre üç seviyeli bir ölçek (0–2 puan) üzerinden puanlandırıldı; aynı boyut içinde birden fazla kriter karşılandığında yalnızca en yüksek puan verildi. Toplam puan, zayıf öncelik (0–2 puan), orta öncelik (3–5 puan) veya güçlü öncelik (6–8 puan) olarak sınıflandırıldı (33, 34).

Tüm veri işleme, istatistiksel analiz ve görselleştirme işlemleri R yazılımı (sürüm 4.5.1; R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Avusturya), IBM SPSS Statistics (sürüm 31.0; IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ve GraphPad Prism (sürüm 11.1.0; GraphPad Software, San Diego, CA, ABD) kullanılarak gerçekleştirildi. R’daki veri işleme ve görselleştirme ggplot2, ggrepel, dplyr ve DescTools paketleri kullanılarak yapıldı.

Sonuçlar

Açıklayıcı analiz

Veri çıkarma, temizleme ve tekrarların kaldırılmasından sonra, nihai analizde toplam 954 eculizumab ilişkili adverse olay raporu dahil edildi. Dahil edilen olguların temel özellikleri Tablo 1 ve Şekil 2’de sunulmuştur. Cinsiyet dağılımı açısından hastaların büyük çoğunluğu kadındır (n = 845, %88,60). Yaş bilgisi bulunan olgularda ise 65–85 yaş arası hastalar en büyük oranı oluşturmuştur (n = 279, %29,20).

Tablo 1

Karakteristikler N(%)
Cinsiyet
Kadın 845 (%88,6)
Erkek 109 (%11,4)
Yaş (yıl)
<18 9 (%0,9)
>18 ile ≤ 65 1 (%0,1)
>65 ile ≤ 85 279 (%29,2)
>85 54 (%5,7)
Eksik 611 (%64,0)
Sonuçlar
Hastaneye yatış (ilk veya uzun süreli) 192 (%20,1)
Ölüm 45 (%4,7)
Hayati tehlike 6 (%0,6)
Engellik 2 (%0,2)
Diğer ciddi sonuçlar 709 (%74,3)
Raporlama yılı
2017 2 (%0,2)
2018 9 (%0,9)
2019 46 (%4,8)
2020 104 (%10,9)
2021 90 (%9,4)
2022 72 (%7,5)
2023 156 (%16,4)
2024 293 (%30,7)
2025 154 (%16,1)
2026 28 (%2,9)
Raporlayıcı türü
Hekim 185 (%19,4)
Tüketici 548 (%57,4)
Eczacı 35 (%3,7)
Sağlık Profesyoneli 57 (%6,0)
Eksik 129 (%13,5)
Raporlanan ülkeler (ilk beş)
Amerika Birleşik Devletleri 797 (%83,5)
Kanada 33 (%3,5)
Japonya 33 (%3,5)
Almanya 21 (%2,2)
Avrupa Birliği 16 (%1,7)
Yüzdelikler, toplam rapor sayısına göre hesaplanmıştır

FAERS veritabanında NMOSD’li hastalarda eculizumab ile ilişkili adverse olay raporlarının demografik ve raporlama karakteristikleri.

Veriler n (%) olarak sunulmuştur. Yüzdelikler, paydayı toplam rapor sayısı (N = 954) kullanarak hesaplanmıştır.

Şekil 2

Raporlanan sonuçlar açısından değerlendirildiğinde, diğer ciddi sonuçlar en sık kaydedilen ciddi olay türü olup 709 olgu ile %74,30 oranında yer almış; bunu %20,10 ile hastaneye yatış (n = 192) ve %4,70 ile ölüm izlemiştir. Raporların çoğu Amerika Birleşik Devletleri’nden (n = 797, %83,50) gelmiş; Kanada ve Japonya ise her biri %3,50 ile sırasıyla ikinci ve üçüncü sırada yer almıştır. En yaygın raporlayıcılar tüketici%ler (%57,40) olmuş, bunu sağlık profesyonelleri (%19,40) izlemiştir. Eculizumab ile ilişkili adverse olay raporlarının sayısı son yıllarda genel olarak artmış, en yüksek rapor sayısı 2024 yılında (n = 293, %30,70) bildirilmiştir.

SOC düzeyinde güvenlik sinyal analizi

Sistem organ sınıfı (SOC) düzeyinde orantısallık analizi, birkaç SOC’un potansiyel güvenlik sinyalleri için önceden belirlenen kriterleri karşıladığını göstermiştir. Raporlama sıklığı açısından Genel bozukluklar ve uygulama bölgesi durumları, 497 rapor ile en sık bildirilen SOC olmuş; bunu Sinir sistemi bozuklukları (n = 457) ve Kas-iskelet sistemi ve bağ dokusu bozuklukları (n = 293) izlemiştir.

Sinyal gücü açısından değerlendirildiğinde, sosyal koşullanmalar ve cerrahi ve tıbbi müdahaleler görece güçlü orantısallık sinyalleri göstermiş; ROR değerleri sırasıyla 5,66 ve 4,63, IC değerleri ise 1,71 ve 1,56 olarak bulunmuştur. Kas-iskelet sistemi ve bağ dokusu bozuklukları da belirgin sinyal zenginleşmesi göstermiştir (ROR = 2,35, IC = 0,89). Buna ek olarak, sinir sistemi bozuklukları (ROR = 1,35, IC = 0,30), göz bozuklukları (ROR = 1,30, IC = 0,30) ve cilt ve subkutan doku bozuklukları (ROR = 1,29, IC = 0,29) için orantısallık eğilimleri gözlemlenmiştir (Şekil 3).

Şekil 3

PT düzeyinde güvenlik sinyal analizi

Tercih edilen terim (PT) düzeyinde, 27 PT önceden belirlenen sinyal tespit kriterlerini karşılamıştır (Şekil 3). Bu sinyaller öncelikle genel bozukluklar ve uygulama bölgesi durumları, sinir sistemi bozuklukları ve kas-iskelet sistemi ve bağ dokusu bozuklukları üzerinde dağılmıştır.

En sık bildirilen PT sinyalleri yorgunluk (n = 93), baş ağrısı (n = 78) ve ağrı (n = 56) şeklindeydi. Bu üç olayın tümü belirgin oransallık (disproportionality) sinyalini gösterdi; yorgunluk (ROR = 2,34, IC = 0,93), baş ağrısı (ROR = 2,02, IC = 0,79) ve ağrı (ROR = 2,16, IC = 0,86) başlıca sinyal olaylarını oluşturdu. Kas-iskelet sistemiyle ilgili olaylar da belirgin sinyal zenginleşmesi gösterdi; bunlar arasında uzuv ağrısı (n = 39; ROR = 3,97, IC = 1,43), bel ağrısı (n = 32; ROR = 3,25, IC = 1,26) ve kas-iskelet sertliği (n = 27; ROR = 5,29, IC = 1,66) yer aldı. Sinir sistemiyle ilgili olaylar arasında baş dönmesi (n = 33; ROR = 3,78, IC = 1,39) ve parestezi (n = 24; ROR = 2,12, IC = 0,85) sinyal tespit kriterlerini karşıladı.

Bunun yanı sıra, birkaç az bildirilen PT de nispeten yüksek oransallık tahminleri gösterdi; bunlar arasında hastaneye yatış (n = 12; ROR = 32,79, IC = 2,46), cilt renginde değişim (n = 7; ROR = 19,09, IC = 2,32), zayıf venöz erişim (n = 23; ROR = 18,02, IC = 2,30) ve sigorta sorunu (n = 11; ROR = 15,02, IC = 2,24) bulundu. Bu olaylara ait rapor sayısının az olması nedeniyle, sinyal güçlerinin klinik uygunluk bağlamında daha ayrıntılı şekilde yorumlanması ve doğrulanması gerekmektedir.

Enfeksiyonla ilgili adverse olay analizi

Terminal tamamlayıcı inhibisyonu ile ilişkili bilinen enfeksiyon riski nedeniyle, enfeksiyonla ilgili adverse olaylar SOC ve PT düzeylerinde ayrıca değerlendirildi. Toplamda 208 rapor (%21,80) enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar SOC’ini içeriyordu. Bununla birlikte, ROR ve BCPNN analizlerinin ikisi de dikkate alındığında, önceden tanımlanan pozitif güvenlik sinyali kriterlerini karşılayan hiçbir enfeksiyonla ilgili PT bulunamadı. En sık bildirilen enfeksiyonla ilgili PT’ler idrar yolu enfeksiyonu (n = 38, %3,98), COVID-19 (n = 18, %1,89), pnömoni (n = 18, %1,89), sepsis (n = 14, %1,47) ve nazofarenksiti (n = 13, %1,36) şeklindeydi. Tamamlayıcı inhibisyonu ile ilişkili ciddi enfeksiyonla ilgili olaylar da gözlemlendi; bunlar menenjit (n = 4, %0,42), menenjokokal menenjit (n = 3, %0,31) ve menenjokokal sepsis (n = 3, %0,31) içindi. Sonuçlar Tablo 2’de özetlenmektedir.

Tablo 2

Sistem organ sınıfı (SOC) Tercih edilen terim (PT) N Raporlar (%) ROR (95% AI) IC (IC025)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar 208 21.80 0.76 (0.66–0.86) −0.31 (−0.49)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Idrar yolu enfeksiyonu 38 3.98 0.90 (0.64–1.27) −0.13 (−0.63)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar COVID-19 18 1.89 0.61 (0.37–0.99) −0.63 (−1.30)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Pnömoni 18 1.89 0.45 (0.28–0.74) −1.00 (−1.66)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Sepsis 14 1.47 1.03 (0.58–1.83) 0.04 (−0.79)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Nazofarenksit 13 1.36 1.01 (0.56–1.83) 0.01 (−0.84)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Herpes zoster 11 1.15 1.58 (0.81–3.09) 0.53 (−0.48)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Enfeksiyon 11 1.15 0.73 (0.39–1.37) −0.39 (−1.26)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Şüpheli COVID-19 11 1.15 NE 2.69 (0.89)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Grip 10 1.05 1.16 (0.58–2.29) 0.18 (−0.81)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Sistit 6 0.63 1.26 (0.52–3.05) 0.27 (−1.01)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Üst solunum yolu enfeksiyonu 6 0.63 1.63 (0.66–4.07) 0.57 (−0.79)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bakteriyel sepsis 4 0.42 3.63 (1.02–12.88) 1.37 (−0.67)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Kulak enfeksiyonu 4 0.42 3.11 (0.91–10.64) 1.23 (−0.73)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Meningit 4 0.42 1.81 (0.58–5.63) 0.69 (−1.01)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bronşit 3 0.31 0.63 (0.19–2.07) −0.59 (−2.04)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Aseptik meningit 3 0.31 1.81 (0.49–6.71) 0.69 (−1.24)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Menokokkal meningit 3 0.31 NE 2.69 (−0.74)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Viral menenjit 3 0.31 5.45 (1.10–27.00) 1.69 (−0.87)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Menokokal sepsis 3 0.31 5.45 (1.10–27.00) 1.69 (−0.87)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Myelitis 3 0.31 0.48 (0.15–1.56) −0.94 (−2.30)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bakteriyel pnömoni 3 0.31 1.17 (0.33–4.06) 0.18 (−1.52)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Klebsiella pnömoni 3 0.31 4.08 (0.91–18.26) 1.46 (−0.93)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Viral enfeksiyon 3 0.31 3.27 (0.78–13.68) 1.27 (−1.00)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bakteriyemi 2 0.21 0.73 (0.17–3.17) −0.40 (−2.14)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bakteriyel enfeksiyon 2 0.21 2.18 (0.42–11.23) 0.88 (−1.53)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Candida enfeksiyonu 2 0.21 0.99 (0.22–4.47) −0.01 (−1.92)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Candida sepsis 2 0.21 5.44 (0.77–38.67) 1.69 (−1.35)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Selülit 2 0.21 0.30 (0.07–1.25) −1.56 (−2.96)
Enfeksiyonlar ve paraziter hastalıklar Bağlanmam 2 0.21 2.72 (0.50–14.87) 1.10 (−1.47)
Enfeksiyonlar ve parazitler Escherichia enfeksiyonu 2 0.21 1.55 (0.32–7.49) 0.52 (−1.67)
Enfeksiyonlar ve parazitler Escherichia pielonefriti 2 0.21 NE 2.69 (−1.32)
Enfeksiyonlar ve parazitler Ağız herpesi 2 0.21 0.91 (0.20–4.05) −0.12 (−1.98)
Enfeksiyonlar ve parazitler Patojen direnci 2 0.21 10.89 (0.99–120.13) 2.10 (−1.32)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pielonefrit 2 0.21 0.39 (0.09–1.63) −1.22 (−2.70)
Enfeksiyonlar ve parazitler Sinüzit 2 0.21 0.23 (0.05–0.93) −1.96 (−3.29)
Enfeksiyonlar ve parazitler Deri enfeksiyonu 2 0.21 1.55 (0.32–7.49) 0.52 (−1.67)
Enfeksiyonlar ve parazitler Diş enfeksiyonu 2 0.21 2.72 (0.50–14.87) 1.10 (−1.47)
Enfeksiyonlar ve parazitler Ürosepsis 2 0.21 0.99 (0.22–4.47) −0.01 (−1.92)
Enfeksiyonlar ve parazitler Enfeksiyonlu artrit 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Bakteriyüri 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Enfeksiyonlu kabarcık 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Candida pnömonisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Orbital selülit 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Stafilokokkal selülit 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Koronavirüs enfeksiyonu 1 0.10 0.45 (0.06–3.49) −1.01 (−2.85)
Enfeksiyonlar ve parazitler COVID-19 pnömonisi 1 0.10 0.16 (0.02–1.20) −2.40 (−3.78)
Enfeksiyonlar ve parazitler Escherichia sistitisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Sitomegalovirüs virüsemi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Cihazla ilişkili enfeksiyon 1 0.10 1.09 (0.13–9.32) 0.10 (−2.38)
Enfeksiyonlar ve parazitler Yaygın gonokokkal enfeksiyon 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Ensefalit 1 0.10 1.09 (0.13–9.32) 0.10 (−2.38)
Enfeksiyonlar ve parazitler Menengokokal ensefalit 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Endokardit 1 0.10 0.78 (0.10–6.32) −0.31 (−2.52)
Enfeksiyonlar ve parazitler Escherichia idrar yolu enfeksiyonu 1 0.10 0.78 (0.10–6.32) −0.31 (−2.52)
Enfeksiyonlar ve parazitler Ekstradural apse 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Göz enfeksiyonu 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Mantar enfeksiyonu 1 0.10 0.91 (0.11–7.53) −0.12 (−2.45)
Enfeksiyonlar ve parazitler Safra kesesi empiyemi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Mide enfeksiyonu 1 0.10 2.72 (0.25–30.02) 1.10 (−2.20)
Enfeksiyonlar ve parazitler Gastroenterit 1 0.10 1.36 (0.15–12.18) 0.37 (−2.31)
Enfeksiyonlar ve parazitler İshale bağlı enfeksiyon 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler İshal 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Kan hastalığına bağlı enfeksiyon 1 0.10 1.36 (0.15–12.18) 0.37 (−2.31)
Enfeksiyonlar ve parazitler B hepatiti reaktivasyonu 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Herpes zoster oticus 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Gizli tüberküloz 1 0.10 1.81 (0.19–17.45) 0.69 (−2.24)
Enfeksiyonlar ve parazitler Yerelleşmiş enfeksiyon 1 0.10 0.68 (0.09–5.44) −0.48 (−2.59)
Enfeksiyonlar ve parazitler Bakteriyel menenjit 1 0.10 1.81 (0.19–17.45) 0.69 (−2.24)
Enfeksiyonlar ve parazitler Meningokoksemisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Metapnömovirus pnemonisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Mikobakteriyal enfeksiyon 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Nekrotizan fasiit 1 0.10 1.81 (0.19–17.45) 0.69 (−2.24)
Enfeksiyonlar ve parazitler Göz herpes zosteri 1 0.10 2.72 (0.25–30.02) 1.10 (−2.20)
Enfeksiyonlar ve parazitler Osteomielit 1 0.10 0.54 (0.07–4.25) −0.77 (−2.72)
Enfeksiyonlar ve parazitler Parvovirus B19 enfeksiyonu 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Perihepatik apse 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Perineal apse 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Farenjit 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pneumocystis jirovecii enfeksiyonu 1 0.10 1.81 (0.19–17.45) 0.69 (−2.24)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pneumocystis jirovecii pnömonisi 1 0.10 0.45 (0.06–3.49) −1.01 (−2.85)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pnömoni aspirasyonu 1 0.10 0.30 (0.04–2.26) −1.56 (−3.18)
Enfeksiyonlar ve parazitler İnfluenza pnömonisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pseudomonas pnömonisi 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Stafilokok pnömonisi 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pseudomonas bakteriyemisi 1 0.10 5.44 (0.34–87.04) 1.69 (−2.19)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pseudomonas enfeksiyonu 1 0.10 0.78 (0.10–6.32) −0.31 (−2.52)
Enfeksiyonlar ve parazitler İçenek 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Pyelitis 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Akut pyelonefrit 1 0.10 1.36 (0.15–12.18) 0.37 (−2.31)
Enfeksiyonlar ve parazitler Böbrek apsesi 1 0.10 1.81 (0.19–17.45) 0.69 (−2.24)
Enfeksiyonlar ve parazitler Nefes yolu sinisyal virüs enfeksiyonu 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Nefes yolu enfeksiyonu 1 0.10 0.34 (0.05–2.56) −1.40 (−3.08)
Enfeksiyonlar ve parazitler Sinir zarı iltihabı 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Kansızlık şoku 1 0.10 0.15 (0.02–1.10) −2.52 (−3.88)
Enfeksiyonlar ve parazitler Stafilokok enfeksiyonu 1 0.10 0.78 (0.10–6.32) −0.31 (−2.52)
Enfeksiyonlar ve parazitler Stafilokoksepsis 1 0.10 1.36 (0.15–12.18) 0.37 (−2.31)
Enfeksiyonlar ve parazitler Streptokok enfeksiyonu 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)
Enfeksiyonlar ve parazitler Tüberküloz 1 0.10 2.72 (0.25–30.02) 1.10 (−2.20)
Enfeksiyonlar ve parazitler Bakteriyel idrar yolu enfeksiyonu 1 0.10 1.36 (0.15–12.18) 0.37 (−2.31)
Enfeksiyonlar ve parazitler Vestibüler nörit 1 0.10 NE 2.69 (−2.28)

SOC ve PT düzeyindeki enfeksiyonla ilgili raporlar.

PT düzeyi sinyallerinin klinik öncelik değerlendirmesi

27 tespit edilen PT-seviyesi sinyalleri, klinik öncelik değerlendirmesine tabi tutuldu (Ek Tablo S4). Klinik ilgililik puanlarına dayanarak 12 sinyal orta öncelikli sinyal olarak sınıflandırılırken, kalan sinyaller zayıncılık öncelikli sinyaller olarak sınıflandırıldı. orta öncelikli sinyaller temelde iskelet-kas ve sinir sistemiyle ilgili olayları içeriyordu; bunlara yorgunluk, ağrı, uzuvlarda ağrı, baş dönmesi, sırt ağrı ve iskelet-kas sertliği dahildi. Güçlü öncelikli bir güvenlik sinyali tespit edilmedi.

Zamana göre başlangıç analizi

Tam tedavi başlangıcı ve adverse olay başlangıç tarihlerinin sınırlı kullanılabilirliği nedeniyle, TTO analizine dahil edilen ve edilmeyen raporlar arasında demografik özellikler ve adverse olay profillerini karşılaştırmaya devam ettik (Ek Tablolar S5, S6). 954 tekrarın temizlendiği raporlar arasında yalnızca 152 rapor (%15,90) TTO analizi için yeterli zamansal bilgi içerirken, kalan 802 rapor dahil edilmedi. TTO analizine dahil edilen ve edilmeyen raporlar arasında demografik özellikler ve genel raporlama örüntüleri genel olarak karşılaştırılabilirdi. Hem SOC hem de PT seviyesinde adverse olayların dağılım örüntüleri iki grup arasında geniş ölçüde tutarlıydı. Yorgunluk, baş ağrısı, ağrı, baş dönmesi, sırt ağrısı ve parestezi dahil olmak üzere önemli PT-seviyesi olaylar, TTO analizine dahil edilen ve edilmeyen raporlar arasında benzer dağılım örüntüleri gösterdi.

Tam tedavi başlangıcı ve adverse olay başlangıç tarihine sahip 152 rapor arasında medyan TTO 356 gün olup, çeyrekler arası aralık (IQR) 78,50–768,25 gün idi.

Zamansal dağılım analizi, eculizumab ile ilişkili adverse olayların başlangıcında heterojenlik ortaya koydu. Tedavi başlangıcından 360 günden fazla sonra ortaya çıkan olaylar en büyük oranı oluşturdu (%50,00), bunu tedavi ilk 30 günü içinde ortaya çıkan olaylar izledi (%16,45) (Şekil 4A).

Şekil 4

Kümülatif olay eğrisi, bildirilen adverse olayların kümatif oranının tedavi süresiyle kademeli olarak arttığını ve olayların yaklaşık %25’inin tedavi başlangıcından itibaren 90 gün içinde gerçekleştiğini göstermektedir (Şekil 4B). Bu bulgular, eculizumab ile ilişkili adverse olayların hem erken tedavi döneminde hem de uzun süreli maruziyet sırasında ortaya thểbileceğini ve tedaviyi farklı aşamalarında sürekli güvenlik izlemenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Tartışma

Bu çalışmada, eculizumab’ın NMOSD tedavisindeki gerçek dünya güvenlik profilini karakterize etmek için FAERS kullanarak bir farmakovijilans analizi gerçekleştirdik. Orantısallık analizi, klinik öncelik değerlendirmesi ve TTO analizini birleştirerek eculizumab ile ilişkili adverse olayların bildirim örüntülerini bildirim ilişkilerinin gücü, klinik yorumlanabilirlik ve zamansal dağılım açısından kapsamlı biçimde değerlendirdik.

Eculizumab, tümüyle tamamlayıcı bileşen C5’e özgül olarak bağlanır ve bunun C5a ile C5b’ye parçalanmasını engelleyerek MAC oluşumunu baskılar ve AQP4-IgG aracılı tamamlayıcı bağımlı astrosit hasarını azaltır ( 35 ). Bu mekanizma, NMOSD nükslerini önlemedeki etkinliğinin başlıca farmakolojik dayanağını sağlar. Bununla birlikte, terminal tamamlayıcı yolak, konak organizmanın patojenlere karşı savunmasına da katkıda bulunur; özellikle Neisseria meningitidis gibi tamamlayıcı bağımlı bakterisidal etkinliğe temizlenme açısından büyük ölçüde bağımlı olan patojenler bu kapsamdadır ( 36 ). Bu nedenle ciddi enfeksiyonlar, eculizumab tedavisiyle ilişkili önemli bir güvenlik endişesi olmaya devam etmekte ve belirgin bir mekanistik dayanağı bulunmaktadır.

Mevcut çalışmada, enfeksiyonla ilişkili olaylar PT düzeyinde en belirgin sinyaller arasında yer almamıştı; ancak bu bulgu, ilişkili riskin görmezden gelinebileceğine dair bir kanıt olarak yorumlanmamalıdır. Ciddi enfeksiyonlar genellikle nadirdir ve birden fazla enfeksiyonla ilişkili terim arasında dağılabilir; bu da yalnızca belirli bir göstergile sınırlı, nispeten küçük bir popülasyonda anlamlı bir orantısızlık sinyalinin ortaya çıkma olasılığını azaltır. Buna ek olarak, FAERS kendiliğinden bildirilen bir sistem olduğundan eksik bildirim, eksik raporlama ve eksik klinik bilgiye tabidir. Aşılama durumu, profilaktik antimikrobiyal tedavi, eşlik eden imünosüpresif rejimler ve enfeksiyona yönelik temel yatkınlık gibi temel faktörler genellikle mevcut değildir ( 37 ). Önceki klinik ve pazar sonrası kanıtlar, menenjit aşısı olmuş hastalarda bile invaziv menenjokokal enfeksiyonun tamamen önlenemeyeceğini göstermektedir ( 37 ). Bu nedenle aşılama, tedavi sırasında devam eden gözetimin yerini alan değil, risk yönetiminin ayrılmaz bir bileşeni olarak değerlendirilmelidir. Klinik uygulamada kapsamlı değerlendirme, hastanın enfeksiyon öyküsünü, aşılama durumunu, eşlik eden imünosüpresif tiêntiyi ve maruz kalma süresini içermelidir. Klinikisyenler ayrıca ateş, şiddetli baş ağrısı, boyun sertliği ve bilinç değişikliği dahil olmak üzere enfeksiyon uyarı işaretlerine karşı dikkatli kalmalıdır.

Bu çalışmada saptanan nörolojik raporlama birimleri esas olarak baş ağrısı, baş dönmesi ve paresteziyi içermekte, göz hastalıkları da SOC düzeyinde orantısızlığı göstermekteydi. Bu olayların atfı, NMOSD’nin klinik fenotipinin göz önüne alınmasını gerektirir. NMOSD öncelikle optik sinirleri ve omuriliği etkiler; nüksler, önceki inflamatuar hasar ve biriken nörolojik sakatlık görsel bozukluk, duysal anormallikler, ağrı ve motor disfonksiyona yol açabilir ( 38 ). Klinik çalışmalar, NMOSD popülasyonlarında ağrı, duysal bozukluklar, yorgunluk, baş dönmesi ve baş ağrısını belgelemiştir ( 39 , 40 ). Önceki satralizumab farmakovijilans çalışması da benzer biçimde hastalık belirtilerinin ilaç toksisitesiyle karıştırılabileceği konusunda uyardı ( 41 ). Dolayısıyla hastalık aktivitesi, kalan nörolojik hasar, eşlik eden ilaçlar ve tedavi faktörleri kötü olay raporlamasını birlikte etkileyebilir ( 42 ).

Baş ağrısı ve baş dönmesi, çoklu olası nedenleri olan klinik olarak spesifik olmayan belirtilerdir. Parestzi, omurilik lezyonları veya geçmiş iltihabi hasarla ilişkili olabilir ( 43 ), görsel bozukluk ise tekrarlayan optik nörit veya önceden var olan optik sinir hasarını yansıtabilir ( 44 ). PREVENT çalışmasında eculizumab tedavisi sırasında baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk ve kol veya sırt ağrısı bildirilmiş; ayrıca hasta düzeyinde güvenlik verilerinde parestzi de kaydedilmiş ( 8 ). Birleşik PREVENT ve açık etiket uzantısı güvenlik analizi baş ağrısı ve sırt ağrısını kaydetmiş ( 10 ). Baş ağrısı hem eculizumab hem de placebo gruplarında bildirilmiştir (sırasıyla 22/96 ve 11/47 katılımcı), buna karşılık maruziyet düzeltilmiş baş ağrısı olay oranları 100 hasta-yılda sırasıyla 55 ve 38 olaydır. Farklı takip süreleriyle elde edilen benzer gözlemlenen hastoransları, ilaç katkısını hariç tutmaz. Bu deney gözlemleri, FAERS sinyallerini yorumlamak için klinik bağlam sağlar ancak bireysel bildirilerin nedenselliğini kuramaz veya hastalıktan kaynaklanan karıştırıcı etkenleri nicelendiremez. Buna göre, bu çalışmada baş ağrısı, baş dönmesi, parestzi, ağrı ve yorgunluk açısından saptanan sinyallerin, daha ileri gözetim ve klinik doğrulama gerektiren potansiyel güvenlik ilişkileri olarak yorumlanması gerekir. İleriye dönük çalışmalar, tedavinin etkilerini hastalık belirtilerinden ve kalan hasardan ayırt etmek için tedavi öncesi belirti değerlendirmelerini, uzunlamasına nüks kayıtlarını, engelliilik ölçülerini ve detaylı nörolojik ve oftalmolojik muayeneleri içermelidir.

Muskuloskeletal ve bağ dokusu hastalıkları, çalışmada öne çıkan başka bir sinyal kategorisini temsil etmekteydi; bu kategoriye ağrı, ekstremitelerde ağrı, sırt ağrı ve musuloskeletal sertlik gibi belirli olaylar dahildi. Bu olaylardan birkaçı, orta düzeyde klinik öncelik taşıyan olarak sınıflandırıldı; bu da onların genellikle acil yaşamı tehdit etmemelerine rağmen uzun süreli tedavilerde önemli bir yük getirebileceğini gösteriyor. Yine de bu olaylar yalnızca eculizumab’a bağlamak zorudur. NMOSD ile ilişkili omuriliği hasarı, spastisite, anormal duruş, kısıtlı hareketlilik ve nöropatik ağrı ile sonuçlanabilir; oysa uzun süreli fiziksel hareketsizlik kas atrovisi, eklem sertliği ve ikincil mekanik ağrıya yol açabilir ( 42 , 43 ). Buna ek olarak, önceki veya eşlik eden glukokortikoid kullanımı, miyopati, osteoporoz ve vertebral kırık risklerini artırarak sırt ağrısı ve ekstremitelerde ağrıya daha da katkıda bulunabilir ( 45 , 46 ). Musuloskeletal raporlama ilişkileri, hastalık yükü, kümülatif sakatlık, glukokortikoid maruziyeti ve azalmış hareketlilikten gelen katkıları yansıtabilir ( 47 , 48 ). Bu faktörlerin ve eculizumab’ın ilgili katkıları, bu raporlardan belirlenemez. Yine de, yorgunluk, ağrı ve sertlik gibi belirtiler hareketliliği, yaşam kalitesini ve tedavi uyumunu önemli ölçüde bozabileceğinden klinik açıdan relevanslarını korumaktadırlar. Nörolojik fonksiyon ve nüksleri izlemenin yanı sıra, uzun süreli takipte ağrı şiddeti, spastisite, kemik sağlığı, hareketlilik ve hastanın kendisinin bildirdiği sonuçların değerlendirmeleri dahil edilmelidir. Rehabilitasyon, ağrı yönetimi ve glukokortikoid tedavisinin optimize edilmesi, bireysel hastanın ihtiyaçlarına göre uygulanmalıdır.

İstatistiksel güce dayanarak güvenlik sinyallerini yalnızca bu temele dayandırmaktan kaçınmak için ek olarak bir klinik öncelik değerlendirmesi gerçekleştirdik. 27 pozitif PT düzeyindeki sinyal arasında 12’si orta klinik öncelikli olarak sınıflandırıldı; bunlar çoğunlukla yorgunluk, ağrı, ekstremitelerde ağrı, baş dönmesi, sırt ağrısı ve muskuloskeletal sertlikti. Bu bulgular, bir olayın klinik öneminin yalnızca ölümcül olup olmamasına veya hastaneye yatışla sonuçlanmasına göre değil, uzun süreli işlevsel durum, yaşam kalitesi ve tedavi sürekliliğine etkileri de göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Bu arada, birkaç olay nispeten az sayıda rapora dayanmasına rağmen yüksek ROR tahminleri göstermiş ve bu da klinik anlamlılıkları konusunda önemli belirsizliğe yol açmıştır. Örneğin, hastaneye yatış belirli bir patofizyolojik temele sahip bir yan etki yerine, ciddi bir sonuca veya sağlık hizmeti müdahalesine daha yakından işaret eder. Sigorta ile ilgili konular sosyal koşullar kapsamında değerlendirilirken, kötü venöz erişim uzun süreli intravenöz terapi, bireysel vasküler durumlar veya tıbbi müdahalelerle ilişkili olabilir. Bu olaylar için gözlemlenen yüksek ROR’lar kısmen düşük arka plan raporlama sıklıklarını yansıtıyor olabilir ve aşırı yüksek ilaç kaynaklı riski işaret ettiği şeklinde yorumlanmamalıdır. Bu nedenle gerçek dünya farmakovijilans çalışmalarında, riskler tek bir orantısızlık ölçütüne göre sıralanmak yerine raporlama sıklığı, istatistiksel güç, olay şiddeti, biyolojik açıklanabilirlik, hastalık bağlamı ve mevcut tıbbi kanıtlar birlikte değerlendirilmelidir. Bu çalışmada yüksek öncelikli klinik sinyal tespit edilmemiştir; bu da mevcut verilerin yeterli kanıtla desteklenen yeni ciddi riskler ortaya çıkarmadığını göstermektedir. Ancak bu bulgu nadir ve olayları ya da bilinen mekanizmayla ilişkili riskleri hariç tutmaz.

Güncel çalışmalar, eculizumab tedavisi sırasında ortaya çıkan adverse olayların zamansal heterojeniliğine ilişkin ek bağlam sunmaktadır. Eldeki kanıtlar, eculizumab ile ilişkili olayların tedavi sürecinin farklı dönemlerinde ortaya thểbileceğini göstermektedir. Erken başlangıçlı olaylar, tedavi başlangıcından kısa bir süre sonra gözlemlenmiştir. Örneğin, güncel bir çalışma ilk eculizumab infüzyonundan 24 saat sonra düşük dereceli ateş ve hafif baş ağrısı bildirmiştir; ancak araştırmacılar olayı eculizumab ile ilişkilendirmemiştir ( 49 ). Akut NMOSD ataklarında eculizumab alan hastalarda, erken tedavi döneminde pnömoni ve idrar yolu enfeksiyonu da bildirilmiştir. Ancak, kortikosteroid maruziyeti, şiddetli mielitis ve idrar kateterizasyonu nedeniyle bu enfeksiyon olaylarının eculizumab’a atfedilmesi zorlaşmıştır ( 50 ). Buna karşılık, uzun süreli tümör baskılayıcı inhibisyonu sırasında gecikmiş olaylar da gözlemlenmiştir. Bir Avrupa çalışması, C5 inhibitörü terapisinin başlangıcından birkaç ayyı birkaç yıla kadar uzanan sürede invaziv menenjit enfeksiyonlarının ortaya thểbileceğini bildirmiş ve uzun süreli maruziyet sırasında sürekli risk değerlendirmesinin gerekliliğini vurgulamıştır ( 51 ). Bütünüyle bu gözlemler, eculizumab tedavisi sırasında bildirilen adverse olayların geniş bir zamansal yelpazede ortaya thểbileceğini göstermektedir.

Mevcut çalışmada TTO analizi, eculizumab ile ilişkili adverse olay bildirimlerinde zamansal heterojenliği de ortaya koymuştur. Tam zamansal bilgi içeren 152 bildirim arasında median TTO 356 gündü ve olayların yaklaşık yarısı tedavi başlangıcından 360 günden fazla sonra gerçekleşirken, bazı olaylar ayrıca erken tedavi döneminde de bildirilmiştir. Bu dağılım, güvenlik izleminin yalnızca tedavi başlangıcı fazıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini göstermektedir. Erken olaylar infüzyon prosedürleriyle, altında yatan hastalığın durumundaki değişimlerle, eşlik eden tedavilerdeki ayarlamalarla veya daha önce tanınmayan durumların ortaya çıkmasıyla ilişkili olabilir. Buna karşılık, uzun süreli tedavi sırasında bildirilen olaylar hastalığın doğal seyri, biriken sakatlık, uzun süreli immune modülasyon, eşlik eden ilaç kullanımı ve uzun gözlem süresi tarafından etkilenebilir.

FAERS’in yalnızca bildirilmiş olayları kaydettiği ve olayı olmayan hastalara ilişkin bilgi, doğru takip süresi ve sansürleme verisi içermediği vurgulanmalıdır. Bu nedenle gözlemlenen zamansal dağılım, adverse olay riskinin tedavi süresiyle artıp artmadığını belirlemek için kullanılamaz; ayrıca geç başlayan olaylar doğrudan kümülatif toksisite kanıtı olarak yorumlanamaz. Ayrıca, yalnızca olguların küçük bir kısmında tam tedavi başlangıcı ve olay başlangıcı tarihleri mevcuttu; dolayısıyla TTO analizi, bilgi bütünlüğüyle ilgili seçim yanlılığı ve tarih kayımlarında olası hatalardan etkilenebilir. Buna göre, bu çalışmadaki TTO analizi, bildirilmiş olayların olası zamanlama örüntülerini betimlemeye yönelikti; farklı tedavi evrelerinde olay oluşumunun gerçek olasılığını yansıtmamaktadır.

Bu çalışmanın birkaç sınırı olduğunu belirtmek gerekir. İlk olarak, FAERS kendiliğinden bildirim sistemi olduğundan, alttan bildirime, seçici bildirim, uyandırılmış bildirim, bildirim yanlılığı ve eksik klinik bilgi dahil olmak üzere doğuştan gelen sınırlamalara tabidir. Veri temizleme ve tekrarları giderme işlemleri FDA önerilerine uygun olarak gerçekleştirilmiş olsa da, arta kalan tekrarlar, yanlış kodlama ve bildirim kalitesindeki değişkenler tamamen dışlanamaz. Son yıllardaki bildirim sayısındaki artış, eculizumab’ın klinik kullanımındaki genişlemeyi, daha büyük maruz kalan popülasyonu, adverse olay bildirimine yönelik artan farkındalığı veya düzenleyici ilgideki değişimleri yansıtıyor olabilir ve doğrudan güvenlik riskinde artış olarak yorumlanmamalıdır.

İkinci olarak, FAERS ilaç maruziyeti için doğru bir payda veya adverse olayı olmayan uygun bir kontrol popülasyonu sağlamaz. Bu nedenle adverse olayların insidans oranları, mutlak riskler ve bağıl riskler hesaplanamaz ve orantısızlık analizleri nedensel ilişkiler yerine bildirim ilişkilerini ölçen önlemler olarak yorumlanmalıdır. Ayrıca, FAERS NMOSD hastalık aktivitesi, AQP4-IgG ve myelin oligodendrocyte glycoprotein immunoglobulin G (MOG-IgG) serostatüsü, hastalık fenotipi, nüks öyküsü, engelli durum, görüntüleme bulguları, aşı durumu ve eşlik eden immunoterapi rejimleri dahil olmak üzere detaylı klinik bilgi içermez. Özellikle, FAERS NMOSD’nin farklı moleküler alt tiplerini güvenilir biçimde ayırt edemez. NMOSD’nin heterojen yapısı ve eculizumab’ın başlıca göstergesinin AQP4-IgG pozitif NMOSD olması göz önüne alındığında, alt tip bilgisi olmaması çalışma popülasyonuna heterojenlik sokabilir ve tespit edilen güvenlik sinyallerinin klinik yorumunu etkileyebilir. Bu nedenle, hastalık özellikleri ve tedavi bağlamıyla ilgili arta kalan konfonder etkenler tamamen kontrol edilememiş olup, tespit edilen sinyaller, belirli immunolojik alt tiplerdeki gerçek riskler yerine FAERS tarafından bildirilen NMOSD olguları arasındaki potansiyel güvenlik ilişkileri olarak yorumlanmalıdır.

Üçüncü olarak, TTO analizi, tedavi başlangıç tarihleri ve yan etki başlangıç tarihlerinin eksik olarak kullanılabilmesi sınırlarıyla geldi. yalnızca 152 raporda TTO analizi için yeterli zamansal bilgi bulunuyordu ve bunlar genel çalışma popülasyonunun nispeten küçük bir oranını oluşturuyordu. Dolayısıyla, bilgi tamamlanıklığıyla ilgili olası seçim yanlılığı dışlanamaz ve gözlemlenen zamansal dağılım dikkatli yorumlanmalıdır. TTO bulguları keşif niteliği taşımalı ve yan etkilerin tedavi sürecinin tamamı boyunca geçerli gerçek risk örüntüsünü yittiği şeklinde yorumlanmamalıdır. Eculizumab ile ilişkili yan etkilerin zamanlamasını daha iyi karakterize etmek için tam longitudinal takiple ilerleyen kohortları veya yapılandırılmış kayıtları kullanan gelecekteki çalışmalar gereklidir.

Dördüncü olarak, NMOSD olguları FAERS içindeki gösteri bilgilerine dayanarak belirlendi ve bu bilgiler eksik, eksik tamamlanmış veya standartlaştırılmamış girişler içerebilir. Hastalık özgüllüğünü artırmak için gösteri tabanlı tarama uygulanmış olsa da, olası olgu yanlış sınıflandırılması meydana gelmiş olabilir ve bazı uygun olgulardan haberdar olunmamış olabilir. Ayrıca, raporların çoğu Amerika Birleşik Devletlerinden gelmekteydi ve raporlayıcıların nispeten yüksek bir oranını tüketiciler oluşturuyordu. Ülkeler arasındaki sağlık sistemleri, ilaç erişilebilirliği, aşı uygulamaları, geri ödeme politikaları ve yan etki raporlama davranışlarındaki farklar, bulguların genellenirliliğini sınırlayabilir.

Genel olarak bu çalışma, eculizumab tedavisine ilişkili adverse olayların NMOSD için gerçek dünyadaki farmacovijilans perspektifinden raporlanma örüntülerini karakterize etmiştir. Olası sinyaller öncelikle genel, nörolojik ve muskuloskeletal olayları içermekte olup, bunlardan birkaçı hastaların uzun vadeli fonksiyonel durumunu ve yaşam kalitesini etkileyebilir. Enfeksiyon ilişkili olaylar en belirgin orantısızlık sinyalleri olarak ortaya çıkmasa da, terminal tamamlayıcı sistem inhibisyonunun mekanizması ve mevcut güvenlik kanıtları göz önüne alındığında, ciddi infeksiyon uzun vadeli tedavide özellikle dikkat edilmesi gereken önemli bir risk olarak kalmaktadır. Bu bulgular, erken tedavi dönemi ile uzun vadeli maruziyet sırasında sürekli ve risk katmanlı güvenlik izleminin önemini desteklemektedir. Yine de, belirlenen sinyallerin hastalık kayıtları, aktif izleme veritabanları ve prospektif kohort çalışmaları ile daha ileri doğrulamaya ihtiyaç vardır.

Sonuç

Bu çalışma, eculizumab’ın NMOSD tedavisindeki gerçek dünyadaki güvenlik profilini FAERS veritabanını kullanarak sistematik olarak değerlendirmiştir. Bulgular, terminal tamamlayıcı sistem inhibisyonu ile ilişkili infeksiyon risklerinin önemini bir kez daha vurgulamakta ve sinir sistemi ile muskuloskeletal sistemi içeren olası güvenlik sinyallerini ortaya koymaktadır. TTO analizi, bazı adverse olayların uzun vadeli tedavi sırasında ortaya çıkabileceğini göstermiş ve uzun süre eculizumab tedavisi alan hastalarda sürekli güvenlik izleminin önemini vurgulamıştır.

Bu çalışmada üretilen gerçek dünyadan kanıtlar, eculizumab tedavisinin NMOSD’deki risk tanımlama ve yönetim stratejilerini iyileştirmeye yardımcı olabilir ve bireyselleştirilmiş klinik karar vermeye bir referans sağlayabilir.

İfadeler

Veri erişilebilirliği ifadesi

Bu çalışmada kamuya açık veritabanları analiz edilmiştir. Bu veri şu adresde bulunabilir: https://www.fda.gov/drugs/questions-and-answers-fdas-adverse-event-reporting-system-faers/fda-adverse-event-reporting-system-faers-public-dashboard.

Yazar katkıları

XL: Kavramlaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Araştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Yazılım, Doğrulama, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. MC: Veri düzenleme, Araştırma, Metodoloji, Yazılım, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. RS: Veri düzenleme, Araştırma, Metodoloji, Yazılım, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. ZZ: Kavramlaştırma, Veri düzenleme, Metodoloji, Yönetmenlik, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. ST: Kavramlaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Kaynak sağlama, Araştırma, Metodoloji, Proje yönetimi, Kaynaklar, Yazılım, Yönetmenlik, Doğrulama, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme.

Kaynaklandırma

Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayınının finansal destek aldığını beyan etti. Çalışma, Çin Hong Kong Özel İdari Bölge Araştırma Grantları Konseyi (RGC) altında Genel Araştırma Fonu (GRF) tarafından (No. 15103522 ve 15106525, S.Tan’a), Çin Hong Kong Özel İdari Bölge Sağlık Bürosu Sağlık ve Tıp Araştırmaları Fonu – Araştırma Bursu Programı (HMRF-RFS) tarafından (No. 07210207, S.Tan’a), Hong Kong Özel İdari Bölge Hükümeti Yenilik ve Teknoloji Kurumu’nun InnoHK girişimi (ITC InnoHK [CEVR], S.Tan’a), Hong Kong Politeknik Üniversitesi Keskin Görme Araştırma Merkezi (P0053674, S.Tan’a) ve Hong Kong Politeknik Üniversitesi İç Araştırma Grantı (P0063373, S.Tan’a) tarafından kısmen desteklenmiştir.

Teşekkürler

Katkılarından dolayı tüm FAERS bildirimcilerini ve veri tabanı yöneticilerini teşekkür ederiz.

Çıkar çatışması

Yazar(lar), bu çalışmanın herhangi ticari veya finansal ilişki bulunmadan yürütüldüğünü, böyle bir ilişkinin potansiyel bir çıkar çatışması olarak değerlendirilemeyeceğini beyan etti.

Üretken Yapay Zeka beyanı

Yazar(lar), bu metnin oluşturulmasında Üretken Yapay Zeka kullanılmadığını beyan etti.

Bu makalede yer alan herhangi bir alternatif metin (alt text) Frontiers tarafından yapay zekânın desteğiyle oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların gözden geçirmesi de dahil olmak üzere doğruluğun sağlanması için makul çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncı notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini kesin olarak temsil etmeyebilir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekleme materiali

Bu makalenin ekleme malzemesi çevrimiçi olarak şu adreste bulunabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fneur.2026.1958018/full#supplementary-material

    Anahtar Kavramlar

  • FAERS

    FDA Adverse Event Reporting System (FDA Yan Etki Bildirimi Sistemi)

  • FDA

    AB Amerika Gıda ve İlaç İdaresi

  • NMOSD

    neuromyelitis optica spectrum disorder (optik sinir ve omurilik iltihabı spektrum bozukluğu)

  • AQP4-IgG

    aquaporin-4 immunoglobulin G (akvaporin-4 immunoglobulin G)

  • MAC

    membrane attack complex (hüzarı tabaka kompleksi)

  • MedDRA

    Medical Dictionary for Regulatory Activities (Regülatif Faaliyetler için Tıbbi Sözlük)

  • SOC

    system organ class (sistem-organ sınıfı)

  • PT

    preferred term (tercih edilen terim)

  • ROR

    reporting odds ratio (bildirim odds oranı)

  • ROR025

    reporting odds ratio için 95% güven aralığının alt sınırı

  • BCPNN

    bayesian confidence propagation neural network (baysel güven yayılımı sinir ağı)

  • IC

    information component (bilgi bileşeni)

  • IC025

    information component için 95% güven aralığının alt sınırı

  • TTO

    time to onset (belirmeye başlama süresi)

  • IQR

    interquartile range (çardeklar arası menzil)

  • PS

    primary suspect drug (birinci şüpheli ilaç)

  • CASEID

    case identification number (olgu tanımlama numarası)

  • FDA_DT

    raporun FDA tarafından alındığı tarih

  • DEMO

    demografik ve idari bilgiler

  • DRUG

    ilaç bilgileri

  • REAC

    yan etkilerle ilgili bilgiler

  • OUTC

    hasta sonuçları

  • RPSR

    bildirim kaynakları

  • INDI

    ilaç kullanım göstergeleri

  • THER

    terapi başlangıç ve bitiş tarihleri

  • 1.

    WingerchukDMLucchinettiCF. Neuromyelitis optica spectrum disorder. N Engl J Med. (2022) 387:631–9. doi: 10.1056/NEJMra1904655,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 2.

    WingerchukDMBanwellBBennettJLCabrePCarrollWChitnisTet al. International consensus diagnostic criteria for neuromyelitis optica spectrum disorders. Neurology. (2015) 85:177–89. doi: 10.1212/WNL.0000000000001729,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 3.

    Berthele A, Levy M, Wingerchuk DM, Pittock S, Shang S, Kielhorn A ve ark. Nöromiyelitis optika spektrum bozukluğu olan hastalarda tek bir nüks, özürlülüğün ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin kötüleşmesine yol açar. Front Neurol. (2023) 14:1099376. doi: 10.3389/fneur.2023.1099376,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 4.

    Lennon VA, Kryzer TJ, Pittock S, Verkman AS, Hinson SR. Optik-spinal multipl sklerozun IgG belirteci, aquaporin-4 su kanalına bağlanır. J Exp Med. (2005) 202:473–7. doi: 10.1084/jem.20050304,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 5.

    Takai Y, Misu T, Suzuki H, Takahashi T, Kodaka H, Tanaka S ve ark. Nöromiyelitis optika spektrum bozukluklarında astrositopati ve tamamlayıcı (komplement) aktivasyonun evrelenmesi. Brain. (2021) 144:2401–15. doi: 10.1093/brain/awab102,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 6.

    Hinson SR, Romero MF, Popescu BFG, Lucchinetti CF, Fryer JP, Wolburg H ve ark. Astrositlerde aquaporin-4’e nöromiyelitis optika (NMO)-IgG bağlanmasının moleküler sonuçları. Proc Natl Acad Sci USA. (2012) 109:1245–50. doi: 10.1073/pnas.1109980108,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 7.

    Duan T, Smith AJ, Verkman AS. AQP4-IgG seropozitif nöromiyelitis optikada tamamlayıcıya bağlı yanlı hasarın nöronlara etkisi. J Neuroinflammation. (2018) 15:294. doi: 10.1186/s12974-018-1333-z,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 8.

    Pittock SJ, Berthele A, Fujihara K, Kim HJ, Levy M, Palace J ve ark. Aquaporin-4-pozitif nöromiyelitis optika spektrum bozukluğunda eculizumab. N Engl J Med. (2019) 381:614–25. doi: 10.1056/NEJMoa1900866,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 9.

    Rother RPRollinsSAMojcikCFBrodskyRABellL. Tamamlanmış gece hemoglobinürisinin tedavisinde tümleyici inhibitörü eculizumabın keşfi ve geliştirilmesi. Nat Biotechnol. (2007) 25:1256–64. doi: 10.1038/nbt1344,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 10.

    WingerchukDMFujiharaKPalaceJBertheleALevyMKimHJet al. Aquaporin-4 IgG pozitif NMOSD’li hastalarda eculizumabın uzun süreli güvenliği ve etkinliği. Ann Neurol. (2021) 89:1088–98. doi: 10.1002/ana.26049,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 11.

    RamSLewisLARicePA. Tümleyici eksikliği olan kişiler ve splenektomi geçirmiş hastalarda enfeksiyonlar. Clin Microbiol Rev. (2010) 23:740–80. doi: 10.1128/CMR.00048-09,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 12.

    McNamaraLATopazNWangXHaririSFoxLMacNeilJR. Menenjokokal aşıyı alan hastalar olsa bile eculizumab (Soliris) alan hastalarda istilacı menenjokokal hastalığa yüksek risk. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. (2017) 66:734–7. doi: 10.15585/mmwr.mm6627e1,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 13.

    Nolfi-DoneganDKonarMVianzonVMacNeilJCooperJLuriePet al. Eculizumab alan aşılanmış hastada ölümcül gruplanamayan Neisseria meningitidis hastalığı. Emerg Infect Dis. (2018) 24:1561–4. doi: 10.3201/eid2408.180228,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 14.

    ParikhSRLucidarmeJBinghamCWarwickerPGoodshipTBorrowRet al. Uzun süreli eculizumab kullanan genç yetişkinde penisilin dirençli bir suşla B tip menenjokokal aşı başarısızlığı. Pediatrics. (2017) 140:e20162452. doi: 10.1542/peds.2016-2452,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 15.

    Mbaeyi S, Bozio C, Duffy J, Rubin L, Hariri S, Stephens D, ve ark. Meningokokal aşılanma: Birleşik Devletler’de bağışıklık uygulama danışma komitesinin önerileri, 2020. MMWR Recomm Rep. (2020) 69:1–41. doi: 10.15585/mmwr.rr6909a1,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 16.

    Wu J, Wang C, Toh S, Pisa FE, Bauer L. Birleşik Devletler’de nadir hastalıklar için düzenleyici kararlarda gerçek dünya kanıtının kullanımı: güncel durum ve geleceğe yönelik yönler. Pharmacoepidemiol Drug Saf. (2020) 29:1213–8. doi: 10.1002/pds.4962,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 17.

    Marignier R, Laplaud D, Zéphir H, Papeix C, Leray E, Amri E, ve ark. Fransa’da romieloptik spektrum bozukluğu hastalarında eculizumab’ın etkinliğinin ve güvenliğinin değerlendirilmesine yönelik gerçek yaşam çalışması: gözlemsel bir çalışma olan ECUP4’ün protokolü. Front Neurol. (2023) 14:1303874. doi: 10.3389/fneur.2023.1303874,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 18.

    Kessler RA, Mealy M, Levy M. Romieloptik spektrum bozukluğunun tedavisi: akut, önleyici ve semptomatik. Curr Treat Options Neurol. (2016) 18:2. doi: 10.1007/s11940-015-0387-9,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 19.

    Singh S, Loke YK. Klinik deneylerde ilaç güvenliğinin değerlendirilmesi: metodolojik zorluklar ve fırsatlar. Trials. (2012) 13:138. doi: 10.1186/1745-6215-13-138,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 20.

    Evans SJ, Waller PC, Davis S. Spontan adverse ilaç tepki raporlarından sinyal üretilmesinde oransal raporlama oranlarının (PRR’ler) kullanımı. Pharmacoepidemiol Drug Saf. (2001) 10:483–6. doi: 10.1002/pds.677,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 21.

    Araujo AGS, Borba HH, Tonin FS, Lenzi L, Venson R, Pontarolo R, ve ark. Romatoid artrit ve diğer otoimmün hastalıkların tedavisinde onaylanan biyolojik ajanların güvenliği: FDA Adverse Event Reporting System (FAERS) veri tabanından orantısızlık analizi. BioDrugs. (2018) 32:377–90. doi: 10.1007/s40259-018-0285-2,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 22.

    Liang C, Yin S, Zhang H, Song T, Lin T. 2007’den 2025’e eculizumab’ın pazarlama sonrası güvenliğinin değerlendirilmesi: FAERS veri tabanına dayalı gerçek dünya farmakovijilans çalışması ve sinyal analizi. Int Immunopharmacol. (2026) 168:115751. doi: 10.1016/j.intimp.2025.115751,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 23.

    Nakashima I, Nakahara J, Yokote H, Manabe Y, Okamura K, Hasegawa K, ve ark. Akvaporin-4 antiten pozitif neuromielitis optika spektrum hastalığı hastalarında eculizumab’ın uzun süreli güvenliği ve etkinliği: Japonya’da pazarlama sonrası gözetimin 2 yıllık ara analizi. Ther Adv Neurol Disord. (2023) 16:17562864231181177. doi: 10.1177/17562864231181177,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 24.

    Ringelstein M, Asseyer S, Lindenblatt G, Fischer K, Pul R, Skuljec J, ve ark. Neuromielitis Optika Spektrum Hastalıklarında eculizumab kullanımı. Neurology. (2024) 103:e209888. doi: 10.1212/WNL.0000000000209888,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 25.

    Li X, Sun Y, Huang Q, Zhang ZJ, Shi LQ, Tang JF, ve ark. İlaç kaynaklı makula ödemi: gerçek dünya FAERS adverse event reporting system veri tabanı çalışması. BMC Pharmacol Toxicol. (2025) 26:23. doi: 10.1186/s40360-025-00856-9,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 26.

    Li X, Wu S, Zhang Q, Zhang Z, Wang M, Chen C, ve diğerleri. İlaçlara bağlı meibomian bez disfonksiyonunu tetikleyen ilaçların gerçek dünya analizi: FDA kötü etki raporlama sistemi veritabanı temel alınarak. Expert Opin Drug Saf. (2026) 25:589–97. doi: 10.1080/14740338.2024.2446430,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 27.

    Wu S, Huang C, Wang Y, Chen X D, Li X, Zhang S Q, ve diğerleri. İlaçla ilişkili kuru göz riskinin gerçek dünya büyük örneklem değerlendirmesi: FDA kötü etki raporlama sistemi veritabanı temel alınarak. Asia Pac J Ophthalmol (Phila). (2024) 13:100104. doi: 10.1016/j.apjo.2024.100104,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 28.

    Leroy F, Auxois J Y, Théophile H, Haramburu F, Tubert-Bitter P. Spontan raporlama veritabanlarından ilaçlara kötü etkilerin ortaya çıkış zamanının tahmini. BMC Med Res Methodol. (2014) 14:17. doi: 10.1186/1471-2288-14-17,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 29.

    van Puijenbroek E, Bate A, Leufkens H G M, Lindquist M, Orre R, Egberts A C G. Spontan raporlama sistemlerinde ilaçlara kötü etkiler için sinyal tespitinde orantısızlık ölçülerinin karşılaştırılması. Pharmacoepidemiol Drug Saf. (2002) 11:3–10. doi: 10.1002/pds.668,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 30.

    Bate A, Lindquist M, Edwards I R, Olsson S, Orre R, Lansner A, ve diğerleri. İlaçlara kötü etkiler için sinyal üretimi için Bayesian sinir ağı yöntemi. Eur J Clin Pharmacol. (1998) 54:315–21. doi: 10.1007/s002280050466,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 31.

    Bate A, Lindquist M, Edwards I R, Orre R. Sinyal tespiti ve analizi için veri madenciliği yaklaşımı. Drug Saf. (2002) 25:393–7. doi: 10.2165/00002018-200225060-00002,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 32.

    Wang J, Zhang Z, Liu X, Shi S, Lv J, Zhang Y ve diğerleri. Nefecon’un yeni yan etkilerini araştırma. Kidney Int Rep. (2024) 9:2705–17. doi: 10.1016/j.ekir.2024.07.006,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 33.

    Jia J, Tian C, Han W, Ma Q. Tamoxifen ile ilişkili tromboembolik riskin gerçek dünya değerlendirmesi. Sci Rep. (2025) 15:27820. doi: 10.1038/s41598-025-13585-0,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 34.

    Chen J, Huang S, Chen Y, Luo C, Li Y. Migren tedavisinde eptinezumab ile ilişkili yan etkilerin kapsamlı güvenlik analizi. Sci Rep. (2025) 15:24491. doi: 10.1038/s41598-025-09490-1,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 35.

    Asavapanumas N, Tradtrantip L, Verkman AS. Neuromyelitis optica spektrum hastalığında tümey sistemini hedeflemek. Expert Opin Biol Ther. (2021) 21:1073–86. doi: 10.1080/14712598.2021.1884223,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 36.

    Granoff D, Kim H, Topaz N, MacNeil J, Wang X, McNamara L A. Eculizumab ile tedavi edilen hastalardan izole edilen gruplanamayan meningokokal izolatlara karşı terapötik tümey inhibitörlerinin farklı etkileri. Haematologica. (2019) 104:e340–4. doi: 10.3324/haematol.2018.209692,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 37.

    Montastruc J-L, Sommet A, Bagheri H, Lapeyre-Mestre M. Farmakovijilans veritabanında ilaç yan etkilerinin belirlenmesinde orantısızlık analizinin yararları ve gücü. Br J Clin Pharmacol. (2011) 72:905–8. doi: 10.1111/j.1365-2125.2011.04037.x,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 38.

    Beekman J, Keisler A, Pedraza O, Haramura M, Gianella-Borradori A, Katz E ve ark. Romatoid artrit spektrum bozukluğu: hastanın deneyimi ve yaşam kalitesi. Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm. (2019) 6:e580. doi: 10.1212/NXI.0000000000000580,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 39.

    Liang H, Chen J, Wang L, Liu Z, Xu H, Zhao M ve ark. Romatoid artrit spektrum bozukluğu hastaları arasında temel belirtiler ve belirti kümeleri: bir ağ analizi. Int J Nurs Sci. (2025) 12:152–60. doi: 10.1016/j.ijnss.2025.02.006,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 40.

    Masuda H, Zawa A, Shibata M, Mori M, Miyazaki Y, Niino M ve ark. Multipl skleroz ve ilgili nöroimmunolojik hastalıklarda baş ağrısı yaygınlığı ve türleri: çok merkezli çalışma. Cephalalgia. (2026) 46:3331024261429158. doi: 10.1177/03331024261429158,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 41.

    Zhang L, Yan R, Xu Z. FDA adverse event reporting system ve Japon ilaç olayı raporlarında satralizumabın orantısızlık analizi: bir ilaç güvenliği çalışması. Front Immunol. (2025) 16:1647306. doi: 10.3389/fimmu.2025.1647306,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 42.

    Abboud H, Salazar-Camelo A, George N, Planchon S M, Matiello M, Mealy M A ve ark. Romatoid artrit spektrum bozukluklarında semptomatik ve restoratif tedaviler. J Neurol. (2022) 269:1786–801. doi: 10.1007/s00415-021-10783-4,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 43.

    Asseyer S, Cooper G, Paul F. NMOSD ve MOGAD ağrısı: patofizyoloji, belirtiler ve güncel tedavi stratejilerinin sistematik literatür taraması. Front Neurol. (2020) 11:778. doi: 10.3389/fneur.2020.00778,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 44.

    Schmidt F, Zimmermann H, Mikolajczak J, Oertel F, Pache F, Weinhold M ve ark. Şiddetli yapısal ve işlevsel visual sistem hasarı, nöromiyelitis optika spektrum bozukluğu hastalarında görme ile ilgili yaşam kalitesinde derin kayba yol açar. Mult Scler Relat Disord. (2017) 11:45–50. doi: 10.1016/j.msard.2016.11.008,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 45.

    Gupta A, Gupta Y. Glukokortikoid kaynaklı miyopati: patofizyoloji, tanı ve tedavi. Indian J Endocrinol Metab. (2013) 17:913–6. doi: 10.4103/2230-8210.117215,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 46.

    Compston J. Glukokortikoid kaynaklı osteoporoza güncel bakış. Endocrine. (2018) 61:7–16. doi: 10.1007/s12020-018-1588-2,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 47.

    Fujihara K, Hattori S, Kleiter I, Levy M, Matsuda Y, Mitsutake A ve ark. Nöromiyelitis optika hastalarında hastanın bildirdiği semptom yükü: ağrı ve yaşam kalitesi üzerine ikincil bir analiz. J Neurol Sci. (2021) 428:117546. doi: 10.1016/j.jns.2021.117546,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 48.

    Meca-Lallana JE, Gómez-Ballesteros R, Pérez-Miralles F, Forero L, Sepúlveda M, Calles C ve ark. Nöromiyelitis Optika Spektrum Bozukluğunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisi: hastaların bakış açısından gözlemsel kesitsel bir çalışma. Neurol Ther. (2022) 11:1101–16. doi: 10.1007/s40120-022-00356-6,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 49.

    Li Y, Yang H, Tan S, Luo L, Cao X, Hu J Q ve ark. Eculizumab miastenia gravis’te: Çin’de çok merkezli retrospektif gerçek dünya çalışması. Neurol Ther. (2026) 15:1973–92. doi: 10.1007/s40120-026-00977-1,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 50.

    Zhuang Q, Huang W, Zhang B, Bao J, Wang Z, Zhou L, Li X ve diğerleri. Eculizumab, nöromiyelit optika spektrum bozukluğunun akut ataklarında. Front Immunol. (2025) 16:1645401. doi: 10.3389/fimmu.2025.1645401,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
  • 51.

    Vujović A, Schaefer F, Sellier-Leclerc A-L, Parolin M, Pérez-Beltrán V, Hofstetter J ve diğerleri. Terminal komplement inhibitörleri alan hastalarda antimenokoksal koruma. Kidney Int Rep. (2026) 11:103700. doi: 10.1016/j.ekir.2025.11.025,

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar

Özet

Anhtar kelimeler

orantısız analiz, eculizumab, FAERS veritabanı, nöromiyelit optika spektrum bozukluğu, gerçek dünya çalışması

Başvuru

Li X, Cai M, Shi R, Zhang Z ve Tan S (2026) Nöromiyelit optika spektrum bozukluğunun eculizumab ile pazarlama sonrası güvenlik profili: orantısızlık ve zamana göre başlama analizi. Front. Neurol. 17:1958018. doi: 10.3389/fneur.2026.1958018

Müracaat tarihi

12 Ağustos 2026

Düzeltme tarihi

19 Ekim 2026

Kabul tarihi

21 Ekim 2026

Yayınlanma tarihi

11 Kasım 2026

Cilt

17 – 2026

João J. Cerqueira, Minho Üniversitesi, Portekiz

Haoxiao Chang, Nörolojik Hastalıklar için Ulusal Klinik Araştırma Merkezi (Çin), Çin

Honglu Song, Halk Kurtuluş Ordusu Genel Hastanesi, Çin

© 2026 Li, Cai, Shi, Zhang ve Tan.

Bu, Creative Commons Atama Lisansı (CC BY) koşulları altında erişime açık olarak dağıtılan bir makaledir. Yerleşik akademik uygulamalarla uyumlu olmak kaydıyla, özgün yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibinin(lerin) atıf yapılması ve bu dergideki özgün yayının gösterilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.

*İletişim: Shaoying Tan, shaoying.tan@polyu.edu.hk

† Bu yazarlar bu çalışmaya eşit katkıda bulunmuştur

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini mutlaka yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Eculizumab'ın Nöromiyelititis Optika Spektrum Bozukluğunda Pazarlama Sonrası Güvenlik Profili: Oransallık ve Başlangıç Zamanı Analizi
Eculizumab'ın Nöromiyelititis Optika Spektrum Bozukluğunda Pazarlama Sonrası Güvenlik Profili: Oransallık ve Başlangıç Zamanı Analizi
İlginizi Çekebilir: Felç Sonrası Yutma Zorluğu: Farklı Akupunktur ve Moxibustion Teknikleri Modern Rehabilitasyon ile Birleştirildiğinde Ne Kadar Etkili? →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler