ORİJİNAL ARAŞTIRMA makalesi
Front. Oncol., 12 Kasım 2026
Sec. Cancer Epidemiology and Prevention
Hacim 16 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fonc.2026.1968754
- MM
Musaib Mushtaq 1
- SZ
Saquib Zaffar Banday 2
- KF
Kaneez Fatima 1
- GA
Gulzar Ahmad Bhat 3
- AZ
Aaqib Zaffar Banday 4
- ZA
Zaffar Amin Shah 5
- JI
Jasirah Idris Wani 6
- MT
Malik Tariq Rasool 1*
- NA
Nazir Ahmad Dar 1
-
1. Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı, Sher-i-Kashmir Tıp Bilimleri Enstitüsü, Srinagar, Hindistan
-
2. Tıbbi-Hematolojik Onkoloji ve Hematopoietik Kök Hücre Transplantasyon Anabilim Dalı, Paras Hastanesi, Srinagar, Hindistan
-
3. Çok Disiplinli Araştırma Birimi Anabilim Dalı, Sher-i-Kashmir Tıp Bilimleri Enstitüsü, Srinagar, Hindistan
-
4. Pediatri Anabilim Dalı, Devlet Tıp Fakültesi (GMC) Srinagar, Srinagar, Hindistan
-
5. İmmünoloji ve Moleküler Tıp Anabilim Dalı, Sher-i-Kashmir Tıp Bilimleri Enstitüsü, Srinagar, Hindistan
-
6. Sağlık ve Tıbbi Eğitim Anabilim Dalı, Srinagar, Hindistan
Makale metrikleri
Detayları görüntüle
Görüntülemeler
Özet
Araştırma arka planı:
Laringofarengeal skuamöz hücreli karsinom (LPSCC), baş ve boyun malignitelerinin bir alt kümesidir ve benzer evrelendirme olgularına rağmen farklı klinik sonuçlar göstermektedir. Dolaşan tümör hücreleri (DTÇ), hastalık yönetimi için önemli ve umut verici en az invaziv biyobelirteçlerden biri olarak ortaya çıkmıştır; ancak klinik kullanımları LPSCC’de hâlâ belirsizdir, özellikle de kaynak kısıtlı ortamlarda.
Yöntemler:
Giriş
Kafa ve Boyun Karsinom Hücreli Karsinom (KBKHK), dünya genelinde önemli bir sağlık endişesi olarak yedinci en yaygın kanser türü konumunda. GLOBOCAN tahminlerine göre, 2020 yılında KBKHK dünya çapında yaklaşık 890.000 yeni vakaya ve 450.000 ölümün sorumluluğunu üstlendi (). Yönetiminde son yıllarda yaşanan ilerlemelere rağmen, hayatta kalma sonuçları hâlâ sınırlı düzeyde kalmaya devam ediyor, özellikle de Hindistan gibi düşük ve orta gelirli ülkelerde (–). Hindistan, tüm kanser vakalarının neredeyse %30’unundan sorumludur ve yılda 200.000’den fazla yeni KBKHK vakası bildirmektedir (, ). Tedavi yaklaşımlarındaki gelişmelere rağmen, dünya genelinde 5 yıllık toplam hayatta kalma oranı düşük ve orta gelirli ülkelerde özellikle sınırlı olarak %40–50 seviyesinde seyretmektedir (, ).
KBKHK türleri arasında, laringofarengeal karsinom hücreli karsinomlar (LPSCC), başlangıçta nispeten nadir görülen lokal-bölgesel malignite olarak kabul edilir. Bu maligniteler çoğunlukla lenfatik sistem yoluyla yayılır ve uzak metastaz gösterir (). Yine de klinik sonuçlarda belirgin heterojenite—benzer klinik-patolojik evrelere sahip hastalar arasında dahi—mevcut evreleme sistemlerinin prognozu doğru tahmin etmedeki sınırlılıklarını ortaya koymaktadır (). Geleneksel prognoz değerlendirmesi, mevcut kan tabanlı biyobelirteçlere, histopatolojik inceleme ve radyolojik görüntüleme gibi bazı parametrelere büyük ölçüde dayanır; ancak bu parametreler çoğu zaman hastalığın altta yatan tümör biyolojisini ve dinamik davranışını yakalamakta başarısız olur (). Bu bağlamda, erken tanı, risk stratifikasyonu, tedavi yanıtı değerlendirmesi ve izlemi aynı anda destekleyebilen daha güvenilir, minimal invaziv yöntemlere yönelik giderek artan bir ihtiyaç bulunmaktadır. KBKHK örneğinde, klinik uygulamada şu anda tüm bu koşulları ele alabilen böyle bir işaretleyici mevcut değildir.
Kan dolaşımına primer veya metastatik tümör bölgelerinden atılan dolaşan tümör hücreleri (CTC), epitel malignitelerde umut verici bir sıvı biyopsi aracı olarak öne çıkmıştır (–). Bu hücrelerin tespiti ve karakterizasyonu, tümör biyolojisi, metastatik potansiyel ve tedavi yanıtı hakkında gerçek zamanlı bilgiler sağlar (, ). CTC’lerin metastatik kaskatta merkezi bir rol oynadığı düşünülmekte olup, primer tümör ile uzak organ kolonizasyonu arasında aracı görevi görürler (, ). CTC’ler genellikle EpCAM, sitokeratin CK8/CK18/CK19, DAPI ve lökosit dışlama işaretleicisi CD45 gibi epitel ve nükleer işaretleyiciler kullanılarak tanımlanır (, ). Bu işaretleyiciler, nadir tümör hücrelerinin yüksek özgüllükle zenginleştirilmesini ve sayımını sağlar. Tespit teknolojilerindeki gelişmeler, bu nadir hücrelerin giderek daha hassas bir şekilde tanımlanmasını mümkün kılıp klinik araştırmalarına olanak tanır (, ).
HNSCC’de CTC’lerin klinik yararlılığı, yayımlanan çalışmaların değişken tespit oranları ve klinikopatolojik parametrelerle tutarsız korelasyonlar göstermesiyle gelişmekte olan bir alan olarak kalmaktadır (). Özellikle CTC tespit sıklıkları %15’in altında ile %90’ın üzerinde arasında değişmiş ve çalışma örneklem boyutları on kişi kadar küçük olmuştur (). Bazı kanıtlar, tedavi sırasında temeldeki CTC varlığının ve dinamik değişimlerin hastalık ilerlemesi, nüks ve hayatta kalma ile korelasyon gösterebileceğini öne sürerken, diğer çalışmalar özellikle erken evre hastalıklarda sınırlı prognoz anlamı bildirdiklerini rapor etmektedir (, , ). Bu değişkenlik, hastalık biyolojisi ve maruz kalma örüntülerinin farklı olabileceği, muhtemelen akraba evliliğiyle ilişkili azalmış genetik çeşitlilikten etkilenen bölgeye özgü popülasyonlarda daha fazla prospektif değerlendirme ihtiyacını vurgular (, ). Bu durum, çalışma popülasyonunda aile üyeleri arasındaki yüksek kanser yaygınlığı tarafından da desteklenmektedir ().
Malzemeler ve yöntemler
Hindistan’da baş-boyun skuamöz hücreli karsinomunun (HNSCC) yükünün yüksek olması, sağlam biomarker temelli prognoz araçlarının azlığı ve dolaşan tümör hücreleri (CTC) konusundaki çelişkili kanıtlar göz önüne alındığında, bu çalışma LPSCC hastalarında CTC’lerin klinik önemini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. CTC varlığının ve dinamiklerinin klinikopatolojik özelliklerle, tedavi yanıtıyla ve kısa vadeli sonuçlarla ilişkilendirilmesi yoluyla, bu çalışma baş-boyun onkolojisinde sıvı biyopsinin uygulamaları üzerine artan kanıt birikimine katkı sağlamayı ve kişiselleştirilmiş kanser yönetimi açısından potansiyel rolünü keşfetmeyi hedeflemektedir.
Çalışma, Hindistan’ın kuzeydoğu bölgesinde bulunan başlıca üçüncü basamak bakım hastanelerinden birinin Devlet Kanser Enstitüsü’nde (SCI) yürütüldü. Bu prospektif gözlemsel çalışma 2021 Haziran’ından 2026 Mart’ına kadar gerçekleştirildi. SARS-CoV-2 pandemisi yarattığı zorluklara rağmen, Kurumsal Etik Onayını (IEC) alarak ve SKIMS’dan 24/04/2021 tarihli 18/2021 numaralı duvar içi hibelerden yararlanarak planlanan 30 LPSCC katılımcısını çalışmaya dahil ettik. Ancak pandemiden kaynaklanan gecikme nedeniyle örnekleri temin edip işlemek imkânsız kaldı ve yalnızca 46 CTC örneği alabildik.
Bu çalışmada LPSCC hastalarının tüm biyopsiyle belgelenmiş uygun vakalar dahil edildi. Tanı anında ve 3 aylık takip döneminde kayıta başlanan gün ile tedavi sonrası 3 ayda iki kez CTC’ler için test yapıldı. 3 aylık aralığın, çalışma parametrelerindeki kısa vadeli değişimleri değerlendirmek amacıyla seçildiği unutulmamalıdır. Önemli olan, tüm dahil edilen katılımcıların bu dönemin ötesinde de takibe devam ettirilerek daha uzun vadeli sonuçların yakalanmasıdır. Çalışma akışı Şekil 1‘de gösterilmektedir.
Şekil 1
Katılma kriterleri: Çalışma hastalarının katılma kriterleri, 18 yaş ve üzeri, histopatolojik olarak onaylanmış LPSCC tanısı taşıyan hastalardır. Hastalar klinik evre cT1–T4, N1–N3, M0 hastalığına sahipti, daha önce herhangi bir kemoterapi almamıştı ve yazılı ve/veya sözlü bilgilendirilmiş onay vermişti.
Dışarı atma kriterleri: Katılımcılar, araştırma protokolünü anlayamama veya bilgilendirilmiş onay vermeme durumunda, bilinen bir bağışıklık yetersizliğine sahipse, hamilese, kanser geçmişi varsa veya herhangi bir kanser dışı durum için sitotoksik ilaç tedavisi almışsa çalışmadan dışarı atılmıştır.
Çalışmaya katılmaya razı olan katılımcılardan tedavi öncesi ve tedavi 3 ay sonra olmak üzere iki kez kan örneği alındı. Toplam 5 mL kan, venöz kan alma yoluyla alındı ve BD Vacutainer (EDTA) tüpüne toplanarak hastanın kimlik numarasıyla etiketlendi. Kan tüpleri bir buzdolabında saklandı ve uygun saklama koşullarında tanı testleri laboratuvarına taşındı. CTC’lerin (dolaşan tümör hücreleri) tam kan örneğinden tespiti ve sayımı, OncoDiscover® testi kullanılarak yapıldı. OncoDiscover® sıvı biyopsi testi: Bu test, Hindistan’ın DCGI (İlaç ve Gıda Kontrolü Genel Müdürlüğü) onayıyla Hindistan’da pazarlanmak üzere geliştirilen ilk yerli, patentli in-vitro tanı testidir. Test, çok düşük hacimlerdeki kan örneklerinde CTC’leri tespit edebilir, yakalayabilir ve sayabilir; yüksek özgüllüğe ve hassasiyete sahiptir. Hindistan’da DCGI onaylı tek laboratuvar, Actorius Innovations and Research Pvt. Ltd.’dir. Zenginleştirme ve sayım için EpCAM, CK8, CK18, CK19, DAPI ve CD45 immünofloresan işaretleyicileri kullanılır. Bir hücre, EpCAM/CK ve DAPI için pozitif ancak yaygın lökosit antijeni CD45 için negatif ise CTC olarak kabul edilir. CTC sayıları üç gruba ayrıldı: (0) metastatik hastalığı göstermemekle, (1–15) erken veya yerel yayılımı, (>15+) ise metastatik ilerlemeyi ifade eder. Bu eşik değerler ve işaretleyiciler, OncoDiscover® testinden yola çıkılarak meme, akciğer, kolorektal ve baş-boyun kanseri dahil çeşitli epitel malignitelerinden elde edilen veriler kullanılarak belirlendi.
Bulgular
Çalışma özellikleri: Katılımcıların temel değişkenleri Tablo 1 ve Eksik Tablo S1‘de verilmiştir. Dikkat çekici olan, belirgin bir erkek baskınlığının gözlemlenmesidir; katılımcıların %90’ı erkek olup çoğu orta-altı sosyoekonomik gruptan gelmektedir. Kısık ses (HOV), 28 (%93) hastada görülen en sık işaret/semptomdu ve en sık tutulan bölge glosis olup vakaların %87’sini oluşturuyordu.
Tablo 1
| Parametre [birim (uygun olduğunda)] | Değer [ortalama ± standart sapma veya sayı (yüzde)] |
|---|---|
| Yaş (yıl) | 60,7 ± 8,8 |
| Kadınlar | 3 (10) |
| Vücut yüzey alanı (m²) | 1,6 ± 0,2 |
| Vücut kitle indeksi (kg/m²) | 20,8 ± 3,3 |
| Sosyoekonomik durum | Üst orta: 8 (27)Orta: 14 (47)Üst alt: 3 (10)Alt: 5 (17) |
| Komorbiditeler | Diyabet: 4 (13)Hipertansiyon: 12 (40)Hipotiroidi: 2 (7) |
| Bağımlılıklar | Sigara: 24 (80)Hukkah: 7 (23) |
| Klinik bulgular | Nefes darlığı: 3 (10)Kronik boğaz ağrısı ve kulak ağrısı: 4 (13)Yutma güçlüğü: 7 (23)Boğazda yuvarlak his: 3 (10)Kırmızı öpürük: 4 (13)Ses kısıklığı: 28 (93)Hissedilen boyun kitle: 5 (17)Ses tizliği: 2 (7) |
| Hemoglobin (g/dL) | 13,8 ± 1,5 |
| Toplam lökosit sayısı (×10⁹/L) | 7,3 ± 2,4 |
| Absolute nötrofil sayısı (×10⁹/L) | 4,3 ± 1,6 |
| Plevretler (×10⁹/L) | 157,6 ± 52,1 |
| Serum üre (mg/dL) | 32,5 ± 10,2 |
| Serum kreatinin (mg/dL) | 0,9 ± 0,2 |
| Serum kalsiyum (mg/dL) | 7,5 ± 0,6 |
| Toplam serum bilirubin (mg/dL) | 0,7 ± 0,3 |
| Serum toplam protein (g/dL) | 7,2 ± 0,5 |
| Serum albümin (mg/dL) | 4,0 ± 0,4 |
| ALP (U/L) | 134,2 ± 59,7 |
| ALT (U/L) | 33,00 ± 26,2 |
| AST (U/L) | 40,9 ± 15,8 |
| CTC (pozitif) | 16 (53) |
Çalışma katılımcılarının temel özellikleri.
ALP, alkalen fosfataz, ALT, alanin aminotransferaz, ANC, mutlak nötrofil sayısı, AST, aspartat aminotransferaz, BMI, vücut kitle indeksi, BSA, vücut yüzey alanı, CTC, dolaşan tümör hücreleri, SD, standart sapma, TLC, toplam lökosit sayısı.
Frontiers | Laringofarenks kanserinde tümör biyolojisini gerçek zamanlı izleme: dolaşan tümör hücreleri
Histopatolojik değerlendirme, iyi diferansiyeleşmiş karsinomların en büyük orana sahip olduğunu (%47), ardından orta dereceli diferansiyeleşmiş tümörlerin (%40) gösterdi; kötü diferansiyeleşmiş karsinomlar ise en nadir gözlem olarak yalnızca vakaların %13’ünde bulundu. Hastaların çoğu erken evre hastalığıyla başvurdu ve Evre I, vakaların %37’sini oluşturdu. Evre III, kohortun %30’unu meydana getirerek, tanıda lokal ileri evre hastalığı olan önemli bir hasta oranını işaret etti. Evre II hastalığı ise %13’ünde görüldü. Buna ek olarak, hastaların bir kısmı Evre IVA’ya ait olup, tümör yükündeki ek ilerlemeyi yansıtmaktadır. Genel olarak, evre dağılımı karışık bir örüntü sergilerken, erken evre vakaların baskınlığı yanında, ileri evre tanılarının da dikkate değer bir sayısı mevcuttur; nodal tutulum ise çalışmamızda 21 (%70) hastada bulunmamaktadır.
30 hastanın temel CTC testi sonuçlarına bakıldığında, 14 hastada CTC negatif, 16 hastada CTC pozitif bulundu (Şekil 1; Tablo 2). Tekrarlayan CTC testi yalnızca 16 hastada uygulanabildi (Şekil 1). CTC – Klinikopatolojik korelasyon: Temel CTC varlığı ile hastalığın şiddeti arasındaki olası ilişki Tablo 2‘de sunulmaktadır. Erken ve ileri evre hastalığı olan hastalar arasında CTC tespitinde anlamlı bir fark gözlemlenmedi. T3-T4 evresindeki hastaların üçte ikisinde tespit edilebilir temel CTC bulundu, buna karşın T1-T2 evresinde bu oran hafifçe yarısından azdı; ancak bu fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (P = 0,2). Ayrıca, lenf nodu tutulumu olan veya olmayan hastalarda temel CTC tespit oranları benzerdi. CTC ilerlemesi, tekrarlayan CTC testi uygulanan 16 hastanın 9’unda (%56) görüldü (Eksik Tablo S2). Bu alt grupta, T1-T2 evresindeki hastalarda CTC ilerlemesi oranı, T3-T4 evresindeki hastalara göre anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla %80 ve %17; P = 0,035). Benzer şekilde, lenf nodu tutulumu olmayan test edilen hastaların %69’unda CTC ilerlemesi gözlenirken, lenf nodu hastalığı olan test edilen hastalarda CTC ilerlemesi hiç görülmedi; bu durum istatistiksel açıdan anlamlılığa eğilim gösteriyordu (P = 0,062) (Eksik Tablo S3).
Tablo 2
| T evresi | ||||
|---|---|---|---|---|
| CTC | T1–T2 | T3–T4 | Toplam | P değeri 1 |
| Yok | 10 (33) | 4 (13) | 14 (47) | 0,232 |
| Var | 8 (27) | 8 (27) | 16 (53) | |
| Lenf nodu tutulumu | ||||
| CTC | Yok | Var | Toplam | P değeri 2 |
| Yok | 10 (33) | 4 (13) | 14 (47) | 1,0 |
| Var | 11 (37) | 5 (17) | 16 (53) |
Dolaşan tümör hücrelerinin (CTC) gruplandırılmış T evresine ve lenf nodu tutulumuna göre dağılımı.
Değerler yüzde olarak (sayı olarak) verilmiştir.
1χ2 testi.
2Fisher’in kesin testi.
Hayatta kalma analizi: Hayatta kalma analizinde, hasta grubumuzda 3 yıllık genel hayatta kalma (OS) oranı %69,0’dı (%95 GA: %52,1 ile %85,9). Önemli olan, çalışmamızdaki toplam takip süresinin 81,34 hasta-yılı olduğu (medyan takip süresi 3,61 yıl)ydı. Analiz, başlangıçtaki CTC varlığına göre katmanlara ayrıldığında, CTC saptanan hastaların CTC’si olmayan hastalara kıyasla daha kötü bir OS’a sahip olduğu görüldü. İleri evre tümörleri olan hastalar (T3–T4), erken evre hastalığı olanlara (T1–T2) kıyasla da daha az OS deneyimledi. Ancak bu sonuç farklılıkları istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde ulaşamadı (Şekil 2). Buna rağmen, lenf nodu tutulumu, istatistiksel açıdan anlamlı bir sonuç tahmin edici faktörü olarak ortaya çıktı; lenf nodu hastalığı olan hastalarda 3 yıllık OS yalnızca %22 iken, diğer hastalarda %90’dı (P = 0,00014, Log-Rank testi) (Şekil 2).
Şekil 2
Hasta grubumuzda ayrıca kanser özgü OS (cs-OS) da hesapladık; çünkü çalışmamızdaki dokuz vefatın dördü doğal veya ilişkili olmayan nedenlerden (örneğin SARS-CoV-2 veya trafik kazaları) kaynaklandı (Eksik Tablo S2). Başlangıçta CTC’si olan hastalarda 3 yıllık cs-OS, CTC’si olmayan hastalara (kansere bağlı vefat yok) kıyasla anlamlı derecede daha düşüktü (%68,8) (P = 0,049, Log-Rank testi). Lenf nodu hastalığı, kanserle ilgili sonucun anlamlı bir tahmin edici faktörü olmaya devam etti, ancak gruplandırılmış T evresi kanser özgü hayatta kalma ile anlamlı bir şekilde ilişkili değildi (Şekil 3). Son olarak, CTC dinamikleri (örneğin CTC ilerlemesi) OS veya cs-OS üzerinde etkili görünmüyor; ancak bu veriyi olan hasta sayısı çok sınırlıydı (Eksik Şekil S1).
Şekil 3
Tartışma
Çalışmanın güncel bulguları, LPSCC’deki dolaşan tümör hücreleri (CTC) desenleri ve klinikopatolojik özellikler hakkında kapsamlı bir bakış sunmaktadır. Ancak çalışmalarımızın sonuçları, başlıca epidemiyolojik ve histopatolojik açıdan başlangıçta yayımlanan HNSCC raporlarıyla uyumludur. Buna ek olarak, dolaşan tümör hücreleri ile hastalık özellikleri arasındaki karmaşık ve çoğu zaman doğrusal olmayan ilişki de vurgulanmaktadır. Bulgular, dolaşan tümör hücreleri dinamiği ile geleneksel prognoz faktörleri arasındaki uyumsuzluğun, lokal bölge hastalığında sıvı biyopsinin biyolojik önemini ve klinik yararını netleştirmek için daha iyi anlaşılması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmada kullanılan dolaşan tümör hücreleri tespit edici işaretler, sonuçlarımızı yorumlamak için önemli bir biyolojik bağlam sunmaktadır. Epitelyal dolaşan tümör hücreleri işaretleri olan EpCAM ve sitokeratinler, dolaşan hücrelerin tümör kökenini doğrular; DAPI işareti ise tümör hücrelerinin nükleer bütünlüğüne sahip olduğunu kanıtlar. CD45, lökosit dışlama işareti olarak görev yapar ve tümör hücrelerini lökositler veya herhangi bir başka kanser dışı iltihabi hücreler gibi kirlenici hücrelerden ayırt etmeyi sağlar. Çalışmanın sonuçları, başlangıçtaki dolaşan tümör hücreleri olumlu olmasının klinikopatolojik değişkenlerle anlamlı bir şekilde ilişkili olmadığını göstermektedir; bu da epitelyal işaretli olumlu hücrelerin geleneksel tümör evresinden veya derecesinden bağımsız olarak yayılabileceğini düşündürmektedir.
Bu çalışmada erkekler vakaların büyük çoğunluğunu oluşturdu. Bu erkek baskınlığı, HNSCC için küresel ölçekte iyi bilinen bir epidemiyolojik örüntüdür. Özellikle Güney Asya nüfusları daha yatkındır ve erkek baskınlığı, sigara ve alkol gibi risk faktörlerinin erkeklerde daha yaygın olmasına bağlanır. Çalışma katılımcılarımızın %80’inin sigara kullandığı gözlemlendi; bu da sigaranın baş-boyun malignitelerinin, LPSCC dahil, gelişiminde en önemli etiyolojik faktörlerden biri olduğunu doğrulamaktadır. Bizim kohortumuzda gözlenen klinik profil, laringofarengeal malignitelerin iyi bilinen klinik belirtileriyle tutarlıdır. Çalışma grubumuzda HOV öne çıkan başlıca şikayet olarak ortaya çıktı ve özellikle glotik tutulumun yüksek oranda görülmesini yansıtırken, yutma güçlüğü supraglotik ve hipofarengeal hastalıkla daha sık ilişkilendirilmiştir. Bu klinik tablolar bu tür vakalarda çok yaygındır, çünkü hastalık büyük ölçüde lenfatik sistem yoluyla yayılır ve lenf nodları hızlı bir şekilde tutulur; bu da söz konusu klinik tabloların ortaya çıkmasına yol açar. Son çalışmalar da benzer örüntüler bildirmiştir; burada ses değişikliği genellikle en erken ve en sık görülen belirti olarak yer alır. Bu belirtiler hızlı bir şekilde yakalanırsa, bu malignitelerin daha erken tanınmasına yardımcı olabilir; ancak yutma güçlüğü ve boyun şişliği gibi diğer belirtiler bazen daha ileri evre hastalığı işaret edebilir. Hipertansiyon ve diyabet gibi komorbiditeler de sık gözlemlendi ve baş-boyun kanserlerinde genellikle etkilenen yaşlanan demografiyle uyumlu bir şekilde, genel tedavi toleransını ve sonuçları potansiyel olarak etkileyebilir.
İmmünhistokimyasal analizde, tüm olguların %80’inden fazlası EpCAM ve CK20 pozitif, CK7 negatif hücreler olarak sınıflandırıldı. Bu bulgu, epiglotik tümörlerin büyük çoğunluğunun epidermoid karsinomlardan oluştuğunu gösteren literatürle uyumludur (, ). Pozitif hücrelerin EpCAM ve CK20 kombinasyonunda yoğunlaşması, bu hücrelerin muhtemelen epidermoid karsinom kökenli olduğunu ve bu marker profiline sahip hücrelerin laringofaring kanserinde yaygın bir alt tipten kaynaklandığını düşündürmektedir. Bu bulgular, laringofaring kanseri için CTC tanımlarının, epidermoid karsinomların yaygınlığına ve bu hücrelerin EpCAM/CK20 marker profiline sahip olmasına dayanabileceğini desteklemektedir. Histopatolojik açıdan, çalışmalarımızda konuların çoğunluğunu iyi diferansiye tümörler oluşturdu. Bu dağılım, küresel düzeyde yayımlanan literatürle uyumludur; burada iyi-orta derecede diferansiye skuamöz hücreli karsinomlar, bu malignitelerde en sık görülen histolojik alt tiplerdir (, ). Çalışma kohortumuzda histolojik derecelendirme ile CTC pozitifliği arasında sınırlı bir ilişki bulunması, marker pozitif CTC’lerin (EpCAM/CK+) tümör diferansiyasyonundan bağımsız olarak yayılabileceğini daha da vurgulamaktadır. Bu durum, CTC biyolojisinin histopatolojik dereceden katı bir şekilde bağımlı olmadığını, aksine dinamik tümör hücresi davranışını yansıttığını öne süren önceki raporlarla örtüşmektedir (–). Çalışmalar, iyi diferansiye tümörlerin en büyük orana sahip olduğunu, zayıf diferansiye varyantların ise nispeten daha az sıklıkla görüldüğünü sürekli olarak göstermiştir (). Benzer şekilde, çalışmalarımızda hastalığın ilk evresinin (Ev I) baskınlığını ortaya koyduk; buna ek olarak, yerel ileri evre (Ev III) ve seçilmiş Ev IVA vakaları da iyi bir sayıda bulundu. Çalışmada gözlemlenen bu örüntü, özellikle düşük ve orta gelirli ortamlardan gelen birkaç nüfus tabanlı ve bölgesel çalışmadan farklıdır; burada hastaların çoğu ilk ziyaretlerinde ileri evre hastalığı (Ev III veya IV) ile sunma eğilimindedir (). Çalışmamızda erken evre vakaların nispeten daha yüksek orana sahip olması, artan semptom farkındalığı (örneğin, glottik lezyonlarda erken ses kısıklığı), görüntü tabanlı tanıdaki ilerlemeler ve bu alt kümede daha erken sağlık hizmetine erişim yansıtabilir. Görülme evresindeki tümörün, HNSCC’de prognoz ve hayatta kalmanın önemli bir belirleyicisi olabileceğini gözlemledik ve hastalığın erken evrede tespit edilmesinin, ileri evre tümörlere kıyasla önemli ölçüde daha iyi sonuçlar gösterdiğini vurguladık. Bu bulgular, genel sağlığın iyileştirilmesinde erken tespit stratejilerinin önemini vurgulamaktadır.
Çalışmamızda yalnızca birkaç kadın katılımcı yer alsa da, CTC sayısı açısından cinsiyete göre anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir. Bu durum, CTC yayılımının hasta demografik özelliklerinden çok tümör biyolojisiyle daha yakından ilişkili olduğunu öne süren daha önce yayımlanan çalışmalarla uyumludur. Sigaranın CTC olumlu bulgularında daha yüksek bir eğilim gözlemledik; katılımcıların sigara içenleri arasında CTC saptanma oranı %54,2 olarak bulundu. Bu durum, tütünün tümör agresivitesini artırması ve epitelyal–mezankimal geçişi kolaylaştırmasıyla, bu da tümör hücrelerinin kan dolaşımına yayılmasını desteklemesiyle açıklanabilir (Eksik Tablo S4) (,, ). Çalışmamızda, CTC saptanması açısından farklı gözlemlenen bölgeler arasında net bir bölgeye özgü ilişki tespit edilmedi. Mevcut literatür, HNSCC alt bölgeleri ile CTC yükü arasındaki ilişkinin karışık ve kesin sonuç vermeyen olduğunu, çoğu çalışmanın çoğu zaman çelişkili bulgular bildirdiğini desteklemektedir (). Bu durumun birçok nedeni vardır; bunlar arasında tümör biyolojisindeki farklılıklar, CTC saptama yöntemleri ve çalışmalar arasındaki sınırlı ve değişken örneklem büyüklükleri yer alır. Benzer şekilde, kanser T/N evreleri ile CTC olumluluğu arasında da anlamlı bir ilişki gözlemlemedik; bu da daha önce yayımlanan çalışmalarla tutarlıdır. Bu bulgular, tümör yayılımının geleneksel histopatolojik parametrelerin ötesindeki karmaşık biyolojisi konusunda bir kez daha vurgu yapmaktadır ().
Lenf nodu ilgililiği, malignitelerde kurulan bir prognoz faktörüdür. Lenf nodu ilgililiği, evrelemeyi, hastalık yönetimi/ tedavisini ve hayatta kalma sonuçlarını tahmin etmemize yardımcı olur. Malignitelerde lenf nodu ilgililiği ile CTC yayılımı arasındaki ilişki büyük ölçüde keşfedilmemiştir. Çalışmamız, nodal ilgililiğin ve başlangıç CTC pozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığını gösterdi. Bu, yerel lenfatik yayılımın paralel ama ayrı yolları temsil edebileceğini ve CTC’lerin nodal duruma tamamlayıcı bilgi sağlayabileceğini düşündürmektedir. Son zamanlarda yayımlanan raporlar da lenfatik yayılımın biyolojik olarak ayrı ve bazen bağımsız tümör yayılım yollarını temsil edebileceğini desteklemektedir. Bu dağılımlar, çalışmalar arasında nodal hastalık ile CTC tespiti arasındaki tutarlı korelasyonun eksikliğini açıklayabilir. Ayrıca, tümör tespit metodolojilerindeki farklılıklar bu ilişkinin belirsizliğini daha da artırabilir. Bu nedenle, çalışma bulgularımız, özellikle nispeten küçük örneklem boyutu nedeniyle klinik açıdan çok önemli bağlantıları kaçırabileceği göz önünde bulundurularak dikkatle yorumlanmalıdır.
Sonuçlar
CTC ilerlemesini hastalık evresi açısından incelediğimizde beklenmedik bir eğilim gözlemlendi. Erken evre hastalarda, ileri evre hastalara kıyasla daha yüksek bir oranda CTC ilerlemesi saptandı. Bu durumun olası bir açıklaması tedavi modalitesiyle ilgilidir. Erken evre hastalıklar genellikle yalnızca radyoterapi ile yönetilirken, ileri evre hastalıklarda genellikle kemoterapi-radyoterapi kombinasyonu uygulanır. Radyoterapi, dolaşıma geçici bir şekilde tümör hücre dökülmesine yol açarak tedavi sırasında veya tedavi sonrası kısa bir sürede CTC’lerde görünür bir artışa neden olabilir. Buna karşılık, sistemik kemoterapi dolaşımdaki tümör yükünü azaltabilir. Ancak bu gözlem, tüm hastalarda takip sürecinde küçük örneklem boyutu ve kaçırılmış örneklemelerden de etkilenmiş olabilir. Ayrıca, temel CTC pozitifliği olan hastalara kıyasla temel CTC saptanamayan hastalarda daha yüksek bir oranda CTC ilerlemesi görülmüştür (%83,3’e karşı %40), ancak bu istatistiksel olarak anlamlı değildir (Eksik Tablo S5). Bu değişken bulgular, bir kez daha tedaviye bağlı tümör hücrelerinin dolaşıma mobilizasyonunu yansıtabilir, bu da daha önce yayımlanan literatürde açıklanmıştır (–).
Hayatta kalım analizinde, temel CTC durumu OS üzerinde anlamlı bir etki göstermemiştir; bu da erken evre HNSCC’de CTC’lerin prognoztik yararını sorgulayan birkaç yayımlanan rapora uyumludur (). Buna karşılık, lenf nodu tutulumu güçlü bir prognoztik faktör olarak ortaya çıkmış ve hem OS hem de cs-OS üzerinde anlamlı bir etki göstermiştir. Bu durum, baş-boyun kanserlerinde sonuç için en önemli belirleyicilerden biri olarak lenf nodu durumunu tanımlayan mevcut literatürle uyumludur (–). Ek olarak, EpCAM/CK pozitif, CD45 negatif CTC’lerin saptanabildiği hastalarda kanser özgüsü hayatta kalma daha kötü olmuştur; bu da bu işaretçilerin belirli hasta alt gruplarında hâlâ prognoztik önem taşıyabileceğini göstermektedir. İstatistiksel sağlamlığın eksikliği muhtemelen küçük örneklem boyutundan kaynaklanmaktadır; ancak biyolojik açıdan işaretçi profili, CTC’lerin metastatik yayılımın aracı rolünü desteklemektedir (, , , ).
Limitasyonlar ve güçlü yönler
Örneklem büyüklüğünün nispeten küçük olması istatistiksel gücü azaltır ve bulguların yorumlanması konusunda dikkatli olunmasını gerektirir. Tek merkezli bir çalışma olması, genelleme yeteneğini sınırlayabilir. Ayrıca, eşleşmiş kontrol gruplarının dahil edilmediği eksik uzun süreli CTC değerlendirmesi, CTC dinamiklerini etkilemiş olabilir.
Yine de bu sınırlamalara rağmen, bu çalışma laringofarengeal kanserlerin nispeten az temsil edilen bir popülasyonunda dolaşan tümör hücrelerini prospektif olarak değerlendirmektedir. CTC dinamiklerini klinikopatolojik parametrelerle ve tedavi yanıtıyla birleştirerek HNSCC’de sıvı biyopsi uygulamalarına gerçek dünya perspektifi sunmaktadır. Çalışma ayrıca, yeni ortaya çıkan biyobelirteçlerle karşılaştırıldığında nodal durumun prognoz açısından taşıdığı önem üzerinde durmaktadır.
Yorumlamalar
Veri erişim beyanı
Bu makalenin sonucunu destekleyen ham veriler, gereksiz gecikme olmadan yazarlar tarafından sağlanacaktır.
Etik beyan
Çalışma Helsinki Beyannamesi ve kurumun etik standartlarına uygun olarak yürütüldü. 24 Nisan 2021 tarihinde Kurumun Etik Komitesi (IEC) tarafından RP 18/2021 numaralı etik onayı alındı. Katılımcılar çalışmaya tanıtıldı ve katılımcılar/aile üyeleri sözlü ve yazılı onay verdiler. Çalışmalar yerel mevzuata ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak gerçekleştirildi. Katılımcılar bu çalışmaya katılmak için yazılı bilgilendirilmiş onaylarını sundular.
Yazar katkıları
ZS: Kavramsalleştirme, Denetimin, Proje yönetimi, Yazım – inceleme ve düzenleme, Doğrulama, Metodoloji, Yazım – ilk taslak, Araştırma, Kaynaklar, Görselleştirme. MR: Denetim, Doğrulama, Kavramsalleştirme, Yazım – inceleme ve düzenleme, Proje yönetimi, Metodoloji, Yazım – ilk taslak, Kaynaklar, Araştırma, Veri yönetimi, Görselleştirme. JW: Yazım – ilk taslak, Fon sağlama, Formal analiz, Görselleştirme, Proje yönetimi, Kaynaklar, Metodoloji, Kavramsalleştirme, Yazım – inceleme ve düzenleme. ND: Kaynaklar, Denetim, Kavramsalleştirme, Proje yönetimi, Formal analiz, Yazım – inceleme ve düzenleme, Metodoloji, Veri yönetimi, Yazılım, Yazım – ilk taslak, Araştırma, Görselleştirme, Doğrulama. AB: Yazım – ilk taslak, Metodoloji, Görselleştirme, Araştırma, Kaynaklar, Kavramsalleştirme, Proje yönetimi, Doğrulama, Yazım – inceleme ve düzenleme, Denetim. MM: Yazım – inceleme ve düzenleme, Kaynaklar, Araştırma, Formal analiz, Yazım – ilk taslak, Görselleştirme, Veri yönetimi, Doğrulama, Kavramsalleştirme, Denetim, Metodoloji, Proje yönetimi. SB: Veri yönetimi, Görselleştirme, Proje yönetimi, Metodoloji, Kaynaklar, Doğrulama, Kavramsalleştirme, Yazım – ilk taslak, Denetim, Yazım – inceleme ve düzenleme. KF: Araştırma, Veri yönetimi, Kaynaklar, Metodoloji, Kavramsalleştirme, Doğrulama, Yazım – ilk taslak, Denetim, Proje yönetimi, Yazım – inceleme ve düzenleme. GB: Kaynaklar, Proje yönetimi, Yazım – ilk taslak, Veri yönetimi, Denetim, Metodoloji, Doğrulama, Kavramsalleştirme, Yazım – ilk taslak, Yazım – inceleme ve düzenleme.
Fon
Yazar(lar) bu çalışma için ve/veya yayımlanması için mali destek aldığını beyan etmiştir. Bu çalışma, SKIMS (Srinagar, Kuzey Kashmir) iç kaynaklı bir hibe aracılığıyla, SIMS/SDR/2021-173-175 hibe numarasıyla desteklenmiş ve finanse edilmiştir.
Teşekkürler
Yazarlar, bu çalışmaya katılan tüm hastalara ve hasta işe alımına ve veri toplama çalışmalarına katkıları için Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı’nın klinik ve teknik personeline teşekkür eder. Veri analizinde sağladıkları değerli bilimsel katkı ve destek için Çok Disiplinli Araştırma Birimi’ne (MRU), SKIMS, ayrıca teşekkür ederler.
Çakışma ilgisi
Yazarlar, bu çalışmanın potansiyel bir çakışma ilgisi olarak değerlendirilebilecek ticari veya mali ilişkilerin yokluğunda yürütüldüğünü beyan ettiler.
Yazar ND, gönderim anında Frontiers’in editöryel kurulu üyesi olduğunu beyan etti. Bu durum, hakem değerlendirmesi sürecine ve nihai karara hiçbir etki yapmadı.
Üretken yapay zeka beyanı
Yazarlar, bu makalenin oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan ettiler.
Bu makalede figürlerle birlikte verilen herhangi bir alternatif metnin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir; mümkün olduğunda yazarlar tarafından da gözden geçirilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların kendi iddialarıdır ve gerek afili oldukları kuruluşların gerekse yayıncının, editörlerin ve hakemlerin iddialarını yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.
Eklenti malzemesi
Bu makalenin Eklenti Malzemesi şu çevrimiçi adreste bulunabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fonc.2026.1968754/full#supplementary-material
-
SungHFerlayJSiegelRLLaversanneMSoerjomataramIJemalA.
Küresel kanser istatistikleri 2020: 185 ülkede 36 kanser türü için GLOBOCAN’ın insidans ve mortalite tahminleri. CA Cancer J Clin. (2021) 71:209–49. doi: 10.3322/caac.21660- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
BagalSBudukhAThakurJSDoraTQayyumiBKhannaDet al.
Hindistan’da baş ve boyun kanseri yükü: 37 nüfus tabanlı kanser kaydı verisinden bir analiz. ecancermedicalscience. (2023) 17:1603. doi: 10.3332/ecancer.2023.1603- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
National Cancer Registry P. Ulusal Kanser Kaydı Programı Raporu 2022. Bengaluru:
Indian Council of Medical Research (2022).- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
KulkarniMR.
Hindistan’da baş ve boyun kanseri yükü. Int J Head Neck Surg. (2013) 4:29–35. doi: 10.5005/jp-journals-10001-1132- CrossRef
- Makalede referansı görüntüle
-
PoddarAAranhaRRoyamMGothandamKNachimuthuRJayarajR.
Hindistan’da baş ve boyun kanseriyle ilişkili insidans, prevalans ve mortalite: Sistematik bir inceleme için protokol. Indian J Cancer. (2019) 56:101–6. doi: 10.4103/ijc.IJC_416_18- CrossRef
- Makalede referansı görüntüle
-
LiuYZhangNWenYWenJ.
Baş ve boyun kanseri: patogenezi ve hedefe yönelik tedavi. MedComm (2020). (2024) 5:e702. doi: 10.1002/mco2.702- Pubmed Özet
- CrossRef
- Makalede referansı görüntüle
html
-
Brierley J, Sullivan B, Asamura H, Byrd D, Huang S, Lee A ve diğerleri. Kanser Evrelendirme Küresel Danışmanlık: tutarlı bir anlayış ve kullanımın teşviki. Nat Rev Clin Oncol. (2019) 16:763–71. doi: 10.1038/s41571-019-0253-x
- CrossRef
- Google Scholar
- Makaledeki referansı görüntüle
-
Cohen SJ, Punt CJ, Iannotti N, Saidman M, Sabbath KD, Heller G ve diğerleri. Metastatik kolorektal kanser hastalarında dolaşan tümör hücreleri ile tümör yanıtı, progresyon-ömrü ve toplam ömrün ilişkisi. J Clin Oncol. (2008) 26:3213–21. doi: 10.1200/jco.2007.15.8923
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makaledeki referansı görüntüle
-
Cristofanilli M, Budd T, Ellis M, Stopeck A, Matera J, Miller E ve diğerleri. Metastatik meme kanserinde dolaşan tümör hücreleri, hastalık ilerlemesi ve hayatta kalım. N Engl J Med. (2004) 351:781–91. doi: 10.1056/NEJMoa040766
- CrossRef
- Google Scholar
- Makaledeki referansı görüntüle
-
de Bono JS, Scher HI, Montgomery RB, Parker C, Miller MC, Tissing H ve diğerleri. Dolaşan tümör hücreleri, metastatik kastrasyon dirençli prostat kanserinde tedaviyle sağkalım faydasını öngörür. Clin Cancer Res. (2008) 14:6302–9. doi: 10.1158/1078-0432.ccr-08-0872
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Makaledeki referansı görüntüle
-
Hofman V, Ilie M, Long E, Selva E, Bonnetaud C, Molina T ve diğerleri. Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri için radikal cerrahi geçiren hastalarda dolaşan tümör hücrelerinin tespiti bir prognoz faktörü olarak: CellSearch Assay™ ile epitel tümör hücresi izolasyonunun boyutuna göre etkinliğinin karşılaştırılması. Int J Cancer. (2011) 129:1651–60. doi: 10.1002/ijc.25819
- CrossRef
- Google Scholar
- Makaledeki referansı görüntüle
1. Alix-Panabières C, Pantel K. Dolaşan tümör hücreleri ve dolaşan tümör DNA’sının sıvı biyopsi olarak klinik uygulamaları. Cancer Discov. (2016) 6:479–91. doi: 10.1158/2159-8290.CD-15-1483
2. Patel S, Carpenter W, Tyree S. 18 ila 44 yaş arası genç beyaz kadınlarda dil tabanının skuamöz hücreli karsinomindeki artan görülme sıklığı. J Clin Oncol. (2020) 29(11):1488–94. doi: 10.1200/JCO.2010.31.7883
3. Khutale G, Andhari S, Gupta R, Aland G, Banerjee S, Todkar K ve ark. PD-L1’yi immünoterapi onkotarget olarak kullanan kanser hastalarından dolaşan tümör hücrelerini yakalamak için çok bileşenli bir nanosistem. J Mater Chem B. (2024) 12:10973–82. doi: 10.1039/d4tb01360c
4. Bidard FC, Hajage D, Bachelot T, Delaloge S, Brain E, Campone M ve ark. Metastatik meme kanserinde dolaşan tümör hücreleri ve serum markerlarının progresyon-özgür hayatta kalma tahmininde değerlendirilmesi: prospektif gözlemsel bir çalışma. Breast Cancer Res. (2012) 14:R29. doi: 10.1186/bcr3114
5. Barsouk A, Aluru J, Rawla P, Saginala K, Barsouk A. Baş ve boyun skuamöz hücreli karsinominin epidemiyolojisi, risk faktörleri ve önlenmesi. Med Sci (Basel). (2023) 11:42. doi: 10.3390/medsci11020042
6. Jiang C, Wang S, Zhu L. Baş ve boyun skuamöz hücreli karsinominde immünoterapinin etkinliği ve güvenliği: Rastgele kontrollü klinik denemelerin meta-analizi. Front Oncol. (2024) 14:1489451. doi: 10.3389/fonc.2024.1489451
-
AktarSBaghaieHIslamFGopalanVLamAK.
Baş ve boyun kıkırda hücreli kanserinde dolaşan tümör hücrelerinin güncel durumu: Bir derleme. Otolaryngol Head Neck Surg. (2023) 168:988–1005. doi: 10.1002/ohn.186- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
AgarwalJAdulkarDSwainMChakrabortySGuptaTBudrukkarA.
Baş ve boyun kıkırda hücreli kanseri hastalarında komorbiditenin tedavi karar verme sürecine etkisi ve sonuçlara yansıması. Head Neck. (2019) 41:765–73. doi: 10.1002/hed.25408- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
AnguralASpoliaAMahajanAVermaVSharmaAKumarPet al.
Düşük kaynaklı bölgelerde nadir genetik hastalıkların anlaşılması: Jammu ve Kashmir–Hindistan örneği. Front Genet. (2020) 11:415. doi: 10.3389/fgene.2020.00415- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
FareedMKaisar AhmadMAzeem AnwarMAfzalM.
Kardeşleşmiş evliliklerin ve soy karışıklığının derecelerinin verimlilik, çocuk ölüm oranı, ikincil cinsiyet oranı, seçilim yoğunluğu ve genetik yük üzerindeki etkisi: Kuzey Hindistan’dan kesitsel bir çalışma. Pediatr Res. (2017) 81:18–26. doi: 10.1038/pr.2016.177- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
BhatGShahIRafiqRNabiSIqbalBLoneMet al.
Kanser ailesel geçmişi ve yemek borusu kıkırda hücreli kanser riski: Hindistan’ın Kashmir bölgesinde bir vaka-kontrol çalışması. Br J Cancer. (2015) 113:524–32. doi: 10.1038/bjc.2015.218- Pubmed Özet
- CrossRef
- Makalede referansı görüntüle
-
HarouakaRKangZZhengSYCaoL.
Dolaşan tümör hücreleri: İzolasyon ve analizdeki gelişmeler ile klinik uygulamalar için zorluklar. Pharmacol Ther. (2014) 141:209–21. doi: 10.1016/j.pharmthera.2013.10.004- Pubmed Özet
- CrossRef
- Makalede referansı görüntüle
-
Ferreira MM, Ramani VC, Jeffrey SS. Dolaşan tümör hücrei teknolojileri. Mol Oncol. (2016) 10:374–94. doi: 10.1016/j.molonc.2016.01.007
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Ferlay J, Ervik M, Lam F, Colombet M, Mery A, Piñeros M ve diğerleri. Kanser Bugün: Küresel Kanser Gözlem Merkezi. Lyon, Fransa: Kanser Araştırmaları Uluslararası Ajansı (IARC) (2020).
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Johnson DE, Burtness B, Leemans CR, Lui VWY, Bauman JE, Grandis JR. Baş ve boyun kıkırdağı hücreli kanseri. Nat Rev Dis Primers. (2020) 6:92. doi: 10.1038/s41572-020-00224-3
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Ebrahimi E. Baş ve Boyun Kanserinde Risk Faktörlerinin Kapsamlı Bir Çalışması: Epidemiyolojik ve Genetik Perspektif. Villeurbanne, Fransa: Université Claude Bernard-Lyon I (2025).
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Jethwa A, Hariwala S. Baş ve boyun kanserinde tütünle ilişkili kanserojen oluşum. Cancer Metastasis Rev. (2017) 36:411–23. doi: 10.1007/s10555-017-9689-6
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
-
McMullen K, Chalmers J, Lang J, Kumar P, Jatana K. Baş ve boyun kanserinde dolaşan tümör hücreleri: Bir inceleme. World J Otorhinolaryngol Head Neck Surg. (2016) 2:109–16. doi: 10.1016/j.wjorl.2016.05.003
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Parsons A, Dewan K. Baş ve boyun kanseri sonrası yutma güçlüğü ve ses kısıklığı. Oral Dis. (2025) 31:2753–60. doi: 10.1111/odi.15152
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
Bu bölüm, orijinal bir haber raporu değil; yalnızca akademik makalelerin atıflarını içeren bir kaynak listesi uyarlamasıdır. Bu nedenle, verilen atıfların başlıklarını, yazarlarını, dergilerini, yıllarını ve DOI numaralarını koruyarak Türkçe’ye aktardım.
**Kaynak Atıfları**
– Zebralla, V., Wichmann, G., Pirlich, M., Hammermüller, C., Berger, T., Zimmermann, K. ve diğerleri. Baş ve boyun kanseri hastalarındaki yutma güçlüğü, ses problemleri ve ağrı. *Eur Arch Oto-Rhino-Laryngology*. (2021) 278:3985–94. doi: 10.1007/s00405-020-06584-6
– Pubmed Özeti
– CrossRef
– Google Scholar
– Makale içindeki atıfı görüntüle
– Rahman, M. A., Haque, M., Mridha, M., Hasan, M., Zamil, M. J., Jamil, A. ve diğerleri. Larenks kanseri: coğrafi dağılım. *Sch J App Med Sci*. (2024) 8:1067–74. doi: 10.36347/sjams.2024.v12i08.025
– CrossRef
– Google Scholar
– Makale içindeki atıfı görüntüle
– Li, R., Agrawal, N., Fakhry, C. Baş ve boyun kanserinin anatomik bölgeleri ve alt bölgeleri. *HPV and Head and Neck Cancers* içinde. Yeni Delhi, Hindistan: Springer (2015). s. 1–11.
– Google Scholar
– Raitiola, H., Pukander, J., Laippala, P. Glottik ve supraglottik larenks kanseri: epidemiyolojide, klinik özelliklerde ve prognozda farklılıklar. *Acta oto-laryngologica*. (1999) 119:847–51. doi: 10.1080/00016489950180531
– CrossRef
– Google Scholar
– Makale içindeki atıfı görüntüle
– Rahman, M. M., Hossain, M., Islam, S., Ahmed, R., Majumder, M., Dey, S. ve diğerleri. CTC, Shh ve Nrf2, HNSCC için potansiyel tanı işareti olarak. *BMC Mol Cell Biol*. (2024) 25:4. doi: 10.1186/s12860-024-00500-0
– Pubmed Özeti
– CrossRef
– Google Scholar
– Makale içindeki atıfı görüntüle
– Andreasen, S., Kiss, K., Mikkelsen, L. H., Channir, H., Plaschke, C., Melchior, L. ve diğerleri. Baş ve boyun kanseri hakkında güncelleme: yeni varlıklar ve bunların histopatolojisi, moleküler arka planı, tedavisi ve sonuçları. *Apmis*. (2019) 127:240–64. doi: 10.1111/apm.12901
– Pubmed Özeti
– CrossRef
– Google Scholar
– Makale içindeki atıfı görüntüle
1. LeeLYLinCYChengNMTsaiCYHsuehCFanK ve ark. Yerinde ileri evrede ağız boşluğu kanseri hastalarında kötü diferansiyasyon, NCCN kılavuzlarına göre patolojik risk faktörleriyle karşılaştırıldığında bağımsız kötü prognoz faktörüdür. Cancer Med. (2021) 10:6627–41. doi: 10.1002/cam4.4195
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içindeki referansı görüntüle
2. RackBSchindlbeckCJückstockJAndergassenUHeppPZwingersT ve ark. Dolaşan tümör hücreleri, erken ve orta-ileri riskli meme kanseri hastalarında hayatta kalımı öngörür. J Natl Cancer Inst. (2014) 106. doi: 10.1093/jnci/dju066
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içindeki referansı görüntüle
3. LinDShenLLuoMZhangKLiJYangQ ve ark. Dolaşan tümör hücreleri: biyoloji ve klinik önemi. Signal Transduct Target Ther. (2021) 6:404. doi: 10.1038/s41392-021-00817-8
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içindeki referansı görüntüle
4. GroverPKCumminsAGPriceTJRoberts-ThomsonICHardinghamJE. Dolaşan tümör hücreleri: gelişen kavram ve EpCAM tabanlı yöntemlerle zenginleştirme açısından temel ve klinik kanser araştırmaları için yetersizlik. Ann Oncol. (2014) 25:1506–16. doi: 10.1093/annonc/mdu018
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içindeki referansı görüntüle
5. DingSGuoWYinGLiNLiuHHuangJ ve ark. Kötü diferansiyasyonlu baş-boyun skuamöz hücreli kanserinin klinik çalışması: Çin’de öngörülü kohort çalışması. Ann Transl Med. (2022) 10:703. doi: 10.21037/atm-22-2630
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içindeki referansı görüntüle
Bettegowda C, Sausen M, Leary RJ, Kinde I, Wang Y, Agrawal N. Detection of circulating tumor DNA in early- and late-stage human malignancies. Sci Transl Med. (2014) 6:224ra24. doi: 10.1126/scitranslmed.3007094
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
Tinhofer I, Staudte S. Circulating tumor cells as biomarkers in head and neck cancer: recent advances and future outlook. Expert Rev Mol Diagn. (2018) 18:897–906. doi: 10.1080/14737159.2018.1522251
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
Wu XL, Tu Q, Faure G, Gallet P, Kohler C, Bittencourt Mde C. Diagnostic and Prognostic Value of Circulating Tumor Cells in Head and Neck Squamous Cell Carcinoma: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. (2016) 6:20210. doi: 10.1038/srep20210
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
Thakral A, Lee JJW, Hou T, Hueniken K, Dudding T, Gormley M ve diğ. Smoking and alcohol by HPV status in head and neck cancer: a Mendelian randomization study. Nat Commun. (2024) 15:7835. doi: 10.1038/s41467-024-51679-x
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
Leemans CR, Braakhuis BJ, Brakenhoff RH. The molecular biology of head and neck cancer. Nat Rev Cancer. (2011) 11:9–22. doi: 10.1038/nrc2982-c2
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
Zhang X, Weeramange CE, Hughes BGM, Vasani S, Liu ZY, Warkiani M ve diğ. Circulating tumour cells predict recurrences and survival in head and neck squamous cell carcinoma patients. Cell Mol Life Sci. (2024) 81:233. doi: 10.1007/s00018-024-05269-1
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Scholar
- Madde içinde referansı görüntüle
-
Pantalixi-Panabieres C. Sıvı biyopsi ve minimal rezidüel hastalık: en son gelişmeler ve iyileşme için yansımaları. Nat Rev Clin Oncol. (2019) 16:409–424. doi: 10.1038/s41571-019-0187-3
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Pantalixi-Panabieres C. Katı tümör hastalarında sıvı biyopsi için hedef minimal rezidüel hastalık. Nat Rev Clin Oncol. (2025) 22:65–77. doi: 10.1038/s41571-024-00967-y
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Ring A, Nguyen-Sträuli B, Wicki A, Aceto N. Dolaşan tümör hücrelerinin biyolojisi, zayıf noktaları ve klinik uygulamaları. Nat Rev Cancer. (2023) 23:95–111. doi: 10.1038/s41568-022-00536-4
- CrossRef
- Google Scholar
-
Siravegna G, Marsoni S, Siena S, Bardelli A. Kanser yönetiminde sıvı biyopsilerin entegrasyonu. Nat Rev Clin Oncol. (2017) 14:531–548. doi: 10.1038/nrclinonc.2017.14
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Perumal V, Corica T, Dharmarajan A, Miao S, Dhaliwal S, Dass C ve diğerleri. Dolaşan tümör hücreleri (CTC), baş-boyun kanseri ve radyoterapi; gelecek perspektifleri. Cancers (Basel). (2019) 11:367. doi: 10.3390/cancers11030367
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Tinhofer I, Kunschak R, Stromberger C, Raguse JD, Dreyer JH, Jöhrens K ve diğerleri. Yerinde ileri kafa ve boyun skuamöz hücreli kanserinde ekseyan kemoradyoterapi sonrası nüksün tahmin edilmesi için dolaşan tümör hücrelerinin tespiti. Ann Oncol. (2014) 25:2042–2047. doi: 10.1093/annonc/mdu271
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
Wang Z, Cui K, Xue Y, Tong F, Li S. Baş-boyun karsinomlu hastalarda dolaşan tümör hücrelerinin prognoz değerine dair sistematik bir inceleme ve meta-analiz. Med Oncol. (2015) 32:164. doi: 10.1007/s12032-015-0579-x
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Akademik
Huang X, Duijf P, H, G, Sriram S, Perera G, Vasani S, Kenny L ve diğerleri. Baş-boyun karsinoid hücreli karsinomda ortaya çıkan dolaşan tümör DNA değişiklikleri: yeni bir biyobelirteç. J BioMed Sci. (2023) 30:65. doi: 10.1186/s12929-023-00953-z
- Pubmed Özeti
- CrossRef
- Google Akademik
- Madde içindeki referansı görüntüle
Acosta M, Pereira J, Arroz M. Akış sitometrisiyle karsinom metastazının taraması: 238 vakaya dair bir çalışma. Cytometry B Clin Cytom. (2016) 90:289–94. doi: 10.1002/cyto.b.21258
- CrossRef
- Google Akademik
- Madde içindeki referansı görüntüle
Özet
Anahtar kelimeler
dolaşan tümör hücreleri, laringofarengeal karsinoid hücreli karsinom, sıvı biyopsi, prognoz biyobelirteçleri, tedavi yanıtı dinamikleri
Atıf
Mushtaq M, Banday SZ, Fatima K, Bhat GA, Banday AZ, Shah ZA, Wani JI, Rasool MT ve Dar NA (2026) Gerçek zamanlı tümör biyolojisini izlemek: laringofarengeal karsinomda dolaşan tümör hücreleri. Front. Oncol. 16:1968754. doi: 10.3389/fonc.2026.1968754
Alındı
15 Ağustos 2026
Düzeltildi
19 Ekim 2026
Kabul edildi
28 Ekim 2026
Yayınlandı
12 Kasım 2026
16 – 2026
Pietro De Luca, Azienda Ospedaliera San Giovanni Addolorata, İtalya
Francis Yew Fu Tieng, University of Malaya, Malezya
Christian Rafael Moya-Garcia, HEC Montréal École des dirigeantes et dirigeants, Kanada
© 2026 Mushtaq, Banday, Fatima, Bhat, Banday, Shah, Wani, Rasool ve Dar.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Başka forumlarda kullanım, dağıtım veya yeniden üretim, orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin uygun şekilde gösterilmesi ile bu dergideki orijinal yayının alıntılanması koşuluyla izne tabidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya yeniden üretim izne tabidir.
*İletişim: Malik Tariq Rasool, drmaliktariq@gmail.com
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların kendi görüşleridir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve değerlendiricilerin görüşlerini yansıtmayabilir. Bu makalede değerlendirilebilecek her türlü ürün veya üreticisinin yapabileceği her türlü iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

