Özet
Giriş:
Retrospektif bir analiz yoluyla bronşiektaz hastalarında farklı eozinofil sayıları ile kısa süreli akut alevlenmeler ve hastalık şiddeti arasındaki ilişkiyi araştırmak.
Yöntemler:
Retrospektif bir çalışmaya bronşiektaz tanısı konmuş 438 hasta dahil edildi. Başlangıçtaki eozinofil sayıları, hastaneye yatış sırasında çekilen ilk tam kan sayımı kullanılarak hesaplandı. Hastalar eozinofil sayılarına göre (10⁶ hücre/L birimiyle) üç gruba ayrıldı: Grup A (eozinofil < 10), Grup B (10 ≤ eozinofil < 100) ve Grup C (eozinofil ≥ 100). Laboratuvar parametreleri ve taburcu olduktan sonraki bir yıl içindeki akut alevlenme sayıları gruplar arasında karşılaştırıldı. Ayrıca, eozinofilin akut alevlenmelerle olan keşifsel ilişkisi ROC eğrileri kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular:
Tek değişkenli Cox regresyon analizinde, trombosit, eozinofil ve nötrofil sayılarının bu çalışmada akut alevlenmeyi bağımsız olarak öngördüğü kanıtlanamadı; ancak bunların bronşiektaz sonuçları üzerindeki potansiyel etkileri göz ardı edilemez. Düşük eozinofil sayısına sahip hastalarda nötrofil sayısı, CRP, globulin, sistemik inflamatuar indeks (SII) ve nötrofil-lenfosit oranı (NLR) diğer iki gruba göre anlamlı derecede daha yüksekti (P < 0.05). Ayrıca bu grupta kısa süreli akut alevlenme insidansı ve taburcu sonrası akut alevlenme sıklığı daha yüksekti. ROC eğrisi, düşük eozinofil sayısına sahip hastalarda eozinofil ve nötrofil sayılarının kombinasyonunun, genel popülasyona kıyasla taburcu sonrası bir yıl içindeki akut alevlenmelerle daha güçlü bir keşifsel ilişki gösterdiğini ve bu birleşik ön gözlem için AUC değerinin 0.781 olduğunu ortaya koydu.
Tartışma:
Trombosit, eozinofil ve nötrofillerin bronşiektaz sonuçları üzerindeki potansiyel etkileri göz ardı edilemez. Düşük eozinofil seviyeleri, bronşiektaz şiddeti ve kısa süreli akut alevlenmelerle bir dereceye kadar ilişkilidir ve gelecekteki araştırmalar için bir referans gösterge olarak hizmet edebilir.
1 Giriş
Bronşiektaz, genellikle öksürük, balgam ve tekrarlayan akut alevlenmelerle seyreden kronik bir solunum hastalığıdır. Günümüzde bronşiektaz prognozu ve akut alevlenmelerin keşifsel ilişkisi esas olarak patojen testlerine (örneğin Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonu veya kolonizasyonunun tespiti) ve hastalık şiddetini değerlendiren skorlama sistemlerine (Bronşiektaz Şiddet İndeksi (BSI) ve E-FACED gibi) dayanmaktadır (–). Son çalışmalar, nötrofiller, monositler, lenfositler, C-reaktif protein (CRP) ve tümör nekroz faktörü-α (TNF-α) gibi çeşitli inflamatuar belirteçlerin yüksek seviyelerinin bronşiektaz hastalarında gelecekteki akut alevlenme sayısını artırabileceğini ve kötü sonuçlara yol açabileceğini göstermiştir (–).
Mevcut araştırmalar tip 2 inflamasyonun bronşiektazda önemli bir rol oynadığını (vakaların yaklaşık %60’ını oluşturduğunu) öne sürse de, yukarıda belirtilen inflamatuar belirteçler genellikle bu hastaları tanımlamada etkili değildir (). Bu nedenle, bu alt tip hastaları etkili bir şekilde ayırt edebilecek klinik göstergelerin bulunması acil bir ihtiyaçtır. Bronşiektaz hastalarının akut hastaneye yatış durumu ile hastalığın gelecekteki kötüleşmesi arasındaki ilişkiyi değerlendirerek, düşük eozinofillerin prognoz üzerindeki ön rolünü netleştirebiliriz. Dolayısıyla, bronşiektaz hastalarının durumunun daha doğru ve çok boyutlu bir şekilde değerlendirilmesi klinik olarak önemlidir.
Tip 2 inflamasyon, belirli uyaranlara (alerjenler veya parazitler gibi) karşı ortaya çıkan, esas olarak T yardımcı 2 (Th2) hücreleri ve salgıladıkları sitokinler (interlökin-4 (IL-4), interlökin-5 (IL-5) ve interlökin-13 (IL-13) gibi) tarafından aracılık edilen özel bir immün yanıttır. Temel özellikleri arasında eozinofil infiltrasyonu, artmış immünoglobulin E (IgE) antikor seviyeleri ve doku yeniden yapılanması bulunur (). Son yıllarda, tip 2 inflamasyonun astım ve kronik sinüzit gibi tipik alerjik hastalıklarla ilişkili adaptif immün yanıtlardaki rolü geniş çapta kanıtlanmıştır (). Mevcut klinik çalışmalar, yüksek eozinofil sayısıyla karakterize edilen bir bronşiektaz alt tipinin olduğunu ve eozinofil sayılarının akut alevlenme sıklığı ve prognoz ile ilişkili olduğunu göstermektedir (, ). Ancak, eozinofil sayıları ile hastalık şiddeti ve prognoz arasındaki ilişkiye dair farklı çalışmalardaki bulgular tutarsızdır (, ). Eozinofil sayılarının, tip 2 inflamasyonun kolayca erişilebilir bir belirteci olarak, bronşiektaz hastalarında prognozu değerlendirmek için bir tarama testi olarak umut vaat ettiğini belirtmek gerekir.
Bu nedenle, bu çalışma, klinik değerlendirme için daha kapsamlı ve çok yönlü bir temel sağlamak amacıyla bronşiektaz hastalarında farklı eozinofil sayıları ile kısa süreli akut alevlenmeler ve hastalık şiddeti arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır.
2 Materyaller ve yöntemler
2.1 Çalışma tasarımı ve katılımcılar
Bu çalışma tek merkezli retrospektif bir kohort çalışmasıdır. 1 Ocak 2023 ile 31 Ocak 2025 tarihleri arasında Jiaxing Üniversitesi İkinci Bağlı Hastanesi Solunum ve Kritik Bakım Tıbbı Bölümü’ne yatırılan bronşiektaz hastaları çalışmaya dahil edildi. Taburcu sonrası sonuçlar 1 yıl boyunca Jiaxing Sağlık Bilgi Platformu ve telefonla takip yoluyla izlendi. Başlangıçta toplam 652 hasta tespit edildi. Dahil olma ve dışlama kriterlerine göre yapılan taramadan sonra nihayetinde 438 hasta çalışmaya dahil edildi. Tarama süreci Şekil 1’de ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Dahil edilen hastaların %57.53’ü kadındı; medyan yaş 68 yıl ve medyan başlangıç eozinofil sayısı 80 × 10⁶ hücre/L idi.
Veri toplama sırasında, bronşiektaz hastalarının küçük bir kısmının eozinofil sayılarının önemli ölçüde düşük (<10 × 10⁶ hücre/L) ve hastalık şiddetinin daha kötü olduğunu gözlemledik. Bu nedenle, başlangıçtaki eozinofil sayılarına ve Martínez-García ekibinin mevcut bulgularına dayanarak (), hastalar üç gruba ayrıldı (birim: 10⁶ hücre/L): Grup A, eozinofil sayısı < 10; Grup B, 10 ≤ eozinofil sayısı < 100; Grup C: eozinofil sayısı ≥ 100.
Dahil olma kriterleri: (1) Yaş ≥ 18 yıl; (2) Kalıcı öksürük ve balgam gibi tipik klinik semptomların varlığı; (3) Yüksek çözünürlüklü göğüs BT’si ile doğrulanmış bronşiektaz tanısı; (4) Hastaneye yatıştan sonraki 24 saat içinde ve düzenli antibiyotik tedavisine başlamadan önce çekilmiş tam kan sayımı; (5) Tam laboratuvar test sonuçları (tam kan sayımı, kan kimyası ve CRP dahil) ve takip verileri.
Dışlama kriterleri: (1) Kontrol altına alınmamış malign tümörler veya eşlik eden akciğer hastalıkları (örneğin interstisyel akciğer hastalığı, plevral hastalık, pulmoner emboli); (2) Eozinofil sayılarında artışa neden olabilecek eşlik eden durumlar (örneğin hematolojik maligniteler, astım, parazit enfeksiyonları, kronik sinüzit vb.); (3) Eşlik eden akut veya kronik karaciğer fonksiyon bozukluğu, böbrek fonksiyon bozukluğu, kalp yetmezliği veya diğer ciddi altta yatan tıbbi durumlar; (4) Yatıştan önceki 3 ay içinde sistemik kortikosteroid tedavisi almış olmak.
3 Veri toplama
3.1 Klinik veriler
Hastane tıbbi kayıt sistemi, laboratuvar ve görüntüleme sistemleri ile Jiaxing Bronşiektaz İttifakı platformundan gelen verilerin entegrasyonu yoluyla, dahil edilen hastalardan aşağıdaki bilgiler toplanacaktır:
Demografik özellikler: yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara içme durumu;
Ek hastalıklar: hipertansiyon, diyabet, koroner kalp hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH);
Klinik semptomlar: öksürük, balgam üretimi, hemoptizi ve modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi (mMRC) dispne skoru ();
Retrospektif tasarım nedeniyle, FEV1% ve radyolojik yayılım verileri tüm hastalar için mevcut değildi. Bu çalışmada kullanılan BSI ve E-FACED skorları, hastaneye yatış sırasında Jiaxing Bronşiektaz İttifakı platformunda doldurulan değerlendirme kayıtlarından elde edilmiştir.
3.2 Laboratuvar testleri
Yatış sırasında alınan ilk kan örneğinin sonuçları toplanmalıdır; bunlara periferik kan beyaz hücre (WBC) sayıları (nötrofiller, lenfositler, monositler, bazofiller, eozinofiller), trombosit sayıları, albümin, globulin, albümin/globulin oranı (A/G), CRP vb. dahildir. Periferik kan WBC sayıları (eozinofiller hariç) ve trombosit sayıları ×10⁹ hücre/L birimiyle ifade edilirken, eozinofil sayıları ×10⁶ hücre/L birimiyle ifade edilir.
İlgili inflamasyon skorunun hesaplama yöntemi aşağıdaki gibidir:
Sistemik İnflamasyon İndeksi (SII) = Trombosit sayısı × Nötrofil sayısı/Lenfosit sayısı (, );
Nötrofil/lenfosit oranı (NLR) = Nötrofil sayısı/Lenfosit sayısı ().
3.3 Akut alevlenmenin tanımı
Bronşiektazın akut alevlenmesi, öksürük, balgam hacmi veya balgam özelliklerindeki 48 saatten uzun süren ve antimikrobiyal tedavi de dahil olmak üzere tedavi gerektiren değişiklikler olarak tanımlanır. Ayrıca taburculuktan sonraki bir yıl içinde akut alevlenmelerin meydana gelip gelmediğini ve ardışık alevlenmeler arasındaki aralığı (ay cinsinden) kaydederiz.
İkincil sonuç: Taburculuktan sonraki 1 yıl içinde ≥1 bronşiektaz alevlenmesinin meydana gelmesi. İkincil sonuçlar arasında alevlenme sayısı, ilk alevlenmeye kadar geçen süre ve yeniden hastaneye yatış yer alır.
3.4 İstatistiksel analiz
Veri analizi SPSS 29.0 istatistiksel yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Normal dağılıma sahip sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma olarak, normal olmayan dağılıma sahip sürekli değişkenler ise medyan (interkuartil aralık) olarak sunulmuştur. Gruplar arası karşılaştırmalar için normal dağılımlı değişkenlerde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), normal olmayan dağılımlı değişkenlerde ise Kruskal–Wallis testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenler sayı (yüzde) olarak sunulmuş ve gruplar arası karşılaştırmalar ki-kare testi veya Fisher’ın kesin testi ile yapılmıştır.
Her bir periferik kan değişkeni ile akut alevlenme arasındaki ilişkiyi incelemek için tek değişkenli Cox orantılı risk regresyonu kullanıldı. P < 0.10 olan veya klinik olarak anlamlı olan değişkenler çok değişkenli Cox modeline dahil edildi ve çoklu kolineerlik değerlendirildi. Nihai model Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofiller değişkenlerini içeriyordu. Risk oranları (HR’ler) ve %95 güven aralıkları (95% GA’lar) raporlandı. Orantılı risk varsayımı Schoenfeld kalıntıları kullanılarak test edildi. Eksik veriler çoklu imputasyon ile ele alındı. İki yönlü P < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi ve 0.05 ile 0.10 arasındaki P değerleri sınırda olarak değerlendirildi. Model performansı C-indeksi kullanılarak değerlendirildi. Çok değişkenli Cox regresyonundan önce, bağımsız değişkenler arasındaki çoklu kolineerlik varyans şişirme faktörleri (VIF’ler) ve tolerans kullanılarak değerlendirildi. VIF < 5 ve tolerans > 0.2 olması anlamlı bir çoklu kolineerlik olmadığını gösterir kabul edildi.
İnflamatuar hücre sayıları, trombosit sayıları, BSI ve taburculuktan sonraki bir yıl içindeki akut alevlenme sayısı arasındaki korelasyonları değerlendirmek için Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bu göstergelerin hem tek başına hem de kombinasyon halinde akut alevlenmelerle olan keşifsel ilişkisini değerlendirmek için tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon modelleri uygulandı. Grup A, Grup B ve Grup C’deki olayların kümülatif insidansını göstermek için GraphPad Prism 9.0 kullanılarak Kaplan–Meier sağkalım eğrileri çizildi. Ardından, üç grup arasındaki kümülatif insidansın genel farklılıklarını karşılaştırmak için Log-rank testi uygulandı ve P < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı olarak tanımlandı. Cox regresyon modelinin ayırt edici yeteneğini değerlendirmek için zamana bağlı alıcı-operatör karakteristik (ROC) eğrisi uygulandı. Ayrıca, ilişkilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için eğri altındaki alan (AUC) hesaplandı.
P < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilir.
4 Sonuçlar
4.1 Başlangıç özellikleri
Üç grup arasındaki başlangıç verilerinin karşılaştırılması, Tablo 1’de gösterildiği gibi, gruplar arasında başlangıç özelliklerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını ortaya koydu (P > 0.05).
| Başlangıç özellikleri | Grup A n = 40 |
Grup B n = 204 |
Grup C n = 194 |
P |
|---|---|---|---|---|
| Yaş | 0.815 | |||
| ≤ 55 | 10 (25.0) | 36 (17.7) | 41 (21.1) | |
| 56∼75 | 19 (47.5) | 124 (60.8) | 103 (53.1) | |
| > 75 | 11 (27.5) | 44 (21.6) | 50 (25.8) | |
| Cinsiyet | 0.062 | |||
| Erkek | 24 (60.0) | 82 (40.2) | 80 (41.2) | |
| Kadın | 16 (40.0) | 122 (59.8) | 114 (58.8) | |
| Sigara kullanımı | 0.184 | |||
| Hiç kullanmamış | 38 (95.0) | 178 (91.7) | 162 (83.5) | |
| Bırakmış | 2 (5.0) | 20 (9.8) | 16 (8.2) | |
| Mevcut | 0 (0.0) | 6 (2.9) | 16 (8.2) | |
| MMRC ≥ 2 | 20 (50.0) | 120 (58.8) | 132 (68.0) | 0.664 |
| Taburculuktan 1 yıl sonraki alevlenme sayısı | 15 (9.38) | 74 (46.25) | 71 (44.38) | 0.875 |
| BMI | 20.29 (17.92, 22.87) | 21.19 (18.74, 23.06) | 21.36 (18.79, 23.06) | 0.546 |
| BHQ | 56.07 (54.77, 58.72) | 54.77 (54.77, 57.38) | 56.07 (54.77, 57.38) | 0.377 |
| Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonu | 9 (22.5) | 38 (18.6) | 47 (24.2) | 0.391 |
Gruplar arasında başlangıç verilerinde ve alevlenme sayısında anlamlı istatistiksel farklılıklar bulunmadı. MMRC, Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi Nefes Darlığı Skalası; BMI, Vücut Kitle İndeksi; BHQ, Bronşiektaz Sağlık Sorunları Anketi; KOAH, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı.
4.2 Farklı eozinofil sayılarına sahip bronşiektaz hastaları arasında laboratuvar bulguları ve hastalık şiddetindeki farklılıklar
Farklı eozinofil sayılarına sahip bronşiektaz hastaları arasındaki laboratuvar bulguları ve hastalık şiddetindeki farklılıkları karşılaştırmak için bu çalışma, üç hasta grubunda WBC sayıları, trombosit sayıları, globulin, albümin, A/G, SII ve NLR gibi göstergelerin gruplar arası karşılaştırmalarını gerçekleştirdi.
Sonuçlar, Grup B ve C ile karşılaştırıldığında, Grup A’daki hastaların nötrofil sayıları, CRP, globulin, SII ve NLR seviyelerinin önemli ölçüde daha yüksek olduğunu gösterdi. Buna karşılık trombosit sayıları, A/G, lenfosit sayıları ve bazofil sayıları önemli ölçüde daha düşüktü; bu durum Tablo 2’de gösterilmektedir.
| Parametreler | Grup A n = 40 |
Grup B n = 204 |
Grup C n = 194 |
P |
|---|---|---|---|---|
| Akciğer beyaz hücreleri (× 109/mL) | ||||
| Nötrofiller | 7.78 (5.82, 10.89) | 4.37 (2.88, 6.80) | 3.64 (2.74, 4.63) | <0.001* |
| Lenfositler | 0.7 (0.49, 1.40) | 1.24 (1.00, 1.70) | 1.59 (1.22, 2.05) | <0.001* |
| Monositler | 0.45 (0.28, 0.73) | 0.44 (0.31, 0.62) | 0.43 (0.33, 0.56) | 0.967 |
| Bazofiller | 0.01 (0, 0.01) | 0.02 (0.01, 0.03) | 0.03 (0.02, 0.03) | <0.001* |
| Trombositler (× 109/mL) | 159.50 (120.00,298.25) | 188.50 (158.00, 237.50) | 212.00 (170.50, 271.00) | 0.005 |
| Albumin (g/L) | 36.3 (32.63, 39.55) | 36.90 (33.9, 40.00) | 37.10 (35.4, 39.73) | 0.085 |
| Globulin (g/L) | 31.9 (26.28, 35.45) | 28.25 (25.00, 31.50) | 28.60 (25.70, 31.05) | 0.004 |
| A/G | 1.18 (0.96, 1.34) | 1.34 (1.16, 1.48) | 1.33 (1.19, 1.54) | <0.001* |
| CRP (mg/L) | 77.52 (12.23, 149.59) | 7.78 (1.82, 39.52) | 3.41 (1.18, 11.20) | <0.001* |
| Enflamatuar indeks | ||||
| SII | 1,542.39 (1,022.30, 3,072.19) | 620.12 (391.22, 1,021.30) | 474.65 (315.16, 704.22) | <0.001* |
| NLR | 9.89 (5.85, 16.32) | 3.25 (1.98, 5.75) | 2.28 (1.56, 3.22) | <0.001* |
| BSI | 13 (10.00, 15.75) | 9 (7, 12) | 9 (7.75, 10) | <0.001* |
*
Sonuçlar, Grup A’daki nötrofiller, CRP, globulin, SII ve NLR’nin diğer iki gruba göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu gösterdi. Trombositler, A/G, lenfositler ve bazofiller ise daha düşüktü. CRP, C-reaktif protein; Sistemik immün enflamatuar indeks (SII), trombosit×nötrofiller/lenfositler; NLR, nötrofil/lenfosit; A/G, albumin/globulin oranı; BSI, British Standards Institution.
Eozinofil sayıları ile diğer laboratuvar bulguları ve hastalık şiddeti arasındaki ilişkiyi netleştirmek için Spearman korelasyon analizi yapıldı. Sonuçlar, genel popülasyonda eozinofil sayılarının BSI, nötrofil sayıları, CRP, SII ve NLR ile negatif korelasyon gösterdiğini, lenfosit, bazofil ve trombosit sayıları ile A/G oranı ile ise pozitif korelasyon gösterdiğini ortaya koydu (Tablo 3).
| Parametreler | Spearman korelasyonu | P |
|---|---|---|
| Eksepsiyonlar | 0.01 | 0.78 |
| BSI | − 0.226 | <0.001* |
| Nötrofiller | − 0.285 | <0.001* |
| Lenfositler | 0.320 | <0.001* |
| Bazofiller | 0.486 | <0.001* |
| Trombositler | 0.179 | <0.001* |
| CRP | − 0.315 | <0.001* |
| A/G | 0.438 | <0.001* |
*
Sonuçlar, eozinofil seviyelerinin BSI, nötrofiller ve CRP ile negatif, lenfositler, bazofiller ve trombositler ile ise pozitif korelasyon gösterdiğini ortaya koydu.
Tek değişkenli Cox regresyonunda Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofiller için HR’ler sırasıyla 1.002 (%95 GA 1.000–1.004, P = 0.035), 2.143 (%95 GA 0.903–5.084, P = 0.084) ve 1.026 (%95 GA 0.977–1.078, P = 0.304) olarak bulundu. Ayarlama sonrası çok değişkenli Cox regresyonunda ise 1.002 (%95 GA 1.000–1.004, P = 0.058), 2.220 (%95 GA 0.912–5.407, P = 0.079) ve 1.035 (%95 GA 0.984–1.088, P = 0.182) değerleri geleneksel istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı ve çalışma bunların bronşiektazide akut alevlenmenin bağımsız prognoz faktörleri olduğunu kanıtlayamadı. Bu bulgular, Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofillerin bu çalışmada akut alevlenmeyi bağımsız olarak öngöremediği halde, bronşiektaz sonuçları üzerindeki potansiyel etkilerinin göz ardı edilemeyeceğini göstermektedir. Tek değişkenli ve çok değişkenli Cox regresyon analizlerinin sonuçları Ek Materyallerin Tablo 1’inde ayrıntılı olarak sunulmuştur.
Kolinearite diyagnostiği, Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofiller için VIF değerlerinin sırasıyla 1.063, 1.028 ve 1.072 olduğunu ve hepsinin < 5 olduğunu gösterdi. Tolerans değerleri ise sırasıyla 0.941, 0.973 ve 0.933 olup hepsi > 0.2 idi; bu da Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofiller arasında anlamlı bir çoklu kolinearite olmadığını göstermektedir. Tek değişkenli kolinearite diyagnostiğinin sonuçları Ek Materyallerin Tablo 2’sinde ayrıntılı olarak sunulmuştur.
4.3 Farklı gruplarda akut alevlenmelerin analizi (post hoc keşifsel alt grup analizi)
Üç hasta grubu arasında taburculuktan sonraki bir yıl içindeki akut alevlenme insidansındaki farkları karşılaştırmak için, hastaların taburculuktan sonra akut alevlenme yaşayıp yaşamadığını belirlemek amacıyla bir takip analizi yapıldı. Sonuçlar, Grup B ve C ile karşılaştırıldığında Grup A’daki hastaların taburculuktan sonra daha yüksek oranda akut alevlenme yaşadığını ve tekrarlayan alevlenmelerin sıklığının da daha yüksek olduğunu gösterdi (Tablo 4).
| Gruplar | İnsan sayısı | Alevlenme yaşanmayanlar | Oran (%) | Alevlenme = 1 | Oran (%) | Alevlenme > 1 | Oran (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Grup A | 40 | 25 | 62.5 | 11 | 27.5 | 4 | 10 |
| Grup B | 204 | 130 | 63.7 | 69 | 33.8 | 5 | 2.5 |
| Grup C | 194 | 123 | 63.4 | 59 | 30.4 | 12 | 6.2 |
Taburculuktan sonraki tekrar alevlenme oranı Grup A’da daha yüksekti ve çoklu alevlenme oranı da diğer gruplara göre daha fazlaydı.
Şekil 2’de gösterilen Kaplan–Meier sağkalım eğrisine göre, taburculuktan sonraki 1 yıl içindeki akut alevlenme kümülatif riski üç hasta grubu arasında karşılaştırıldı. Sonuçlar, Grup A’daki akut alevlenme riskinin Grup B ve C’ye göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu gösterdi (P < 0.05).
4.4 Grup A’nın (düşük eozinofil grubu) grup içi analizi
Ekstrem düşük eozinofil sayısına sahip hastaların genellikle daha kötü bir prognoza sahip olduğu göz önüne alındığında, bu çalışmada Grup A’daki hastaların grup içi bir analizi yapıldı. İlk olarak, Grup A’daki hastaların temel özellikleri diğer hastalarla karşılaştırıldı. Sonuçlar, yaş, sigara içme durumu ve VKİ’ye göre stratifikasyon yapıldığında Grup A ile diğer hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını gösterdi (P > 0.05). Ardından BSI’ye göre yapılan stratifikasyon, ciddi bronşiektazı olan hastaların oranının Grup A’da daha yüksek olduğunu ortaya koydu; hastaların %14.95’i ciddi olarak sınıflandırıldı. Bu fark diğer hastalarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlıydı (P < 0.05). 438 hastadan 40’ı Grup A’ya aitti ve takip sırasında bu alt popülasyonda 15 alevlenme olayı yaşandı. Bu bulgular, düşük eozinofil sayısına sahip hastalar arasında ciddi bronşiektaz oranının daha yüksek olduğunu göstermektedir (Tablo 5).
| Parametreler | Vaka sayısı/diğer | P |
|---|---|---|
| Hasta sayısı | 40/398 | |
| Yaş | 0.680 | |
| < 60 yaş | 11/175 | |
| ≥ 60 yaş | 29/223 | |
| Sigara kullanımı | 0.094 | |
| Önceki sigara öyküsü yok | 38/340 | |
| Sigara içmiş veya bırakmış | 2/58 | |
| Vücut kitle indeksi (VKİ) | 0.203 | |
| < 18.5 kg/m2 | 12/81 | |
| 18.5–25 kg/m2 | 24/269 | |
| > 25 kg/m2 | 4/48 | |
| BSI | <0.001* | |
| < 9 | 8/216 | |
| ≥ 9 | 32/182 |
Grup içi analiz yaş, sigara durumu ve VKİ’ye göre yapıldığında anlamlı bir farklılık kanıtı bulunmadı (P > 0.05). Grup A, orta ila şiddetli BSI’ye göre katmanlandığında, şiddetli bronşektaz hastaları (%14.95) nispeten büyük bir oranı oluşturdu (P < 0.05).
* BSI’ye göre katmanlama, Grup A’da şiddetli bronşektazlı hasta oranının daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.
4.5 Keşifsel ilişki analizi
Taburcu olduktan sonraki bir yıl içindeki akut alevlenmelerle ilişkili eozinofil ve nötrofil sayılarının keşifsel ilişkisini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için bu çalışmada ROC eğrileri çizildi ve Eğri Altındaki Alan (AUC) hesaplandı.
Genel örneklemden eozinofilin akut alevlenmelerle sınırlı bir keşifsel ilişkisi olduğu görüldü (AUC = 0.496); nötrofil de anlamlı bir keşifsel ilişki göstermedi (AUC = 0.527); bkz. Şekil 3A,B. Ancak Grup A’da (düşük eozinofil grubu) hem nötrofilin hem de eozinofilin keşifsel ilişkisi önemli ölçüde iyileşti ve AUC değerleri sırasıyla 0 ve 0.613 olarak bulundu. Bu durum, düşük eozinofil sayıları koşullarında nötrofil sayısının tekrarlayan akut alevlenmeler için yüksek bir keşifsel ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bkz. Şekil 3D,E.
Ayrıca eozinofil-nötrofil kombinasyonunun keşifsel ilişkisini de analiz ettik. Genel örneklemden birleşik ön gözlemin AUC değeri 0.532 idi, bu da anlamlı bir keşifsel ilişki olmadığını göstermektedir (Şekil 3C). Ancak Grup A’da birleşik Cox modelinin zamana bağlı AUC değeri 0.781 olarak bulunarak iyi bir keşifsel ilişki sergiledi (Şekil 3F).
5 Tartışma
Bu çalışma, eozinofil sayıları 10 × 106/L’nin altında olduğunda bronşektaz hastalarının taburculuktan sonra daha sık akut alevlenme yaşadığını, iltihap seviyelerinin önemli ölçüde yükseldiğini ve hastalık şiddetinin belirgin şekilde arttığını, buna eşlik olarak lenfosit, bazofil ve trombosit sayılarının azaldığını buldu. Bu bulgulara dayanarak, düşük eozinofil seviyelerine sahip bronşektaz hastalarının daha ağır bir hastalık yükü taşıdığı ve bu daha şiddetli durumun enfeksiyonu ve iltihaplı yanıtları daha da kötüleştirebileceği hipotezi öne sürülmektedir (, ). Choi ve arkadaşları daha önce klinik çalışmalarda hem nötrofil hem de eozinofil seviyeleri yüksek olan bir bronşektaz hasta alt grubuna dikkat çekmişlerdi (). Ancak düşük eozinofil alt tipi üzerine yapılan araştırmalar nispeten sınırlıdır.
Bu çalışmada, düşük eozinofil grubundaki hastalar (Grup A), taburculuktan sonraki bir yıl içinde daha yüksek akut alevlenme insidansına ve tekrarlayan akut alevlenmelerde daha yüksek bir orana sahipti (Tablo 4). Kaplan–Meier sağkalım eğrileri ayrıca Grup A’da tekrarlayan akut alevlenme riskinin diğer iki gruba göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu gösterdi (Şekil 2). Bu bulgu, laboratuvar bulguları ve hastalık şiddeti analizleriyle (Tablo 2) tutarlıdır. Düşük eozinofil sayıları ile artan iltihap ve hastalık şiddeti arasındaki ilişki, tip 2 iltihabın immünomodülatör fonksiyonuyla yakından bağlantılı olabilir. Çalışmalar, IL-5 gibi tip 2 iltihap sitokinlerinin sadece eozinofilin immün düzenlenmesinde rol oynamakla kalmayıp, aynı zamanda nötrofilin toplanmasını ve aktivasyonunu da düzenlediğini göstermiştir (). Son derece düşük eozinofil sayıları, zayıflamış bir immün düzenleyici fonksiyonu gösterebilir; bu da nötrofil aracılı iltihaplı yanıtların aşırı derecede artmasına, bunun da solunum yolu hasarını şiddetlendirmesine ve enfeksiyon riskini artırmasına yol açabilir. Bu bulgular, düşük eozinofil sayılarının bronşektaz hastalarında akut alevlenmeler için umut verici bir ilişkili biyobelirteç olabileceğini göstermektedir.
Çok değişkenli Cox regresyonunda Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofiller için P değerleri geleneksel istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı. İstatistiksel olarak anlamlı olmasalar da, özellikle etki yönleri önceki biyolojik mekanizmalarla veya tek değişkenli sonuçlarla tutarlıysa, klinik önemleri göz ardı edilmemelidir. Bu bulguları açıklayabilecek birkaç faktör vardır. Birincisi, örneklem büyüklüğü veya olay sayısı yetersiz olabilir, bu da sınırlı istatistiksel güce yol açabilir. İkincisi, takip süresi yeterli sonuç olayını yakalamak için çok kısa olabilir. Üçüncüsü, kalıntı karıştırıcı faktörler, tedavi müdahaleleri, seçim yanlılığı ve rakip riskler de sonuçları etkilemiş olabilir. Bu nedenle, bu çalışmada bağımsız bir öngörücü anlamlılığın olmaması, Trombositlerin, Eozinofillerin ve Nötrofillerin bronşektazda akut alevlenme üzerindeki potansiyel etkilerini dışlamaz. Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofilleri içeren bir model, periferik kanın iltihaplı, immün veya metabolik durumu ile bronşektazda akut alevlenme arasındaki karmaşık ilişkiyi kısmen yansıtabilir ve hipotez oluşturma ile keşifsel risk katmanlandırması için bir aday biyobelirteç kombinasyonu olarak hizmet edebilir.
Grup A’nın daha ileri grup içi analizi, düşük eozinofil sayısına sahip hastaların daha yüksek oranda daha yüksek BSI skorlarına sahip olduğunu ortaya koydu; bu da düşük eozinofil seviyelerinin daha şiddetli bir hastalık durumunu yansıttığını göstermektedir. Genel popülasyonda eozinofil ve nötrofilin akut alevlenmelerle sınırlı bir keşifsel ilişkisi vardı (ROC eğrisi AUC değerleri 0.496 ve 0.527); bu durum, çalışmadaki nispeten kısa takip süresi ve akut alevlenme yaşamayan hastaların varlığıyla ilişkili olabilir. Ancak Grup A’da akut alevlenme sıklığı önemli ölçüde daha yüksekti ve eozinofil ile nötrofil kombinasyonu akut alevlenmeler için anlamlı bir keşifsel ilişki gösterdi (AUC = 0.781). Bu sonuç, düşük eozinofil sayısı bağlamında nötrofilin önemli bir tamamlayıcı keşifsel ilişki olarak hizmet edebileceğini göstermektedir. Bu kısıtlanmış alt grup içinde aynı değişkeni içeren bir model geliştirmek, seçim yanlılığına ve aşırı uyum riskine maruz kalabilir. Ayrıca Grup dış olarak doğrulanmamıştır ve bu nedenle tahmin için kullanılmamalıdır. 0.781’lik AUC değeri şu anda yalnızca keşifsel ve betimsel bir bulgu olarak sunulmaktadır.
Önceki çalışmalar, astım olmayan bazı bronşektaz hastalarında gerçekten de tip 2 iltihabının yükseldiğini ve tip 2 iltihabının daha şiddetli hastalık şiddetiyle bir dereceye kadar ilişkili olduğunu göstermiştir (, , ). Martínez-García ekibi ayrıca eozinofil sayıları ile bronşektaz şiddeti ve akut alevlenmeler arasında U şeklinde bir ilişki bulmuştur (). Şu anda bronşektaz tedavisi hala esas olarak balgam özelliklerine ve patojen kültürlerine dayanmaktadır (). Balgam örneklerinin kolayca alınabilmesinin yanı sıra, nötrofil alt tiplerinin çeşitliliği de daha kesin araştırmaları ve değerlendirmeleri engelleyen faktörlerden biridir (). Bu nedenle, bu çalışmanın sonuçları bronşektaz prognozu üzerine gelecekteki çalışmalar için bir araştırma yönü sunabilir: son derece düşük eozinofil sayılarına (10 × 106 hücre/L) sahip bronşektaz hastaları için, akut bir alevlenme sırasında klinik semptomlar iyi kontrol edilse bile, taburculuktan sonra daha sık takip ve izleme yapılmalıdır. Ve gerektiğinde daha agresif anti-iltihaplı tedavi veya önleyici müdahale stratejileri düşünülebilir.
Bu çalışmanın çeşitli sınırlılıkları bulunmaktadır. İlk olarak, tek merkezli retrospektif bir çalışma olması nedeniyle seçim yanlılığına maruz kalabilir. Bu nedenle, eozinofil sayıları ile sistemik inflamasyon ve bronşiektazi hastalarında akut alevlenme riski arasındaki ilişkiyi daha da doğrulamak için çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca, mevcut analizde kronik Pseudomonas aeruginosa kolonizasyonu ve önceki alevlenme sıklığı kontrol edilmemiştir. Çalışma popülasyonumuzdaki düşük mikrobiyolojik test verimliliği ve olası seçim yanlılığı göz önüne alındığında, bu değişkenler keşifsel ilişkilerimizi etkileyebilecek ölçülmemiş karıştırıcı faktörlerdir. İkinci olarak, nötrofil, lenfosit ve trombosit sayıları yalnızca hastaneye kabul sırasında ölçülmüştür. Takip sırasında bu parametrelerdeki değişiklikler dinamik olarak izlenmemiştir; bu da hastaların uzun vadeli inflamatuar durumlarını veya eozinofil sayılarındaki zaman içindeki dalgalanmaları tam olarak yansıtmayabilir. Bu çalışma akut hastanizasyon sırasındaki eozinopeniye odaklanmaktadır ve düşük eozinofil sayısının bağımsız bir prognoz faktörü olduğu kanıtlanamamıştır. Ayrıca, birleşik model sınırlı genel performans sergilemekte olup henüz doğrudan klinik pratikte uygulanamaz. Gelecekteki çalışmalar, inflamatuar belirteçler ile hastalık prognozu arasındaki ilişkiyi daha kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için poliklinik vakalarında çok zaman noktasında testlerin yapılmasını ve daha fazla çok merkezli doğrulama çalışmalarını içermelidir. Bulgularımız hipotez oluşturma niteliğindedir ve klinik pratikte dikkatle yorumlanmalıdır.
Bu çalışma, orta düzeyde ayırt edici yetenek ve post hoc alt grup testleri de dahil olmak üzere doğası gereği sınırlılıkları olan keşifsel bir ilişki analizidir. Herhangi bir klinik uygulamadan önce daha büyük ölçekli prospektif ve dış doğrulama çalışmalarına ihtiyaç vardır.
6 Sonuç
Bu çalışmada Trombositler, Eozinofiller ve Nötrofillerin akut alevlenmeyi bağımsız olarak öngördüğü kanıtlanamasa da, bunların bronşiektazi sonuçları üzerindeki potansiyel etkileri göz ardı edilemez. Düşük eozinofil sayıları, daha yüksek hastalık şiddetine ve bronşiektazi hastalarında akut alevlenmelerin kısa vadeli tekrar riskinin artmasına işaret edebilir. Bu hastalarda, birleşik eozinofil ve nötrofil sayısı akut alevlenmelerle keşifsel bir ilişki göstermektedir.
Beyanlar
Veri erişilebilirliği beyanı
Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, yazarlar tarafından gereksiz bir çekince olmaksızın erişime açılacaktır.
Etik beyan
İnsanları içeren çalışmalar Jiaxing Üniversitesi İkinci Bağlı Hastanesi Tıbbi Etik Komitesi tarafından onaylanmıştır (Onay No. 2024-191-01). Çalışmalar yerel mevzuata ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Bu çalışmada kullanılan insan örnekleri, temel olarak daha önce etik onayı alınmış bir çalışmanın parçası olarak izole edilmiştir. Ulusal mevzuat ve kurumsal gereklilikler uyarınca, katılımcılardan veya katılımcıların yasal vasilerinden/yakınlarından yazılı bilgilendirilmiş onam alınması gerekmemiştir.
Yazar katkıları
YW: Formal analiz, Araştırma, Metodoloji, Yazılım, Doğrulama, Görselleştirme, Yazma – orijinal taslak, Yazma – inceleme ve düzenleme. MW: Fon sağlama, Araştırma, Kaynaklar, Yazılım, Doğrulama, Görselleştirme, Yazma – orijinal taslak, Yazma – inceleme ve düzenleme. JJ: Fon sağlama, Kaynaklar, Denetim, Doğrulama, Görselleştirme, Yazma – inceleme ve düzenleme. JM: Kavramsal tasarım, Veri kürasyonu, Formal analiz, Metodoloji, Proje yönetimi, Denetim, Doğrulama, Görselleştirme, Yazma – inceleme ve düzenleme. HW: Kavramsal tasarım, Veri kürasyonu, Formal analiz, Proje yönetimi, Denetim, Doğrulama, Yazma – inceleme ve düzenleme.
Çıkar çatışması
Yazar(lar), bu çalışmanın potansiyel bir çıkar çatışması olarak yorumlanabilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmaksızın yürütüldüğünü beyan etmiştir.
Üretken yapay zeka beyanı
Yazar(lar), bu makalenin oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki şekillerin yanında sağlanan herhangi bir alternatif metin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuştur ve yazarlar tarafından mümkün olduğunda incelenmesi de dahil olmak üzere doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve zorunlu olarak bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini temsil etmez. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.
Ek materyaller
Bu makalenin Ek Materyalleri çevrimiçi olarak şu adreste bulunabilir: https://www.frontiersin.org/journals/medicine/articles/10.3389/fmed.2026.1916927/full#supplementary-material
Özet
Anahtar kelimeler
akut alevlenme, bronşiektazi, hastalık şiddeti, eozinofiller, nötrofiller
Atıf
Wei Y, Wu M, Jiang J, Mo J ve Wang H (2026) Bronşiektazinin akut alevlenmesi ve hastalık şiddeti için çok düşük eozinofil sayılarının ilişkili faktörlerinin keşifsel analizi. Front. Med. 13:1916927. doi: 10.3389/fmed.2026.1916927
Alındı
23 Haziran 2026
Değiştirildi
22 Ekim 2026
Kabul edildi
27 Ekim 2026
Yayınlandı
16 Kasım 2026
Cilt
13 – 2026
Yunhuan Liu, Tongji Üniversitesi, Çin
Suiyong Du, Teksas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi, Houston, Amerika Birleşik Devletleri
Majid Teremmahi Ardestani, Hormozgan Üniversitesi, İran
© 2026 Wei, Wu, Jiang, Mo ve Wang.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar) ve telif hakkı sahibi(leri) belirtilip bu dergideki orijinal yayın kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıf yapıldığı sürece, diğer platformlarda kullanımı, dağıtımı veya çoğaltılması mümkündür. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.
*İletişim: Haiqin Wang w_haiqin@163.com; Juanfen Mo juanfenmo@zjxu.edu.cn
†
Bu yazarlar bu çalışmaya eşit katkıda bulunmuşlardır
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve zorunlu olarak bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini temsil etmez. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

