- SD
- TH
- ZL
- SZ
- FL
- XL
- HL
- JC
Sijun Diao 1†
Tao Huang 1†
Zhongyu Li 1†
Shihong Zhu 1
Fujun Liu 1
Xiyue Lu 2
Huiyang Luo 2
Jing Chen 1‡ *
1. Nörocerrahi Bölümü, Batı Çin Hastanesi, Batı Çin Tıp Fakültesi, Sichuan Üniversitesi, Chengdu, Çin
2. Anesteziyoloji Bölümü, Batı Çin Hastanesi, Batı Çin Tıp Fakültesi, Sichuan Üniversitesi, Chengdu, Çin
Makale metrikleri
Özet
Arka Plan:
Memе kanseri beyin metastazlarında (BCBM) Gamma Knife radyocerrahisi (GKRS) sonrası lokal progresyon riskini değerlendirmek için tedavi öncesi artan-tümör (ET) MR radyomiksinin hormon reseptör (HR) durumuyla etkileşime girip girmediğini belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.
Yöntemler:
Toplam 61 hasta taranmış ve 105 lezyon içeren 49 hastadan oluşan sabit bir kohort oluşturulmuştur; bu lezyonlardan 33’ü progresyon göstermiş, 72’si ise göstermemiştir. Artan tümör (ET), tedavi öncesi kontrastlı T1-ağırlıklı MR görüntülerinde manuel olarak sınırlandırılmıştır. Önceden belirlenmiş model, ET Rad-skoru, hormon reseptör (HR) durumu ve ET Rad-skoru × HR etkileşimini birleştirmiştir. Performans, hasta gruplarına göre tekrarlanan iç içe çapraz doğrulama kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular:
Sabit model, lezyon düzeyinde ROC-AUC 0.750, ortalama hassasiyet (AP) 0.567 ve Brier skoru 0.204 elde etmiştir. Hasta dengeli değerlendirme ise ROC-AUC 0.786, AP 0.621 ve Brier skoru 0.194 ile sonuçlanmıştır. ET Rad-skoru × HR etkileşimi, 100 dış katmandan 98’inde pozitif bulunmuştur. HR-pozitif lezyonlar daha yüksek ROC-AUC ve AP ile daha düşük Brier skoru göstermiştir (ROC-AUC 0.827, AP 0.664, Brier skoru 0.174). Hasta düzeyindeki maksimum tahmini risk, ROC-AUC 0.803 ve AP 0.694 değerlerine ulaşmıştır. Tanımlayıcı medyan-risk stratifikasyonu, progresyon oranlarını %50.9 ve %11.5 olarak ayırmıştır.
Sonuç:
Tedavi öncesi ET radyomiksi, BCBM’de GKRS sonrası 12 aylık lezyon düzeyindeki lokal progresyonla HR-bağımlı bir ilişki göstermiştir. Bu bulgu, HR-bilgiye dayalı radyomik risk stratifikasyonunun daha ileri düzeyde araştırılmasını desteklemektedir. Kamu veri setleri yapısal desteği sağlamıştır; ancak klinik uygulamadan önce uç nokta uyumlu dış doğrulama gereklidir.
1 Giriş
Beyin metastazları, ileri evre memе kanserinde kalıcı hastalık kontrolünün önündeki önemli bir engel olmaya devam etmektedir. Risk, tümör alt tipine göre belirgin şekilde değişmekte olup, özellikle HER2-pozitif ve üçlü-negatif metastatik memе kanserinde intrakraniyal tutulum oranlarının yüksek olduğu bildirilmektedir (, ). Stereotaktik radyocerrahi, Gamma Knife radyocerrahisi (GKRS) dahil olmak üzere, sınırlı sayıda beyin metastazı olan seçilmiş hastalar için kılavuzlar tarafından desteklenmektedir ve uygun durumlarda tüm beyin radyoterapisine kıyasla nörokognitif toksisiteyi azaltabilir (–). Bununla birlikte, SRS/GKRS sonrası lokal başarısızlık, memе kanseri beyin metastazlarında (BCBM) klinik olarak anlamlıdır. Yakın zamanda yayınlanan memе kanserine özgü SRS verileri, 1 yıllık lokal nüks oranının yaklaşık %29 olduğunu göstermiştir; bir GKRS kohortu da özellikle tedavi edilen daha büyük tümörlerde önemli lezyon düzeyinde nüks bildirmiştir (, ).
Radyomiks, rutin MR görüntülerini tümör yoğunluğu, morfolojisi ve uzamsal heterojenliğine ilişkin nicel tanımlayıcılara dönüştürebilir (). Beyin metastazı için yapılan önceki SRS/GKRS çalışmaları, tedavi öncesi MR radyomiksinin lokal kontrolü veya nüksü öngörebileceğini göstermiştir; ancak modellerin çoğu klinik, dozimetrik ve moleküler değişkenleri bağımsız öngörücüler olarak ele almıştır (–). BCBM’de bu yaklaşım yetersiz kalabilir, çünkü hormon reseptör (HR) durumu önemli bir biyolojik ve prognostik eksenidir. Breast-GPA çalışmaları ve reseptör uyumsuzluğu analizleri, ER/PR ile tanımlanan biyolojinin intrakraniyal hastalık davranışını etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, BCBM radyogenomik çalışmaları, MR fenotipinin reseptör durumuyla ilişkili olduğunu öne sürmektedir (–). Bu nedenle, aynı artan-tümör radyomik deseni, HR ile tanımlanan farklı bağlamlarda aynı riski taşımayabilir. Bu konu özellikle GKRS sonrası önemlidir, çünkü lokal progresyon lezyon düzeyinde değerlendirilirken, reseptör durumu genellikle hasta veya tümör biyolojisi düzeyinde özetlenir. Etkileşimi açıkça test eden bir model, biyolojik bağlamın bir görüntüleme sinyalinin anlamını değiştirip değiştirmediğini sorabilir; bu, sadece her iki değişkenin bağımsız olarak öngörücü olup olmadığını sormaktan farklıdır.
Bu çalışmada görüntüleme bileşeni ve uç nokta tanımı merkezi öneme sahipti. Tüm tümör maskeleri, artan tümörü nekrotik, kistik veya artmayan bileşenlerle karıştırabilirken, artan tümör (ET) bileşeni radyocerrahi planlamasında kullanılan katı hedefle en yakından eşleşir (, ). Hacimsel yanıt değerlendirmesi ayrıca küçük veya düzensiz SRS sonrası lezyonları tek boyutlu kriterlere göre daha iyi yakalayabilir; ancak tedavi sonrası büyüme, tümör progresyonunu, radyasyon nekrozunu veya karma tedavi etkisini yansıtabilir (, , ). Bu çalışmanın amacı, memе kanseri beyin metastazlarında (BCBM) Gamma Knife radyocerrahisi (GKRS) sonrası 12 aylık lezyon düzeyindeki lokal progresyonla tedavi öncesi artan-tümör (ET) MR radyomiksinin etkileşimini hormon reseptör (HR) durumunun değiştirip değiştirmediğini belirlemekti.
3 Bulgular
3.1 Kohort, başlangıç ve tedavi özellikleri
Sabit kohort, 105 lezyon içeren 49 hastayı kapsamaktaydı; lezyonların 33’ünde 12 ayda lokal progresyon görülürken 72’sinde görülmemiştir (Şekil 1). Medyan yaş 51.0 yıl, medyan KPS 90 ve ilk GKRS öncesi medyan beyin metastazı sayısı 2 idi. HR durumu 48 hastada biliniyordu: 18’i HR-pozitif, 30’u ise HR-negatifti. Progresyon gösteren lezyonlar tanımlayıcı olarak progresyon göstermeyenlere göre daha büyüktü; medyan ET hacmi sırasıyla 1.04 ve 0.36 cm³ idi. GKRS tedavi değişkenleri Tablo 1’de özetlenmiştir. Planlanan tek seans dışı tedavi progresyon gösteren lezyonlarda daha sık görülürken, doz özellikleri 105 lezyondan 103’ünde kullanılabilir durumdaydı.
GKRS sonrası 12 aylık süre içinde, HER2-hedefli antikor–ilaç konjugatları, herhangi bir lezyon progresyonu olan 22 hastadan 4’ünde ve progresyon olmayan 27 hastadan 10’unda kaydedilmiştir; HER2 tirozin kinaz inhibitörleri 22 hastadan 11’inde ve 27’sinden 14’ünde; konvansiyonel kemoterapi 22’sinden 19’unda ve 27’sinden 20’sinde; endokrin terapi ise sırasıyla 22’sinden 2’sinde ve 27’sinden 5’inde uygulanmıştır. Tedavi kategorileri örtüşmekteydi, çünkü hastalar birleşik veya ardışık rejimler alabiliyordu (Ek Tablolar S13, S14).
ET segmentasyonu için okuyucu arası medyan Dice benzerliği 0.937 idi (IQR, 0.894–0.958). 93 ET radyomik özelliği arasında, okuyucu arası medyan ICC 0.928 idi (aralık, 0.757–0.999) ve 62 özelliğin ICC tahminleri ≥0.900 idi. Nihai ET Rad-skoruna dahil edilen beş özelliğin ICC’leri 0.890 ile 0.992 arasında değişmekteydi; bunların hasta-kümesi bootstrap %95 güven aralıklarının alt sınırları 0.812 ile 0.973 arasındaydı (Ek Tablolar S9, S10).
3.2 Sabit ET-HR modeli performansı
ET-HR etkileşim modeli, lezyon düzeyinde ROC-AUC 0.750 (%95 GA, 0.642-0.851), AP 0.567 (%95 GA, 0.402-0.768) ve Brier skoru 0.204 (%95 GA, 0.177-0.235) elde etmiştir (Şekil 2; Ek Tablo S5). Hasta dengeli değerlendirme ise ROC-AUC 0.786, AP 0.621 ve Brier skoru 0.194 ile sonuçlanmıştır. Lezyon riskleri hasta düzeyinde toplandığında, maksimum tahmini lezyon riski herhangi bir lezyon progresyonu için ROC-AUC 0.803, AP 0.694 ve Brier skoru 0.200 değerlerine ulaşmıştır.
Tahmin birleştirmesinden sonra tek HR-bilinmeyen hastanın hariç tutulması, HR-bilinen kısıtlanmış sette (48 hasta/102 lezyon) benzer performans sağlamıştır: ROC-AUC 0.755, AP 0.573 ve Brier skoru 0.202 (Ek Tablo S6).
Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
GrishchukDDimitriadisASahgalADe SallesAFariselliLKotechaRet al.
ISRS teknik kılavuzları stereotaktik radyocerrahi için: küçük beyin metastazlarının tedavisi (çapı ≤1 cm). Pract Radiat Oncol. (2023) 13:183–94. doi: 10.1016/j.prro.2022.10.013
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
VickersAvan CalsterBSteyerbergE.
Karar eğrisi analizini yorumlamak için basit, adım adım bir kılavuz. Diagn Progn Res. (2019) 3:18. doi: 10.1186/s41512-019-0064-7
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
RileyRArcherLSnellKEnsorJDhimanPMartinGet al.
Klinik tahmin modellerinin değerlendirilmesi (bölüm 2): harici bir doğrulama çalışması nasıl yürütülür. BMJ. (2024) 384:e074820. doi: 10.1136/bmj-2023-074820
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
StrotzerQWagnerTAngstwurmPHenseKScheuermeyerLNoevaEet al.
Harici doğrulamada beyin metastazlarının primer tümör histolojisini tahmin etmede MRI radyomiksinin sınırlı yeteneği. Neuro-Oncol Adv. (2024) 6:vdae060. doi: 10.1093/noajnl/vdae060
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
- Makalede referansı görüntüle
ZwanenburgAVallièresMAbdalahMAertsHAndrearczykVApteAet al.
Görüntü Biyobelirteç Standardizasyon Girişimi: yüksek verimli görüntü tabanlı fenotipleme için standartlaştırılmış kantitatif radyomiks. Radiology. (2020) 295:328–38. doi: 10.1148/radiol.2020191145
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
ParkCParkYAhnSKimDKimEKangSet al.
Beyin metastazı üzerine radyomiks araştırmalarının kalitesi: klinik uygulamayı teşvik etmek için bir yol haritası. Korean J Radiol. (2022) 23:77–88. doi: 10.3348/kjr.2021.0421
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
KocakBBaesslerBBakasSCuocoloRFedorovAMaier-HeinLet al.
Radyomiks Araştırmalarını Değerlendirme Kontrol Listesi (CLEAR): yazarlar ve hakemler için ESR ve EuSoMII tarafından onaylanmış adım adım bir raporlama kılavuzu. Insights Imaging. (2023) 14:75. doi: 10.1186/s13244-023-01415-8
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
CollinsGMoonsKDhimanPRileyRBeamAVan CalsterBet al.
TRIPOD+AI bildirisi: regresyon veya makine öğrenmesi yöntemleri kullanan klinik tahmin modellerinin raporlanması için güncellenmiş kılavuz. BMJ. (2024) 385:e078378. doi: 10.1136/bmj-2023-078378
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
KhodabakhshiZGabrysHWallimannPGuckenbergerMAndratschkeNTanadini-LangS.
Beyin metastazlarında manyetik rezonans görüntüleme radyomik özelliklerinin kararlılığı: görüntü ön işleme, görüntü ve özellik düzeyinde uyumun etkisi. Phys Imaging Radiat Oncol. (2024) 30:100585. doi: 10.1016/j.phro.2024.100585
- Pubmed Özet
- CrossRef
- Google Akademik
Özet
Anahtar Kelimeler
meme kanseri beyin metastazları, gama bıçağı radyocerrahisi, hormon reseptörü, lokal progresyon, manyetik rezonans görüntüleme, iç içe çapraz doğrulama, radyomiks
Atıf
Diao S, Huang T, Li Z, Zhu S, Liu F, Lu X, Luo H ve Chen J (2026) BCBM’de GKRS sonrası lokal progresyon riskini değerlendirmek için primer tümörün HR durumuna dayalı tedavi öncesi ET radyomiksi. Front. Oncol. 16:1948516. doi: 10.3389/fonc.2026.1948516
Alındı
25 Temmuz 2026
Revize edildi
09 Ekim 2026
Kabul edildi
30 Ekim 2026
Yayınlandı
10 Kasım 2026
Cilt
16 – 2026
Editör
Ujjwal Raghunandan Baid, Emory Üniversitesi, Amerika Birleşik Devletleri
Zheng Ye, Guangzhou Üniversitesi, Çin
Zhuo-Fei Bi, Sun Yat-sen Üniversitesi, Çin
© 2026 Diao, Huang, Li, Zhu, Liu, Lu, Luo ve Chen.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul görmüş akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanımı, dağıtımı veya çoğaltılması mümkündür. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.
*Yazışma: Jing Chen, chenjing6811@126.com
†Bu çalışmaya eşit derecede katkıda bulunan yazarlardır
‡ORCID: Jing Chen, orcid.org/0000-0002-3297-9183
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

