Spor Kaynaklı Şüpheli Baş Yaralanması Otolit Kaynaklı Göz Sapması ile İlişkilendirildi

Orijinal Araştırma Makalesi

Front. Neurol., 11 Kasım 2026

Bölüm: Nöro-Otoloji

Cilt 17 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fneur.2026.1976954

• TT

  Thuy Tien C. Le 1,2,3

• SI

  Stephanie Iring-Sanchez 4,5

• MC

  Michael C. Schubert 6,7*

• JL

  Jennifer L. Millar 7

• JM

  Jorge M. Serrador 8,9,10

• 1. Biomedikal Mühendislik Bölümü, Rutgers New Jersey Tıp Fakültesi, Newark, NJ, Amerika Birleşik Devletleri

• 2. Bimedikal Mühendislik Bölümü, New Jersey Teknoloji Enstitüsü, Newark, NJ, Amerika Birleşik Devletleri

• 3. Sağlık Bilimleri Fakültesi, VinUniversity, Hanoi, Vietnam

• 4. Farmakoloji, Fizyoloji ve Nörobilim Bölümü, Rutgers Biomedikal ve Sağlık Bilimleri, Newark, NJ, Amerika Birleşik Devletleri

• 5. Otolaryngoloji-Kafa ve Boyam Cerrahisi Bölümü, Massachusetts Eye and Ear, Harvard Tıp Fakültesi, Boston, MA, Amerika Birleşik Devletleri

• 6. Otolaryngoloji-Kafa ve Boyam Cerrahisi Bölümü, Vestibüler NöroUyum Laboratuvarı, Johns Hopkins Tıp Fakültesi, Baltimore, MD, Amerika Birleşik Devletleri

• 7. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü, Johns Hopkins Tıp Fakültesi, Baltimore, MD, Amerika Birleşik Devletleri

• 8. Biistatistik ve Epidemiyoloji Bölümü, Rutgers Halk Sağlığı Fakültesi, Piscataway, NJ, Amerika Birleşik Devletleri

• 9. Kardiyovasküler Elektronik Bölümü, Galway İrlanda Ulusal Üniversitesi, Galway, İrlanda

• 10. Beyin, Davranış ve Gelişim için MARCS Enstitüsü, Western Sydney Üniversitesi, Sydney, NSW, Avustralya

Makale ölçütleri

Özet

Giriş:

Yıllık olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 1,6–3,8 milyon spor kaynaklı hafif travmatik beyin hasarı (mTBI) meydana gelmektedir. Belirtiler genellikle baş dönmesi, denge kaybı, bulanık görme, hareket duyarlılığı ve sahaya dönüş zorluğu biçiminde ortaya çıkmaktadır. Bu belirtiler, iyileşme sürecini uzatabilecek vestibüler disfonksiyonu işaret etmektedir. Ne yazık ki, bu yaralanmaların çoğu resmi tanı almamaktadır; buna kısmen, geçerli ve verimli nesnel fizyolojik değerlendirmeler sunan saha ortamına uygun cihazların mevcut olmaması neden olmaktadır. Otolit aracılı göz eğilme tepkisini değerlendirmek amacıyla, göz hizalamasının taşınabilir algısal ölçümleri olan Dikey Hizalama Sıfırlama (VAN) ve Döndürme Hizalama Sıfırlama (TAN) geliştirdik. Bu görevler, iki göz arasındaki algılanan hizalama bozukluğunu nicelendirmekte ve dikey ile döndürme hizalamasına ayrı ayrı tahminler sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, VAN ve TAN’ın ragbi maçları sonrasında şüpheli, akut bir baş hasarı sonrası belirtiler geliştiren amatör sporcuları ayırt etme yeteneğini incelemektir.

Yöntemler:

Bu çalışmaya 18–63 yaşları arasındaki 77 (n = 38 kadın) rugby oyuncusu katılmıştır (n = 29 şüpheli baş hasarı, n = 48 yaralanmamış kontrol grubu). Tüm katılımcılar VAN ve TAN testlerini tamamlamış; n = 67 oyuncudan oluşan bir alt küme (n = 25 şüpheli baş hasarı, n = 42 kontrol) Spor Konfüzyon Değerlendirme Aracı – 3. Baskı (SCAT3) testini tamamlamıştır.

Sonuçlar:

Sarah’ın hikayesi, sporcuların sağlık yolculuğundaki zorlukları ve bu süreçte karşılaştıkları engelleri gözler önüne seriyor. Bu tür deneyimlerin, sporcunun sadece fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik açıdan da desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.

Sarah’ın mücadelesi, spor dünyasında kadıların karşılaştığı sağlık sorunlarına dair farkındalık yaratma açısından da önemli bir örnek oluşturuyor. Bu tür konuların daha açıkça konuşulması, gelecekteki sporcuların daha sağlıklı bir şekilde kariyerlerini sürdürmelerine katkı sağlayabilir.

Sarah’ın hikayesi, aynı zamanda ailenin bu süreçteki rolünü de ortaya koyuyor. Ailenin desteği, Sarah’ın zorlu dönemlerde kendine güç bulmasında kritik bir faktör olmuş. Bu da aile destek sisteminin sporcuların sağlığındaki önemini bir kez daha hatırlatıyor.

Sonuç olarak, Sarah’ın hikayesi spor dünyasında sağlık konularının ne kadar kritik olduğunu ve bu konuların daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini gösteriyor. Her sporcunun, sağlıklı bir kariyer için hem fiziksel hem de psikolojik açıdan desteklenmesi gerekiyor.

Spor kaynaklı hafif travmatik beyin hasarı (mTBI veya konksüyon), Amerika Birleşik Devletleri’nde yıllık 1,6–3,8 milyon tahmini vaka ile önemli bir halk sağlığı sorunudur; ancak bu rakamın gerçek yükü altında tahmin ettiği muhtemeldir, çünkü birçok sporcu yaralanma sonrasında tıbbi yardım almaz (2–4). mTBI’ya ilişkin giderek artan farkındalığa rağmen, sahada hızlı fizyolojik değerlendirme için nesnel araçlar hâlâ sınırlıdır; özellikle vestibüler bozukluklar söz konusu olduğunda, bunlar şüpheli beyin hasarı sonrasında sık görülür ve hem akut belirtileri hem de iyileşme sürecini etkileyebilir. Bárány Derneği, baş dönmesini, hareketsiz bir uzayda bozulmuş yön bulma duyusu olarak tanımlar; ancak halk bu terimi yaygın olarak baş dönmesi, mide bulantısı ve/veya denge kaybı anlamında kullanır (, ). Baş dönmesi ve denge kaybı, sakatlanan kişilerin üçte ikine yakınını etkileyen (7–9) spor kaynaklı mTBI’nin en sık görülen ve klinik açıdan önemli sonuçları arasında yer alır; buna ek olarak oscillopsia ve bakış kararsızlığı, uzayda yön kaybı, baş dönmesi, yürüme bozuklukları, durumsal kararsızlık ve periferik vestibüler hipofonksiyon gibi vestibülere özgü belirtiler de geniş çapta bildirilmektedir (, , ). Bazı kişilerde belirtiler kronikleşir ve üç aydan uzun sürer (, ). Buna ek olarak, önceki bir beyin hasarı, sonraki bir yaralanmanın olasılığını artırır; bu da erken ve doğru tanımlamanın önemini vurgular ().

Miye travatik beyin hasarı (mTBI)’da görülen yaygın vestibüler belirtiler, ya açısal ivmeyi ileten yarım daire kanalları sistemi ve ona giden sinir lifleri, ya da doğrusal ivmeyi ileten otolit organları ve ona giden sinir lifleri arasındaki bozuklukla uyumludur. Artan kanıtlar, bu popülasyonda raporlanan anormal otolit bulgularının daha yüksek yaygınlığını (sırasıyla %84’e karşı %29) ve son çalışmaların sarsıntı sonrası otolik ve sakküler eksiklikleri ortaya çıkarmasını göz önüne alarak, otolit bozukluğunun mTBI’da muhtemelen yarım daire kanalı bozukluğundan daha fazla ilgili olabileceğini göstermektedir. Bu, otolit kaynaklı anormalliklerin vestibüler bozukluğun klinik açıdan anlamlı belirteçleri olarak giderek daha fazla tanınması nedeniyle dikkat çekicidir. Örneğin, skew deviation (eğik sapma), beyin sapı, serebellum ve talamusu etkileyen merkezî lezyonlu hastalarda utrikülo-oküler yolak bozukluğu ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, sakküler bozukluğu işaret eden anormal servikal vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyeller (cVEMPs), mTBI sonrası baş dönmesi yaşayan bireylerin yaklaşık üçte birinde gözlemlenmiştir. Buna karşılık, yatay veya dikey yarım daire kanalı fonksiyonundaki anormallikler, beyin hasarı ve baş dönmesi olan sivillerde veya veteranlarda tutarlı şekilde gösterilememiştir. Birlikte bu bulgular, otolit-mediated fonksiyonun sarsıntı değerlendirmesi için önemli ve yeterince kullanılmayan bir hedef temsil edebileceğini öne sürmektedir.

Bu boşluğu doldurmak için, dikey ve torsiyonel göz hizalaması üzerinden ölçülen otolit fonksiyonunun taşınabilir bir davranışsal değerlendirmesini geliştirdik. Dikey Hizalama Sıfırlama (VAN) ve Torsiyonel Hizalama Sıfırlama (TAN) testleri, görsel-vestibüler etkileşimin hızlı (10 dakikadan kısa) algısal bir değerlendirmesini sağlar (). Değerlendirme sırasında katılımcılar, binoküler birleşmeyi engelleyen kırmızı/mavi lensler takar ve dikey veya torsiyonel olarak kaymış sanal çizgileri algılanan hizalama elde edilene kadar ayarlarlar (Şekil 1). Kayma sapması veya anormal göz ters-dönüşü varlığında çizgiler kaymış görünür. Katılımcılar, görsel hizalama elde etmek için bu algılanan kaymayı manuel olarak sıfırlar. Belirli olarak VAN, dikey kaymayı; TAN ise ters-dönüş eğim kaymasını nicelendirir ve puanlar, derecelerle ifade edilen kayma büyüklüğünü yansıtır (, ).

Şekil 1

VAN ve TAN’ın, hem azaltılmış hem de hiper-yerçekimi koşullarında sağlıklı bireylerde otolit asimetriğini yansıttığı daha önce gösterildi (, ). Ardından TAN’ın, bilinen vestibüler bozukluğu olan hastalardaki göz hizalamasındaki sapmayı sağlıklı kontrol gruplarından () ve ayrıca kronik baş dönmesi şikayeti olan veteranları sağlıklı kontrol grupından () ayırt ettiği gösterildi. Bu bulgular, VAN ve TAN’ın otolit kaynaklı işlev bozukluğunun nesnel, hızlı ve taşınabilir bir fizyolojik değerlendirmesi olarak potansiyel yararını desteklemektedir.

Günümüzde mTBI değerlendirmesi için en yaygın kullanılan saha içi araç, baş travmasının işlevsel etkilerini değerlendirmek amacıyla Uluslararası Spor Concussion Grubu tarafından geliştirilen Spor Concussion Assessment Tool (SCAT)’dır. SCAT genellikle bir sporcunun yaralanma sonrası performansını temel (baseline) performansıyla karşılaştırmak için kullanılır; ancak mTBI için baş başına tanı koyan bir test değildir ve daha kapsamlı çok modlu klinik değerlendirmeyi tamamlayacak şekilde tasarlanmıştır (, ). Vestibüler disfonksiyon, mTBI belirtilerinin tanınmış bir katkıcı unsuru olsa da, akut, şüpheli baş travması durumunda otolit fonksiyonunu değerlendirmek için geçerliliği kanıtlanmış bir saha içi araç mevcut değildir. Bu nedenle klinik uzmanlar, hassas ancak klinik açıdan anlamlı vestibüler defisitleri tespit etmekte yetersiz kalabilecek belirtiler anketlerine, denge testlerine ve takip değerlendirmelerine dayanmak zorundadır (, ). Nesnel, hızlı ve fizyolojik açıdan bilgilendirilen saha içi değerlendirmeye olan ihtiyaç göz önüne alındığında, bu açığın önemi özellikle büyüktür. Bu bağlamda, mevcut çalışma, VAN veya TAN’ın ragby maçından sonra akut şüpheli baş travması geçen sporcuları kontrol sporcularından ayırt edebileceğini belirlemeyi; ayrıca VAN ve TAN performansıyla belirli SCAT3 belirtiler alanları ve işlevsel puanlar arasındaki ilişkileri incelemeyi; bu ölçümlerin concussion ile ilişkili disfonksiyonun tamamlayıcı yönlerini yakalayıp yakalayamadığını değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Materyal ve yöntemler

Katılımcılar

Bu çalışmaya 18–63 yaşları arasındaki yediyetmiş yedi (n = 38 kadın) ragby sporcusu katılmıştır; bunlardan n = 29’u akut şüpheli baş travması (n = 10 kadın) ve n = 48’i yaralanmamış kontrol (n = 28 kadın) grubundadır (Tablo 1).

Tablo 1

Demografik veriler.

Araştırma, 2018, 2019 ve 2023 yıllarında New York’un Lake Placid kentinde düzenlenen beş günlük Kanada-Amerikan Ragbi Turnuvası sırasında gerçekleştirildi. Veri toplama, 2020 yılında COVID-19 nedeniyle turnuva iptalleri ve temas sporlarına yönelik kurumsal araştırma kısıtlamaları nedeniyle duraklatıldı. 2021 yılında COVID kaynaklı personel sınırlamaları, ekibin veri toplamasını engelledi. 2022 yılında eğitilmiş bir araştırma asistanı saha kenarında veri toplamaya yeniden başladı; ancak katılımcı kodlu kimlik numaralarının doğru kaydedilmemiş olabileceği için bu kimlik numaralarını bireysel kayıtlarla güvenilir şekilde eşleştiremedik. Sonuç olarak, nihai analiz edilen kohort 77 katılımcıdan oluştu (itişimli, şüpheli kafa yarlanması olan 29 sporcu ve yaralanmayan 48 kontrol sporcusu). Tüm 77 katılımcı deneysel VAN ve TAN uyum testlerini tamamladı; 67 sporcudan oluşan bir alt küme (25 şüpheli kafa yarlanması ve 42 kontrol) ayrıca saha kenarında SCAT3 klinik değerlendirmesini tamamladı; eksik SCAT3 formları saha kenarındaki zaman sınırlamaları ve turnuva programı talepleri nedeniyle ortaya çıktı.

Ahlak beyanı

Bu çalışma, Rutgers Üniversitesi Kurumsal İnceleme Kurulu tarafından onaylanmıştır (IRB Pro20140000411). Tüm katılımcılar test öncesi yazılı bilgilendirilmiş onay vermiş ve katılım tamamen gönüllü olmuştur.

Şüpheli baş yaralanması değerlendirmesi

Tıbbi çadır, araştırma çadırımızın yanına, sahanın üzerine kurulmuş ve hekimler yerine sporcu eğiticileri (athletic trainer) tarafından işgören bir birimdir. Sporcu eğiticileri klinik olarak mTBI tanıyamazlar; bu nedenle bu çalışmada, önceki çalışmalarımızda () olduğu gibi, yaralı kohortu akut şüpheli baş yaralanması (ASHI) geçirmiş olarak sınıflandırılmıştır. ASHI; bir rugby maçında başına doğrudan darbe alıp mTBI ile uyumlu belirtiler (yani baş dönmesi, bulanık görme, kafa karışıklığı) göstererek maçtan çıkarılan ve sporcu eğiticilerinden tıbbi değerlendirme isteyen rugby oyuncuları olarak tanımlanmıştır. Tıbbi çadır içinde, yaralı oyuncular rugby maçı sırasında baş temasının türü (yani zemin, başka bir oyuncu) açısından değerlendirilmiş ve diğer yaralanmalar (yani ortopedik, aşınmalar) açısından muayene edilmiştir. Tıbbi personel tarafından değerlendirme ve müsaitlik sonrası oyuncular çalışmamıza katılma fırsatıyla karşılanmıştır. Kontrol oyuncuları ise baş veya boyun yaralanması geçirmemiş ve gözlemlenebilir bir yaralanma mekanizması yaşamadan bir rugby maçına katılmış oyuncular olarak tanımlanmıştır. Tüm değerlendirmeler tıbbi çadırdan çıkış sırasında, yaralanmamış oyuncular içinse maçlarından sonra gerçekleştirilmiştir.

VAN ve TAN testi

VAN TAN testi, sahaya bitişik kenarda, katılımcıların başlarının üzerine yerleştirilen karartma kapağı ile tam karanlığı sağlayacak şekilde taşınabilir bir kutu kullanılarak yapılmıştır. Oyuncular oturtulmuş ve göz-tablet mesafesinin 42 cm (16,5 inç) olmasını sağlamak için alınları taşınabilir test kutusunun kenarına dayandırılmıştır (Şekil 2).

Şekil 2

Sporcular, yalnızca kırmızı ve mavi uyaran çizgileri aydınlatan bir aktif matris OLED tabletinde (Toshiba Excite 7.7, AT270) dikey hizalama sıfırlama (VAN) ve dönme hizalama sıfırlama (TAN) görevlerinden her biri için en az 15 deneme (aralık, 15–25 deneme) tamamladı. Katılımcılar, sol gözün yalnızca kırmızı çizgiyi, sağ gözün ise yalnızca mavi çizgiyi görmesini sağlayarak iki gözlü birleşimi engelleyen, renk uyumlu kırmızı ve mavi filtreli gözlükler taktı. VAN için katılımcılar, hareketli mavi bir çizgiyi sabit, yatay bir kırmızı çizgiyle hizalayana kadar ayarladı. TAN için katılımcılar, başlangıçta saat yönünde veya saat yönünün tersine dönme açısı sunulan mavi bir çizgiyi, sabit ve yatay kırmızı çizgiyle hizalamak için ayarladı. Veri toplama öncesinde tüm sporculara talimat verildi ve anlamayı doğrulamak için her iki görevi de aydınlık ortamda uyguladı. Hatalı bir düğme basımı nedeniyle etkilenen denemeler tekrarlanarak her katılımcının en az 15 geçerli deneme tamamlaması sağlandı. Toplam test süresi 10 dakikadan kısa sürdü.

VAN ve TAN protokollerinin yapı geçerliliği, temel değişkenlik ve normatif aralıkları daha önce dik duran, yer seviyesindeki koşullarda ve değişmiş yerçekimi ortamlarında sağlıklı yetişkin gruplarında belirlenmişti [n = 21 toplam, n = 6 değişmiş yerçekimi koşullarında, (); n = 15 doğrulama ve tekrarlanabilirlik testinde, ()]. Sağlıklı, dik duran bireylerde temel oküler hizalama puanları, sıfır derecelik sapmanın etrafında sıkı bir şekilde kümelenir ve tekrarlanan denemeler, ardışık çalışmalar boyunca düşük örnekiçisi değişkenliği ve güvenilir sıfırlama hassaslığı gösterir ().

SCAT3 değerlendirmesi

Post-injury belirtileri ve bilişsel performansı değerlendirmek için SCAT3 uygulandı. SCAT3 Belirti Değerlendirmesi kontrol listesi kullanılarak katılımcılar 22 belirtiyi 0–6 ölçeği üzerinde derecelendirdi (0 = yok, 6 = şiddetli). Belirti şiddeti, tüm belirti derecelendirmelerinin toplamı olarak hesaplandı (maksimum skor = 132) ve belirti sayısı, sıfırdan büyük derecelendirilen belirtilerin sayısı olarak hesaplandı. Nesnel işlevsel testler bilişsel, denge ve koordinasyon alanlarını içeriyordu. Bilişsel işlev, Yönlendirme (5 puan), Anlık Bellek (15 puan), Odaklanma (geriye doğru sayılar ve aylar ters sırada; 5 puan) ve Gecikmeli Hatırlama (5 puan) içeren Yaralanma Sonrası Konfüzyonun Standart Değerlendirmesi (SAC) ile değerlendirildi. Denge işlevi, Değiştirilmiş Denge Hata Puanlama Sistemi (mBESS) kullanılarak değerlendirildi; bu sistemde hatalar, sağlam bir zemin üzerinde 20’şer saniye süreyle çift ayaklı, tek ayaklı ve tandem duruşlarda sayıldı (maksimum 30 hata). Koordinasyon, üst ekstremite parmak-nas görevi ile değerlendirildi (puanlama: 1 = geçer, 0 = geçersiz).

İstatistiksel analiz

Tüm katılımcılar (n = 77) en az 15 VAN ve TAN denemesini tamamladı. Toplam 77 katılımcıdan 67’si (87,0%) en az kısmi SCAT3 klinik değerlendirmesini tamamlarken, 10 katılımcı (13,0%) zaman kısıtlamaları veya saha koşulları nedeniyle kaydedilmiş SCAT3 verisine sahip değildi. Eksik veriler, mevcut gözlemleri korumak ve liste bazlı silmeye göre kayıpları azaltmak için çiftli silme yöntemiyle işlendi. Tüm analizler ve figürler Python v3.10 (Wilmington, DE, USA) kullanılarak oluşturuldu.

Ana sonuç analizleri

VAN ve TAN skorları ile SCAT belirti şiddeti ve işlevsel skorlar Shapiro–Wilk testiyle normal dağılımdan sapma gösterdi; bu nedenle belirti şiddeti, bilişsel alt ölçek skorları ve denge hata sayıları arasındaki grup karşılaştırmaları için parametrik olmayan Mann–Whitney U testleri kullanıldı. Sonuçlar medyan [IQR] olarak bildirildi.

Korelasyon analizleri

Ocular hizalama ölçütleri (VAN ve TAN) ile SCAT3 klinik skorları arasındaki ilişkiler, tamamlanmış SCAT3 değerlendirmesine sahip sporcular arasında (n = 67) çift değişkenli Spearman sıralı korelasyon analizleri (rho) kullanılarak incelendi.

Ocular hizalama ölçütlerinin, spesifik olmayan semptom yükünden ziyade belirli klinik profillerle ilişkili olup olmadığını değerlendirmek için, semptomlar ve klinik ölçütler hedeflenen klinik profiller çerçevesine dayanarak ayrı gruplara ayrıldı. Vestibüler Profil; baş dönmesi, denge sorunları, bulantı ve kusmayı, ayrıca bu üç öğenin toplanmasıyla oluşturulan bileşke vestibüler skor içermektedir. Kognitif/Yorgunluk Profili; kafa karışıklığı, anlık hafıza, gecikmiş hatırlama, konsantrasyon ve yön bulma becerilerini kapsamaktadır. Son olarak, sporcuların baş ağrısı olup olmadığı sorgulanmıştır. Buna ek olarak, konvansiyonel SCAT3 toplu ölçütleri (toplam semptom sayısı ve semptom şiddet skoru) incelendi. Sistem alanı ve fonksiyonel ölçütler boyunca olumlu sahte sonuçları kontrol altına almak için Benjamini-Hochberg Sahte Keşif Oranı (FDR) prosedürü uygulanmış, düzeltilmiş q-değerleri düzeltilmemiş p-değerleriyle birlikte raporlanmış ve istatistiksel anlamlılık FDR eşiği olarak q < 0.05 olarak tanımlanmıştır.

VAN ve TAN performansının demografik faktörlere karşı dayanıklılığını değerlendirmek için, kontrol kohortunda cinsiyet için Mann–Whitney U testi ve yaş için Spearman sıralı korelasyonları (rho) içeren analizler yürütüldü. Test gecikmesinin potansiyel karıştırıcı etkisini değerlendirmek için, yaralanmamış kontroller arasında (n = 25, aralık: 20–314 dk) VAN ve TAN ile maç sonrası iyileşme aralığı (maç oynanmasının tamamlanması ile test arasındaki geçen süre) arasındaki ilişki Spearman sıralı korelasyonlarıyla değerlendirildi. Yarlanmamış sporculardaki egzersiz sonrası semptomlardan kaynaklanabilecek karıştırıcı etkiyi değerlendirmek için, maç sonrası baş ağrısı veya vestibüler semptomları (baş dönmesi, denge bozukluğu veya bulantı) bildiren kontrol katılımcıları hariç tutulduktan sonra TAN ve VAN arasındaki gruplar arası farkları değerlendiren hassasiyet analizleri yapıldı.

Bireysel düzeyde ayırt edici kapasiteyi değerlendirmek için VAN ve TAN için keşif alıcı işletme karakteristik (ROC) eğrileri oluşturuldu. Eğri altındaki alan (AUC) 95% güven aralıklarıyla, Youden J istatistiği ile belirlenen optimal eşik değerleri, duyarlılık ve özgüllük hesaplandı.

S Bulguları

ASHI’li sporcular, yaralanmamış kontrol sporcularına göre anlamlı derecede daha kötü TAN skorları gösterdi [Ortanca (IQ): 0.795 (0.450–0.995)] vs. 0.410 (0.212–0.679); Mann–Whitney U = 964.5, p = 0.005, sıralama etkisi boyutu r = 0.322] (Şekil 3A), orta-büyük grup ayrışmasını yansıtan. Bu daha kötü TAN skoru (daha büyük hizalama bozukluğu) tüm turnuva yılı kohortlarında tutarlıydı (2018: r = 0.272; 2019: r = 0.449; 2023: r = 0.270). Buna karşılık, VAN skorları ASHI’li sporcular ile kontrol sporcuları arasında anlamlı bir fark göstermedi [Ortanca (IQ): 0.038 (0.021–0.069) vs. 0.046 (0.026–0.101); U = 644.5, p = 0.592] ve ihmal edilebilir bir etkisi boyutu verdi (r = 0.062) (Şekil 3B).

Şekil 3

Yaralanmamış kontroll VAN ve TAN’ın kararlılığı

Kontrol grubunda TAN puanları cinsiyet grupları boyunca istatistiksel olarak homojen kalmış, erkek (n = 20, ortanca = 0.451) ve kadın kontroller (n = 28, ortanca = 0.379; U = 217.00, p = 0.191) arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ayrıca TAN, yaştan tamamen bağımsızlığını korumuştur (rho = −0.087, p = 0.561). Biyolojik cinsiyet ve yaş için düzeltme yapıldıktan sonra çok değişkenli regresyon analizi, her iki kovaryantın da kontrollerdeki TAN değişkenliğini açıklayan anlamlı bir öngörücü olmadığını göstermiştir [F(2,44) = 1.332, p = 0.274, R2 = 0.057]. Benzer şekilde, kontrol VAN puanları da cinsiyet grupları boyunca istatistiksel olarak homojen kalmış, erkek (n = 20, ortanca = 0.061) ve kadın kontroller (n = 28, ortanca = 0.038; U = 244.00, p = 0.458) arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. VAN performansı da yaştan tamamen bağımsızlığını korumuştur (rho = 0.147, p = 0.323). Biyolojik cinsiyet ve yaş için düzeltme yapıldıktan sonra çok değişkenli regresyon analizi, her iki kovaryantın da VAN test puanlarındaki temel değişkenliği açıklayan anlamlı bir öngörücü olmadığını göstermiştir [F(2,44) = 0.409, p = 0.667, R2 = 0.018].

Duyarlılık analizleri, kontrol sporcularının maç sonrası bildirdiği belirtilerin TAN ve VAN arasındaki grup farklarını etkileyip etkilemediğini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Maç sonrası vestibüler belirtiler bildiren kontrol sporcuları çıkardıktan sonra (n = 28), TAN ASHI grubunda anlamlı şekilde farklı kalmıştır (0.795’e karşı 0.328; Mann–Whitney U = 614.0, p < 0.001). Aynı şekilde, baş ağrısı veya baş dönmesi bildiren kontrol sporcuları çıkardıktan sonra (elinde n = 25 kontrol kalarak) TAN puanları arasındaki fark anlamlı kalmıştır (U = 506.0, p = 0.013). Buna karşılık, VAN tüm duyarlılık modellerinde anlamlı olmaya devam etmiştir (p > 0.20) ve bu da kontrol belirtileri yükünün TAN için gözlemlenen gruplar arası farkları açıklamadığını göstermektedir.

Maç sonrası toparlanma süresinin VAN ve TAN üzerindeki etkisi

Yaralanmamış kontrol grubunda (n = 25; maç sonrası toparlanma aralığı, 20–314 dk), TAN (rho = −0.175, p = 0.404) ve VAN (rho = −0.020, p = 0.925) açısından maçın tamamlanması ile test arasındaki geçen süre ile anlamlı bir korelasyon gözlenmedi.

VAN TAN’da cinsiyet farkları

Tüm örneklemde (n = 77), kadınların TAN puanları erkeklerden daha düşüktü (medyan [IQR]: 0.454 [0.223, 0.698] ile 0.691 [0.349, 1.008]; Mann–Whitney U = 532.5, p = 0.0341). Ancak bu fark, ASHI grubundaki erkeklerin oranının kontrol grubuna göre daha yüksek olmasından (sırasıyla %65.6 ile %41.7) kaynaklanıyor olabilir; çünkü yaralanmamış kontrol kohortunda (U = 217.0, p = 0.191) ya da ASHI alt grubunda (n = 29; 10 kadın, 19 erkek; U = 77.0, p = 0.422) cinsiyet farkları istatistiksel olarak anlamlı değildi. Buna karşılık, VAN puanları için tüm örneklemde (medyan [IQR]: 0.037 [0.026, 0.071] ile 0.048 [0.025, 0.117]; U = 640.0, p = 0.306) ya da ASHI alt grubunda (U = 71.0, p = 0.281) anlamlı bir cinsiyet farkı saptanmadı (Şekil 4).

Şekil 4

SCAT3 değerlendirmesi

67 sporcunun (25 ASHI, 42 kontrol) SCAT3 değerlendirmesini tamamladığı değerlendirmede, ASHI’li sporcuların baş ağrısı (p < 0.001), baş dönmesi (p = 0.001) ve kafa karışıklığı (p = 0.002) alanlarında anlamlı derecede yüksek skorlar gösterdiği bulundu. Buna karşılık, toplam semptom skorları ASHI grubunda hem semptom toplam sayısı (p = 0.004) hem de genel semptom şiddet skorları (p < 0.001) açısından anlamlı derecede yüksekti. Nesnel işlevsel ölçümler arasında yalnızca SAC yönelim skorları ASHI grubunda anlamlı derecede düşüktü (p = 0.046) (Tablo 2). Geri kalan SAC bilişsel alt skorlarda, arasında anlık anı (p = 0.312), konsantrasyon (p = 0.741) ve SAC gecikmeli geri çağırma (p = 0.285) olmak üzere gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi. Benzer şekilde, nesnel işlevsel değerlendirmeler mBESS muayene skorlarında (p = 0.468) veya Koordinasyon muayene performansında (p = 0.612) anlamlı arası grup farkı göstermedi.

Tablo 2

Kohortlar arası SCAT3 semptom farkları.

VAN, TAN ve SCAT3 arasındaki korelasyonlar

Tamamlanan SCAT3 değerlendirmelerine sahip katılımcılar arasında (n = 67), yüksek TAN puanları belirgin şekilde vestibüler semptomlarla ilişkilendirildi. Bu ilişki, bileşik Vestibular Profil puanı (baş dönmesi, denge sorunları ve bulantı/kusma) için en güçlü düzeydeydi (rho = 0.359, p = 0.003). Bireysel semptom düzeyinde TAN, denge sorunları (rho = 0.303, p = 0.013, q = 0.025) ve baş dönmesi (rho = 0.269, p = 0.027, q = 0.044) ile belirgin şekilde korele edildi; bulantı/kusma (rho = 0.245, p = 0.045, q = 0.052) ve toplam semptom sayısı (rho = 0.248, p = 0.043, q = 0.058) FDR düzeltmesinden sonra eğilim düzeyinde ilişkiler gösterdi. Buna karşılık, TAN’ın baş ağrısı ile anlamlı bir korelasyonu gözlenmedi (rho = 0.185, p = 0.134). Bilişsel/yorgunluk alanında TAN, kafa karışıklığı (rho = 0.324, p = 0.007, q = 0.030) ile belirgin şekilde korele edildiği gibi, genel semptom şiddeti ile de ilişkilendirildi (rho = 0.311, p = 0.010, q = 0.028). Öte yandan, nesnel bilişsel testler, TAN puanları ile hafıza performansı arasında belirgin ters korelasyonlar ortaya koydu; bunlar özellikle anlık hafıza (rho = −0.384, p = 0.004, q = 0.020) ve gecikmiş geri çağırma (rho = −0.310, p = 0.027, q = 0.054) için geçerliydi. SAC dikkat (rho = −0.047, p = 0.729) veya fiziksel koordinasyon (rho = 0.128, p = 0.403) için istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. Tam SCAT3 değerlendirmesine sahip kafa travması öykülü kohortta (n = 25), TAN mutlak puanları en güçlü şekilde kafa karışıklığı (rho = 0.463, p = 0.020) ve denge sorunları (rho = 0.449, p = 0.024) ile ilişkilendirildi; buna karşılık nesnel denge puanları ile ilişki, değerlendirmeye alınan alt kümede istatistiksel olarak anlamlı değildi (rho = −0.301, p = 0.276, n = 15).

VAN puanları, bileşik Vestibüler Profil puanı (rho = −0.061, p = 0.624) veya kohort genelinde öznel semptom yükü (n = 67) ile korele değildi; bunlar arasında baş ağrısı (rho = −0.126, p = 0.309), baş dönmesi (rho = −0.096, p = 0.439), bulantı/kusma (rho = −0.092, p = 0.461), kafa karışıklığı (rho = −0.070, p = 0.576), denge sorunları (rho = 0.079, p = 0.525), toplam semptom sayısı (rho = −0.071, p = 0.566) ve genel semptom şiddeti (rho = 0.004, p = 0.974) yer aldı. Nesnel bilişsel ve motor değerlendirmeler arasında VAN puanları, anlık bellek performansı ile zayıf, istatistiksel olarak anlamlı ters korelasyon gösterdi (rho = −0.282, p = 0.037, q = 0.222); ancak bu ilişki FDR düzeltmesinden geçmedi. Gecikmiş geri çağırma (rho = −0.062, p = 0.663), konsantrasyon (rho = 0.007, p = 0.961), yön bulma (rho = −0.185, p = 0.140), nesnel denge puanlaması (rho = −0.191, p = 0.208) ve fiziksel koordinasyon (rho = 0.054, p = 0.724) ise anlamlı bir ilişki göstermedi.

SCAT3’te semptomlar arası çapraz korelasyonlar

Bireylerin kendi kendine bildirdiği SCAT3 belirtilerinin değerlendirmesi, SCAT3 değerlendirmesini tamamlayan kohortta geniş çaplı metrikler arası korelasyon ortaya koydu (n = 67). Eşli Spearman sıralı korelasyon analizi, değerlendirilen belirti çiftlerinin %80’inde istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyonlar gösterdi (10 çiftin 8’i, düzeltilmemiş p < 0.05; FDR düzeltmesinden sonra tüm 8’i q < 0.02 düzeyinde korundu). En güçlü metrikler arası korelasyonlar baş ağrısı ile baş dönmesi (rho = 0.619, q < 0.01), baş dönmesi ile kafa karışıklığı (rho = 0.457, q < 0.001), denge sorunları ile kafa karışıklığı (rho = 0.451, q < 0.001) ve baş ağrısı ile kafa karışıklığı (rho = 0.422, q < 0.001) arasında gözlemlendi. Bu yüksek derecede doğrusal bağımlılık, sporcuların 22 ayrı belirti öğesinde puan almasına rağmen, akut klinik tablonun izole ve bağımsız klinik varlıklar yerine örtüşen belirti kümeleri tarafından yönlendirildiğini doğruluyor (Şekil 5).

Şekil 5

Araştırmalı ayırt edici doğruluk analizi

Kgrup sınıflandırması için araştırmalı operatör eğrisi (ROC) analizi (29 ASHI, 48 kontrol), TAN için eğri altı alanında (AUC) 0.693 (95% IG: 0.567–0.818) verdi. Youden indeksi (J = 0.371) kullanılarak, en uygun araştırmalı eşik değeri 0.691 olup, buna %62.1 duyarlılık ve %75.0 özgüllük karşılık geliyor. Buna karşılık, VAN rastlantı düzeyinde ayırt edicilik gösterdi (AUC = 0.463, 95% IG: 0.330–0.596).

Tartışma

Sonuçlarımız, akut başlanmlı baş yaralanmasından sonra otolit-ortanlı göz hizalaması algısında bozukluklara dair yeni kanıtlar sunuyor. Ayrıca, bu muhtemelen vestibüler-otolit eksikliğinin, belirti şiddetiyle korele olduğunu bulduk. Bu bulgular, vestibüler algısal işlevin hem objektif tamamlayıcı fizyolojik biyarker olarak önemini hem de ASHI değerlendirmelerinde vestibüler işlevin göz önüne alınmasının değerini vurguluyor.

TBI’nin otolit-ortanlı algıya etkileri

Verilerimiz, ASHI’li sporcuların torsiyonel (TAN) yönündeki algılarının, dikey (VAN) algılamaya kıyasla sağlıklı kontrol sporcularına göre belirgin derecede daha kötü olduğunu göstermektedir. TAN puanları aynı zamanda kafa karışıklığı, denge kaybı, baş dönmesi ve genel şikayet ciddiyeti dahil olmak üzere daha yüksek şikayet yükü ile de belirgin ilişkilidir. Bu bulgular bir bütün olarak, şüpheli baş travması sonrası ragby sporcularında otolit-araçılı uzaysal yönelimin akut biçimde bozulduğunu düşündürmektedir. Bu yorum, hem vestibüler hem de vestibüler olmayan etyolojilere bağlı baş dönmesi olan hastalarda oküler hizalanma algısında bozukluk gösterildiğine dair önceki çalışmalarımızla uyumludur. Ayrıca, akut hafif travmatik beyin hasarı sonrasında benign paroksismal pozisyonel vertigo ve vestibüler hipofunksiyon dahil otolit disfonksiyonundan bahseden çalışmalarla da tutarlıdir. Buna ek olarak, çocuk sporcu kohortunda Rodriguez ve arkadaşları () tekrarlayan şüpheli baş travmasının VEMP yanıtlarıyla ilişkilendirildiğini bildirmiş, bu da otolit yolunun hasara bağlı birikici biçimde hassaslaşmasını öne sürmüştür.

Arka plandaki mekanizma belirsizliğini korumakta; ancak bulgularımız, birincil eksikliğin daha geniş kapsamlı oküler tilt tepkisini yansıtmaması gerektiğini öne sürüyor. Oküler counter-roll, otolit kaynaklı okular yanma (roll) tilt’ine yönelik tepkinin torsional bileşeni olurken, skew sapması oküler tilt tepkisinin dikey bileşenini temsil ediyor. Anormal TAN skoru öncelikle oküler counter-roll yolundaki bozuklukla tetiklenmiş olsaydı, eşlik eden dikey oküler hizalanma bozukluğunu yansıtan karşılık bir VAN anormalliği beklenirdi. Ancak bu kohortta VAN benzer şekilde bozulmamıştı. Bu ayrışma, ASHI’nin muhtemelen dikey otolit-oküler yolu yerine torsional otolit işlemeyi ve yanma (roll) algıyı seçici olarak bozduğunu gösteriyor. Bu akut TAN yükselmeleri, muhtemelen kalıcı yapısal otolit hasarından çok, geçici nörosensorial bozukluğu yansıtır; hasarın patofizyolojisi subakut veya kronik konkusyon sonrası sendromlardan farklıdır. Sporcu saha (sideline) ortamlarında yaralanma sonrası ilk aşamada otolit fonksiyonunun değerlendirilmesi oldukça sınırlıdır; böyle bir değerlendirme, bu popülasyonda gözlemlenen yanma (roll) tilt’in anormal algısının fizyolojik temelini açıklamaya yardımcı olabilir.

Egzersisin vestibüler fonksiyon üzerindeki etkileri

Çalışmamızın benzersiz bir yönü, yüksek yoğunluklu egzersinin vestibüler performans sonuçları üzerindeki etkisini değerlendirmemizi sağlayan, aynı düzeyde yoğun yoğunluklu egzersine katılan yaralanmamış sporculardan oluşan bir kontrol grubunun kullanılmasıydı; bu, daha önce çelişkili sonuçlar bildiren literatür ışığında değerlendirmeyi mümkün kıldı. Örneğin, dinamik görme keskinliği (DVA, vestibüler oküler refleksin bir fonksiyonel değerlendirmesi) vestibüler-oküler taramaya yönelik önceki çalışmalar, akut fiziksel efor sonrasında karışık bulgular ortaya koymuştur. İncelediğimiz maç sonrası zaman penceresinde, sonuçlarımız, ragbi maçı tamamladıktan sonra yarlanmamış sporcularda ne dikey ne de torsional oküler hizalanma bozukluğu olmadığını gösteriyor; ancak egzersin veya yaralanmadan bu yana geçen süreye ilişkin bireysel farklılıkları prospektif olarak değerlendirmedik.

TAN testinin nesnel şüpheli baş yaralanması değerlendirme testi olarak kullanımı

SCAT3 belirti listesi, spor kaynaklı akut şüpheli baş yaralanmalarının saha kenarı değerlendirmelerinden biri olup, önceki çalışmalar baş dönmesi ve denge bozukluklarının yaygın belirtiler olduğunu (>65% olgu) bildirmiştir. SCAT3 belirti değerlendirmesi verilerimiz de ASHI’li sporcuların baş ağrısı ve kafa karışıklığı yaşadığını ortaya koymaktadır. Ancak bu belirti değerlendirmesinin öznel doğası nedeniyle katılımcılar, maçta kalmaya çalışarak belirtilerini veya şiddetini kasıtlı ya da istemsiz biçimde açıklamayabilir.

Hedeflenen concusson (beyin sarsıştı) klinik profilleriyle karşılaştırılan göz hizalaması değerlendirmesi, TAN testine dair kritik içgörü sağlamaktadır. TAN puanları, tüm öznel belirtiler üzerinde rastgele korelasyon yerine, vestibüler klinik profili tanımlayan belirtilerle seçici biçimde korelasyon göstermiş; denge sorunları, baş dönmesi, bulantı/kusma (örneğin bileşik Vestibular Profil skoru) ile anlamlı ilişkiler göstermiştir. Buna karşılık TAN verileri baş ağrısi ile anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Bu buluntular bir araya getirildiğinde, yükselmiş TAN puanlarının daha çok otolit-göz yolundaki işlev bozukluğunu ve/veya vestibüler baskın bir belirti yansıtma ihtimali yüksek görülmektedir.

Verilerimiz, vestibüler SCAT3 belirti skorları ile TAN hizalama skorları arasında anlamlı korelasyonlar ortaya koymakta; bu da otolit-göz fonksiyonunun performans temelli algısal ölçümlerinin, şüpheli baş yaralanması sonrası otolit işlev bozukluğuna dair hızlı ve nesnel biyarkerler olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir. Açılış amaçlı ROC analizimizin birey düzeyinde orta derecede ayırt edici kapasite göstermesi göz önüne alındığında, TAN’ın tek başına bir tarama aracı olarak kullanılması yerine, TAN’ın SCAT3 belirti değerlendirmesiyle bütünleştirilmesi çok modlu saha kenarı değerlendirme setlerini güçlendirebilir.

Cinsiyet farkları

Femellerin TAN hizalama skorlarının anlamlı derecede daha düşük olduğunu ve bunun, erkeklere göre daha iyi algılanan oküler hizalamayı işaret edebileceğini bulduk. Ancak bu bulgu dikkatli yorumlanmalıdır. ASHI kohortunda, yaralanmamış kontrol grubuna (41,7%) göre daha yüksek oranda erkek (65,5%) bulunduğu için, görünen cinsiyet farkları içsel bir algısal üstünlükten çok yaralanma durumunu yansıtıyor olabilir. Ayrıca kohortlarımız yaş bakımından eşleştirilmemişti ve kadın sporcular genel olarak erkeklerden daha gençti. Bu önemlidir, çünkü otolit fonksiyonunun yaşla azaldığı bilinmekte ve kadınların otolit fonksiyonunda yaşa bağlı değişiklikleri erkeklere göre farklı yaşayabileceğine dair önceki çalışmalar bulunmaktadır (34–36). Buna ek olarak, cinsiyet açısından ayrıştırılan analizlerimiz, özellikle yaralanmış kadınlarda (VAN ve TAN verisi ile n = 10; SCAT3 verisi ile n = 8) yaralanmış erkeklere (VAN ve TAN verisi ile n = 19; SCAT3 verisi ile n = 17) göre yeterli güce sahip değildi, bu nedenle grup içi farkların istatistiksel olarak anlamlı olmaması gerçek bir cinsiyet etkisini hariç tutmaz. Önceki çalışmalar, vestibüler disfonksiyonun kadınlarda erkeklere göre daha sık görülebileceğini (, ) ve sporla ilgili konfüzyon geçiren kadın sporcuların VOMS gibi baş hareketi görevlerinde daha yüksek semptom yükü bildirebileceklerini de öne sürmektedir. Ayrıca iç kulağın anatomik yapısında cinsiyetler arasında, arasında kadınlarda periferik vestibüler sistemin daha küçük anteroposterior boyutu ve erkeklerde daha uzun kokleaya dair raporlar bulunmaktadır (, ). Bütünüyle değerlendirildiğinde, bu bulgular, otolit kaynaklı oküler hizalamadaki cinsiyete bağlı farkların makul olduğunu göstermektedir, ancak verilerimiz ön çalışmalar olarak değerlendirilmelidir. Gelecek çalışmalar, cinsiyetin akut baş yaralanmasından sonra TAN performansını bağımsız olarak etkileyip etkilemediğini belirlemek için daha büyük, yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş kohortları gerektirmektedir.

Sınırlamalar

Bu çalışmanın öne çıkan sınırlamalarından biri, mTBI’nin hekim tarafından onaylanmış tıbbi tanısalının eksik olmasıdır. Sporcular akut değerlendirmeyi atletik antrenörler tarafından yapsa da, ilk değerlendirmenin ardından daha şiddetli concusson belirtilerinin ortaya çıkmış olabileceği ve bunun onaylanması için takip muayenelerinin gerekebileceği söylenebilir. Ne yazık ki, bu turnuva ortamında uzunlamasına olay sonrası takibi yapmak mümkün olmadı. İkinci bir sınırlama ise, sporcuların hiçbirinde yaralanma öncesi vestibüler temel testlerinin yapılmamış olmasıydı; bu da önceden varolan anormal TAN skorlarını elememizi engelliyor. Benzer şekilde, SCAT3 belirtileri, nesnel bilişsel ve denge skorları için temel veriye sahip değildik ve SCAT3’ün artık güncel olmayan bir sürüm olduğunu kabul ediyoruz. Yine de, sakatlanan sporculara benzer anormal VAN skorları bulamadık; ayrıca bu VAN skorları SCAT3 belirtiler skorlarıyla korele olmadı – bu da kötü TAN performansının ve SCAT3 sonuçlarındaki artmış belirtiler şiddetinin vestibüler disfonksiyonla ilişkili olduğu, ancak eski bir SCAT sürümünün bir fonksiyonu olmadığı izlenimini veriyor.

İstatistiksel açıdan bakıldığında, verilerin normal dağılmaması ve bunun sonucunda parametrik olmayan sıralama temelli testlerin kullanılması istatistiksel gücü azaltmış ve yaş (), cinsiyet ve maç sonrası iyileşme aralığını eşzamanlı olarak düzeltmek gibi ANCOVA gibi parametrik çok değişkenli modellerin uygulanabilme olanaklarını sınırlamıştır. Birincil profil korelasyonları Benjamini-Hochberg FDR düzeltmesinden sonra sağlam kalmaya devam etmiş olsa da, ASHI grubunda (n = 25) istatistiksel güç yine sınırlı kalmıştır. Buna ek olarak, mBESS testi yalnızca sporcuların bir alt kümesinde (n = 45; n = 15 ASHI) yan sahada uygulanan turnuva kısıtlamaları nedeniyle tamamlanmış, bu da nesnel duruş stabilitesi ile ilişkilerin değerlendirilmesine yönelik gücü daha da azaltmıştır. Ayrıca, TAN orta düzeyde ayırt edici kapasite göstermiş (AUC = 0.693) olsa da, örtüşen puan dağılımları bunun tek başına bir tarama aracı olarak kullanılması muhtemel değildir. VAN ve TAN daha önce sağlıklı kontrol grubunda (), çoklu duyu bozukluğu olan hastalarda (), baş dönmesi şikayeti olan deneyimli sporcularda () ve azaltılmış ve hiper yerçekimi koşullarında () değerlendirilmiş olsa da, bu çalışmalar bugünkü çalışma gibi nispeten mütevazı örneklem büyüklüklerine dayanmaktadır. Buna göre, çok modlu değerlendirmeye yönelik standartlaştırılmış referans aralıkları ve klinik açıdan anlamlı eşikler belirlemek için sporcu ve genel nüfuslar üzerinde kapsamlı normatif doğrulama gerekecektir.

Sonuç

Verilerimiz, AHSI geçiren sporcuların röl eğiliminin algılanmasında bozulma gösterme olasılığının daha yüksek olduğunu, bunun da muhtemelen vestibüler-otolith fonksiyon bozukluğunu yansıttığını göstermektedir. Bu bulgular, torsional vestibüler algısal değerlendirmenin spor kaynaklı sarsıntıları değerlendirmede nesnel tamamlayıcı bir biyomarker olarak yararlılığını desteklemektedir. TAN’ın sahada değerlendirilmesi, akut nörotraumanın fizyolojik sonuçları hakkında nesnel bir içgörü sağlayabilir. Bu taşınabilir araç, atletizm dışındaki ortamlarda, örneğin askeri operasyonel ortamlarda (), telemedicine ve uzay yolculuğunda uyarlanabilecek potansiyele sahiptir. İleri çalışmalar, TAN’ın kapsamlı, çok modlu sarsıntı değerlendirmesi ve tanı protokollerinin nesnel bir bileşeni olarak kullanımının etkinliğini incelemelidir.

Açıklamalar

Veri erişilebilirliği açıklaması

Bu makalede sunulan veri setleri kolayca erişilebilir değildir; ham veriye erişim makul talepler üzerine mümkündür. Veri setlerine erişim talepleri MCS üzerinden, mschube1@jhmi.edu adresine yönlendirilmelidir.

Etik açıklaması

İnsanlar dahil edilen çalışmalar, Rutgers Üniversitesi Kurumsal İnceleme Kurulu tarafından onaylanmıştır (IRB Pro20140000411). Çalışmalar yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Katılımcılar bu çalışmaya katılmak için yazılı bilgilendirilmiş onaylarını vermişlerdir.

Yazar katkıları

TL: Biçimsiz analiz, Metodoloji, Soruşturma, İnceleme ve düzenleme, Orijinal taslak, Veri düzenleme. SI-S: Veri düzenleme, Gözetim, Soruşturma, Metodoloji, İnceleme ve düzenleme, Proje yönetimi, Biçimsiz analiz. MCS: Soruşturma, İnceleme ve düzenleme, Veri düzenleme, Gözetim, Metodoloji, Kavramsal tasarım, Yazılım, Finansal destek edinme, Görselleştirme, Kaynaklar, Doğrulama, Biçimsiz analiz, Proje yönetimi, Orijinal taslak. JM: İnceleme ve düzenleme, Veri düzenleme. JS: Proje yönetimi, Biçimsiz analiz, Veri düzenleme, Kaynaklar, Görselleştirme, Gözetim, Doğrulama, Kavramsal tasarım, İnceleme ve düzenleme, Soruşturma, Yazılım, Metodoloji, Finansal destek edinme.

Finansman

Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayımı için finansal destek alındığını beyan etmiştir. Bu çalışma, kısmen Savunma Departmanı altında Nörokılsal ve Rehabilitasyon Araştırmaları Ödül Programı (Ödül Numarası: W81XWH-15-1-0442) tarafından desteklenmiştir.

Çıkar çatışması açıklaması

Yazar(lar), bu çalışmanın herhangi bir ticari veya finansal ilişkinin bulunmadığı, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ortamda yürütüldüğünü beyan etmiştir.

MCS adlı yazar, başvuru sırasında Frontiers’ın editorial kurul üyesi olduğunu beyan etmiştir. Bunun hakem süreci ve nihai karar üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.

Üretken yapay zeka açıklaması

Yazar(lar), bu el yazısının oluşturulmasında Üretken Yapay Zekânın (AI) kullanıldığını beyan etmiştir. Üretken Yapay Zekânın, uygun istatistiksel analizin belirlenmesinde yardımcı olması için kullanıldığı belirtilmiştir.

Bu makalede figürlerle birlikte sağlanan herhangi bir alternatif metin (alt text), yapay zekânın desteğiyle Frontiers tarafından oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren doğruluğun sağlanması için makul çabalar sarf edilmiştir. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini kesin olarak temsil etmeyebilir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

• 1.

  DaneshvarDHNowinskiCJMcKeeACCantuRC. Spora bağlı sarsışın epidemolojisi. Clin Sports Med. (2011) 30:1–17. doi: 10.1016/j.csm.2010.09.006,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 2.

  ConwayFNDominguesMMonacoRLesnewichLMRayAEAldermanBLet al. Üniversite Birinci Bölüm Ulusal Kolej Atletikleri Birliği’ne yeni katılan atletler arasında sarsış belirtilerinin alt raporlanması. Clin J Sport Med. (2020) 30:203–9. doi: 10.1097/JSM.0000000000000557,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 3.

  HarmonKGClugstonJRDecKHainlineBHerringSKaneSFet al. Spor Tıbbı Amerikan Derneği’nin sporda sarsışa ilişkin pozisyon bildirisi. Br J Sports Med. (2019) 53:213–25. doi: 10.1136/bjsports-2018-100338,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 4.

  Patrecios J, Schneider KJ, Vorak JD, Ahmed OH, Blauwet C, Cantu R, ve diğerleri. Sporda sarsıntı üzerine konsensüs bildirisi: Sarsıntı sporu üzerine 6. uluslararası konferans – Amsterdam, Ekim 2022. Br J Sports Med. (2023) 57:695–711. doi: 10.1136/bjsports-2023-106898,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 5.

  Bisdorff A, Brevern M, Lempert T, Newman-Toker D. Vestibüler belirtilerin sınıflandırılması: vestibüler bozuklukların uluslararası sınıflandırmasına doğru. J Vestib Res. (2009) 19:1–13. doi: 10.3233/VES-2009-0343,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 6.

  Newman-Toker D, Cannon L, Stofferahn ME, Rothman R, Hsieh YH, Zee DS. Baş dönmesi belirtisinin niteliğine dair hastaların raporlarında belirsizlik: Akut bakım ortamında yürütülen kesitsel bir çalışma. Mayo Clin Proc. (2007) 82:1329–40. doi: 10.4065/82.11.1329,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 7.

  Akin FW, Murnane O, Hall CD, Riska KM. Hafif travmatik beyin yaralanması ve patlama maruz kalmasının vestibüler sonuçları: Bir derleme. Brain Inj. (2017) 31:1188–94. doi: 10.1080/02699052.2017.1288928,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 8.

  Hunt DL, Oldham JA, Aaron SE, Tan CO, Meehan WP 3rd, Howell DR. Spor kaynaklı sarsıntı sonrası baş dönmesi, psikoşyal işlev ve duruş stabilitesi. Clin J Sport Med. (2022) 32:361–7. doi: 10.1097/JSM.0000000000000923,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 9.

  McDonald MA, Holdsworth SJ, Danesh-Meyer HV. Hafif travmatik beyin hasarıda göz hareketleri: oküler biyomarkerlar. J Eye Mov Res. (2022) 15:4. doi: 10.16910/jemr.15.2.4,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 10.

  Dever A, Powell D, Graham L, Mason R, Das J, Marshall SJ ve ark. Travmatik beyin hasarında yürüme bozukluğu: sistematik derleme. Sensors. (2022) 22:1455. doi: 10.3390/s22041480

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 11.

  Murray NG, Moran R, Islas A, Pavilionis P, Szekely B, Alphonsa S ve ark. Spor kaynaklı sarsışma, tandem yürüme sırasında düz yol yürüme ve dönüşlerde daha muhafazakâr bir yaklaşım benimsiyor. J Clin Transl Res. (2021) 7:443–9. doi: 10.18053/jctres.07.202104.002,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 12.

  Wong AM. Merkezi otolitik sistemin göz hareketleri ve skew sapmasına katkısı hakkındaki yeni anlayış. Eye (Lond). (2015) 29:153–6. doi: 10.1038/eye.2014.243

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 13.

  Akin FW, Murnane O. Baş hasarı ve patlama maruziyeti: vestibüler sonuçlar. Otolaryngol Clin N Am. (2011) 44:323–34. doi: 10.1016/j.otc.2011.01.005

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 14.

  Marcus HJ, Paine H, Sargeant M, Wolstenholme S, Collins K, Marroney N ve ark. Akut travmatik beyin hasarında vestibüler disfonksiyon. J Neurol. (2019) 266:2430–3. doi: 10.1007/s00415-019-09403-z

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 15.

  Rodriguez AI, Chiao J, Spencer G. Vestibüler-uyarılmış miyojenik potansiyel sonuçlarının pediatrik spor kaynaklı sarsıştırmayla ilişkisi. Laryngoscope. (2022) 132:436–42. doi: 10.1002/lary.29803,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 16.

  Otero-Millan J, Treviño C, Winnick A, Zee DS, Carey JP, Kheradmand A. Video okuler karşı-rolü (vOCR): otolit-okuler işlev kaybını tespit eden klinik bir test. Acta Otolaryngol. (2017) 137:593–7. doi: 10.1080/00016489.2016.1269364,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 17.

  Kheradmand A, Zee DS. Beyincik ve okuler motor kontrol. Front Neurol. (2011) 2:53. doi: 10.3389/fneur.2011.00053,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 18.

  Alshehri MM, Sparto P, Furman JM, Fedor S, Mucha A, Henry LC ve ark. Video baş-itepme testinin sarsıştırmadan sonra çocuklarda ve yetişkinlerdeki yararlılığı. J Vestib Res. (2016) 26:439–46. doi: 10.3233/VES-160598

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 19.

  Le TT, Brewer K, Serrador J, Schubert MC. Baş dönmesi yaşayan veteranlar, VOR kazancı normal olsa bile her yarım daire kanalında telafi edici sakadları kullanır. J Vestib Res. (2020) 30:47–53. doi: 10.3233/VES-200692

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 20.

  Beaton KH, Shelhamer MJ, Roberts DC, Schubert MC. Göz hareketleri kaydedilmeden ikili göz hizalamasının hızlı nicellenmesi: dikey ve torsiyonel hizalama sıfırlama. J Neurosci Methods. (2017) 283:7–14. doi: 10.1016/j.jneumeth.2017.03.009,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 21.

  Beaton KH, Huffman WC, Schubert MC. Değişik yerçekimi koşullarında uyarılan ikiz göz hizalamaları, doğrusal olmayan merkezi telafinin kanıtını sağlar. Front Syst Neurosci. (2015) 9:81. doi: 10.3389/fnsys.2015.00081,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 22.

  Schubert MC, Stitz J, Cohen HS, Sangi-Haghpeykar H, Mulavara AP, Peters B, ve diğerleri. Vestibüler fonksiyon taraması için dikey ve torsiyonel hizalamanın sıfırlanmasına yönelik prototip testleri. J Vestib Res. (2017) 27:173–6. doi: 10.3233/VES-170618

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 23.

  Schubert MC, Gimmon Y, Millar J, Brewer KJ, Roberts D, Shelhamer M, ve diğerleri. Deneyimli sporcuların ikiz göz hizalamasına dair algıları daha değişkendir. PLoS One. (2018) 13:e0209622. doi: 10.1371/journal.pone.0209622,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 24.

  Guskiewicz KM, Register-Mihalik J, McCrory P, McCrea M, Johnston K, Makdissi M, ve diğerleri. SCAT2’in güncellenmesine yönelik kanıta dayalı yaklaşım: SCAT3’ün tanıtımı. Br J Sports Med. (2013) 47:289–93. doi: 10.1136/bjsports-2013-092225,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 25.

  Baugh CM, Kroshus E, Stamm JM, Daneshvar DH, Pepin MJ, Meehan WP 3rd. Üniversite düzeyinde sarsıntı yönetiminde klinik uygulamalar. Am J Sports Med. (2016) 44:1391–9. doi: 10.1177/0363546516635639,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 26.

  Sussman ES, Ho A, Pendharkar AV, Ghajar J. Sarsıntının klinik değerlendirmesi: okülomotor değerlendirmelerin değişen rolü. Neurosurg Focus. (2016) 40:E7. doi: 10.3171/2016.1.FOCUS15610

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 27.

  Iring-Sanchez S, Tosto JF, Favre M, Kim S, Falvo M, Serrador JM. Şüpheli kafa travması sonrası sporculara anında uygulanan SCAT3 puanlarında egzersiz sonrası etkinin dikkate alınması. Brain Inj. (2023) 37:643–54. doi: 10.1080/02699052.2023.2184868,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 28.

  Collins MW, Kontos AP, Konkwo DO, Almquist J, Bailes J, Barise M ve ark. Pittsburgh’te 15-16 Ekim 2015 tarihinde düzenlenen konküsyon tedavisine yönelik değerlendirme ve aktif yönetim (TEAM) yaklaşımlarına ilişkin uzlaşı beyanları. Neurosurgery. (2016) 79:912–29. doi: 10.1227/NEU.0000000000001447,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 29.

  Chen G, Zhao X, Yu G, Jian H, Li Y, Xu G. Hafif travmatik kafa travması sonrası tekrarlayan iyi huylu paroksizmal pozisyonel vertijoda otolit disfonksiyonu. Acta Otolaryngol. (2019) 139:18–21. doi: 10.1080/00016489.2018.1562214

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 30.

  Lee JD, Park M, Lee B, Park JY, Lee TK, Sung KB. Kafa travması hastalarında otolit fonksiyonu. Eur Arch Otorrinolaringol. (2011) 268:1427–30. doi: 10.1007/s00405-010-1426-5

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 31.

  Meehan A, Lewandowski A, Weaver LK, Hebert D, Deru K. Süregelen konküsyon sonrası belirtileri olan askeri personelde kaygı, travma sonrası stres ve depresyonun durumsal kontrol, yürüme, otolit ve görsel-mekansal fonksiyon üzerindeki etkilerine dair ileriye dönük çalışma. Undersea Hyperb Med. (2019) 46:271–87. doi: 10.22462/13.15.2019.6,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 32.

  Jasinovic, T., Burma, J., Cameron, B., Lun, V., van Rassel, C., Sutter, B., et al. Çarpışmalı ve dövüş sporları yapan üniversite düzeyindeki sporcularda yüksek yoğunluklu fiziksel eforun servikal omurilik, vestibüler/oküler-motor tarama ve vestibülo-oküler refleks işlevi ölçümleri üzerindeki etkisi. Phys Ther Sport. (2021) 51:36–44. doi: 10.1016/j.ptsp.2021.06.008

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 33.

  Kroshus, E., Garnett, B., Hawrilenko, M., Baugh, C., Calzo, J. Konkusyonun alt raporlanması ve koçlardan, takım arkadaşlarından, taraftarlardan ve ebeveynlerden gelen baskı. Soc Sci Med. (2015) 134:66–75. doi: 10.1016/j.socscimed.2015.04.011,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 34.

  Allen, D., Ribeiro, L., Arshad, Q., Seemungal, B. Düzeltme: yaşa bağlı vestibüler kayıp: güncel anlayış ve gelecekteki araştırma yönleri. Front Neurol. (2017) 8:391. doi: 10.3389/fneur.2017.00391,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 35.

  Maheu, M., Houde, M., Landry, S., Champoux, F. Yaşlanmanın klinik vestibüler değerlendirmeler üzerindeki etkileri. Front Neurol. (2015) 6:205. doi: 10.3389/fneur.2015.00205,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 36.

  Serrador, J.M., Lipsitz, L.A., Opalakrishnan, G., Black, F.O., Wood, S.J. Yaşa bağlı otolit işlevinin kaybi, artmış duruş salınımı ölçümleri ile ilişkilidir. Neurosci Lett. (2009) 465:10–5. doi: 10.1016/j.neulet.2009.08.057,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 37.

  Corazzi V, Ciorba A, Karżyński P, Karżyńska M, Bianchini C, Stomeo F ve ark. Ses-vestibüler bozukluklarda cinsiyet farkları. Int J Immunopathol Pharmacol. (2020) 34:2058738420929174. doi: 10.1177/2058738420929174,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 38.

  Smith PF, Agrawal Y, Darlington CL. Vestibüler fonksiyon ve bozukluklarda cinsiyet morfolojisi. J Neurophysiol. (2019) 121:2379–91. doi: 10.1152/jn.00074.2019,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 39.

  Sufrinko A, Mucha A, Covassin T, Marchetti G, Elbin RJ, Collins MW ve ark. Sporla ilişkili sarsıntı sonrası vestibüler/oküler ve nörokognitif sonuçlarda cinsiyet farkları. Clin J Sport Med. (2017) 27:133–8. doi: 10.1097/JSM.0000000000000324,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 40.

  Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri. (2026) Sarsıntı ve Hafif TBI: Tanı ve Yönetim Kaynakları. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı. Çevrimiçi erişim: https://www.cdc.gov/headsup/ (Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026)

  • Google Scholar
  • View reference in article

• 41.

  Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri. Amerika Birleşik Devletleri’nde Travmatik Beyin Yaralanması üzerine Kongre’ye Rapor: Güncel ve Eski Askeri Personel Arasındaki Kamu Sağlığı Sorunu. Atlanta, GA: Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (2013).

  • Google Scholar
  • View reference in article

• 42.

  Chin EY, Nelson LB, Barr WC, McCrory P, McCrea M. Spor sarsıntı değerlendirme aracının 3. sürümünün (SCAT3) lise ve üniversite sporcularında güvenilirliği ve geçerliliği. Am J Sports Med. (2016) 44:2276–85. doi: 10.1177/0363546516648141,

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 43.

  Cochrane G, Christy JB, Sandroff BM, Motl RW. Çoklu sklerozlu hastalarda bilişsel ve merkez vestibüler fonksiyonlar birbirleriyle korele olur. Neurorehabil Neural Repair. (2021) 35:1030–8. doi: 10.1177/15459683211046268

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 44.

  Veterans İşleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı. (2021). Akut Sonrası Hafif Travmatik Beyin Yaralanmasının Yönetimi ve Rehabilitasyonu için VA/DoD Klinik Uygulama Rehberi (Sürüm 3.0) Washington, DC: ABD Veterans İşleri Bakanlığı https://www.healthquality.va.gov/guidelines/Rehab/mtbi/ (Erişim tarihi: 20 Ağustos 2026)

  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 45.

  Downey RI, Hutchison MG, Comper P. Spor konfüzyon değerlendirme aracının 3. sürümünün (SCAT3) bileşenlerinin üniversite sporcularında duyarlılık ve özgüllüğünün belirlenmesi. Brain Inj. (2018) 32:1345–52. doi: 10.1080/02699052.2018.1484166,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 46.

  Hallock H, Mantwill M, Vajkoczy P, Wolfarth B, Reinsberger C, Lampit A ve ark. İlişkisel spor kaynaklı konfüzyon: bilişsel bir bakış açısı. Neurol Clin Pract. (2023) 13:e200123. doi: 10.1212/CPJ.0000000000200123,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 47.

  Klatt BN, Sparto P, Terhorst L, Winser S, Heyman R, Whitney SL. Çoklu sklerozlu bireylerde öznel görsel dikey ile denge arasındaki ilişki. Physiother Res Int. (2019) 24:e1757. doi: 10.1002/pri.1757,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 48.

  Valovich McLeod TC, Hale TD. İlişkisel spor kaynaklı konfüzyon sonrası vestibüler ve denge sorunları. Brain Inj. (2015) 29:175–84. doi: 10.3109/02699052.2014.965206,

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle

• 49.

  Yengo-Kahn AM, Hale AT, Zalneraitis BH, Zuckerman SL, Sills AK, Solomon GS. The sport concussion assessment tool: a systematic review. Neurosurg Focus. (2016) 40:E6. doi: 10.3171/2016.1.FOCUS15611

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

Özet

Anahtar Kelimeler

concussion, head injuries, otolith, TBI, vestibular

Başvuru

Le TTC, Iring-Sanchez S, Schubert MC, Millar JL ve Serrador JM (2026) Sports-related suspected head injury is associated with otolith-mediated ocular misalignment. Front. Neurol. 17:1976954. doi: 10.3389/fneur.2026.1976954

Cep Tarihi

24 Ağustos 2026

Düzeltilmiş

01 Ekim 2026

Kabul Edilmiş

20 Ekim 2026

Yayınlanmış

11 Kasım 2026

17 – 2026

Alexander A. Tarnutzer, University of Zurich, Switzerland

Junzo Nakao, Osaka Medical and Pharmaceutical University, Japan

Antonio Vintimilla, Pacific Northwest University of Health Sciences, United States

© 2026 Le, Iring-Sanchez, Schubert, Millar ve Serrador.

Bu, Creative Commons Attribution Lisansı (CC BY) koşulları altında erişime açık olarak dağıtılan bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibinin(lerin) atıf edilmesi ve kabul edilen akademik uygulamalar doğrultusunda bu dergideki orijinal yayının atıf edilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.

*İletişim: Michael C. Schubert, mschube1@jhmi.edu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve onların bağlı oldukları kuruluşların ya da yayıncının, editörlerin ve değerlendirenlerin görüşlerini kesin olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.