Arabic Diline Uyarlanan Global Fiziksel Aktivite Anketinin (GPAQ-AR) Psikometrik Değerlendirmesi

Orijinal Araştırma Makalesi

Front. Spor. Yaşam, 06 Kasım 2026

Bölüm: Hastalıkların Önlenmesi ve Yönetiminde Fiziksel Etkinlik

Cilt 8 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fspor.2026.1663425

• MA

  Mohamed Aly 1,2*

• TA

  Turki Alzahrani 3

• SM

  Sheref Mohamed 2

• HY

  Hoda Youssef 2,4

• AA

  Achraf Ammar 5,6,7,8*

• 1. Chukyo Üniversitesi Serbest Sanatlar ve Bilimler Fakültesi, Nagoya, Japonya

• 2. Assiut Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Assiut, Mısır

• 3. Taif Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Taif, Suudi Arabistan

• 4. Zagazig Üniversitesi Kadınlar Spor Bilimleri Fakültesi, Zagazig, Mısır

• 5. Johannes Gutenberg Mainz Üniversitesi Spor Bilimleri Enstitüsü, Eğitim ve Hareket Bilimleri Bölümü, Mainz, Almanya

• 6. Sfax Üniversitesi, Sfax Spor ve Beden Eğitimi Yüksek Enstitüsü, Sfax, Tunus

• 7. Sfax Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnsan Patolojisinin Moleküler Temelleri Araştırma Laboratuvarı LR19ES13, Sfax, Tunus

• 8. Ürdün Üniversitesi, Tarım Fakültesi, Beslenme ve Gıda Teknolojisi Bölümü, Amman, Ürdün

Makale Ölçümleri

Özet

Arka Plan:

Fiziksel etkinliklerin doğru biçimde değerlendirilmesi halk sağlığı gözetimi için kritik önem taşır; ancak Global Fiziksel Etkinlik Anketi’nin (GPAQ-AR) uyarlanmış Arapça sürümünün psikometrik özellikleri, toplum temelli Mısırlı nüfuslarda yeterince incelenmemiştir ve bu durum yerel sağlık izleme araçlarında bir boşluk yaratmaktadır. Bu çalışmanın amacı, GPAQ-AR’ın Mırırlı yetişkinlerde güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirmektir.

Yöntem:

Bu kesitsel geçerlilik çalışması, iki haftalık takiple birlikte Mısır’dan 151 sağlıklı yetişkini (76 erkek, 75 kadın) kapsamaktadır. Test-tekrar test güvenilirliğini değerlendirmek için GPAQ-AR iki ayrı dönemde, iki hafta arayla uygulanmıştır. Kriter geçerliliği, GPAQ-AR ile Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi—Kısa Form (IPAQ-SF) karşılaştırılarak, yedi gün boyunca sürekli olarak taşınan adım sayacıdan elde edilen ortalama günlük adım sayılarıyla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

Sonuçlar:

GPAQ-AR, hem erkeklerde [r = .840–.991, %95 IG (.758, .994)] hem de kadınlarda [r = .686–.980, %95 IG (.544, .987)] yüksek test-tekrar tutarlılığı göstermiştir. Toplam enerji harcaması için mükemmel mutlak uyum sergilemiştir (erkekler: ICC = .933; kadınlard: ICC = .898). Hem erkeklerde [r = .896, %95 IG (.857, .925)] hem de kadınlarda [r = .907, %95 IG (.872, .933)] öznel IPAQ-SF ile yüksek yakınsama bulunmuştur. Bununla birlikte, nesnel adım sayısı verileriyle olan ilişkisi zayıf olup, erkeklerde anlamlı bir korelasyon göstermemiş [r = .005, %95 IG (−.155, .164)], kadınlarda ise anlamlı ancak zayıf bir negatif korelasyon göstermiştir [r = −.257, %95 IG (−.398, −.101)]. GPAQ-AR, ambulatuvar adım sayısıyla yakalanabilenden önemli ölçüde daha yüksek fiziksel aktivite hacmi tahminleri sunmuştur.

Sonuç:

Bu çalışma, GPAQ-AR’ın yüksek test-tekrar tutarlılığı gösterdiğini ancak nesnel ambulatuvar aktiviteyle sınırlı bir ilişki sergilediğine dair ön kanıt sağlamaktadır. Toplam bildirilen enerji harcaması ile ambulatuvar adım sayısı arasındaki yapısal uyumsuzluk nedeniyle, GPAQ-AR mutlak enerji harcamasını belirlemekten çok, bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini sıralamada daha uygundur.

1. Giriş

Düzenli fiziksel aktivite, kamu sağlığının kritik bir bileşeni olarak geniş çezde tanınmakta ve tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon ve belirli kanser tipleri dahil olmak üzere birçok kronik hastalığın riskini önemli ölçüde azaltmaktadır. Buna karşılık, fiziksel hareketsizlik küresel bir salgın haline gelmiş ve hastalıkların küresel yüküne ile ilişkili ekonomik maliyetlere önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle, fiziksel aktivitenin nüfus düzeyinde doğru ve güvenilir biçimde ölçülmesi, kamu sağlığı gözetimi için, eğilimlerin belirlenmesi için ve sağlık politikalarının oluşturulması için esastır. Nesnel ölçüm yöntemleri mevcut olsa da, öz-bildirim anketleri düşük maliyetleri, katılımcıların üstleneceği yükün azlığı ve uygulanmasının kolay olması nedeniyle kapsamlı epidemiyolojik çalışmaların en uygun ve yaygın kullanılan araçları olarak kalmaktadır. Standartlaştırılmış bir uluslararası gözetim aracına olan ihtiyaç karşısında, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), özellikle gelişmekte olan ülkelerde kullanılmak üzere, kronik hastalık risk faktörü gözetiminin kademeli yaklaşımının bir parçası olarak Küresel Fiziksel Aktivite Anketini (GPAQ) geliştirmiştir. GPAQ, orta ve yoğun yoğunlukta aktivitenin sıklığı ve süresini üç temel alanda—iş (ücretli ve ücretli olmayan emek dahil), ulaşım ve eğlence aktiviteleri—değerlendiren, kapsamlı ancak pratik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Çok sayıdaki uluslararası çalışma, GPAQ’ın iyi ile belirgin arasında değişen yenidentest güvenilirliğine sahip olduğunu ve korelasyon katsayılarının genellikle 0,67 ile 0,81 arasında değiştiğini ortaya koymuştur (–). Ayrıca, benzeri International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) ile karşılaştırıldığında orta ile güçlü arasında değişen eşzamanlı geçerliğe sahip olduğunu göstermiştir (,). Bu tutarlılık, çeşitli nüfuslar için gözlemlenmiştir; örneğin, Türkiye ve Fransa’daki çalışmalar da iki anket arasında belirgin korelasyonlar bildirmiştir (,). Bu güçlü yanlara rağmen, GPAQ’ın temel özelliklerinden biri de pedometre ve ivmeölçer gibi nesnel ölçütle karşılaştırıldığında zayıf ile orta düzeyde kriter geçerliğinin düşük olmasıdır. Özellikle, dokuz ülkeyi kapsayan kurucu geçerlilik çalışma birleşik bir korelasyonun yalnızca 0,31 olduğunu bildirmiştir (). ABD (r = ,26–,39) (), Vietnam (r = ,39) (), Malezya (r = ,27) () ve Birleşik Arap Emirlikleri (r = ,23) () gibi çeşitli nüfuslarda da benzer düşük korelasyonlar gözlemlenmiştir; Tayland ofis çalışanlarını içeren bir çalışma ise hiç anlamlı bir korelasyon bulamamıştır (r = ,08) (). Bu zayıf geçerliliğe katkıda bulunan temel faktörlerden biri, GPAQ’ın fiziksel aktiviteyi sistematik olarak abartma eğilimidir (). Örneğin, Malezya çalışması katılımcıların %54’ünün pedometre verilerine göre fiziksel aktivite seviyelerini abarttığını bulmuştur (). Bu abartma, büyük olasılıkla sosyal beğenilirlik yanlılığı (, ), çeşitli aktivitelerin sıklık, süre ve yoğunluğunu doğru biçimde anmsanın bilişsel zorluğu (,) ile anketin geniş kapsamı ile pedometrelerin belirli yürüyüş odaklı ölçümü arasındaki temel uyumsuzluğun () birleşiminden kaynaklanmaktadır.

GPAQ’nin psikometrik performansı homojen değildir ve çalışma düzenleri, sosyo-kültürel normlar ve fiziksel çevre gibi nüfusa özgü özelliklere göre belirgin biçimde değişebilir. Araştırmalar, Bangladeş’teki kentsel ve kırsal nüfuslar gibi yerleşim yerine dayalı farklı geçerliliği ve Vietnam’ta görüldüğü gibi meslekî düzenlerin kararlılığına bağlı olarak değişken güvenirliği ortaya koymuştur. Bu değişkenlik, GPAQ yeni bir nüfusta uygulanmadan önce kültürel ve bağlamsal uygunluğunu güvence altına almak için yerel geçerlilik çalışmalarının kritik düzeyde gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Buna rağmen, günümüze kadar GPAQ’nin Arapça sürümünü değerlendiren literatür oldukça sınırlıdır. Bölgede yürütülen çalışmalar büyük ölçüde Suudi Arabistan’daki erkek üniversite öğrencileri veya ivmeölçer kullanan Birleşik Arap Emirlikleri üniversite öğrencileri gibi belirli alt gruplara odaklanmıştır. Mısır’da karma cinsiyetli, topluluk temelli bir örnekleme içinde GPAQ’nin uyarlanmış Arapça sürümünün (GPAQ-AR) kapsamlı bir psikometrik değerlendirmesi henüz raporlanmamış ve yerel halk sağlığı gözetimi için mevcut araçlar arasında önemli bir boşluk bırakmıştır.

Yukarıda belirlenen metodolojik sınırlamalar ve bilgi boşluğu göz önüne alındığında, bu çalışmanın birincil amacı, kendiliğinden doldurulan GPAQ-AR’ın Mısırlı yetişkin nüfus içinde kapsamlı bir psikometrik değerlendirmesini yapmaktır. Belirli amaçlar üçlüdür: ilk olarak iki haftalık tekrar testi güvenirliğinin değerlendirilmesi; ikinci olarak, bir adım sayacıdan nesnel olarak ölçülen ortalama günlük yürüyüş adımlarıyla ilişkisinin incelenmesi; ve üçüncü olarak, daha önce geçerliliği doğrulanmış Arapça sürüm olan Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi—Kısa Form (IPAQ-SF) ile eşzamanlı geçerliliğinin belirlenmesi. GPAQ-AR’ın yüksek tekrar testi güvenirliği ve IPAQ-SF ile güçlü eşzamanlı geçerlilik göstermesi beklenirken, yürüyüş aktivitesiyle zayıf bir ilişki sergileyeceği ve nesnel adım sayacı verileriyle yakalanan aktiviteden daha yüksek aktivite tahminleri vereceği varsayılmıştır.

2 Materyaller ve yöntemler

2.1 Katılımcılar

Assiut, Mısır’daki yerel topluluktan toplam 195 birey, uygunluk değerlendirmesi için kolay ulaşılabilir örnekleme yaklaşımıyla başlangıç aşamasında incelenmiştir. Dahil etme kriterleri, katılımcıların anadili Arapça olan Mısırlı yetişkinler olması, fiziksel engelden muaf olması, günlük fiziksel aktiviteyi yerine getirebilmesi ve çok aşamalı anket protokolünü yanıtlamaya istekli olması şeklinde belirlenmiştir. Katılımcı akış diyagramında da görüldüğü üzere (Şekil 1), tarama aşamasında 15 kişi elenmiştir: 10’u dahil etme kriterlerini karşılamamış, 5’i ise katılmayı reddetmiştir. Geriye kalan 180 katılımcı başlangıç değerlendirmesinden geçirilmiş ve adımsayıcı (pedometre) verilmiştir. Takip döneminde 29 katılımcı elenmiştir: 17’si yeterli pometre kullanım süresi sağlamamış (4 geçerli günden az) ve 12’si 15. gündeki yeniden test oturumuna katılmamıştır.

Şekil 1

Nihai analiz örneklemi, 151 sağlıklı yetişkinden (76 erkek, 75 kadın) oluşmaktadır. Resmi bir güç hesabı yapılmamış olsa da, bu örneklem istikrarlı psikometrik korelasyon tahminleri için önerilen 100 katılımcılık minimum gereksinimi aşmakta ve gözlemlenen örneklem kaybını (düşüşü) hesaba katmaktadır. Katılım öncesinde her birey yazılı bilgilendirilmiş onay vermiştir. Çalışma, Assiut Üniversitesi Kurumsal İnceleme Kurulu’nun onayından geçmiştir (Onay ID: 102025003) ve COSMIN kontrol listesine uygun olarak raporlanmıştır.

2.2 Fiziksel aktivite anketleri

Öz bildirimli fiziksel aktivite, çevrilmiş olan GPAQ-AR kullanılarak değerlendirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından geliştirilen bu ölçek, üç ayrı alanda gerçekleştirilen fiziksel aktiviteyi nicelendirmeyi amaçlayan 16 maddeden oluşmaktadır: işyerindeki aktivite, yerlere gidip gelirken yapılan aktivite ve eğlence amaçlı aktiviteler. İş ve eğlence alanlarında ölçek, orta ve yoğun egzersiz seviyelerinde gerçekleştirilen aktivitelerin sıklığını (haftada kaç gün) ve süresini (günde ne kadar süre) kaydetmektedir. Küresel uygunluğu ve yüksek katılımcı anlayışını güvence altına almak için GPAQ’ın resmi DSÖ Arapça sürümü sistematik bir uyarlama sürecinden geçmiştir. İlk olarak, mevcut DSÖ Arapça çeviri, spor bilimleri ve halk sağlığı alanlarında çalışan iki bağımsız iki dilli uzman tarafından orijinal İngilizce GPAQ ile karşılaştırılmıştır. Ardından, orijinal İngilizce sürümden habersiz bir çevirmen tarafından çeviri İngilizceye geri çevrilmiştir. Bu işlemin ardından, üç araştırmacıdan oluşan bir uzman paneli çevirileri inceleyerek uyumsuzlukları gidermiştir. Yüz ve içerik geçerliliğini güvence altına almak için, 10 yetişkin Etpiptili’den oluşan kolay ulaşılabilir bir örneklem üzerinde bilişsel görüşme ve ön çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu ön çalışma geri bildirimleri doğrultusunda, nihai çalışma sürümü (GPAQ-AR) oluşturmak için resmi DSÖ Arapça GPAQ’a belirli değişiklikler getirilmiştir. İlk olarak, tüm alanlarda tanıtım talimatları ve tanımlar genişletilmiştir; örneğin, ev hanımlarının düşük bildirim riskini azaltmak amacıyla “İş” ifadesi, ücretli olmayan ev içi işleri ve gönüllü çalışmaları kapsayacak şekilde açıkça tanımlanmıştır. İkinci olarak, oturarak yapılan davranışa örnekler, mobil telefon ve video oyunu kullanımını içerecek şekilde güncellenmiştir. Bu değişiklikler, ölçeğin açıklığını artırmak, bilişsel geri çağırma yükünü azaltmak ve enstrümanı güncel Etpiptili yaşam tarzıyla uyumlu kılmak açısından gerekli görülmüştür. Bu uyarlama sürümü, sonraki tüm analizlerde kullanılmış ve Ek A’da sunulmaktadır.

Fiziksel aktivite değerlendirmesi, daha önce geçerliliği doğrulanmış olan IPAQ-SF kullanılarak gerçekleştirildi. Katılımcılar, son yedi gün içinde yürüyüş ile orta ve yoğun düzeydeki fiziksel aktivitelere katıldıkları toplam gün sayısı ve süreleri rapor etmek için anketi kullandı. Araç, ayrıca bir işgünü sırasında oturarak geçirilen süreyi de kaydetmektedir. Analiz için ortaya çıkan veriler, katılımcıları üç fiziksel aktivite düzeyinde—düşük, orta ve yüksek—sınıflandırmak amacıyla kullanıldı. Bu anketin çalışmaya uygun bulunduğu belirtildi; çünkü önceki araştırmalarda iyi geçerlilik ve yüksek güvenilirlik gösterdiği ve güvenilirlik değerlerinin 0,71 ile 0,89 arasında raporlandığı bilinmektedir.

Toplam puanlar, hem GPAQ-AR () hem de IPAQ-SF () için resmi analiz kılavuzlarına uygun olarak haftalık MET-dakika cinsinden hesaplandı ve bildirildi.

GPAQ-AR’dan elde edilen toplam fiziksel aktivite puanlarına dayanarak, katılımcılar üç ayrı gruba ayrıldı. Yüksek derecede aktif grup; en az 3 gün boyunca haftada en az 1.500 MET-dakika yoğun yoğunlukta aktivite yapan ya da yürüyüş, orta ve yoğun aktivitelerin birleşimini en az 7 gün boyunca haftada en az 3.000 MET-dakika gerçekleştiren bireyleri içermektedir. Bu kriterleri karşılamayan katılımcılar; en az 3 gün boyunca haftada en az 20 dakika yoğun aktivite yapan, ya da en az 5 gün boyunca haftada en az 30 dakika orta yoğunlukta aktivite veya yürüyüş yapan, ya da en az 5 gün boyunca haftada en az 600 MET-dakika sağlayan bir aktivite birleşimi yapan kişiler için orta derecede aktif olarak sınıflandırıldı. Yüksek derecede aktif veya orta derecede aktif grupların kriterlerini karşılayan herhangi bir katılımcı pasif olarak değerlendirildi.

2.3 Yürüyüş Sayacı

Bu çalışma için nesnel fiziksel aktivite, adım sayımı için doğru ve güvenilir bir cihaz olarak kabul edilen Yamax Digiwalker CW-700 adım sayıcı (Yamax, Tokyo, Japonya) kullanılarak ölçüldü. Katılımcılara, cihazı sürekli yedi gün boyunca takmaları yönlendirildi. Protokole göre adım sayıcı, sabahdan yatmaya kadar kuyruğun orta çizgisiyle hizalanarak kemerin sağ tarafına takıldı. Üç eksenli ivmeölçerler, hareket yoğunluğunu ve hareketsizlik süresini yakalama yetenekleri nedeniyle giderek daha üstün bir nesnel ölçüm olarak kabul edilse de, bu çalışmada adım sayıcı; ekipman erişiminin sınırlayıcı faktör olduğu büyük topluluk temelli örneklemede yüksek uygulanabilirlik ve maliyet etkinliği nedeniyle seçildi (, ). Cihazın çıkarılması yalnızca suyla temas içeren aktiviteler sırasında izin verildi. Uyum sağlanmasını artırmak için, ölçüm süresince her katılımcının cep telefonuna günlük hatırlatma mesajları gönderildi. Veri analizinde, yalnızca en az dört günlük ölçüm sağlayan katılımcıların verileri dâhil edilerek ortalama günlük adım sayısı hesaplandı (,). Bu ortalamalara dayanarak katılımcılar üç fiziksel aktivite düzeyinden birine ayrıldı: hareketsiz (<5.000 adım/gün), orta düzeyde aktif (5.000–9.999 adım/gün) veya çok aktif (≥10.000 adım/gün) ().

2.4 Demografik Bilgiler

Her katılımcıdan demografik bilgiler; yaş, cinsiyet, boy ve ağırlık olmak üzere toplandı ve bunlardan Kilo İndeksi (KİK) hesaplandı. Sosyoekonomik durum, önceki çalışmalar tarafından desteklendiği üzere hane geliri ve ebeveyn eğitim düzeyinden türetilmiş bir bileşen puanı kullanılarak tahmin edildi (,). Her bileşen 3 puanlı bir ölçek (düşük, orta, yüksek) üzerinden kategorilendirildi ve SES düzeyini belirlemek için ortanca puan kullanıldı.

2.5 İşlem

Bu çalışma, iki haftalık yeniden test içeren kesitsel gözlemsel bir tasarım kullanmıştır. GPAQ-AR’ın kararlılığını sağlamak için ölçek iki farklı zaman noktasında, birbirinden 14 gün uzakta uygulanmıştır. İlk görüşme olan 1. günde katılımcılar demografik anketi ile GPAQ-AR ve IPAQ-SF’nin ilk uygulamasını tamamlamıştır. Bu ölçekler 7 günlük geriye dönük belleğe dayandığından, bu uygulama katılımcıların 1. günden önceki hafta boyunca olan temel alışkanlık fiziksel aktivite verilerini yakalamıştır. Anketlerin tamamlanmasının ardından her katılımcıya bir adım sayacı verilmiş ve kullanımına ilişkin sözlü ile yazılı talimatlar verilmiştir. Katılımcılar, cihazı yedi gün boyunca uyanık oldukları tüm saatlerde bel bölgesine takmaları ve her akşam sağlanan günlüğe günlük toplam adım sayılarını kaydetmeleri konusunda talimatlanmıştır. Böylece nesnel yürüyüş verileri, temel anket uygulamasından hemen sonraki 7 günlük pencereyi yansıtmaktadır. Yedi günlük sürenin ardından adım sayacılar ve günlükler toplanmıştır. 15. günde, ilk görüşmeden iki hafta sonra katılımcılar, yeniden test güvenilirliği analizinde kullanılacak verileri sağlamak amacıyla GPAQ-AR’ı ikinci kez tamamlamıştır.

2.6 İstatistiksel analiz

Tüm istatistiksel analizler SPSS istatistiksel yazılımı, sürüm 25.0 (SPSS Inc, Chicago, IL, USA) kullanılarak gerçekleştirilmiş ve tüm testlerde anlamlılık düzeyi p < .05 olarak belirlenmiştir. Kayıp verilere gelince, tam vaka analizi yaklaşımı benimsenmiştir; katılımcılar yalnızca en az 4 geçerli ölçüm günü içeren bir adım sayacı günlüğü sağladıkları ve GPAQ-AR’ın 16 maddesinin her iki uygulamada da tamamlandığı durumlarda son analize dahil edilmiştir. Analizden önce, fiziksel aktivite verileri WHO STEPS Gözlem El Kılavuzu’nda özetlenen prosedürler izlenerek taranmış ve temizlenmiştir.

Öncelikle, verileri özetlemek amacıyla betimleyici istatistikler oluşturuldu. Katılımcıların demografik özellikleri sayı ve yüzdelerle tanımlandı. Verilerin normal dağılmaması nedeniyle fiziksel aktivite değişkenlerinin dağılımı medyan ve çeyrekler arası açıklıklarla (ÇA) tanımlandı. Fiziksel aktivite değişkenlerinin çoğunda anlamlı cinsiyet farkları gözlemlendiğinden, daha doğru bir psikometrik profil sağlamak amacıyla tüm güvenirlik ve geçerlilik analizleri cinsiyete göre katmanlandırıldı. Ardından GPAQ-AR’ın test-karşılaştırma güvenirliği, ilk ve ikinci uygulamanın karşılaştırılmasıyla değerlendirildi. Skorların tutarlılığını belirlemek için Spearman dereceli korelasyon (

r

) hesaplandı; mutlak uyumu değerlendirmek için ise iki yönlü karışık etkili, mutlak uyum, tek ölçümlü model [ICC(3,1)] kullanılarak intraklas korelasyon katsayısı (İKK) hesaplandı. Zaman içinde sistematik fark olup olmadığını test ederek kararlılığı değerlendirmek için Wilcoxon eşleşmemiş işaretli sıralama testi kullanıldı. Dikkat çeken bir nokta olarak, enstrümanın tek bir gizli ölçek yerine bağımsız davranış alanlarından (iş, ulaşım ve boş zaman) oluşan biçimlendirici bir model olması nedeniyle GPAQ-AR için iç tutarlılık (Cronbach alfası) hesaplanmadı; dolayısıyla bu araç için yüksek örnekleşim arası korelasyon teorisel bir gereklilik değildir (). Eşzamanlı geçerlilik, GPAQ-AR, IPAQ-SF ve nesnel olarak ölçülen günlük ortalamada adım sayısı arasındaki ilişkiyi incelemek için Spearman dereceli korelasyon kullanılarak değerlendirildi. Son olarak, uyumun daha detaylı bir biçimde değerlendirilmesini sağlamak amacıyla çapraz tabulama gerçekleştirildi. Bu analiz, katılımcıların GPAQ-AR’a göre pedometre ile karşılaştırıldığında tanımlanan kategorik fiziksel aktivite düzeylerindeki (Hareketsiz, Orta düzeyde aktif, Yüksek düzeyde aktif) dağılımını inceledi ve doğru sınıflandırmaların yanı sıra yanlış sınıflandırmaların nicellenmesine olanak tanıdı. Şeffaflığı sağlamak amacıyla tüm güvenirlik ve geçerlilik tahminleri için %95 güvenirlik aralıkları (GA) bildirildi. Bu sonuçları yorumlarken, istatistiksel anlamlılık (

p

 < .05) ve pratik anlam taşıyan bulgular, özellikle aracın mutlak göreli fiziksel aktivite değerlendirmesindeki kullanım değeri açısından öne çıkmaktadır.

3 Bulgular

3.1 Katılımcı özellikleri

Katılımcıların özellikleri Tablo 1’de verilmiştir. Genel olarak örneklemin ortal yaşı 25,91 ± 6,83 yıldır. Katılımcıların büyük çoğunluğu (68,9%) en yüksek eğitim düzeyi olarak üniversite lisans derecesine sahiptir. Kütle İndeksi (Kİİ) temel alındığında, katılımcıların 42,4%’si normal kilolu, 37,7’si aşırı kilolu ve 15,2%’si WHO sınıflandırmasına göre obez olarak değerlendirilmiştir ().

Tablo 1

Katılımcıların karakteristikleri.

a

Tamamlanan en yüksek eğitim düzeyi.

3.2 Betimleyici fiziksel aktivite düzeyleri

Katılımcıların bildirdiği fiziksel aktivite ve oturma süreleri ile nesnel adım sayacı verileri Tablo 2’de sunulmaktadır. Bazı alanlarda yoğun aktivite için belirgin bir taban etkisi gözlemlenmiş, birçok katılımcı bu yoğunluk seviyesinde aktivite yapmadığını bildirmiştir. İlk ölçümde enstrümanlar arasında karşılaştırma yapıldığında, GPAQ-AR’dan hesaplanan toplam MET-dak/döngü değeri hem erkeklerde (medyan 5.040’e karşı 3.732) hem de kadınlarda (medyan 7.740’e karşı 6.555) IPAQ-SF’den hesaplanan değerlerden belirgin şekilde yüksekti. Hem erkeklerde hem de kadınlarda çalışma alanındaki aktivite, GPAQ-AR ile ölçülen toplam fiziksel aktivitenin en büyük bileşenini oluşturmuştur. Buna karşılık, ulaşım ve dinlenme faaliyetleri bildirilen toplam aktivitenin daha küçük bir bölümünü oluşturmuştur. GPAQ-AR’nin ikinci ölçümünde hem erkeklerde hem de kadınlarda daha düşük bildirilen aktiviteye doğru bir eğilim gözlemlenmiştir.

Tablo 2

Fiziksel aktivitenin küresel fiziksel aktivite anketi (GPAQ), uluslararası fiziksel aktivite anketi-kısa formu (IPAQ-SF) ve pedometre ile kaydedilen günde adım sayısı ile ölçümleri.

Ortalama sütunundaki parantez içindeki değerler çeyrekler arası aralığı (ÇAA) temsil eder.

a

Metabolik Eşdeğer Görev (MET) birimleri; hafta başına dakika.

b

Son 7 günde tipik bir gündeki oturma süresi (dakika).

3.3 Tekrar-test güvenilirliği

GPAQ-AR’ın iki haftalık tekrar-test güvenilirliği sonuçları Tablo 3’te özetlenmiştir. Anket, tüm alanlarda yüksekten mükemmele yüksek tutarlılık göstermiştir. Erkeklerde, aktivite süresi için Spearman korelasyon katsayıları 0,863 (orta şiddetli) ile 0,991 (yüksek şiddetli) arasında değişmiştir. MET ağırlıklı puanlar için benzer yüksek güvenilirlik gözlemlenmiş ve toplam puanda r = 0,952 (%95 GA: 0,925–0,969) bulunmuştur. Erkeklerde toplam MET ağırlıklı puanning ICC’si 0,933 [%95 GA (0,896, 0,957)] olup, iki uygulama arasında mükemmel mutlak uyumu göstermektedir. Ayrıca, Wilcoxon eşleşmemiş işaretli rank testi, ilk ve ikinci uygulama arasındaki puanlarda anlamlı sistematik bir fark olmadığını göstermiştir (tüm p > 0,05).

Tablo 3

GPAQ-AR’ın iki haftalık test-krat tekrar güvenilirliği (n = 151).

CI, güven aralığı. Toplam MET-dakika/hüma için mutlak uyum, iki yönlü karmaşık etkili model kullanılarak hesaplanmış ve erkekler için ICC = .933, 95% CI [.896–.957]; kadınlar için ICC = .898, 95% CI [.835–.937] bulunmuş, bu da iki uygulama arasında mükemmel mutlak uyum göstermektedir.

a

Dakika/hüma, bildirilen etkinliğin ham süresini temsil eder.

b

MET-dakika/hüma, yoğunluk-ağırlıklı enerji harcamasını temsil eder.

**

p < .01.

Kadın katılımcılar için güvenilirlik de güçlüydü; aktivite süresi için korelasyon katsayıları r = .887 ile r = .977 arasında değişti. Enerji harcaması (MET-dak/diyecek) açısından taşıma alanı en düşük, ancak yine önemli düzeyde korelasyon gösterdi (r = .686, %95 IG: .544–.790), toplam puan ise çok yüksek düzeyde kaldı (r = .941, %95 IG: .908–.962). Toplam MET ağırlıklı puan için mutlak uyum açısından ICC yüksek düzeydeydi; ICC değeri .898 [95% IG (.835, .937)] olarak bulundu. Dikkat çeken Wilcoxon testleri, kadın katılımcıların ikinci uygulama sırasında eğlence ve toplam fiziksel aktivite düzeylerini anlamlı derecede düşük bildirdiklerini gösterdi (p < .05); bu durum iki haftalık süre içinde olası tepkisellik veya anımsama değişikliklerine işaret etmektedir.

3.4 Kriter geçerliği

Eşzamanlı ve geçer geçerliliği sonuçları Tablo 4’te sunulmuştur. GPAQ-AR, IPAQ-SF ile güçlü eşzamanlı gösterdi. Her iki ölçekteki toplam MET-dak/diyecek arasındaki korelasyon erkekler için r = .896 (%95 IG: .857–.925), kadınlar için r = .907 (%95 IG: .872–.933) olarak bulundu; bu da iki öz-bildirim ölçegi arasında yüksek düzeyde uyuma işaret etmektedir.

Tablo 4

GPAQ-AR, IPAQ-SF ve pedometre ile ölçülen fiziksel aktivite için Spearman korelasyon katsayıları (n = 151).

GPAQ-AR toplam ve IPAQ-SF toplam puanları MET-dak/diyecek olarak ifade edilmiştir.

*

p < .05.

**

p < .01.

Buna karşılık, adım sayacı ile kriter geçerliliği zayıftı. Erkeklerde GPAQ-AR toplam puanı ile günlük ortalama adım sayıları arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi (r = .005, %95 IG: −.155–.164). Kadınlarda ise anlamlı ancak zayıf bir negatif korelasyon saptandı (r = −.257, %95 IG: −.398 ile −.101 arasında, p < .05). Benzer şekilde, IPAQ-SF de erkeklerde adım sayacı verileri ile anlamlı bir pozitif korelasyon gösteremedi (r = .018) ve kadınlarda anlamlı ancak zayıf bir negatif korelasyon sergiledi (r = −.202); bu da GPAQ-AR sonuçlarını yansıtıp, bu popülasyonda kendiliğinden bildirilen aktivite ile nesnel yürüme ölçümleri arasında sistematik bir tutarsızlık olduğunu düşündürmektedir.

GPAQ-AR ile adım sayacı arasındaki sınıflandırma uyumluluğu Tablo 5’te sunulmaktadır. Erkeklerde katılımcıların %17.1’i her iki araç tarafından aynı aktivite düzeyine, %80.3’ü GPAQ-AR tarafından adım sayacı ile belirlenen adım düzeylerine göre bir üst kategoriye ve %2.6’sı bir alt kategoriye yerleştirildi. Kadınlarda her iki araç tarafından da aynı şekilde sınıflandırılanların oranı %22.7 iken, %70.7’si GPAQ-AR tarafından bir üst kategoriye ve %6.7’si bir alt kategoriye yerleştirildi.

Tablo 5

Katılımcıların GPAQ-AR ve pedometre ile değerlendirilen fiziksel aktivite düzeyine göre dağılımı (n = 151).

GPAQ-AR, Global Fiziksel Aktivite Anketinin Arapça versiyonu.

a

GPAQ-AR kategorizasyonu pedometre kategorizasyonu ile uyumludur.

b

GPAQ-AR kategorizasyonu pedometre kategorizasyonundan düşüktür.

c

GPAQ-AR kategorizasyonu pedometre kategorizasyonundan yüksektür.

4 Tartışma

Bu çalışma, GPAQ-AR’ın Mısır bağlamında kapsamlı bir psikometrik değerlendirmesini sunmaktadır. Bulgular, aracın performansında açık bir ayrışma olduğunu göstermektedir: GPAQ-AR yüksek tekrar-test güvenilirliği ve tutarlılık gösterirken, nesnel adım sayıcı (pedometre) verileriyle ilişkisi sınırlıdır. Önceki uluslararası çalışmalarla benzer şekilde, sonuçlarımız anketin, nesnel ambulatuar ölçümlerle yakalananın göreli olarak daha yüksek fiziksel aktivite tahminleri üretme yönünde sistematik bir eğilim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna ek olarak, hem zaman içinde öz-bildirilen aktivitenin kararlılığı hem de öznel ve nesnel veri arasındaki korelasyon düzeyi açısından belirgin cinsiyet farkları görülmüştür.

Tekrar-test güvenilirliğine ilişkin bulgular, GPAQ-AR’ın bu nüfus için son derece tutarlı bir araç olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, anketin iki haftalık dönemde bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini tutarlı biçimde sıraladığını işaret etmektedir. Basit sıralamanın ötesinde, toplam enerji harcamasına ilişkin yüksek ICC sonuçları mükemmel mutlak uyumu ortaya koymakta ve bildirilen değerlerin ölçümler arasında son derece kararlı kaldığını göstermektedir. Bununla birlikte, bildirim kararlılığı açısından anlamlı bir cinsiyet farkı görülmüştür. Erkeklerin kararlı bildirim örüntüleri gösterirken, kadın katılımcılar takipte eğlence ve toplam aktivite açısından anlamlı derecede daha düşük düzeylerde bildirimde bulunmuştur. Bu durum bir yanıt kayması (response shift) yansıtıyor olabilir; ilk ölçüm, kadın katılımcıları aktiviteleri hakkında daha eleştirel düşünmeye yönlendirmiş ve ikinci zaman noktasında daha muhafazakâr bir tahmine yol açmış olabilir (). Bu daha düşük kararlılık, GPAQ-AR’ı kullanan araştırmacıların, özellikle ev içi alanda faaliyetlerin algılanan yoğunluğunun doğru biçimde yakalanmasını sağlamak için cinsiyete özgü yönlendirmelere ihtiyaçları olabileceğini düşündürmektedir.

Eşzamanlı geçerlik açısından GPAQ-AR, IPAQ-SF ile güçlü bir yakınsama göstermiş; her iki aracın da algılanan fiziksel aktivitenin aynı temel yapısını ölçtüğü yorumuna yol açmıştır. Bulgu, bu iki aracın yüksek düzeyde uyum gösterdiğini öne süren önceki literatürle örtüşmektedir (, , , ). Ancak her iki araç da öz-bildirime dayandığından, bu güçlü korelasyon dikkatli yorumlanmalıdır. Aslında temelinde geriye dönük belleme ve sosyal istenirlik önyargıları gibi doğuştan gelen zayıflıkları paylaşan iki öznel yöntem arasındaki yakınsamayı yansıtmaktadır; gerçek, nesnel bir ölçüt ile geçerliliği doğrulamamaktadır. Buna karşılık, pedometre verileriyle ilişki her iki cinsiyette de belirgin ölçüde zayıftır. Araçlar arasındaki temel yapı farklarının ötesinde, bu zayıf ilişki, gözlem pencerelerindeki zamanlama uyumsuzluğuyla muhtemelen daha da güçlenmektedir. Erkeklerde herhangi bir ilişki bulunmazken, kadınlarda zayıf bir negatif korelasyon ortaya çıkmıştır. Bu tutarsızlıklar, yapılardaki temel uyumsuzluktan kaynaklanır: GPAQ-AR, birden fazla yaşam alanı boyunca metabolik yoğunluğu yakalar; pedometreler ise yalnızca yürüyüş temelli hareketi nicelendirir (, , ). Bu sonuçlar, “zayıf-orta” düzeyde birleşik geçerlilik bildiren dokuz ülkeli temel bir çalışma ile ABD’den Tayland ve Vietnam’a kadar uzanan popülasyonlarda kaydedilen düşük korelasyonlarla tutarlı (, , ).

GPAQ-AR ile pedometer arasındaki uyumsuzluk, etkinliğin kapsamlı ve sistematik biçimde fazla ölçülmesiyle karakterizedir. Ancak kategorik çapraz tablolamada gözlemlenen görünür “fazla ölçüm”, dikkatle yorumlanmalıdır. Sınıflandırma eşikleri kavramsal açıdan denk değildir: GPAQ-AR metabolik eşdeğerlere (MET-dakika/hafta) dayanırken, pedometer mutlak adım sayısı eşiklerine dayanır. Dolayısıyla kategorik uyumsuzluğun yüksek oranı, büyük ölçüde gerçek öz-bildirim şişirmesiyle bu iki ayrı kategorik sistemin doğuştan denk olmamasının bir birleşimi yansıtıyor olabilir. Bu metodolojik uyumsuzluğun ötesinde, öz-bildirim şişirmesinin ardındaki itici güçler cinsiyete göre farklılık gösteriyor. Erkeklerdeki daha yüksek bildirim oranlarının, erkeklerin maskülen sosyal normlarla uyum sağlamak için eğlence etkinliğini fazla ölçmesiyle açıklanabilecek bir sosyal istenirlik yanlılığına yatkınlık yansıtması olabileceğini varsayıyoruz. Buna karşılık, kadınlarda gözlemlenen uyumsuzluğun teorik olarak ambulatür olmayan ev işleriyle ilişkilendirilebilir. Mısır bağlamında, birçok kadın yüksek metabolik talep gerektiren ancak çok az adım içeren manuel çamaır yıkama veya derin temizlik gibi yoğun görevlerle uğraşıyor. GPAQ-AR’ın “iş” alanı bu sorumlulukları kapsadığı için, kadınlar yüksek MET-dakika/hafta değerleri bildirebilirken pedometer verisi düşük kalmaya devam edebilir ve bu da bildirilen yoğunluk ile adım sayısı arasındaki ters ilişkiyi açıklamaya yardımcı olabilir. Ancak bu çalışma resmi bir sosyal istenirlik ölçeği kullanmadığı veya belirli günlük mesleki görevler hakkında nitel veri toplamadığı için, bu cinsiyete dayalı açıklamalar gelecekteki ampirik araştırmaları gerektiren varsayımlar olarak kalmaya devam ediyor. Geniş çapta, öz-bildirimlerin nesnel ölçümlerden daha yüksek değerler üretme eğiliminin iyi belgelenmiş olduğu ve genellikle sosyal istenirlikle etkinliğin nicelendirilmesinin bilişsel zorluğu原因atıldığı bilinmektedir.

Bu çalışma birkaç metodolojik gücü içermektedir. Kendi kendini uygulayabileceği belirtilen GPAQ-AR’ın Mısır nüfusu içinde kapsamlı bir psikometrik değerlendirmesini sunan ilk çalışmalar arasında yer almaktadır. Geçerli bir ölçme aracı sağlanarak, bu araştırma mevcut yerel pilot çalışmaların temeli üzerine inşa edilmekte ve Mısır’da fiziksel aktivite müdahalelerinin uzun vadeli etkilerini izlemek için standartlaştırılmış ölçüm gerekliliğini vurgulamaktadır (, , ). Bu metodolojik temel, küçük ölçekli programlardan büyük ölçekli halk sağlığı gözetimine geçiş için kritik önem taşımaktadır. Başka bir önemli güç, cinsiyet dengeli örneklemi sayesinde sağlam cinsiyet ayrımı analizi yapılabilmesi ve raporlama kararlılığı ile geçerlilik anlamlı farkların ortaya çıkarılmasıdır. Ayrıca, iki geçerli kendi kendini raporlama aracının (GPAQ-AR ve IPAQ-SF) eşzamanlı olarak uygulanması, tek araçlı çalışmalarda sık sık eksik olan öznel ölçümler arasındaki uyumun değerli bir biçimde değerlendirilmesini sağlamıştır. Ek olarak, birden fazla istatistiksel yöntemin dahil edilmesi, aracın bu bağlamdaki performansının daha kapsamlı bir psikometrik profilini sunmaktadır.

GPAQ’nin Arapça uyarlanmış versiyonunun değerlendirilmesi amacıyla yürütülen çalışmanın anlamlı sonuçlarına rağmen, birkaç sınırlama göz ardı edilemez. İlk olarak, yalnızca Assiut’taki tek bir yerel topluluktan alınan kolay ulaşılabilir örneklem, bu bulguların daha geniş Mısır ve Arapça konuşan nüfuslara genellenmesini sınırlar. Örneklemenin kendisi belirli yanlıklar içerebilir; örneğin, katılımcılarımız nispeten genç ve yüksek eğitimliydi. Bu yüksek okuryazarlık düzeyi, karmaşık 16 maddeli geriye dönük anketin doldurulmasının bilişsel yükünü azaltmış olmalıdır. Dolayısıyla, bu durum yaşlı veya daha az eğitimli popülasyonlarda beklenenden daha yüksek tekrar-test güvenilirliğine yol açmış olabilir. Bu nedenle, bulgular GPAQ-AR’ın Mısır yetişkinlerindeki yararlılığı için ön kanıt olarak yorumlanmalı, geniş Arapça konuşan dünya için kesin bir geçerlilik kanıtı olarak değil. Ayrıca, cinsiyet dengesinin bir güç olmasıyla birlikte, kadınlarda gözlemlenen “yanıt kayması”nın Mısır’daki cinsiyete özgü sosyo-kültürel normların raporlama doğruluğunu önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Gelecek çalışmalar, GPAQ-AR’ın bölgedeki evrensel yararlılığını daha iyi ortaya koymak için farklı yaş grupları ve eğitim düzeylerini—kırsal ve az eğitimli gruplar dahil—kapsayan katmanlı rastgele örneklemeye öncelik vermelidir. Ayrıca, sosyal kabul edilebilirlik ve bilişsel geri çağırma zorluklarının gözlemlenen abartılı raporlamaya muhtemel katkıda bulunan faktörler olarak gösterilmesiyle birlikte, bu faktörler mevcut çalışmada geçerliliği kanıtlanmış psikometrik ölçeklerle ampirik olarak ölçülmemiştir. Ayrıca, Mısır katılımcılarının “iş” ile “dinlenme”yi nasıl kategorize ettiğini etkileyen bağlamsal ve kültürel faktörlerin incelenmesi başlıca tahmine dayanmaktadır. Gelecek çalışmalar, bu sosyo-kültürel nüansları ve raporlama doygunluğundaki etkilerini ampirik olarak yakalamak için yarı yapılandırılmış mülakatlar gibi nitel yöntemleri dahil etmelidir. Son olarak, karşılaştırmalı nesnel analizi sınırlayan iki temel sınırlama bulunmaktadır. İlk olarak, öznel ve nesnel gözlem pencereleri arasında bir zaman uyumsuzluğu vardı. Temel GPAQ-AR ve IPAQ-SF fiziksel aktiviteyi

1. gün öncesindeki hafta boyunca kaydedilirken, adım sayıcı etkinlik sonraki hafta boyunca kaydedilmiştir. Cihazlar verilmeden önce öz-bildirim değerlendirmesi yapmanın amacı, cihaz tepkiselliğini (yani adım sayıcıların temel davranışı yapay biçimde değiştirmesini) önlemektir. Ancak, insan hareketi doğası gereği değişkendir; bu mükemmel zamansal örtüşmenin olmaması gözlemlenen ilişkilerin zayıflamasına yol açmış olabilir. İkinci olarak, nesnel ölçüm olarak seçilen adım sayıcının kendisi temel bir kısıtlama sunmaktadır. Sayıcılar yürüme hacminin nicelendirilmesinde güvenilir olsa da, özünde etkinlik yoğunluğunu yakalamaya ya da orta yoğunluklu ile yoğun lukteki çabaları birbirinden ayırmaya yetenekli değildir. Son olarak, bu çalışma COSMIN kılavuzlarına uygun biçimde raporlanmış olsa da, yalnızca güvenilirlik, eşzamanlı geçerlik ve ölçüt geçerliğine odaklanmıştır. Çalışma, müdahale içermeyen kesitsel gözlemsel bir tasarım kullandığından, duyarlılık (zaman içinde klinik açıdan önemli değişiklikleri algılama yeteneği) ve yapısal ölçüm hatası gibi diğer psikometrik özellikler değerlendirilmemiş; bu durum gelecek yönünde uzunlamasına araştırmalar için bir olanak temsil etmektedir.

Pratik açıdan GPAQ-AR, Mısır’da kapsamlı halk sağlığı gözetimi için değerli bir araç olmaya devam etse de, uygulaması gereken hassasiyete dayanarak dikkatlice belirlenmelidir. Gözlemlenen yüksek sistematik aşırı tahmin nedeniyle, araç bireylerin veya grupların sıralanmasında (örneğin, nüfusun en az aktif çeyreklerinin belirlenmesi) mutlak enerji harcamasının belirlenmesinden çok daha güveniliridir. Basit sıralamanın ötesinde, bölgedeki araştırma ve gözetim çalışmalarının veri kalitesini artırmak için karma yöntemler benimsemeyi değerlendirmelidir. Örneğin, GPAQ-AR’nin nüfusun alt bir örneğinde nesnel hareket sensörleriyle birleştirilmesi, periyodik doğrulama için bir temel sağlayabilir. Ayrıca, aktivite defterleri veya yarı yapılandırılmış görüşmeler gibi nitel araçların entegrasyonu, öz-raporlarda sık sık yanlış sınıflandırılan ev içi ve mesleki “iş”in sosyo-kültürel bağını açıklamaya yardımcı olabilir. Kapsamlı gözetim için, öz-rapor verilerinin periodik olarak yüksek hassasiyetli nesnel ölçütle çapraz kontrol edildiği çok aşamalı bir strateji, Mısır’da fiziksel aktivite eğilimlerinin daha sağlam uzunlamasına izlenmesine olanak tanıyacaktır.

5 Sonuç

Bu çalışma, öz-yönetimli GPAQ-AR’nin Mısır yetişkinlerinde yüksek test-tekrarlanış güvenilirliği ve IPAQ-SF ile güçlü yakınsama gösterdiğini, ancak nesnel adımsayıcı verileriyle kaydedilenlerden önemli ölçüde daha yüksek fiziksel aktivite hacmi tahminleri verdiğini gösteren ön kanıt sağlamaktadır. Sonuç olarak, GPAQ-AR, kapsamlı gözetimde bireylerin göreli aktivite düzeylerine göre sınıflandırılmasında potansiyel göstermektedir; ancak bu ön bulgular, mutlak enerji harcamasının belirlenmesinde daha az uygun olabileceğini işaret etmektedir.

İfadeler

Veri erişilebilirlik ifadesi

Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, authors tarafından gereksiz bir sakınma olmaksızın erişime sunulacaktır.

Ahlak ifadesi

İnsanlarla yürütülen çalışmalar, Siut Üniversitesi Spor Bilimleri Araştırma Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmalar yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, bu çalışmaya katılmaya ilişkin yazılı bilgilendirilmiş onamlarını vermiştir.

Yazar katkıları

MA: Kavramsal tasarım, Biçimsel analiz, Metodoloji, Proje yönetimi, Kaynaklar, Doğrulama, Orijinal taslak yazımı, İnceleme ve düzenleme. TA: Biçimsel analiz, Metodoloji, Doğrulama, Orijinal taslak yazımı, İnceleme ve düzenleme. SM: Veri yönetimi, Biçimsel analiz, Araştırma, Gözetim, Doğrulama, Orijinal taslak yazımı, İnceleme ve düzenleme. HY: Gözetim, Kavramsal tasarım, Proje yönetimi, Doğrulama, İnceleme ve düzenleme. AA: Gözetim, Kavramsal tasarım, Biçimsel analiz, Doğrulama, İnceleme ve düzenleme.

Finansman

Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayımı için herhangi bir finansal destek alınmadığını beyan etmiştir.

Çıkar çatışması

Yazar(lar), bu çalışmanın, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmiştir.

Üretken yapay zeka beyanı

Yazar(lar), bu el yazısının oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), yapay zekanın desteğiyle Frontiers tarafından oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren doğruluk sağlamak için makul önlemler alınmıştır. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncı notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini mutlaka yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekle malzeme

Bu makalenin Ek Materyaline çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fsurg.2026.1663425/full#supplementary-material

Veri Sayfası 1

Ek materye, bu çalışmada kullanılan Dünya Sağlık Örgütü’nün Uyarlanmış Arapça sürümü olan Global Fiziksel Aktivite Anketi’ni (GPAQ-A) içermektedir. Orijinal GPAQ, İngilizce olarak Sağlık Örgütü’nden temin edilebilir; ek dosya ise çalışmamızda değerlendirilen uyarlanmış Arapça sürümü Arapça bilen araştırmacılara sunmak amacıyla sağlanmaktadır. Anket, fiziksel aktiviteyi standart GPAQ alanlarında, arasında işe ait aktivite, aktif ulaşım, boş zaman fiziksel aktivitesi ve hareketsiz yaşam tarzı olmak üzere değerlendirmektedir. Arapça sürüme yapılan spesifik uyarlama detaylı şekilde makalenin Yöntemler bölümünde anlatılmaktadır.

• 1.

  Booth F, Roberts C, Laye M. Egzersiz eksikliği kronik hastalıkların başlıca nedenidir. Compr Physiol. (2012) 2(2):1143. 10.1002/cphy.c110025

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede gör

• 2.

  Ding D, Lawson KD, Kolbe-Alexander T, Finkelstein EA, Katzmarzyk P, Van Mechelen W ve ark. Fiziksel hareketsizliğin ekonomik yükü: Başlıca bulaşıcı olmayan hastalıkların küresel analizi. Lancet. (2016) 388(10051):1311–24. 10.1016/S0140-6736(16)30383-X

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede gör

• 3.

  Ara I, Aparicio-Ugarriza R, Morales-Barco D, de Souza WN, Mata E, González-Gross M. Genel nüfusta fiziksel aktivite değerlendirmesi: Doğrulanmış kendine rapor yöntemleri. Nutr Hosp. (2015) 31(3):211–8. 10.3305/nh.2015.31.sup3.8768

  • Pubmed Özeti
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede gör

• 4.

  Armstrong T, Bull F. Development of the World Health Organization Global Physical Activity Questionnaire (GPAQ). J Public Health. (2006) 14:66–70. 10.1007/s10389-006-0024-x

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 5.

  Bull FC, Maslin TA, Armstrong T. Global Physical Activity Questionnaire (GPAQ): nine country reliability and validity study. J Phys Act Health. (2009) 6(6):790–804. 10.1123/jpah.6.6.790

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 6.

  Herrmann S, Heumann KJ, Der Ananian CA, Ainsworth BE. Validity and reliability of the Global Physical Activity Questionnaire (GPAQ). Meas Phys Exerc Sci. (2013) 17(3):221–35. 10.1080/1091367X.2013.805139

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 7.

  Soo K, Wan Abdul Manan W, Wan Suriati W. The Bahasa Melayu version of the Global Physical Activity Questionnaire: reliability and validity study in Malaysia. Asia Pac J Public Health. (2015) 27(2):NP184–93. 10.1177/1010539511433462

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 8.

  Adıgüzel İ, Onmuş RD, Mandıracıoğlu A, Çek Z. Adaptation of the Global Physical Activity Questionnaire (GPAQ) into Turkish: a validation and reliability study. Turk J Phys Med Rehab. (2021) 67(2):175. 10.5606/tftrd.2021.1675

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 9.

  Rivière F, Widad FZ, Speyer E, Erpelding M, Escalon H, Vuillemin A. Reliability and validity of the French version of the Global Physical Activity Questionnaire. J Sport Health Sci. (2018) 7(3):339–45. 10.1016/j.jshs.2016.08.004

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 10.

  Vazquez JESotres-Alvarez DCarlson JAGallo LCTalavera GACastañeda SFet al. Eşzamanlı geçerlilik açısından küresel fiziksel aktivite anketinin ivmeölçer kullanılarak hispanik/latino yetişkinlerde incelenmesi: Hispanik Topluluk Sağlık Çalışması/Latino Çalışması (HCHS/SOL). J Sci Med Sport. (2024) 27(10):708–15. 10.1016/j.jsams.2024.06.005

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 11.

  Thuy AABlizzard LSchmidt MLuc PMagnussen CDwyer T. Küresel fiziksel aktivite anketinin Vietnam’da güvenilirliği ve geçerliliği. J Phys Act Health. (2010) 7(3):410–8. 10.1123/jpah.7.3.410

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 12.

  Doyle CKhan ABurton N. Küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ-A) kendiliğinden doldurulan Arapça sürümünün güvenilirliği ve geçerliliği. J Sports Med Phys Fitness. (2019) 59(7):1221–8. 10.23736/S0022-4707.18.09186-7

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 13.

  Sitthipornvorakul EJanwantanakul Pvan der Beek AJ. Ofis çalışanlarında fiziksel aktivite ölçümünde adım sayacı ile küresel fiziksel aktivite anketi arasındaki korelasyon. BMC Res Notes. (2014) 7(1):1–6. 10.1186/1756-0500-7-280

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 14.

  Adams SAMatthews CEEbbeling CBMoore CGCunningham JEFulton Jet al. Sosyal istenirlik ve sosyal onaylamanın fiziksel aktiviteye ilişkin öz-bildirimler üzerindeki etkisi. Am J Epidemiol. (2005) 161(4):389–98. 10.1093/aje/kwi054

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 15.

  Teh WL, Abdiv EP, Vivasiva Kumar F, Royston N, Wang P, et al. Sosyal dürtülenebilirlik yanlığını çok etnik bir kohort örneğinde ölçmek: kendini bildiren fiziksel aktivite, beslenme alışkanlıkları ve faktör yapısıyla ilişkisi. BMC Public Health. (2023) 23(1):415. 10.1186/s12889-023-15309-3

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 16.

  Janz K. Epidemolojide fiziksel aktivite: anketten nesnel ölçüme geçiş. Br J Sports Med. (2006) 40(3):191–2. 10.1136/bjsm.2005.023036

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 17.

  Ribeiro M, Fernandes E, Borges M, Pires M, Melo X, Pinto FJ, et al. Portekiz yetişkinleri için küresel fiziksel aktivite anketinin güvenilirliği ve geçerliliği. Percept Mot Skills. (2024) 131(5):1548–70. 10.1177/00315125241266341

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 18.

  Cleland C, Hunter RK, Kee F, Cupples ME, Sallis JF, Tully MA. Küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ) orta yoğunluklu-ağır fiziksel aktivite ve hareketsiz yaşam tarzı düzeyleri ve değişiminin değerlendirilmesinde geçerliliği. BMC Public Health. (2014) 14:1–11. 10.1186/1471-2458-14-1255

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 19.

  Mathews E, Salvo D, Sarma PS, Thankappan K, Pratt M. Hindistan’ın Trivandrum şehri için küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ) uyarlanması ve geçerliliğinin sağlanması, 2013. Prev Chronic Dis. (2016) 13:E53. 10.5888/pcd13.150528

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 20.

  MumuS, AliL, BarnettA, MeromD. GPAQ’nın Bangladeş’teki geçerliliği. BMC Public Health. (2017) 17:1–10. 10.1186/s12889-017-4666-0

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 21.

  MokkinkLB, PrinsenCA, BouterLM, VetHC, TerweeCB. Sağlık ölçüm enstrümanlarının seçiminde uzlaşıma dayalı standartlar (COSMIN) ve bir sonuç ölçüm enstrümanının nasıl seçileceği. Braz J Phys Ther. (2016) 20(2):105–13. 10.1590/bjpt-rbf.2014.0143

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 22.

  AbdelkarimO, El-GyarN, ShalabyAM, AlyM. Mısır çocuklarında okul tabanlı fiziksel aktivite programının fiziksel uyuma etkileri: DELICIOUS projesinden bir pilot çalışma. Children. (2024) 11(7):842. 10.3390/children11070842

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 23.

  AlkahtaniSA. Yakınsak geçerlilik: ivmeölçer ile global fiziksel aktivite anketi arasında üniversite yaşında Suudi erkeklerde uyum. BMC Res Notes. (2016) 9:1–9. 10.1186/s13104-016-2242-9

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 24.

  MokkinkLB, TerweeCB, PatrickDL, AlonsoJ, StratfordPW, KnolDL ve ark. Sağlık durumu ölçüm enstrümanlarının ölçüm özellikleri üzerine çalışmaların metodolojik kalitesini değerlendirmek için COSMIN kontrol listesi: uluslararası bir delphi çalışması. Qual Life Res. (2010) 19(4):539–49. 10.1007/s11136-010-9606-8

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 25.

  Terwee C, Bot SD, de Boer MR, Van der Windt DA, Knol DL, Dekker J, et al. Ölçüm özellikleri için sağlık durumu anketlerinin değerlendirilmesinde kullanılan kalite kriterleri önerildi. J Clin Epidemiol. (2007) 60(1):34–42. 10.1016/j.jclinepi.2006.03.012

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 26.

  Mokkink LB, Terwee CB, Patrick DL, Alonso J, Stratford PW, Knol DL, et al. COSMIN çalışması, sağlık ile ilişkili hasta bildirimli sonuçların ölçüm özellikleri için taksonomi, terminoloji ve tanımlarda uluslararası uzlaşıya vardı. J Clin Epidemiol. (2010) 63(7):737–45. 10.1016/j.jclinepi.2010.02.006

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 27.

  Keating XD, Zhou K, Liu X, Hodges M, Liu J, Guan J, et al. Küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ) güvenilirliği ve eşzamanlı geçerliliği: sistematik derleme. Int J Environ Res Public Health. (2019) 16(21):4128. 10.3390/ijerph16214128

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 28.

  Surveillance M. A. R. S. Küresel fiziksel aktivite anketi (GPAQ) (Arapça). Çevrimiçi erişim: https://www.who.int/publications/m/item/global-physical-activity-questionnaire (Erişim tarihi: 11 Haziran 2025).

  • Referansı makalede görüntüle

• 29.

  Deng H, Thomas G N, Macfarlane D J, Chou K L, Cheung B M, Chi I, et al. Uluslararası fiziksel aktivite anketinin kısa formunun geçerliliği. J Hong Kong Coll Cardiol. (2006) 14(2):78.

  • Google Scholar
  • Referansen makalede görüntüle

• 30.

  Dünya Sağlık Örgütü. Küresel fiziksel aktivite anketi (GPAQ). Analiz Kılavuzu (2007). Çevrimiçi erişim: https://www.who.int/publications/m/item/global-physical-activity-questionnaire (Erişim tarihi: 13 Haziran 2025).

  • Google Scholar
  • Referansen makalede görüntüle

• 31.

  Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi. Vereilerin işlenmesi ve analiz edilmesi için kılavuz (2005). Çevrimiçi erişim: www.physio-pedia.com/images/c/c7/Quidelines_for_interpreting_the_IPAQ.pdf (Erişim tarihi: 14 Haziran 2025).

  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 32.

  Schneider PL, Router SE, Bassett DR. Serbest yaşam fiziksel aktivitesinin adım sayacı ile ölçümü: 13 modelin karşılaştırılması. Med Sci Sports Exercise. (2004) 36(2):331–5. 10.1249/01.MSS.0000113486.60548.E9

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 33.

  SEC. 10 elektronik adım sayacının adım, mesafe ve enerji maliyetini ölçmede geçerliliği. Med Sci Sports Exerc. (2004) 36:331–5. 10.1249/01.MSS.0000078932.61440.A2

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 34.

  Aly M, Hassan M, Hassan MM, Alibrahim M, Kamijo K. Aerobik kondisyon ve kavrama gücünün Arap çocukların bilişsel ve akademik performansıyla ilişkisi. Prog Brain Res. (2024) 286:107–28. 10.1016/bs.pbr.2023.11.005

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 35.

  Clemes SA, Aiddle SJ. Çocuklar ve gençlerde fiziksel aktivitenin izlenmesinde adım sayacı kullanımı: ölçüm açısından dikkat edilmesi gerekenler. J Phys Act Health. (2013) 10(2):249–62. 10.1123/jpah.10.2.249

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 36.

  Cleland VJ, Schmidt MD, Salmon J, Dwyer T, Venn A. Genç yetişkin Avustralyalılarda adım sayacı ile ölçülen ve kendiliğinden bildirilen fiziksel aktivitenin ilişkileri. J Sci Med Sport. (2011) 14(6):496–503. 10.1016/j.jsams.2011.04.006

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa bak

• 37.

  Schmidt MDC, Clandland VJ, Thomson RJ, Dwyer T, Venn AJ. Kişisel ve nesnel fiziksel aktivite ve fitness ölçümlerinin kardiometabolik risk faktörleriyle ilişkilerin belirlenmesinde karşılaştırılması. Ann Epidemiol. (2008) 18(5):378–86. 10.1016/j.annepidem.2008.01.005

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 38.

  Tudor-Locke CE, Myers AM. Sedanter yetişkinlerde fiziksel aktivitenin ölçülmesinde karşılaşılan zorluklar ve fırsatlar. Sports Med. (2001) 31:91–100. 10.2165/00007256-200131020-00002

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 39.

  Bradley RH, Corwyn RF. Sosyoekonomik durum ve çocuk gelişimi. Annu Rev Psychol. (2002) 53(2002):371–99. 10.1146/annurev.psych.53.100901.135233/

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 40.

  Hackman DA, Farah MJ, Meaney MJ. Sosyoekonomik durum ve beyin: insan ve hayvan araştırmalarından mekanistik içgörü. Nat Rev Neurosci. (2010) 11(9):651–9. 10.1038/nrn2897

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 41.

  Bollen K, Lennox R. Ölçüme dair yaygın kanı: yapısal denklem perspektifi. Psychol Bull. (1991) 110(2):305. 10.1037/0033-2909.110.2.305

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 42.

  WHO Expert Consultation. Asya nüfusları için uygun kilo indeksi ve bunun politika ve müdahale stratejileri üzerindeki sonuçları. Lancet. (2004) 363(9403):157–63. 10.1016/S0140-6736(03)15268-3

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 43.

  Sprangers M, Schwartz C. Yanıt değişimini sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi araştırmalarına entegre etmek: kuramsal bir model. Soc Sci Med. (1999) 48(11):1507–15. 10.1016/S0277-9536(99)00045-3

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 44.

  Misra P, Upadhyay RP, Krishnan A, Sharma N, Kapoor S. Fiziksel aktivite ölçüm tekniklerinin güvenilirliği ve geçerliliğini sınamaya yönelik bir topluluk temeli çalışma. Int J Prev Med. (2014) 5(8):952.

  • Pubmed Abstract
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 45.

  Pei L, Zhang Q. Tip 2 diyabet hastaları için üç fiziksel aktivite anketinin güvenilirliği ve geçerliliği. Chin J Rehabil Med. (2016) 31(9):945–9. 10.3969/j.issn.1001-1242.2016.09.003

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 46.

  Tanaka S, Ishikawa-Takata K, Nakae S, Sasaki S. Yürüme ve yürüme yeteneği olmayan aktiviteler için sınıflandırma algoritması içeren üç eksenli ivmeölçerle evde yaşayan yaşlı Japon yetişkinlerin fiziksel aktivite düzeyinin tahmini. Sensors. (2023) 23(10):4960. 10.3390/s23104960

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 47.

  Sharara E, Akik C, Ghattas H, Makhlouf, Obermeyer C. Arap ülkelerinde fiziksel hareketsizlik, cinsiyet ve kültür: edebiyata yönelik sistematik değerlendirme. BMC Public Health. (2018) 18(1):639. 10.1186/s12889-018-5472-z

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 48.

  Cervantes C, Porretta D. Özürlü bireylerde fiziksel aktivite ölçümü: edebiyat taraması. Adapt Phys Activ Q. (2010) 27(3):173–90. 10.1123/apaq.27.3.173

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Kaynağa makalede bakın

• 49.

  Metcalf KM, Aquero BI, Coronado Garcia ML, Francis SL, Janz KF, Laroche H ve ark. Evrensel fiziksel aktivite anketinin ivmeölçerle ölçülen fiziksel aktivite ve hareketsiz davranışlara kalibrasyonu. BMC Public Health. (2018) 18:1–10. 10.1186/s12889-018-5310-3

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 50.

  Mindell JS, Coombs N, Stamatakis E. Beslenme anketlerinde çocuk ve gençlerde fiziksel aktivitenin ölçülmesi: uygulamalar, sorunlar ve tehlikeler. Proc Nutr Soc. (2014) 73(2):218–25. 10.1017/S0029665113003820

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 51.

  Smith R, McHugh G, Quicke J, Ddziedzic K, Healey E. Osteoartritli yetişkinlerde IPAQ-SF ve PASE’nin güvenilirliği, yapı geçerliliği ve duyarlılığının karşılaştırılması. Musculoskeletal Care. (2021) 19(4):473–83. 10.1002/msc.1540

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 52.

  Aly M, Ammar A, Trabelsi K, Masmoudi L, El-Gyar N, Shalaby A ve ark. Akdeniz öğrencilerinde okul temelli fiziksel aktivite ve sağlıkla ilişkili fitness: DELICIOUS projesinden bulgular. Front Public Health. (2025a) 13:1603043. 10.3389/fpubh.2025.1603043

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 53.

  Aly M, El-Gyar N, Shalaby A, Abdelkarim O. Beş Akdeniz ülkesinde çocuklarda sağlıkla ilişkili fiziksel fitness: DELICIOUS projesinden kültürelaraştırma çalışması. Front Public Health. (2025b) 12:1520096. 10.3389/fpubh.2024.1520096

  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Referansı makalede görüntüle

• 54.

  Aly M, AlMarzooqi M, Mohamed S, Alzahrani T, Abdelkarim O. Günlük adım sayıları COVID-19 pandeminden önce, sırasında ve sonra: Mısır ve Suudi Arabistan’daki üniversite öğrencilerinde akıllı telefon izleme çalışması. BMC Public Health. (2023) 23(1):1365. 10.1186/s12889-023-16068-x

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 55.

  Bassett DR, Toth LP, LaMunion SR, Rrouter S. Adım sayma: ölçüm açısından dikkat edilmesi gerekenler ve sağlıkla ilgili uygulamalar üzerine bir inceleme. Sports Med. (2017) 47:1303–15. 10.1007/s40279-016-0663-1

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 56.

  Aparicio Ugarriza R, Mielgo Ayuso J, Benito Peinado P, Pedrero Chamizo R, Ara I, González Gross M. Genel nüfusta fiziksel aktivite değerlendirmesi: aletsel yöntemler ve yeni teknolojiler. Nutr Hosp. (2015) 31(Supl. 3):219–26. 10.3305/nh.2015.31.sup3.8769

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

• 57.

  Graser S, Groves A, Prusak KA, Pennington TR. Pedometre ile adım/dakika, orta şiddet ve 12-14 yaş arası gençlerde bireysel farklar. J Phys Act Health. (2011) 8(2):272–8. 10.1123/jpah.8.2.272

  • Pubmed Abstract
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • View reference in article

Özet

Anahtar Kelimeler

Arapça, Mısır, halk sağlığı, güvenilirlik, hareketsiz yaşam, anket, geçerlilik

Atıf

Aly M, Alzahrani T, Mohamed S, Youssef H ve Ammar A (2026) Global Physical Activity Questionnaire’in (GPAQ-AR) uyarlanmış Arapça sürümünün psikometrik değerlendirmesi. Front. Sports Act. Living 8:1663425. doi: 10.3389/fspor.2026.1663425

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2025

Güncellenmiş

26 Nisan 2026

Onay Tarihi

06 Ekim 2026

Yayınlanma

06 Kasım 2026

8 – 2026

Seyed Aria Nejadghaderi, Kerman University of Medical Sciences, İran

Nasr Chalghaf, Gafsa Üniversitesi, Tunus

Monika Piątkowska, Varşova Józef Piłsudski Beden Eğitimi Üniversitesi, Polonya

© 2026 Aly, Alzahrani, Mohamed, Youssef ve Ammar.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında açık erişimli olarak dağıtılan bir makaledir. Orijinal yazarların ve telif hakkı sahibinin isimlendirilmesi ve bu dergideki orijinal yayının, kabul edilen akademik uygulama uygunluğunda atıf edilmesi şartıyla, diğer platformlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izin verilmez.

*İletişim: Mohamed Aly mohamed.aly@aun.edu.eg Achraf Ammar acammar@uni-mainz.de; ammar.achraf@ymail.com

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve mutlaka bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya inceleyenlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.