Kısa Araştırma Makalesi
Front. Med., 12 Kasım 2026
Sec. Deneysel, Çevirisel ve Kanıta Dayalı Tıp
Cilt 13 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fmed.2026.1943539
- SH
S. Haeusner 1,2*
- AK
A. Kolb 1
- TB
T. Blunk 3
- MH
M. Herrmann 1,2
-
1. Kas-iskelet Hücresel Biyoloji Grubu, İşlevsel Malzemeler ve Biyofabrikasyon Enstitüsü, Würzburg Üniversite Hastanesi, Würzburg, Almanya
-
2. Lokomotor Araştırmalar için Bernhard-Heine Merkezi, Ortopedi Anabilim Dalı, Würzburg Üniversitesi, Würzburg, Almanya
-
3. Travma, El, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Bölümü, Würzburg Üniversite Hastanesi, Würzburg, Almanya
Makale metrikleri
Görüntülemeler
Özet
Giriş:
Kemik iyileşmesi, koordine edilmiş uzaysal-zamansel hücresel ve moleküler olayları içeren karmaşık bir süreçtir. Ortopedik araştırmalardaki ilerlemelere rağmen, bozulmuş kırık iyileşmesinin altında yatan mekanizmalar iyi anlaşılmamıştır ve etkili tedaviler sınırlıdır. Sitokinler ve büyüme faktörleri rejeneratif potansiyel göstermiş olsa da, geleneksel 2D hücresel kültür modelleri, çevirisel araştırmalar için gerekli hücresel bileşimi ve fizyolojik mikroortamı yeniden yansıtamaz.
Yöntemler:
Orijinal kemik iyileşmesi nişanını daha iyi taklit etmek ve Reamer-Irrigator-Aspirator sıvı fazının (RIA-sıvı), rekombinant eritropoietinin (EPO) ve rekombinant kemik morfogenetik protein-2’nin (BMP-2) kemik iyileşmesiyle ilişkili hücresel yanıtları üzerindeki etkilerini incelemek için 3D kemik iliği mononükleer hücre (BMMC) hidrogel modelleri geliştirdik. Rat kolajeni ve insan plazma fibrin hidrogelleri, insan plazma fibronektin ile zenginleştirilmiş olup, yeni izole edilmiş femoral BMMCs’yi koruma yetenekleri karşılaştırıldı.
Sonuçlar:
Her iki kolajen bazlı ve fibrin bazlı hidrogel üretilmiş, ancak bu ortamda yeterli canlı BMMC geri kazanımını yalnızca fibrin desteklemiştir. Hücreler sitometrik akış ile karakterize edilmiş ve ilgili uyaranlarla 3 gün kültür edilmiştir. Hidrogel lizatları yüzey markörü kompozisyonundaki değişiklikler açısından analiz edilmiştir. Bu basitleştirilmiş 3D modelde, RIA-sıvı uygulamasına yanıt olarak CD31+ hücrelerin daha yüksek, CD3+ CD8+ T hücrelerinin ise daha düşük sıklıkla gözlenmesi sağlanmış; ancak bu deney koşullarında EPO ve BMP-2 için istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Allogenik RIA-sıvı, T hücre alt popülasyonlarında açıklayıcı düzeyde değişikliklerle ilişkilendirilmiştir (n = 3), yine bu deney koşullarında EPO ve BMP-2 için istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir (n = 7).
Sonuç:
Bu 3D fibrin kültür sistemi, taze izole edilen BMMCs’nin üç gün sonra heterojen bir hücre karışımını korumaktadır. Daha büyük kohortlar ve daha yüksek olay sayılarıyla takip çalışmalarına uygundur.
1. Giriş
2026 yılında, geç iyileşme ve birleşmeme ile büyük kemik defektleri ortopedik tedavide hâlâ önemli bir zorluk olmaya devam etmekte; uzun süren ağrı, sınırlı hareket kısıtlığı ve ikincil komplikasyonlara yol açmaktadır. Kemik birleşmeme etyolojileri iyi anlaşılmamış olup, düzenlenmiş tedavi yaklaşımı için açık bir ihtiyaç bulunmaktadır (). Otojen kemik greftleri, kendine özgü osteojenik, osteoindüktif ve osteokonaktif özellikleri nedeniyle uzun süredir tedavinin altın standardıdır; bu greftler, kırık iyileşmesini uyaran temel hücre öncüleri ve büyüme faktörleri sağlar (). Kemik iliği mononükleer hücreleri (BMMCs), lenfoid, hematopoietik ve mezenkimal hücre öncülerinden oluşan heterojen bir karışımı içerir ve pratik bir alternatif sunar. Karmaşık
in-vitro
genişlemesi durumunda, BMMCs tek bir cerrahi müdahale sırasında toplanıp doğrudan ameliyat sırasında uygulanabilir ve bu da tedavi sürecini basitleştirir. Ancak, standart tedaviler, hastanın yaşı, metabolik durumu ve eşlik eden hastalıklar azaldıkça azalan mevcut oto-graftların sınırlı miktarı ve değişken kalitesi nedeniyle kısıtlıdır. Bu sınırlamaları aşmak amacıyla, osteojenik veya immunomodülatör faktörler içeren enjeksiyonluk hidrogeller gibi kemik yedekleri ve biomateriyaller incelenmektedir. Osteojenik faktörlerle ve lokal immun modülatörlerle yüklenen veya yüzeyi modifiye edilmiş biomateriyaller, şu anda doğrudan lokal kırık mikrov çevresine minimal invaziv bir teslimat için değerlendirilmektedir. Olası adaylar arasında, inflamatör mikrov çevresini hafifleten ajanların, osteojenik uyarıcıların (örneğin BMP-2) veya immunomodülatör moleküllerin doğrudan kırık alanına teslim edilmesi için kolajen, fibrin veya biyoaktif 3D yazdırılmış iskeleler yer almaktadır. Bu yaklaşımlar, hücresel immun modülasyonu desteklemeyi ve kırık birleşmeme ve diğer kompleks kemik defektleri için rejeneratif kaskadı modüle etmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla, hücresel iyileşme çevresinin modülasyona en duyarlı olduğu zaman dilimi, tedavi stratejileri için de kritik bir bileşendir. Özellikle 3. gün civarındaki dönem, kemik iyileşmesinde çoğu durumda başlangıç inflamatör fazından erken onarım fazına geçişi işaretlediği için özellikle dikkate değerdir. Burada 72 saatlik nokta, hücre öncüsü hücrelerin recruitmentu ve immun modülasyon gibi ana hücresel ve moleküler süreçlerin aktif biçimde işlediği doku onarımı için kritik bir fazı temsil etmektedir. Dolayısıyla, bu zaman noktası, 3D modellerde hücresel kompozisyonu değerlendirmek için seçilmiştir; bu seçim, terapötik müdahalelerin akut inflamatör fazdan sonra başlatıldığında en etkili olduğu yönündeki preklinik kanıtlarla uyumludur.
Biyomalzemeye dayalı ve hücre terapilerinde kaydedilen önemli ilerlemelere rağmen, bu müdahalelerin altında yatan hücre yanıtları ve eylemin kesin mekanizmaları kemik kırığı iyileşmesinin dinamik ve heterojen mikrovortanın doğru biçimde yeniden canlandırılması açısından yeterince aydınlatılmamıştır. Çoğu BMMC 2B ve 3B kültür modelleri fare ya da insan dışı kökenlidir ve genellikle mekanistik veya tarama platformlarında mezenkimal stromal hücrelerin (MSC) kullanımına odaklanır. Ayrıca, konvansiyonel 2B modeller 3B dokuların karmaşıklığından yoksundur ve bu da hücre morfolojisinde, sinyal iletiminde ve işlevinde değişimlere yol açar. Öte yandan, geleneksel 3B hücre kültür modelleri başlıca önceden kültür edilmiş MSC ile ko-kültür edilmiş hücre tipleri arasında fizyolojik olmayan orana dayanır ve dolayısıyla in vivo ortamın özgün karmaşıklığını yeniden üretemez. Doğal olarak MSC’ler tüm BMMCların yalnızca yaklaşık %0,001–%0,01’ini oluşturur. Buna karşılık, hidrojel temelli 3B kültür sistemleri, hücre etkileşimlerini mümkün kilarak, hücre dışı matris (ECM) mimarisini ve kemik dokusunda bulunan mekanik uyarıları taklit ederek daha fizyolojik açıdan doğru bir model sunabilir. Özellikle heterojen BMMClar için, farklı BMMC alt tipleri arasındaki etkileşimleri koruyan ve MSC çoğaltıcı etkileri olmaksızın parakrin sinyal iletimi ile hücre göçünü sağlayan kültür sistemlerine ihtiyaç vardır.
Farklı uyarılara hücre yanıtlarını incelemek amacıyla, ham kemik iyileşme ortamını daha yakından taklit eden, insan BMMC’ye dayalı bir test sistemi geliştirmeyi hedefledik ve kültür için fizyolojik açıdan uygun bir model seçtik. İnsan kemik kırığı hematomu, kemik onarımının başlatılmasında veya patolojik iyileşmenin başlamasında kritik rol oynayan karmaşık, dinamik bir mikromuhitdir. Kırık hematomunun erken ekstraselüler matriksi (ECM) çoğunlukla hematomun ilk iskeletini oluştur fibrin içerir ve hücre göçü ile inflamatuar ve mezenkimal kök hücrelerin girişine yapısal destek sağlar. Fibronektin de aynı zamanda bu “acil durum” ECM’inin kritik bir bileşenidir ve kırık hematomunda yaralanmadan 48 saat sonra belirir ve kemik iyileşme süreci boyunca artan düzeylerde bulunur (, ). Bu bağlamda üç boyutlu bir iskelet olarak görev yaparak diğer ECM bileşenlerinin birleşimini yönlendirir, hücre çekilmesini, çoğalmasını ve farklılaşmasını düzenler ve büyüme faktörü sinyallemesini modüle eder (). Buna karşılık fibronektin, aynı zamanda BM kök hücre nişinin ayrılmaz bir parçasıdır ve kemik iliği mikromuhitinde hem ilkel kök hücreleri hem de hematopoietik hücreler için homing, tutunma ve yapısal destek sağlar (–).
Ayrıca, kolajen-kitosan hidrogelleri üzerine yapılan çalışmalar, bu malzemenin osteoprogenitor hücre aktivitesini korumadaki uygunluğunu zaten ortaya koymuştur (). Kolajen I, sert kalus oluştuğu kemik iyileşmesinin sonraki aşamalarında da baskın hale gelir (). Bu nedenle hedefimiz, farklı uyarılara hücre yanıtlarını incelemek için kolajen ve fibrin temelli 3 boyutlu kültür sistemleri geliştirmekti.
Kemik rejenerasyonunda klinik olarak kullanılan BMP-2 ve kemik iyileşmesinde angiogenik etkiler de gösterdiği bilinen eritropoezdeki rolüyle bilinen EPO gibi zaten klinik olarak kullanılabilir terapötik uyarıcılar test edildi. 2D kültür sistemleri için rekombinant büyüme faktörlerine alternatif olarak, greft yaklaşımlarında RIA-sıvısının faydalı olabilecek otonom veya hatta alojenik hücre içermeyen takviyesinin önceki çalışmalarında bildirildiği bilinmektedir. Bu maddelerin 3D hücre kültürü modellerinde yeniden değerlendirilmesi, hücre düzeyindeki etki mekanizmalarının hedefli şekilde incelenmesini sağlar ve klinik uygulamalarını optimize eder veya genişletir. BMP-2, EPO ve alojenik RIA kaynaklı protein zengin sıvının 3D mikrovirmende BMMCs üzerindeki kemik iyileşmesiyle ilişkili immün imzanın değişimlerinin değerlendirilmesi, önceki test edilen 2D yöntemlerin ötesinde bir fizyolojik mikrovirme sunar.
2 Materyal ve yöntemler
2.1 Etik
Bu çalışmada kullanılan tüm materyaller cerrahi atık malzemedir ve katılımcılardan alınan bilindiğine dayanan yazılı onay ile elde edilmiştir. Çalışma için etik onay, Würzburg König-Ludwig-Orthopedic Hastanesi (yerel etik kurul: 187/18) tarafından verilmiştir. BMMCs, kalça protezi ameliyatı geçen hastalardan femur sapından kemik biyopsisi ile izole edilmiştir.
2.2 BMMCs İzole Edilmesi
Femur boyun kemik örneklerinin analiz için kayıpsız ve doğal örnek kompozisyonu sağlamak amacıyla ilk müdahaleden 3 saat içinde işlenmesi sağlanmıştır.
Özetle, kemik boyun örnekleri tartılmış (Şekil 1A), fosfat tamponlu tuzlu su (PBS) ile yıkanmış, kuvvetlice çalınmış ve BMMC açısından zengin süpernatant toplanmıştır. Bu işlem kemik örneği beyazımsı görünüp açık kemik iliği boşlukları oluşana kadar tekrarlanmıştır (Şekil 1B).
Şekil 1
Mononükleer hücreler ardından yoğunluk gradyanı santrifüji ile izole edildi ve kalan eritrositler insan kırmızı kan hücresi lizis tamponu (ThermoFisher) ile inkübasyon ile parçalandı, ardından daha önce Häusner ve ark. tarafından tanımlandığı gibi sitometrik analiz için hazırlandı. Eşzamanlı olarak, her 10⁶ BMMC ardından aşağıda tanımlandığı gibi 3D kültür için hazırlandı. Femur gövdesinden izole edilen BMMCs, iliac krestten geleneksel olarak izole edilen BMMCs ile benzer tipik özelliklere sahip ancak daha büyük miktarlarda hücre veren uygun bir hücre kaynağı olarak tanımlandı. Sonrakiler, fizyolojik in vitro çalışmalar için sağlıklı kontroller olarak değerlendirilebilir.
2.3 Hidrogel hazırlığı
Tüm BMMCs, koşul başına 3 tekrar olmak üzere, hücre konsantrasyonu 10⁶ hücre / 100 µL damla hacmi olacak şekilde ekildi. Kolajen hidrogeller için BMMCs santrifüji edildi ve Ilic ve ark. tarafından tanımlandığı gibi 1:3 jel nötralizasyon çözeltisi [93% DMEM (GE Healthcare Life Sciences, HyClone DMEM/YÜKSEK GLUKOZ), 3% 3M HEPES (Sigma), 1% kondroitin-sülfat (Sigma)] ve sıçan kolajen I ile geri asılandı, ayrıca ayrıca %1 insan plazma fibronektin (1 mg/mL, #50-306-410, Promocell) ile zenginleştirildi.
Fibrin hidrogeller Bara ve ark. tarafından tanımlandığı gibi ticari olarak mevcut fibrin yapıştırıcı bileşenler kullanılarak hazırlandı ((TISSEEL®: EAN: 5413760466361, Baxter GmbH). İnsan fibrinojen (91 mg/mL, sentetik aprotinin içerir, 3.000 KIU/mL) aprotinin tamponunda 33 mg/mL stok konsantrasyonuna kadar seyreltildi ve insan trombin (500 IU/mL) kalsiyum klorür tamponunda 4 U/mL’ye seyreltildi. BMMCs (1×10⁶/hidrogel) PBS ile yıkandı ve santrifüji edildi, supernatant uzaklaştırıldı.
Hücre pelleti doğrudan fibrinojen çözeltisine (49,5 µL) süspanse edildi ve fibrinojen-hücre süspanseyine 1 µL fibronektin eklendi. Koğulma, eşit hacimde trombin çözeltisi (49,5 µL) eklenerek başlatıldı ve sonuçta yaklaşık 16,3 mg/mL fibrinojen, 2 U/mL trombin, 10 µg/mL fibronektin (%1 v/v) ve 1 × 10⁷ hücre/mL son konsantrasyonlarına sahip 100 µL damlacıklar oluştu. Küresel damlacıklar üçlü tekrarlar halinde döküldü ve steril bir Parafilm® (Bemis) parçası üzerinde standart hücre kültürü inkübatöründe 37 °C’de 1 saat polimerizasyona bırakıldı.
Polimerizasyon sonrasında, tüm hidrogel kültürlerine 5 mL Minimal Orta Medium (MEM, #11090081, Gibco), içine %5 gerekli olmayan amino asitler (MEM NEAAs, #11140050, Gibco) eklenerek zenginleştirilmiş (temel orta) eklendi.
2.4 Sitometrik hazırlık ve analiz
Kültürün 72. saatinden sonra hücreler hem 3D hidrogellerden enzimik sindirme ile geri alındı. Bireysel hidrogel damlacıkları PBS+ içinde iyice yıkandı ve 37 °C’de 200 µL kolajenaz (600 U/mL, NB6, Nordmark Biochemicals, #N0002880) ile inkübatörde tutuldu. Sindirme gözle izlendi ve hidrogeller tamamen eriyene kadar örnekler her 20 dakikada bir hafifçe vortexlendi, en fazla 2 saat boyunca. Geri alınan hücreler trypan mavisi hariç tutma yöntemiyle sayıldı ve sitometrik analiz için işlendi. Hücre yanıtları müdahalelere çok renkli sitometrik analiz ile değerlendirildi ve basal orta ortamda korunmuş, vericiyle eşleştirilmiş 3D kontrol kültürleriyle karşılaştırıldı.
Sitometrik analiz, yeni izole edilmiş BMMCs üzerinde ve 3D kültürlerden geri alınan BMMCs üzerinde gerçekleştirildi. Hücreler yıkandı, 6 dakika boyunca 1800g’da santrifüjlendi ve önce 30 dakika boyunca 2–8 °C’de kalıcı canlılık boyası eFluor 506 (Invitrogen, #65-0866-14) ile boyandı. Antikorlar PBS içine %1 inek fetüs serumu (FBS, Capricorn) eklenerek hazırlandı ve hücre pelletleri yüzey antikor karışımında süspanse edildi, vortexlendi ve 30 dakika boyunca 2–8 °C’de inkübatörde tutuldu.
Hücreler, monositler ve makrofajlar, T hücreleri ve hematopoietik, endotelyal ve stromal hücre öncüleri için üç panelli boyama ile boyandı; bu yöntem daha önce başka bir yerde tanımlandığı gibidir. Boyanmamış kontroller PBS ile inkübe edildi. Veriler AttuneNxT akış sitometresi (ThermoFisher) kullanılarak elde edildi. Düzeltme kontrolleri, tek renkli boyamalar ve düzeltme boncukları (Miltenyi Biotech) kullanılarak gerçekleştirildi ve uygun eşikleme parametreleri uygulandı. Hücre sayıları canlı hücrelerin yüzde ortalamaları olarak ifade edildi. Akış sitometri sonuçları, Mac için FlowJo™ v10.8 Yazılımı (BD Life Sciences) kullanılarak analiz edildi.
Eşikler, boyanmamış ve tek renkli boyamalı düzeltme kontrolleri kullanılarak ayarlandı ve tüm numunelere aynı şekilde uygulandı. Floresans-minus-bir (FMO) kontrolleri elde edilmedi.
RIA-sıvı ile muamele edilen numuneler için örnek başına olay sayıları, tamamlayıcı eklerde örnek bir eşikleme stratejisi ile birlikte verilmiştir. Örnek başına 20’den az olaya sahip popülasyonlar, güvenilir nicelendirme sınırının altında kabul edildi ve yalnızca betimleyici olarak bildirildi.
2.5 3D kültür hazırlığı
Kırık müdahaleleri için olası ön muamele stratejilerini test etmek ve uygulanan maddelerin ilgili hücresel yanıtını incelemek amacıyla, 3D BMMC fibrin ve kolajen kültürleri, temel ortam ile birlikte ya E. coli kökenli rekombinant 100 ng/mL BMP-2 (BMP-2), 165 ng/mL EPO (Epoetin alfa Hexal®, 4000 IE/0,4 mL, Hexal) ya da daha önce açıklandığı gibi elde edilen %10 RIA-sıvı ile beslendi. Hücre damlacıkları 3 gün (72 saat) boyunca 37 °C ve %5 CO2 ortamında, başka ortam değişimi olmadan kültüre edildi. BMMCs, 72 saatlik kültürün ardından kolajenaz (600 U/mL) (NB6 #N0002880, Nordmark Biochemicals) muamelesi ile 3D kültürden geri alındı. Tek hidrojen damlacıkları kolajenaz ile sindirildi ve 2 saat boyunca 37 °C’de inkübe edildi; ardından hücreler trypan mavisi ile sayıldı ve akış sitometri için hazırlandı. Hücresel yanıt üzerindeki etki, çok renkli akış sitometresi kullanılarak değerlendirildi ve sonuçlar, temel ortam ile inkübe edilen donor ile eşleştirilmiş 3D kontrolleri ile karşılaştırıldı.
2.6 DNA nicelendirmesi
DNA nicelendirmesi—Quant-iT PicoGreen dsDNA analiz kiti
Fibrin damlacıkları veya BMMC 2D kültürleri, temel ortamda 3 gün sonra toplanmış ve 2 mL’lik tüplerde, 300 mL proteinaz K ((>600 mAU/mL ≈ 20 mg/mL, Qiagen) ile birlikte mekanik olarak TissueLyser LT (Qiagen) kullanılarak 30 Hz’de 40 saniye süreyle parçalanmıştır. Ek olarak 700 µL proteinaz K çözeltisi eklenmiş ve sindirim için numunalar 60 °C’de gece boyu inkübe edilmiştir. Ek hazırlık ve DNA konsantrasyonu analizi, daha önce açıklandığı şekilde gerçekleştirilmiştir ().
2.7 İmunohistokimya
Fibronektinin immunohistokimyasal tespiti, femur kemik iliği dokusunun ve BMMC fibrin hidrogellerinin 5 μm parafin kesitlerinde gerçekleştirilmiştir. Kesitler 60 °C’de 1 saat boyunca deparafinize edilmiş, hidrate edilmiş ve basınçlı tencerede sitrat tamponu (10 mM, pH 6.0) kullanılarak 95 °C’de 20 dakika süreyle ısıya dayalı epitop geri kazanımı uygulanmıştır.
Endojen peroksid aktivitesi, oda sıcaklığında 10 dakika boyunca %3 hidrojen peroksit (ThermoFisher) ile inkübe edilerek bloklanmıştır. Kesitler ardından 4 °C’de gece boyu anti-fibronektin anticismi (#ab3750, Abcam) ile inkübe edilmiş ve üreticinin talimatlarına göre boyanmıştır.
Sinyal tespiti, kromojen olarak 3,3′-diaminobenzidin (DAB) (SUPERVision 2, PD000KIT, DCS Innovative Diagnostik Systeme) kullanılarak yapılmış ve fibronektin lokalizasyon yerlerinde kahverengi çöküntü oluşmuştur. Kesitler hematoksilin ile karşı boyanmış, hidrate edilmiş ve kaplanmıştır. Negatif kontroller, birincili anticismin çıkarılmasıyla paralel olarak işlenmiştir.
2.8 Histoloji
Birleşik May-Grünwald ve Giemsa boyaması (#11103.00500 Pappenheim, May-Grünwald ve Giemsa, Morphisto), nükleer morfoloji ve sitoplazmik granülleri vurgularak eritroid, myeloid ve limfoid soyların ve nükleusların tanımlanmasını sağlar. Fibrin hidrogel içindeki BMMCs’in Pappenheim boyaması, hematopoietik hücre soylarında farklı boyanma göstermiştir. Parafin kesitler 3 min May-Grünwald-Eosin ile boyanmış ve Weise buffer (#13170.00100, Morphisto) ile iki kez 1 min yıkandıktan sonra Giemsa ile 15 min boyanmıştır. Boyanan kesitler 10 min hava kurulumadan önce iki kez daha yıkandı.
Hematoxylin eosin boyaması (#NC1470670, Fisher Scientific), BMMC’nin 3D fibrin jel yapıları içindeki genel morfoloji ve yapısal organizasyonu değerlendirmek için gerçekleştirildi.
Kesitler 5 min ksilen içinde deparafinize edildi, kademeli etanol (96%–60%) ve su ile rehidrate edildi, hematoxylin (5 min) ve eosin (%1, 5 min) ile boyandı, 80% etanol ile diferansiye edildi, 96% etanol ve izopropanol ile dehidrate edildi, ksilen ile şeffaflaştırıldı. Boyanan tüm örnekler ardından ksilen bazlı yerleştirme ortamı ile monte edildi.
2.9 İstatistiksel analiz
İstatistiksel analiz Mac için GraphPad Prism 10 ile gerçekleştirildi. Donör-pool kontrollü ve RIA değerleri (n = 3 donör) eşleşik t-testi (çift taraflı) ile karşılaştırıldı; ortalamalar farkları (RIA minus kontrol) 95% güven aralıkları ile raporlandı. EPO ve BMP-2’nin eşleşik karşılaştırmaları (n = 7), verilerin eğik olması ve küçük örneklem boyutunun normalite değerlendirmesinin güvenilir şekilde yapılamaması nedeniyle Wilcoxon eşleşik çiftler işaretli rank testi (çift taraflı, kesin p-değerleri) ile analiz edildi. Sıfır fark içeren çiftler bu test ile hariç tutulur, etkin n ek bilgide verilmiştir. Tüm analizler keşif niteliğindeydi; p-değerleri nominaldir ve çoklu test düzeltmesine tabi tutulmadı.
3 Bulgular
Demografik hasta verileri, örnek ağırlığı ve örneklerden izole edilen mononükleer hücre verimleri ile ilgili ilgili uygulamalar ek bilgide sunulmaktadır.
3.1 Enzimatik sindirimden sonra canlı hücre geri kazanımı, fibrin hidrogellerden kolajen hidrogellere göre daha yüksekti
3D hidrogel kültürleri için temel canlı geri kazanım oranlarını değerlendirmek amacıyla, bağışçı uyumlu BMMCs hem kolajen hem de fibrin hidrogeller içine kapsüllenmiş ya da aynı anda kontrol ortamında 3 gün boyunca 2D olarak kültürlenmiştir. Geri kazanım sonrası hücre sayıları trypan mavisi sayımı, sitometrik canlı/ölü boyama (Şekil 2A) ile belirlenmiş ve DNA içeriği değerlendirilmiştir. Sitometrik analiz, kolajen damlacıklarından geri kazanılan hücrelerin %14,27’sinin (± 9,191 STD) ölümüş olduğunu ve fibrin hidrogellerden geri kazanılan tüm tek hücrelerin %3,031’inin (± 2,720 STD) ölümüş olduğunu ortaya koymuştur (Şekil 2B) (n = 4). Canlı hücre geri kazanım oranları, her biri 10⁶ hücrelik başlangıç popülasyonlarına göre normalize edilmiş ve trypan mavisi sayımı ile belirlenmiştir; 3D kolajen ve 3D fibrin hidrogel kültürleri arasında canlı hücre oranlarında anlamlı farklar (*p < 0,05) saptanmıştır (n = 4) (Şekil 2C). Kolajen hidrogellerde gözlemlenen düşük hücre geri kazanım oranı ve canlılık nedeniyle, sonraki analizler yalnızca fibrin hidrogellere odaklanmış ve kolajen hidrogellerle yapılan testler durdurulmuştur. Ayrıca, 2D kültürden ve fibrin hidrogellerden geri kazanılan hücrelerin DNA konsantrasyonu PicoGreen testi ile ölçülmüştür. Konsantrasyonlar, geri kazanılan hücrelerin yüzde oranlarıyla uyumlu görünmüş ve hem 0. gün hem de 3. günde 2D ve 3D kültürler arasında DNA içeriğinde anlamlı bir fark göstermemiştir; 3. günde 2D kültürler için biraz daha yüksek DNA konsantrasyonları gözlemlenmiştir (n = 3) (Şekil 2D).
Şekil 2
Bu koşulda, fibrinden kolajen hidrogellere göre daha fazla hücre geri kazanılmıştır; bu durum, insan plazmından elde edilen ve fibronektin içeren fibrinin, sindirimin kolajenaz preparatıyla birlikte gelen proteazlara dayanmasına rağmen, 3D BMMC kültürü için destekleyici bir ortam sağladığını düşündürmektedir. Bu sayılar, hidrogeller içindeki hayatta kalmaktan çok, canlı hücre geri kazanımını yansıtmaktadır; çünkü iki matris arasındaki sindirim verimliliği ve hücre salınımı arasındaki farklar dışlanamaz.
3.2 BMMC fibrin hidrogellerinin karakterizasyonu
BMMC fibrin hidrogelleri (Şekil 3A, küçük resim) parafine gömülerek genel doku ve yapı değerlendirmesi için dilimlendi (Şekil 3A); heterojen BMMCs’nin eşit dağıldığı ve bazılarının komşu hücrelere yakın konumlandığı görüldü. Fibronektin DAB boyama, hücrelerin fibronektin açısından zengin bölgelere hizalandığı görünen BMMCs’leri ortaya çıkardı (Şekil 3B, yakınlaştırma).
Şekil 3
Nitelikli görüntüler, doğal BM örneklerinde hücre mimarisinin, hücre hizalanmasının ve fibronektin açısından zengin yapılara yakın hücre ko-lokalizasyonunun benzer şekilde göründüğünü gösterdi; bu durum BMMCs’lerin kaynağı olan doğal insan femur biyopsi örneğinde de doğrulandı (Şekil 3C).
Pappenheim boyama (Şekil 3D), fibrin hidrogel içinde yuvarlakdan böbrek şeklineden ve çok loblu morfolojilere kadar değişen çekirdek morfolojileriyle, mononükleer ve polimorfonükleer hücre karışımıyla uyumlu, heterojen bir çekirdekli hücre popülasyonu gösterdi. Fibrin hidrogellerinin boyutu ve morfolojisi stereomikroskop (Zeiss, SteREO Discovery V20) kullanılarak değerlendirildi. BMMCs’lerin hidrogel içindeki dağılımı ışık mikroskobu kullanılarak değerlendirildi (Şekil 3E,F). Hidrogel içinde hücre hareketliliği ve hücre-hücre etkileşimi yeteneği, BMMC hareketlerini izlemek için floresan prob (#C2925 CellTracker green, ThermoFisher) kullanılarak (Şekil 3G) 36 saat konfokal mikroskopi (SP8, LEICA) ile doğrulandı (Şekil 3G & ek film). 3D fibrin kültürleri aynı zamanda hücre hareketini ve hücre-hücre etkileşimini de kolaylaştırdı.
3.3 RIA-sıvı, 3D BMMC fibrin hidrogellerinin hücre kompozisyonunu daha az CD3+ CD8+ ve daha çok CD31+ hücreye doğru değiştirir
RIA-sıvının BMMCs üzerindeki umut verici rejeneratif etkileri 2D yaklaşımda gösterildikten sonra, önceki bulgularımız bu 3D modelde de test edildi. 3D BMMC fibrin kültürleri (
n
= 3) her biri, demografik hasta verileri mevcut olan 5 tekil bağışçıdan ([demografik hasta verileri mevcut ()]) elde edilen, %10 oranında 0.2 µm sterile filtre edilmiş (aselüler) RIA-sıvısı ile beslenen temel ortam ile inkübe edildi (Şekiller 4A,B). Öncesi-sonrası grafikleri olarak sunulan bağışçıların birleştirilmiş analizinde, RIA-sıvısı tedavilerinin etkileri daha kolay yorumlanabilir. MSC için (C), 5 ve 4 numaralı bağışçılar artış gösterdi (0.0022 → 0.0056 ve 0.0043 → 0.0096, sırasıyla yaklaşık 2.6 kat ve 2.2 kat); buna karşılık 3 numaralı bağışçı azaldı (0.0057 → 0.0046, yaklaşık %20). Ortalama fark anlamlı değildi (+0.0025, %95 IG −0.0057 ile 0.0108,
p
= 0.32). CD3+ CD4+ hücreler için (D), 5 ve 3 numaralı bağışçılar algılanamayan kontrol değerlerinden artış gösterdi (0 → 0.030 ve 0 → 0.071), 4 numaralı bağışçı ise hafifçe azaldı (0.0013 → 0.0010, yaklaşık %19). Ortalama fark anlamlı değildi (+0.033, %95 IG −0.055 ile 0.122,
p
= 0.25). CD3+ CD8+ hücreler için, üç bağışçı da azaldığından (5 numaralı bağışçı: 1.19 → 0.58, 4 numaralı bağışçı: 1.76 → 1.03, 3 numaralı bağışçı: 1.23 → 0.88) bu, sırasıyla yaklaşık %51, %41 ve %29’luk azalmalara karşılık geliyor. Ortalama fark −0.56 idi (%95 IG −1.04 ile −0.09, nominal
p
= 0.038). CD31+ hücreler için (F), üç bağışçı da artış gösterdi (5 numaralı bağışçı: 1.91 → 14.0, 4 numaralı bağışçı: 0.57 → 9.04, 3 numaralı bağışçı: 1.26 → 6.15, sırasıyla yaklaşık 7.3 kat, 15.9 kat ve 4.9 kat). Ortalama fark +8.48 idi (%95 IG −0.47 ile 17.43,
p
= 0.055) ve 0.05 seviyesine ulaşmadı. Bağışçı sayısının az olması (
n
= 3) nedeniyle, bu bulgular keşif niteliğindedir ve doğrulama etkileri yerine bağışçıya özgü eğilimler olarak yorumlanmalıdır. BMP-2 (
n
= 7) ve EPO (
n
için müdahale ve kontrol grupları arasında test edilen hücre popülasyonları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi.
= 7) ile tedavi edilen kültürlerde (ek bilgi) işaretçi paneli ve özgün deney düzeneğimiz dahilinde değerlendirilmiştir. Bu keşif amaçlı taramada, RIA-sıvının üç donorun tümünde CD31 + hücrelerin, üç donorun ikisinde CD3 + CD4 + hücrelerin daha yüksek frekansıyla, tüm donorlarda ise CD3 + CD8 + hücrelerin daha düşük frekansıyla ilişkili bulunduğu görülmüştür. Putatif MSC’ler dahil olmak üzere çok nadir popülasyonların frekansları güvenilir biçimde nicellenememiştir (ek bilgi). Bu gözlemler hipotez üretme özelliğine sahiptir.
Şekil 4
İstatistiksel analiz, verici düzeyinde gerçekleştirildi (n = 3, RIA ile tedavi edilen kültürler verici başına ortalamaya alındı ve her bir vericinin tedavi edilmemiş kontrolü eşleştirilmiş t-testi ile karşılaştırıldı). Bireysel verici–RIA kombinasyonları bağımsız gözlemler olmadıkları için istatistiksel test uygulanmadan kutu grafiklerinde betimleyici olarak gösterilmektedir. Tüm kontrol ve RIA değerlerinin kutu grafikleri, beş RIA vericinin bireysel etkilerini ve her bir fenotip için veri dağılımını ortaya koymaktadır. RIA vericilerinin renk kodlaması, RIA grubundaki değişkenliğin vericiye özgü olduğunu göstermektedir (Şekil 4C–F üst sıra). BMMC vericileri başına birleştirilmiş etkiler, önce-sonra grafiklerinde gösterilmektedir (Şekil 4C–F alt sıra). Birleştirilmiş verici analizinde, RIA tedavisinin vericilere yönelik yönü, bireysel ölçümlere göre gözlemlemek daha açıktır. MSC’de (C) Verici 5 ve 4 artmıştır (0.0022 → 0.0056 ve 0.0043 → 0.0096, sırasıyla yaklaşık 2,6 kat ve 2,2 kat), buna karşılık Verici 3 azalmıştır (0.0057 → 0.0046, yaklaşık %20). Ortalama fark anlamlı değildir (+0.0025, %95 IG −0.0057 ile 0.0108, p = 0.32). CD3+CD4+ T hücrelerinde (D) verici 5 ve 3, algılanamaz kontrol değerlerinden yükselmiştir (0 → 0.030 ve 0 → 0.071), Verici 4 ise hafifçe azalmıştır (0.0013 → 0.0010, yaklaşık %19). Ortalama fark anlamlı değildir (+0.033, %95 IG −0.055 ile 0.122, p = 0.25). CD3+CD8+ T hücrelerinde (E) üç vericinin hepsi azalmıştır (Verici 5: 1.19 → 0.58, Verici 4: 1.76 → 1.03, Verici 3: 1.23 → 0.88), bu da sırasıyla yaklaşık %51, %41 ve %29 azalmaya karşılık gelmektedir. Ortalama fark −0.56’dır (%95 IG −1.04 ile −0.09, nominal p = 0.038). CD31+ hücrelerde (F) üç vericinin hepsi artmıştır (Verici 5: 1.91 → 14.0, Verici 4: 0.57 → 9.04, Verici 3: 1.26 → 6.15, sırasıyla yaklaşık 7,3 kat, 15,9 kat ve 4,9 kat).
Oralama fark +8.48’dir (%95 IG −0.47 ile 17.43, p = 0.055) ve anlamlılık düzeyi olan 0.05 seviyesine ulaşamamıştır. Verici sayısının az olması (n = 3) nedeniyle, bu bulgular keşif niteliğindedir ve doğrulama etkileri yerine vericiye özgü eğilimler olarak yorumlanmalıdır.
4 Tartışma
Fraktür ortamının erken evresinin seçili bileşenlerini yeniden üreten bir fibrin hidrogelini karakterize ettik; bu model, yeni izole edilmiş BMMCs’in daha fizyolojik bir 3D ortamda çalışılmasını desteklemektedir. Modellerimiz, ticari olarak temin edilebilir insan plazma fibronektini ve saflaştırılmış ticari olarak temin edilebilir insan fibrinini dahil ederek BMMCs’in göçünü kolaylaştırır ve hücre-hücre etkileşimini destekler. Model, hayvan modellerinden önce zaten klinik olarak kullanılabilir ilaçları ve sitokinleri veya sitokin karışımlarını (örneğin RIA-sıvı) incelemek ya da BMMC sekretomundan öngörücü belirleyiciler geliştirmek için uygun bir aday gibi görünmektedir.
Fibrin ve kolajen hidrogellerinin karşılaştırılmasında, kolajende kültür edilen hücrelerin hücre ölümüne daha yatkın olduğu ya da yeniden izole etme sırasında kaybolduğu gözlemlendi. Kültürlerin içinde görünür kalan kolajen lifleri gözlemlenmese de, bazı BMMCs’in sindirim ve yıkama aşamaları sırasında kaybedilmiş olması muhtemeldir. 3D kolajen kültüründe BMMCs sayısındaki azalma sorunu, önceki çalışmalarda kültür süreleri 10 güne kadar çıkacak şekilde tanımlanmıştır. Buna ek olarak, kültürlerdeki serum eksikliği hücre hayatta kalmasını etkemiş olabilir. Serum içermeyen kültür koşulları, etkilenmemiş bir hücre bağışıklık yanıtını gözlemlemek ve doğal hücre-hücre etkileşimlerini kolaylaştırmak için seçilmiştir. Hücre kültüründe insan serumu veya fetal sığır serumu (FBS)’nin hücre aktivasyonunu, proliferasyonunu ve sitokin üretimini yapay olarak artırması veya baskılaması bildirilmiştir; bu durum gerçek hücre-hücre etkileşimlerini masalayabilir ve sonuçların yorumlanmasını özellikle bağışıklık destekli hücrelerde gerçek naïv yanıta doğru saptırabilir. FBS gibi, sıçan kuyruğu kaynaklı kolajen de bir xenogenik materyaldir ve insan olmayan proteinlere karşı tepkileri tetikleyebilir; bu özellikle tüm hücrelerin %18’ini oluşturan lenfositler bakımından BMMC için önem taşır. Ayrıca kolajen daha stabil, uzun vadeli bir iskele sunarken, fibrin daha yüksek gözeneklilik ve genel olarak daha gevşek yapı sunar ve daha hızlı degradasyona uğrar. Bu durum, BMMCs gibi dinamik hücre tiplerinin göçünü ve proliferasyonunu daha iyi destekleyebilir.
Sıkı kolajen kültürlerinde kültüre edilen BMMK’lar, daha küçük ve düşük proliferasyon hızına sahip olarak zaten tanımlanmıştır (). Fibrin hidrogellerimizde BMMK’lar, IHC ile boyanmış parafin kesitlerde açıklandığı gibi, sıkı fibronektin boyalı yapılar üzerine hizalanmış görünüyor. Fibronektinin „acil“ ECM’in kritik ve temel bir bileşeni olarak bilinmesi nedeniyle, farklı müdahalelerin/terapilerin fibrin/fibriler ağ oluşumu üzerindeki etkilerinin, bu gelecekteki deneysel ortamlarda makul bir katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Bu çalışmada ayrıca BMP-2 ve EPO tedavilerinin 3D fibrin matrisinde kültüre edilen BMMC hücresel yanıtları üzerindeki etkilerini incelemeyi de hedefledik. Ön veriler, bu tedavilerin olası biyolojik aktivitesini göstermiş olsa da, incelenen koşullar altında tedavi edilen ve kontrol kültürleri arasında anlamlı fark gözlemlenmedi. MMC hücresel bileşimi ve gruplar arasındaki farklar veya genişleme gibi ölçütler, bağışçılar arasında oldukça değişkenlik gösterebilir; bu durum, karşılaştırılabilir derecede küçük örneklem boyutunu etkemiş olabilir (, ). Ayrıca, deneysel tasarım kısıtlamaları, özellikle izolemeden sonra hücre sayılarındaki sınırlamalar, paralel deneylerde daha geniş bir konsantrasyon aralığının test edilmesini engelledi. Bu yaklaşım makulluğu sağlasa da, BMP-2 veya EPO için daha belirgin veya doz-bağımlı yanıtlar uyandırmış olabilecek konsantrasyonları hariç tutmuş olabilir. 3D fibrin ortamının dinamik doğasının da göz önünde bulundurulması değerlidir. İlgili deneylerde hücre proliferasyonu 2. güne kadar gözlemlenmiş, ancak hücreler yalnızca 3. günde yeniden izole edilip analiz edilmiştir. Bu zamanlama, kültür süresinin erken dönemlerinde ortaya çıkan ve tedaviye özgü etkileri maskeleyebilecek geçici etkileri yakalama yeteneğimizi sınırlamış olabilir.
Genel olarak değerlendirildiğinde, bağışçı kaynaklı değişkenlik, test edilen konsantrasyonların sınırlı aralığı ve 3D sistemdeki zamanlama kısıtlamaları, bu ortamdaki algılanabilir tedavi etkilerinin olmamasına birlikte katkıda bulunmuş olabilir. Ancak, bu sınırlamalara rağmen ve rekombinant proteinler olan BMP-2 ve EPO tarafından gösterilen etkilerin olmamasına karşıt olarak, alojenik insan kaynaklı.
RIA sıvısı, hasta bazında sitokin ve büyüme faktörü içeriğindeki farklılıkların yanı sıra, olgu olgu değişen hacim ve seyreltme özelliklerine sahip cerrahi bir yan üründür. Bu nedenle sabit bir %10 v/v oranı, fraksiyonlar arasında farklı etkili maruz kalmalara karşılık gelir. Klinik gerçeği yansıtmak amacıyla seçilmemiş, büyük ölçüde karakterize edilmemiş bir malzeme bilinçli olarak kullandık; bu durumun sonucu, donor düzeyindeki yanıtların değişken olması ve aktif bileşenlerin ile konsantrasyonlarının bilinmemesidir. RIA-sıvısı maruz kalmından sonra gözlemlenen yüzey markör profillerindeki farklılıklar keşif niteliğindedir ve değişmiş markör ifadesini ya da değişmiş hücre kompozisyonunu yansıtabilir. Bu nedenle uygulanan faktörlerin kaynağı ve doğası hakkında düşünmek de önemlidir. Ancak, bilinmeyen konsantrasyon ve kompozisyonlara rağmen, RIA-sıvısında bulunan sitokinler tür uyumludur. Öte yandan, rekombinant proteinler işlevsel olarak benzer olsa bile, post-translasyonel modifikasyonlar veya katlanma açısından doğal eşleriyle farklılık gösterebilir ve bu durum biyoaktivitelerini etkileyebilir (). Sonuç olarak, rekombinant faktörlerin, özdeş hücre yanıtlarına ulaşmak için endojen, tür kaynaklı büyüme faktörlerine kıyasla farklı konsantrasyonlar gerektirmesi, sistemimizdeki etkilerinin abartılmamasına (küçümsenmesine) potansiyel olarak katkıda bulunmuş olabilir. Buna karşılık, diğer deneylerde insan kaynaklı RIA-sıvısı tedavisiyle gözlemlenen etkiler, bunun büyüme faktörleri, sitokinler ve biyoaktif proteinlerden oluşan karmaşık bir karışım olma özelliğine atfedilebilir (, , ), bu da sinerjik olarak etki ya birden fazla hücre yolunu eşzamanlı hedefleyebilir. Bu karmaşıklık, izole rekombinant faktörlerin yeniden üretemeyeceği biçimde genel biyolojik tepki verirliği artırabilir. Kırık kemikte, CD31 vasküler hücrelerin yanı sıra monosit ya da makrofajlar gibi hematopoietik hücreleri de içeren heterojen bir kompartmanı işaret eder; her ikisi de yeniden vaskülerleşme, enkaz temizleme ve inflamatuar yanıt yoluyla erken iyileşmeye katkıda bulunan geçerli katılımcılardır (). Burada, tekil boyanmış PECAM-1 (CD31) markörünün daha yüksek frekansı, trombositlerin hücre yüzeyinde belirgin biçimde ifade edildiği, monositler, makrofajlar ve nötrofiller gibi lökositlerin yanı sıra
endothelial kökenli hücreler. RIA-sıvı uygulaması sonrasında sıklıkta gözlenen artış dikkat çekicidir ve konvansiyonel 2D kültürlerde () önce gözlenememiştir. CD31+ hücreler, iyileşme ile ilgili hematoma ortamının bir parçası olarak vasküler ve hematopoietik hücreleri içeren bir popülasyon olarak analiz edilmiştir; bu nedenle CD31+ hücrelerdeki artış bu kompartmanın bir yönünde kayma olduğunu göstermekle birlikte, yalnızca endothelial hücreleri tek başına tanımlamaz.
Belirtmek gerekir ki, hem RIA-sıvı’ya hem de BMMC’lere yanıtta bağıştıran kaynaklı değişkenlik gözlemişiz. Hem birleştirilmiş hem de bireysel RIA-sıvı ve BMMC yanıtlarının her zaman altında yatan bireysel bağıştıran yanıtlarını yansıtması amacıyla sunulmasının nedeni de budur. Burada, daha büyük bir kohortta tek tek hücrelerin analizi, özellikle güçlü yanıtlar verenlerle yanıtlar vermeyenlerin karşılaştırılması, gelecekteki tek hücre analizi çalışmalarında oldukça ilginç bir yaklaşım olacaktır.
Bununla birlikte, RIA-sıvı etkileri keşif niteliğindedir ve üç bağıştıranla sınırlıdır. Çalışma şu anda yeterli güçten yoksundur; bu nedenle anlamlı olmayan sonuçlar (n = 7) (örneğin, BMP-2 ve EPO için) kesin sonuç vermemektedir (Tip II hatası), gözlenen etkiler abartılmış olabilir ve düzeltme yapılmadan birden fazla çıkış ölçümü nedeniyle yanıltıcı pozitif sonuçlar (Tip I hatası) içerebilir. Özellikle BMP-2 ve EPO için, test edilen koşullar ve belirteç paneli altında algılanabilir bir etkinin doğrulanamamıştır.
Sadece bir konsantrasyon ve bir 72 saatlik zaman noktası test edildiğinden, doz-bağımlı, gecikmiş, geçici veya panel dışında etkiler hariç tutulamaz. Bu nedenle bağıştıran düzeyinde veri ve etki büyüklüklerini rapor ediyor ve tüm bulguları hipotez üreten bulgular olarak değerlendiriyoruz; çünkü doğrulama, daha büyük bir kohortta daha yeterli güce sahip bir çalışma gerektirmektedir.
Bu çalışmanın güçlü yanı, kemik iliği mononükleer hücrelerinin (BMMC) taze izole edilmiş, genişletilmemiş biçimde kullanılmasıdır; bu yaklaşım kemik iliğinin doğal hücre bileşimiyle başlar ve MSC’lerde olduğu gibi ön kültür genişletmesinin yol açtığı artefaktlardan kaçınır. Bu da modeli, kırık bölgesinde karşılaşılan hücre ortamına daha yakın bir temsil haline getirir ve çeviri (klinik uygulamaya aktarım) açısından anlamlıdır. Yine de aynı özellik aynı zamanda bir sınırlamaya da yol açar. Doğal BMMCs içinde, CD3⁺CD4⁺ hücreler ve olası MSC’ler gibi ilgi çeken birkaç hücre popülasyonu doğuştan nadirdir; bu da elde edilebilen olay sayısını ve bu popülasyonların frekanslarının belirlenmesindeki kesinliği sınırlar. Floresans-eksi-kontrollerinin alınmaması nedeniyle, arka plan sinyalinin bu nadir popülasyonlara katkısı dışlanamadığından, onları betimleyici olarak bildiririz ve temel gözlemlerimizi daha yaygın popülasyonlar olan CD31⁺ hücreler ve CD3⁺CD8⁺ T hücreleri ile donor içi eşleştirilmiş karşılaştırmalar üzerine kurarız.
Özetle, birkaç doğal BMMC popülasyonunun 72 saat boyunca serum içermeyen bir ortamda sürdürülebildiği 3B fibrin temelli bir kültür sistemi kurduk. Keşif amaçlı bir analizde, RIA-sıvısının belirli hücre popülasyonlarının frekanslarında değişikliklerle ilişkili bulunduğu, yani daha az CD3⁺CD8⁺ hücre ve daha fazla CD31⁺ hücre gözlemlendiği; olası MSC’ler ve CD3⁺CD4⁺ T hücreleri üzerindeki etkilerin ise donor’a bağlı olduğu görüldü. Buluntular, küçük sayıda donorlardan elde edilen donor-spesifik eğilimlerdir ve daha büyük kohortlarda doğrulamaya ihtiyaç duyar. Bu model, yeni nesil kemik iyileşmesi terapilerinin geçerliliğinin ve gelişiminin desteklenmesine yardımcı olabilecek, erken kırık mikroortamında yerel olarak uygulanan immunomodülatör yaklaşımların daha ileri incelenmesi için basitleştirilmiş bir in vitro platformu olarak hizmet edebilir.
Açıklamalar
Veri erişilebilirliği açıklaması
Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, gereksiz bir saklama koşulu olmaksızın yazarları tarafından erişime sunulacaktır.
Ahlak açıklaması
İnsanlarla yürütülen çalışmalar, Würzburg König-Ludwig-Ortopedi Hastanesi yerel etik kurulunun (187/18) onayı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar, yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Katılımcılar, çalışmaya katılmaya ilişkin yazılı bilgilendirilmiş onaylarını vermişlerdir.
Yazar katkıları
SH: Kavramsal tasarım, Soruşturma, Yöntem, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. AK: Veri yönetimi, Soruşturma, İnceleme ve düzenleme. TB: Kavramsal tasarım, Biçimsel analiz, Yöntem, Gözetim, Görselleştirme, İnceleme ve düzenleme. MH: Kavramsal tasarım, Biçimsel analiz, Finansman temini, Yöntem, Proje yönetimi, Gözetim, Doğrulama, İnceleme ve düzenleme.
Finansman
Bu proje, Bundesministerium für Bildung und Forschung (01DS21004) tarafından finanse edilmiştir. Bu çalışma aynı zamanda Würzburg Üniversitesi Yaşam Bilimleri Lisans Okulunun (GSLS) MD mükemmeliyet bursu programı aracılığıyla da finansman almıştır. Yazarlar, TISSEEL®’in bu çalışmada kullanılması için cömertçe sağlanmasından dolayı Baxter Almanya’ya teşekkür ederler. Würzburg Julius-Maximilians-Universität’nin Açık Erişim Yayın Fonundan sağlanan finansal desteği takdirle karşılıyoruz.
Çıkar çatışması
Yazar(lar), bu çalışmanın, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmiştir.
Üretken yapay zeka beyanı
Yazar(lar), bu el yazısının oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul çabalarla doğruluğunun sağlanması için gerekli tüm adımlar atılmıştır. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.
Ekleme materiali
Bu makalenin ekleme materialine çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmed.2026.1943539/full#supplementary-material
-
1.
Siverino CM, Metsemakers W-J, Sutter R, Della Bella E, Morgenstern M, Barcik J et al. Clinical management and innovation in fracture non-union. Expert Opin Biol Ther. (2024) 24(9):973–91. 10.1080/14712598.2024.2391491
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
2.
Schmidt AH. Autologous bone graft: is it still the gold standard? Injury. (2021) 52(Suppl 2):S18–22. 10.1016/j.injury.2021.01.043
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
3.
Lim ZX, Hai B, Tan T, Ramruttun AK, Hui JH, Nurcombe V et al. Autologous bone marrow clot as an alternative to autograft for bone defect healing. Bone Joint Res. (2019) 8(3):107–17. 10.1302/2046-3758.83.BJR-2018-0096.R1
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
4.
Haeusner S, Jaukovic A, Kupczyk E, Herrmann M. Review: cellularity in bone marrow autografts for bone and fracture healing. Am J Physiol Cell Physiol. (2023) 324(2):C517–C31. 10.1152/ajpcell.00482.2022
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
5.
Xing, X., Gong, Z., Chen, C., Lin, Y., Liu, P., Xiao, T. ve diğerleri. Enjekte edilebilir biyoduyarlı kemik yapıştırıcı hidrogeller diyabetik kırık iyileşmesini hızlandırmak için NLRP3 inflamasomunu talep üzerine baskılar. Biomaterials. (2025) 317:123059. 10.1016/j.biomaterials.2024.123059
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
6.
Wendler, S. S., Schlundt, C., Bucher, C. H., Birkigt, J., Schipp, C. J., Volk, H.-D. ve diğerleri. Kemik iyileşmesini artırmak için bağışıklık modülasyonu: prostatsiklini yerel bağışıklığı modüle ederek kemik indüksiyonu için yeni bir kavram. Front Immunol. (2019) 10:713. 10.3389/fimmu.2019.00713
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
7.
Marshall, K. M., McLaren, J. S., Wojciechowski, J. P., Callens, S. J. P., Chalier, C., Kanczler, J. M. ve diğerleri. Kemik rejenerasyonu için 3D yazdırılmış iskelelerde biyoaktif kaplamalar: ovine femoral kondil defekt modeli BMP-2 tesliminde laponite® kullanımı. Biomater Adv. (2024) 164:213959. 10.1016/j.bioadv.2024.213959
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
8.
Gómez-Barrena, E., Padilla-Eguiluz, N. G., Avendaño-Solá, C., Payares-Herrera, C., Velasco-Iglesias, A., Torres, F. ve diğerleri. Uzun kemik kırıklarından sonra birleşmeyen kırıklarda kemik iyileşmesi için: genişletilmiş hBM-MSC’lerin iki farklı dozu plus biomaterial versus iliak krest oto-graft, iki farklı kemik iyileşmesi müdahalesinin çok merkezli, açık etiketli, rastgele kontrollü karşılaştırmalı klinik deneyi: çalışma protokolü. Stem Cells Int. (2018) 2018:1–13. 10.1155/2018/6025918
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
9.
Su, N., Villicana, C., Yang, F. Kemik rejenerasyonu için immunomodülatör stratejiler: hastalık tiplerinin perspektifinden bir derleme. Biomaterials. (2022) 286:121604. 10.1016/j.biomaterials.2022.121604
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
10.
Maruyama M, Hee C, Tsunomiya T, Zhang N, Yeno M, Yao Z ve ark. İnflamatuar yanıtın ve kemik iyileşmesinin modülasyonu. Front Endocrinol (Lausanne). (2020) 11:386. 10.3389/fendo.2020.00386
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
11.
Miclau T, Lu C, Thompson Z, Choi P, Puttlitz C, Marcucio R ve ark. Gecikmiş stabilizasyonun kırık iyileşmesine etkileri. J Orthop Res. (2007) 25(12):1552–8. 10.1002/jor.20435
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
12.
Minear S, Leucht P, Jiang J, Liu B, Zeng A, Fuerer C ve ark. Wnt proteinleri kemik rejenerasyonunu teşvik eder. Sci Transl Med. (2010) 2(29):29ra30. 10.1126/scitranslmed.3000231
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
13.
Duda GN, Geissler S, Checa S, Tsitsilonis S, Petersen A, Schmidt-Bleek K. Kemik rejenerasyonunun belirleyici erken evresi. Nat Rev Rheumatol. (2023) 19(2):78–95. 10.1038/s41584-022-00887-0
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
14.
Scala P, Serio B, Giudice V. Kemik iliği nişinin 3D in Vitro modelleri. ACS Biomater Sci Eng. (2026) 12(1):110–27. 10.1021/acsbiomaterials.5c01421
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
15.
Bai Y, Li P, Yin G, Huang Z, Liao X, Chen X ve ark. BMP-2, VEGF ve bFGF, fare kemik iliği kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin osteojenik farklılaşmasını sinerjik olarak teşvik eder. Biotechnol Lett. (2013) 35(3):301–8. 10.1007/s10529-012-1084-3
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
16.
Wang P, Zhang Z. Kemik iliğinden elde edilen mezenkimal kök hücreler tavşanlarda tibya kırıklarının iyileşmesini JAK-STAT sinyal yolakları aracılığıyla destekler. Exp Ther Med. (2020) 19(3):2310–6. 10.3892/etm.2020.8441
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
17.
Ma L, Wang X, Zhou Y, Ji X, Cheng S, Bian D ve ark. Büyük kemik defektlerinin onarımı için artırılmış osteojenik ve angiogenik yeteneklere sahip biomimetik Ti-6Al-4V alaşımı/gelatin metakrilat hibrit iskeleti. Bioact Mater. (2021) 6(10):3437–48. 10.1016/j.bioactmat.2021.03.010
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
18.
Griffin KH, Thorpe SW, Sebastian A, Hum NR, Coonan TP, Sagheb I ve ark. Birincil kemik kanseri araştırmaları ve ilaç taraması için klinik açıdan anlamlı bir ex vivo modeli olarak mühendislik kemik iliği. Proc Natl Acad Sci U S A. (2023) 120(39):e2302101120. 10.1073/pnas.2302101120
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
19.
Cai X, Zhang S, Xiao C, Dang Z, Huang W, Xu W ve ark. 3B yazıcı ile üretilmiş iskeletlerin iç yüzey morfolojisinin düzenlenmesi yoluyla makrofajların ve kemik mezenkimal kök hücrelerinin kemik yenilenmesini teşvik edilmesi. Langmuir. (2025) 41(13):8853–65. 10.1021/acs.langmuir.5c00200
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
20.
Song F, Tang J, Geng R, Hu H, Zhu C, Cui W ve ark. Koyun modelinde osteoartrit tedavisinde kemik iliği mononükleer hücreleri ve kemik mezenkimal kök hücrelerinin etkinliğinin karşılaştırılması. Int J Clin Exp Pathol. (2014) 7(4):1415–26. PubMed Central PMCID: PMC4014221; PMID: 24817937
- Pubmed Abstract
- Google Scholar
- View reference in article
-
21.
Cesarz Z, Tamama K. Mezenkimal kök hücrelerin sferoid kültürü. Stem Cells Int. (2016) 2016:9176357. 10.1155/2016/9176357
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
22.
Yen BL, Hsieh CC, Su PJ, Chang LT, Yen M. İnsan mezenkimal kök hücrelerinin üç boyutlu sferoid kültürü: terapötik avantajlar sunması ve in vivo durumun in vitro yansıması. Stem Cells Transl Med. (2023) 12(5):235–44. 10.1093/stcltm/szad011
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
23.
Wu J, Wang Y, Wang L, Xie W, Wan Q, Wang J ve ark. Kırık iyileşme hücre etkileşimlerinden ilham alan kemik doku mühendisliği için üç boyutlu ko-kültür sistemi. Adv Healthc Mater. (2025) 14(16):e2500534. 10.1002/adhm.202500534
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
24.
Pittenger MF, Mackay AM, Beck SC, Jaiswal R, Douglas R, Mosca JD ve ark. Yetişkin insan mezenkimal kök hücrelerinin çoklu farklılaşma potansiyeli. Science. (1999) 284(5411):143–7. 10.1126/science.284.5411.143
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
25.
Saldana L, Valles G, Bensiamar F, Mancebo FJ, Garcia-Rey E, Vilaboa N. Düzeltme: mezenkimal kök hücreler makrofajlar arasındaki parakrin etkileşimler 1,25-dihidroksivitamin D3 tarafından düzenlenir. Sci Rep. (2018) 8(1):4278. 10.1038/s41598-018-22377-8
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
26.
Woloszyk A, Tuong ZK, Perez L, Aguilar L, Bankole AI, Evans CH ve ark. Kırık hematomunun mikromimarisi transkripsiyonel profili etkiler ve kemik iyileşme sonuçlarını belirlemede kritik rol oynar. Biomater Adv. (2022) 139:213027. 10.1016/j.bioadv.2022.213027
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
27.
Bastian OW, Koenderman L, Alblas J, Leenen L, Blokhuis TJ. Nötrofil hücreler yaralanmadan sonra hızlı bir şekilde fibronektin+ hücre dışı matris sentezleyerek kemik kırığı iyileşmesine katkıda bulunur. Clin Immunol. (2016) 164:78–84. 10.1016/j.clim.2016.02.001
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
28.
Klavert J, Van Der Eerden BCJ. Fibronektin ve kemik kırığı iyileşmesi: biyolojik mekanizmalar ve rejeneratif yollar. Front Bioeng Biotechnol. (2021) 9:663357. 10.3389/fbioe.2021.663357
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
29.
Mao Y, Schwarzbauer JE. Fibronektin fibrillogenezi: hücrelerin aracılık ettiği bir matris birleşim süreci. Matrix Biol. (2005) 24(6):389–99. 10.1016/j.matbio.2005.06.008
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
30.
Wirth F, Lubosch A, Hamelmann S, Nakchbandi I. Hematopoezde fibronektin ve reseptörleri. Cells. (2020) 9(12):2717. 10.3390/cells9122717
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
31.
Zanetti C, Krause DS. “Ağa yakalanmak”: normal hematopoez ve lösemide kemik iliği hücre dışı matrisi. Exp Hematol. (2020) 89:13–25. 10.1016/j.exphem.2020.07.010
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
32.
Selvaraj V, Sekaran S, Dhanasekaran A, Warrier S. Tip 1 kolajen: sentez, yapı ve kemik mineralizasyonundaki temel işlevler. Differentiation. (2024) 136:100757. 10.1016/j.diff.2024.100757
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
33.
Wise JK, Alford AI, Goldstein SA, Steemann JP. Kültürsüz kemik iliği mononükleer hücreleri ile kültüre edilerek genişletilen mezenkimal kök hücrelerin ortopedik doku mühendisliğinde 3B kolajen-kitosan mikrokürecikleri karşılaştırılması. Tissue Eng Part A. (2014) 20(1-2):210–24. 10.1089/ten.tea.2013.0151
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
34.
Nair A, Chuang S-CLin Y-S, Chen C-H, Fang T-C, Chiu H-C ve ark. Polarizasyon-SHG kullanılarak kemik kırığı iyileşmesine kolajen yanıtının karakterizasyonu. Sci Rep. (2022) 12(1):18453. 10.1038/s41598-022-21876-z
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
35.
Häusner S, Kolb A, Übelmesser K, Hölscher-Doht S, Jordan M, Jauković A ve ark. Terapiyse çöp değildir: reamer-irrigator-aspirator (RIA) kaynaklı otojen kemik greftlerinin hücresel, sekretuar ve fonksiyonel özellikleri. J Orthop Traumatol. (2025) 26(1):21. 10.1186/s10195-025-00835-0
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
36.
Pritz T, Landgraf-Rauf K, Herndler-Brandstetter D, Rauf R, Lair J, Gassner R ve ark. Femurdan kemik iliği T hücreleri ileri yaşta iliak krest kaynaklı hücrelere benzer ve yaşlanmış bağışıklık sisteminin çalışılması için kullanışlı bir araç temsil eder. Immun Ageing. (2013) 10(1):17. 10.1186/1742-4933-10-17
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
37.
Ilic J, Koelbl C, Simon F, Wußmann M, Ebert R, Trivanovic D ve ark. Çoklu miyeloma için sıvı örtü ve kolajen temelli üç boyutlu In Vitro modeller. Tissue Eng Part C Methods. (2024) 30(5):193–205. 10.1089/ten.tec.2023.0374
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
38.
BaraJJHerrmannMMenzelUBennekerLAliniMStoddartMJ. İnsan kemik iliğinden mononükleer hücrelerin üç boyutlu kültürü ve karakterizasyonu. Cytotherapy. (2015) 17(4):458–72. 10.1016/j.jcyt.2014.12.011
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
39.
ClarosSRodriguez-LosadaNCruzEGueradoEBecerraJAndridesJA. Üç boyutlu kolajen jel kültür sistemi kemik iliğinden yetişkin kök/soy hücre popülasyonlarının karakterizasyonu. Cell Transplant. (2012) 21(9):2021–32. 10.3727/096368912X636939
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
40.
OpitzHGOpitzULemkeHHewlettGSchremlWFladHD. Primer bağışıklık yanıtında fetal kuzu serumunun rolü in vitro. J Exp Med. (1977) 145(4):1029–38. 10.1084/jem.145.4.1029
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
41.
TonarovaPLochovskaKPytlikRHubalek KalbacovaM. Çeşitli kültür koşullarının insan mezenkimal stromal hücrelerin metabolizması üzerindeki etkisi. Stem Cells Int. (2021) 2021:1–15. 10.1155/2021/6659244
- CrossRef
- Google Scholar
-
42.
LiuSYangWLiYSunC. Hücre deneylerinin tekrarlanabilirliğini etkileyen önemli bir faktör: fetal sığ serumu. Sci Rep. (2023) 13(1):1942. 10.1038/s41598-023-29060-7
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
-
43.
CochraneSSaibOSheffieldD. Serum içermmeyen ortamların periferik kan mononükleer hücre kültüründe kullanımı ve T ve B hücre okumaları üzerindeki etkisi. Front Toxicol. (2024) 6:1462688. 10.3389/ftox.2024.1462688
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
44.
Baltazar T, Kajave N, Rodriguez M, Chakraborty S, Jiang B, Skardal A ve ark. İnsan doğal I tip kolajen, doku mühendisliği uygulamaları için xenogenik kaynaklara fizyolojik açıdan geçerli, uygulanabilir bir alternatif sağlar: karşılaştırmalı in vitro ve in vivo çalışma. J Biomed Mater Res B Appl Biomater. (2022) 110(10):2323–37. 10.1002/jbm.b.35080
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
45.
Brooimans RAK, Kraan J, Van Putten W, Cornelissen JJ, Lowenberg B, Gratama JW. Normal kemik iliğinde lökosit popülasyonlarının sitometrik ayırımı: periferik kan kirliliğinin etkisi. Cytometry B Clin Cytom. (2009) 76B(1):18–26. 10.1002/cyto.b.20439
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
46.
Jagiello A, Castillo U, Botvinick E. Sertliği eşleştirilmiş kolajen ve fibrin iskelelerinin hücre tarafından yeniden şekillendirilmesi. Sci Rep. (2022) 12(1):11736. 10.1038/s41598-022-14953-w
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
47.
Herrmann M, Hildebrand M, Menzel U, Fahy N, Alini M, Lang S ve ark. İnsan iliac krest, vertebral cisim ve femur başından elde edilen kemik iliği mononükleer hücreleri ve bunlardan türetilen stromal hücre popülasyonlarının fenotipik karakterizasyonu. Int J Mol Sci. (2019) 20(14):3454. 10.3390/ijms20143454
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
48.
Kannan S, Gokul Krishna S, Gupta PK, Kolkundkar U. Farklı bağışçılardan elde edilen insan kemik iliği kaynaklı mezenkimal stromal hücrelerin havuzlanması ile tek bağışçı MSC’leri arasındaki avantajlar. Sci Rep. (2024) 14(1):12654. 10.1038/s41598-024-62544-8
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
49.
Jenkins N, Murphy L, Tyther R. Rekombinant proteinlerin translasyonsonrası modifikasyonları: biyofarmasevtikler için önemi. Mol Biotechnol. (2008) 39(2):113–8. 10.1007/s12033-008-9049-4
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
50.
El-Jawhari JJ, Ganguly P, Churchman S, Jones E, Giannoudis PV. Reamer/irrigator/aspirator atığında kemik öncü hücrelerinin biyolojik uyumluluğu. J Bone Joint Surg Am. (2019) 101(23):2111–9. 10.2106/JBJS.19.00133
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
51.
Cereijo C, Johnson SR, Schoenecker JG, Collinge CA, Obremskey W, Moore-Lotridge SN. Doğal uzun kemiklerle karşılaştırıldığında reamer-irrigator-aspirator sistemiyle toplanan kanyöz kemik greftinden büyüme faktörlerinin kantitatif analizi: daha öncereamlanmış uzun kemikler dahilinde. J Orthop Trauma. (2022) 36(Suppl 2):S23–S7. 10.1097/BOT.0000000000002309
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
Özet
Anhtar kelimeler
3D hücre kültürü, kemik iyileşmesi, kemik iliği mononükleer hücreleri (BMMC), kırık iyileşmesi, reamer-irrigator-aspirator (RIA), rejeneratif terapi
Atıf
Haeusner S, Kolb A, Blunk T ve Herrmann M (2026) Taze izole edilmiş insan kemik iliği mononükleer hücrelerinin serum içermeyen 3D fibrin kültürlerinde EPO, BMP-2 ve reamer-irrigator-aspirator sıvı fazının keşif amaçlı taraması. Front. Med. 13:1943539. doi: 10.3389/fmed.2026.1943539
Müracet tarihi
20 Temmuz 2026
Düzeltme tarihi


26 Ekim 2026
Kabul tarihi
28 Ekim 2026
Yayım tarihi
12 Kasım 2026
Cilt
13 – 2026
Elisa Belluzzi, Padua Üniversitesi, İtalya
Srujan Marepally, Kök Hücre Araştırmaları Merkezi (CSCR), Hindistan
Vahid Jahed, Giessen Üniversitesi, Almanya
Mahsa Zojaji, Waterloo Üniversitesi, Kanada
© 2026 Haeusner, Kolb, Blunk ve Herrmann.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(ler)inin atıf yapılması ve bu dergideki orijinal yayının, kabul edilen akademik uygulama uygunluğunda belirtilmesi koşuluyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.
*İletişim: S. Haeusner haeusner_s2@ukw.de
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, ya da yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.