GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 17 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Dahiliye

Frontiers | Multipl Skleroz Hastalarında Hipogamaglobulinemi ve Enfeksiyon Riski: Anti-CD20 Tedavileri ile Cladribine Tabletlerinin Karşılaştırıldığı Sistematik Bir Literatür Taraması

✍️ Editör Masası • 📅 16 Kasım 2026 • ⏱️ 7 dk okuma
Frontiers | Multipl Skleroz Hastalarında Hipogamaglobulinemi ve Enfeksiyon Riski: Anti-CD20 Tedavileri ile Cladribine Tabletlerinin Karşılaştırıldığı Sistematik Bir Literatür Taraması

Özet

Arka Plan:

Multipl skleroz (MS) tedavisinde anti-CD20 terapileriyle ilişkili hipogamaglobulinemi ve buna bağlı enfeksiyon riski önemli endişeler olmaya devam etmektedir. Anti-CD20 terapileri, B hücrelerinin sürekli olarak azaltılmasına neden olarak humoral immüniteyi potansiyel olarak zayıflatabilir. Cladribin tabletleri (CladT), geçici lenfosit azaltmasını takiben kademeli bir toparlanma sağlayarak immün sistemin yeniden oluşumuna olanak tanır. Bireysel çalışmalar immünoglobulin değişikliklerini ve enfeksiyon sonuçlarını incelemiş olsa da, anti-CD20 terapileri ile CladT’nin hipogamaglobulinemi ve enfeksiyon riski açısından güvenlik profillerini karşılaştıran kapsamlı kanıtlar sınırlıdır.

Amaç:

MS hastalarında anti-CD20 terapilerinin (rituksimab, ocrelizumab, ofatumumab) ve CladT’nin immünoglobulin seviyeleri ile enfeksiyon riski üzerindeki etkisini sistematik olarak değerlendirmek.

Yöntemler:

PubMed, EMBASE, Scopus ve Google Scholar veritabanlarında (Ocak 2008–Aralık 2024) PRISMA kılavuzlarına uygun sistematik bir literatür taraması gerçekleştirildi. Dahil edilme kriterleri, ölçülebilir immünoglobulin verilerine ve enfeksiyon sonuçlarına sahip, rituksimab, ocrelizumab, ofatumumab veya CladT alan MS hastalarını kapsıyordu.

Bulgular:

43 çalışmadaki (53 tedaviye özgü çalışma raporu) 16.729 hastadan elde edilen veriler incelendi. CladT, en olumlu immünoglobulin profilini sergileyerek hastaların <%2,0’sinde hipogamaglobulinemi ve %0,52’lik ciddi enfeksiyon oranı gösterdi. Anti-CD20 terapileri arasında ofatumumab en iyi sonuçları verdi (%2,7 hipogamaglobulinemi; %0,38 enfeksiyon), bunu ocrelizumab (%1,5–%19,8; %0,80) ve rituksimab (%0–%44; %0,36) izledi.

Sonuç:

CladT nispeten tutarlı immünoglobulin eğilimleri gösterirken, anti-CD20 ajanları daha belirgin immünoglobulin düşüşü sergiledi. Ancak, popülasyonlardaki, takip sürelerindeki ve tanımlamalardaki heterojenlik, kesin karşılaştırmalı güvenlik sonuçlarına varmayı engellemektedir. Bu bulgular hipotez oluşturma niteliğindedir ve göreceli güvenlik profillerini doğrulamak için prospektif karşılaştırmalı denemeler gerektirmektedir.

1 Giriş

Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemini (MSS) etkileyen kronik bir otoimmün hastalıktır ve motor, duyu, görme ve otonom fonksiyonları etkileyen çeşitli nörolojik semptomlar yoluyla hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkiler (). Küresel olarak MS yaklaşık 2,8 milyon kişiyi etkilemekte (), en sık 20–50 yaş arası bireylerde görülmekte ve kadınlarda erkeklere göre 2–3 kat daha fazla sıklıkla ortaya çıkmaktadır ().

İmmünopatogenez açısından MS, hem adaptif hem de doğuştan gelen immün yanıtların MSS iltihabına, miyelin kaybına ve nörodejenerasyona katkıda bulunduğu karmaşık hücresel mekanizmaları içerir. Hem T hem de B hücreleri sağlıklı bireylerde kritik koruyucu roller oynar; ancak MS hastalarında bu immün hücreler otoreaktif hale gelerek vücudun miyelin ve sinir yapılarına saldırır (). T hücreleri, özellikle otoreaktif CD4 + T yardımcı hücreler, sitokin sinyalleşmesi ve doğrudan hücre teması yoluyla B hücreleri de dahil olmak üzere diğer immün hücreleri aktive edip toplayarak iltihabı başlatır ve sürdürür. Bu etkileşim, B hücrelerinin aktivasyonunu, antijen sunumunu ve antikor bağımsız pro-inflamatuar fonksiyonları teşvik ederek MSS hasarını artırır (). B hücreleri, antikor üretiminin ötesinde antijen sunumu, pro-inflamatuar sitokin üretimi ve MSS içinde ektopik lenfoid yapı oluşumları gibi çoklu mekanizmalarla MS patogenezi katkıda bulunur (6–8). Buna karşılık, regülatör B hücresi alt kümeleri koruyucu etkiler gösterebilir; bu da B hücrelerinin MS patofizyolojisindeki karmaşık çift rolünü vurgulamaktadır (). Bu immün düzensizlik nihayetinde, etkili humoral immüniteyi sürdürmek için kritik olan immünoglobulin üretimini ve regülasyonunu etkiler.

B hücreleri ile immünoglobulinler arasındaki ilişkiyi anlamak, MS tedavi profillerinin güvenliğini değerlendirmek için kritiktir. B hücreleri, humoral immünitenin temel bileşenleri olan immünoglobulinleri üreten plazma hücrelerine farklılaşır (, ). İmmünoglobulin G (IgG), dolaşımdaki en bol antikor sınıfını oluşturur ve MS hastalarında uzun süreli immünite ile enfeksiyonlara karşı korumada önemli bir rol oynarken, IgM anlık immün yanıtlara katkıda bulunur (, ). Hipogamaglobulinemi, serum immünoglobulin seviyelerinin sağlıklı yetişkinler için normal referans aralığının altına düşmesiyle karakterize edilir. Sağlıklı yetişkinlerde IgG için normalin alt sınırı (LLN) genellikle 7,0 g/L olup, hipogamaglobulinemi hafif (4,0–6,9 g/L), orta (2,0–3,9 g/L) veya şiddetli (<2,0 g/L) olarak sınıflandırılır (). Hipogamaglobulinemi, immün fonksiyonu önemli ölçüde zayıflatır ve özellikle solunum yolu ve fırsatçı enfeksiyonlara karşı artan yatkınlığa neden olarak uzun süreli tedavi alan hastalarda ciddi morbidite ve mortaliteye yol açar (, ).

MS patogenezi içinde immün hücrelerin rolünün tanınması, bu hücreleri hedef alan yüksek etkinlikli terapilerin (HET’ler) geliştirilmesine yol açmıştır (, ). Rituksimab, ocrelizumab ve ofatumumab dahil olmak üzere anti-CD20 monoklonal antikorları, seçici olarak CD20-pozitif B hücrelerini hedef alır ve belirli T hücresi alt kümeleri üzerinde de etkiler gösterir (, 14–16). Uzun süreli B hücresi azaltımı ve lenfosit hedeflemesi, immünoglobulin üretimini bozarak sekonder hipogamaglobulinemiyeye neden olabilir; bu da enfeksiyon riski ve etkili aşı yanıtlarının oluşumu açısından potansiyel sonuçlar doğurur (). Anti-CD20 terapilerinin klinik denemeleri, IgG değişikliklerine kıyasla tutarlı bir şekilde daha belirgin IgM düşüşleri olduğunu ve klinik olarak anlamlı hipogamaglobulinemi oranlarının değişken olduğunu ortaya koymuştur (, , , ). Kontrollü klinik denemelerde kısa süreli enfeksiyon oranlarında dramatik bir artış gözlenmemiş olsa da, gerçek dünya verileri ve uzun süreli takip çalışmaları, özellikle hipogamaglobulinemi yaşayan MS hastalarında enfeksiyon riski endişelerini artırmıştır (, , , ). Enfeksiyon riskinin klinik önemi, ileri yaşın başlıca immünosenesans nedeniyle benzersiz zorluklarla karşı karşıya kalan ve ciddi enfeksiyonlar için bağımsız bir risk faktörü olduğu yaşlanan MS popülasyonunda daha da artmaktadır (, ). Bu durum, özellikle uzun süreli B hücresi azaltıcı tedavi sırasında enfeksiyonlara karşı daha savunmasız olabilecek yaşlı MS hastalarının artan popülasyonu açısından önemlidir (, ).

Cladribin tabletleri (CladT), yüksek etkinlikli oral bir immün sistemi yeniden yapılandırma terapisidir (IRT) ve lenfositlerin (hem B hem de T hücreleri) seçici olarak azaltılmasını takiben kademeli bir yeniden oluşum sağlayarak farklı bir terapötik yaklaşım sunar (23–25). CladT, olumlu bir immünolojik profile sahiptir; çalışmalar immünoglobulin seviyeleri üzerinde mütevazı ve geçici etkiler olduğunu gösterirken (, ), MS sonuçları üzerindeki yüksek etkinliğini korumaktadır. Ayrıca CladT’nin immün sistemi daha az patojenik bir duruma kaydırdığı da gösterilmiştir (, ). CladT bu nedenle kısa süreli dozajlama ile kalıcı etkinlik avantajını sunar ve sürekli uygulama gerektirmez; bu durum 4 yıllık MAGNIFY-MS ve CLARIFY-MS uzatma çalışmaları ile diğer destekleyici gerçek dünya kanıtlarında da gözlemlenmiştir (, , 28–30). CladT ile gözlemlenen immün sistemin yeniden oluşumu, zaman içinde seçici immün hücre toparlanmasına olanak tanır (hafıza B hücreleri toparlanmazken naif B hücreleri bazal seviyelere geri döner), bu da sürekli B hücresi azaltan yaklaşımlara kıyasla daha düşük enfeksiyon oranlarına yol açabilir ().

Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme

Gelecekteki araştırmalar, göreceli güvenlik profillerini kesin olarak belirlemek için prospektif karşılaştırmalı denemelere odaklanmalıdır. Bazal immünoglobulin seviyelerini, demografik özellikleri ve hastalık karakteristiklerini içeren risk tahmin modellerinin geliştirilmesi, kişiselleştirilmiş tedavi seçimini kolaylaştırabilir. Özellikle çalışmalardaki LLN tanımlarındaki farklılıklar göz önüne alındığında, hipogamaglobulinemiyi izlemek ve yönetmek için standartlaştırılmış protokoller gereklidir.

5 Sonuç

Bu kapsamlı sistematik literatür taraması, MS için farklı DMT’ler arasında hipogamaglobulinemi ve enfeksiyon riskinin belirgin farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Hem anti-CD20 ajanları hem de Cladribine tabletleri için immünoglobulin ve ciddi enfeksiyon profillerinde farklı eğilimler gözlemlendi. Cladribine tabletleri, dahil edilen literatür genelinde nispeten tutarlı immünoglobulin eğilimleri sergilerken, anti-CD20 ajanları immünoglobulin seviyelerinde daha sık azalma gösterdi. Bununla birlikte, hasta popülasyonundaki, takip süresindeki, tanımlardaki, sonuçlardaki ve olası örtüşen kohortlardaki önemli heterojenlikler, karşılaştırmalı güvenlik profili hakkında herhangi bir sonuca varılmasını engellemektedir. Bu nedenle, bu sonuçlar hipotez oluşturan nitelikte görülebilir ve prospektif kafa kafası denemeler gerektirmektedir.

Hipogamaglobulinemi gelişen hastalar için yönetim seçenekleri arasında immünoglobulin replasmanı (IVIG/SVIG), antibiyotik profilaksisi, uzatılmış doz aralıkları veya tedavilerin değiştirilmesi yer almaktadır. Bunlar arasında IVIG/SVIG, IgG seviyelerinde en büyük iyileşmeyi sağlamaktadır. Bu bulguların klinik uygulama açısından önemli sonuçları vardır: anti-CD20 tedavileri alan hastalarda immünoglobulin seviyelerinin düzenli olarak izlenmesinin özellikle önemli olduğu, CladT’nin ise hipogamaglobulinemi riski olan hastalar için daha faydalı bir profil sunabileceği öne sürülmektedir. Bu bulgular aynı zamanda hipogamaglobulinemi için çeşitli tedavi stratejilerini araştıracak çalışmaların gerekliliğini de vurgulamaktadır.

Beyanlar

Üretken Yapay Zeka beyanı

Yazar(lar), bu makalenin hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makaledeki şekillerin yanında yer alan alternatif metinlerin (alt metin) tamamı Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş ve doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir; mümkün olduğunda yazarlar tarafından da incelenmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

Özet

Anahtar kelimeler

anti-CD20 antikorları, B-hücre tedavileri, Cladribine tabletleri, hipogamaglobulinemi, immünoglobulinler, enfeksiyonlar, multipl skleroz

Atıf

Sriwastava S, Sridhar S, Akkus S, Raj A, Gardner L, Hansen N ve Wen S (2026) Hipogamaglobulinemi ve multipl sklerozlu kişilerde enfeksiyon riski: anti-CD20 tedavilerini Cladribine tabletleriyle karşılaştıran sistematik bir literatür taraması. Front. Neurol. 17:1967033. doi: 10.3389/fneur.2026.1967033

Alındı

13 Ağustos 2026

Revize edildi

11 Eylül 2026

Kabul edildi

14 Ekim 2026

Yayınlandı

16 Kasım 2026

Cilt

17 – 2026

Saeideh Salehizadeh, University Hospitals Cleveland Medical Center, Amerika Birleşik Devletleri

Victor M. Rivera, Baylor College of Medicine, Amerika Birleşik Devletleri

Tommaso Guerra, University of Bari Aldo Moro, İtalya

© 2026 Sriwastava, Sridhar, Akkus, Raj, Gardner, Hansen ve Wen.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar) ve telif hakkı sahibi(leri) belirtilip bu dergideki orijinal yayına kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanımı, dağıtımı veya çoğaltılması mümkündür. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.

*İletişim: Shitiz Sriwastava, s.sriwastava76@gmail.com

ORCID: Shitiz Sriwastava, orcid.org/0000-0001-6844-3287

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

Frontiers | Hypogammaglobulinemia and infection risk in people with multiple sclerosis: a systematic literature review comparing anti-CD20 t
Frontiers | Hypogammaglobulinemia and infection risk in people with multiple sclerosis: a systematic literature review comparing anti-CD20 t
İlginizi Çekebilir: Frontiers | Blinatumomab’ın B-hücreli akut lenfoblastik lösemi dışındaki alanlardaki genişleyen rolü: bir kapsamlı derleme →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler