GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 16 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Koruyucu Hekimlik

Kısa Kulvar Yüzme’de Rekor Kıran İsimler Belirildi

✍️ Editör Masası • 📅 15 Kasım 2026 • ⏱️ 29 dk okuma
Kısa Kulvar Yüzme’de Rekor Kıran İsimler Belirildi
  • JL

    Jingyue Li 1

  • SZ

    Shanshan Zhao 1

  • AT

    Aili Tan 2

  • YL

    Yanzhuo Liu 2

  • XP

    Xinhao Peng 2*

  • JZ

    Jun Zhang 1,2*

  • HZ

    Hai Zhu 1,2*

  • 1. Onkoloji Anabilim Dalı, Chengdu Üçüncü Hastane, Southwest Jiaotong Üniversitesi Tıp Fakültesi, Southwest Jiaotong Üniversitesi’ne bağlı hastane, Chengdu, Sichuan, Çin

  • 2. Tıbbi Araştırmalar Merkezi, Chengdu Üçüncü Hastane, Southwest Jiaotong Üniversitesi Tıp Fakültesi, Southwest Jiaotong Üniversitesi’ne hastane, Chengdu, Sichuan, Çin

Makale ölçütleri

Özet

Arka plan:

Işınlanma kaynaklı dermatit, tümör radyoterapisinden sonra görülen yaygın bir yan etki olup, etkili önleyici ve tedavi edici yaklaşımlar hâlâ sınırlıdır. Tetrametilpirazin (TMP), umut verici anti-inflamatör ve antioksidan özellikler göstermektedir. Yine de, ciltte düşük kalıcılık ve ışınlanma kaynaklı dermatite yönelik moleküler mekanizmalarının tam olarak aydınlatılamaması, klinik kullanımını sınırlamaktadır. Klinik olarak onaylanmış bir ilaç yardımcı maddesi olarak Carbopol® 940, jel formülasyonlarına istenilen cilde yapışkan özellikler kazandırır.

Yöntemler:

Bu çalışmada, dönüştürme potansiyeli uygun bir TMP yükülü işlevsel Carbopol® 940 jel (TMP-jel) geliştirilmiştir. Jelın ışınlanma kaynaklı dermatiti hafifletmede tedavi edici etkinliği ve buna ilişkin moleküler mekanizmaları sistematik olarak değerlendirilmiştir.

Sonuçlar:

In vitro hücre deneyleri, TMP-jelin Nrf2 antioksidan kaskadını aktive ettiğini, NF-κB aracılı pro-inflamatör sinyal iletimini baskıladığını ve Wnt/β-catenin sinyal iletiminin patolojik aşırı aktivitesini inhibe ettiğini göstermiştir. In vivo deneyler, jelın ışınlanma kaynaklı dermatite karşı güçlü tedavi edici etkinliğini doğrulamıştır.

Sonuç:

Bu çok işlevli tetrametilpirazin yükülü karbomer jel, tümör radyoterapisi sırasında radyasyon kaynaklı cilt yaralanmasının invaziv olmayan eşzamanlı önlenmesi ve müdahalesi için yeni bir biyomedikal platform imkanı sunar.

1. Giriş

Radyasyon Kaynaklı Cilt Yaralanması (RISI), malign tümörlerin radyoterapisiyle ilişkili en yaygın cilt adverse reaksiyonudur ve cilt bölgelerini kapsayan radyasyon alan hastaların büyük çoğunluğunda ortaya çıkar (Dadkhahfar et al., 2026). Grade 3 ve Grade 4 radyasyon dermatiti geliştiğinde, radyoterapi sıklıkla kesilmek zorunda kalır. Bu tür bir kesinti, tümör kontrolünü bozar ve genel klinik sağlık yükünü artırır. Radyasyon dermatinine karşı güncel klinik müdahaleler çoğunlukla tek hedefe yönelik tedavilerdir; bunlar arasında topikal anti-inflamatör merhemler, antioksidan preparatlar ve yara onarım bandajları yer alır (Han H. et al., 2026). Yine de bu tek modlu müdahaleler, iyonlaştırıcı radyasyon tarafından tetiklenen patolojik kaskadın tamamını eşzamanlı olarak engelleyemediğinden, tatmin edici uzun vadeli koruyucu etkiler ortaya koymaz.

Iyonlaştırıcı radyasyon, hasarlı hücresel yanıtların bir zincirsel sürecini başlatır. Bozulan redox homeostazı ve aşırı aktive olan inflamatuar sinyal iletimi, radyasyon dermatitinin ilerlemesini yönlendiren temel patolojik sürücülerdir (Yang et al., 2026). Bir yandan, radyasyon hücre içi ROS birikimini kitlesel biçimde tetikler, mitokondriyal membran potansiyelini bozar ve NF-κB’ye bağlı proinflamatuar sinyal iletimini daha da aşırı aktive eder. Diğer yandan, radyasyon dermal fibroblastlarda anormal Wnt/β-catenin sinyal iletimi kaskadını aktive ederek, geri döndürülemez kronik radyasyon kaynaklı deri fibrozisine yol açar (Li L. et al., 2026). Oksidatif stres ve kalıcı inflamatuar süreçten kaynaklanan kümülatif hasar, sonuçta kapsamlı fibroblast apoptozunu tetikler ve deri yara iyileşmesi ile yenilenmesini engeller (Ringwood et al., 2026). Mekanistik çalışmalar, Nrf2 antioksidan yolunu radyasyon kaynaklı oksidatif hasara karşı merkezî bir savunma ekseni olarak ortaya koymuştur. Süreklilik kazanan Nrf2 aktivasyonu, fazla reaktif oksijen türlerini (ROS) ortadan kaldırır, aşağı yönlü inflamatuar iletimi baskılar, mitokondriyal bütünlüğü korur ve hasarlı fibroblastları korur (Salman et al., 2025). Buna göre hem Nrf2 yolunu hem aynı anda aktive eden hem de aşırı NF-κB aktivasyonunu sınırlayan biyoaktif ajanlar, RISI’nin iyileştirilmesinde önemli bir çevirim değeri taşır.

Geleneksel Çin tıbbından elde edilen doğal biyoaktif bileşenler hem antioksidan hem de anti-inflamatör etkiler göstererek umut verici bir radyoprotektif aday haline gelmektedir (Wang et al., 2023). Ligusticum chuanxiong‘dan izole edilen bir alkaloid olan TMP, 50 yılı aşkın bir süredir klinik uygulamada kullanılmaktadır. Hem tetrametilpirazin klorür hem de tetrametilpirazin fosfat enjeksiyonları, Çin’in ulusal tıbbi geri ödeme listesine dahildir (Guo et al., 2026). Çoklu oksidatif hasar modellerine dayalı çalışmalar, TMP’nin reaktif oksijen türlerini temizlediğini, mitokondriyel fonksiyonu stabilize ettiğini, Nrf2 ifadesini yukarı yönlendirdiğini ve NF-κB aracılı inflamatör sinyal iletimini bloke ettiğini doğrulamıştır (Xie et al., 2026). Bu arada, çok fonksiyonlu hidrogel ilaç teslim sistemleri, sürdürülebilir lokal ilaç retansiyonu sağladıkları ve doğrudan hasarlı yaralanma yatağına etki ettikleri için RISI tedavisinde geniş ilgi görmüştür (Han X. et al., 2026; Yuan et al., 2025; Ren et al., 2025). Bununla birlikte, bildirilen çoğu TMP yüklü hidrogel yalnızca topikal yaralanma örtüleri olarak geliştirilmiş olup, klinik dereceli karbomer biyomalzemelerin talep ettiği istenir fizikokimyasal özellikleri ve dönüştürme potansiyelini içermemektedir (Lu et al., 2026; Zhang et al., 2024; Xia et al., 2024; Zhong et al., 2026; Chu et al., 2023; Han et al., 2024). Karbomer içeren jel formülasyonları mükemmel doku yapışkanlığına sahiptir (Mbese ve Okoh, 2026; Huang Y. et al., 2024). Önceki çalışmalarda umut verici klinik dönüştürme potansiyeline sahip fonksiyonel karbomer hidrogeller üretilmiş olsa da (Wang Y. et al., 2026), radyodermit müdahalesi için üstün biyouyumluluk ve içsel radyoprotektif aktiviteyi birleştiren karbomer tabanlı hidrogellerin bugüne kadar kaydedilen sayısı oldukça sınırlıdır.

Mevcut dermatit radiasyon yönetimindeki klinik zorlukları aşmak ve ilgili araştırma açıklarını doldurmak amacıyla, tetrametilpirazin (TMP) içeren işlevsel bir karbomer jeli (TMP Jel) geliştirilmiştir. İn vitro hücre deneyleri ve İn vivo hayvan modelleri kullanılarak jelin radyodermitise karşı etkiliği ve moleküler mekanizmaları sistematik olarak incelenmiştir. L929 fare fibroblastlarına 6 Gy X-ışını ışınlaması uygulanmıştır. Çeşitli kontrol grupları ve kademeli TMP konsantrasyonları ile paralel deneyler yürütülerek hücre canlılığı, hücre içi reaktif oksijen türleri (ROS) seviyeleri ve mitokondriyal membran potansiyeli nicelendirilmiştir. Çizim yara deneyleri ve kristal viyole boyama ile fibroblast proliferasyonu ve göçü değerlendirilmiş, western blotting ile TMP’nin radyasyon kaynaklı inflamatuar yanıtları nasıl hafiflettiği ortaya konmuştur. Buna ek olarak, bir radyodermit hayvan modeli oluşturulmuştur. TMP, karbomer jeli ile karıştırılarak in vivo anti-inflamatuar ve antioksidan aktivitesi incelenmiş ve bu jelin radyodermitise karşı genel in vivo terapötik performansı kapsamlı biçimde karakterize edilmiştir (Şema 1).

2 Materyaller ve yöntemler

2.1 Materyaller

Tetramethylpyrazine klorür (TMP, CAS: 76,494-51-4) ve JC-1 mitokondriyal membran potansiyeli floresan probu (DMSO içinde 500× stok çözelti, Ürün No: J675024, Parti No: C18765680, CAS: 3520-43-2) Macklin Biochemical Co., Ltd. (Shanghai, Çin) firmasından temin edildi. Carbomer 940 (Carbopol®940 polimeri, CAS: 9007-20-9) Aladdin (Çin) firmasından satın alındı. CCK-8 hücre canlılığıSitotoksisite test kiti (Ürün No: BS350A) ve %4 paraformaldehit (PFA) evrensel doku sabitleyicisi (Ürün No: BL539A, Parti No: 25419294) Biosharp (Guangzhou, Çin) tarafından sağlandı. ROS tespit kiti (Ürün No: S0034S, Parti No: A445251120) Beyotime Biotechnology (Shanghai, Çin) firmasından alındı. %1 kristal viyole boyama çözeltisi (Ürün No: G1062, Parti No: 2600030003) Servicebio Technology Co., Ltd. (Wuhan, Çin) firmasından temin edildi. Pierce™ BCA protein kantifikasyon kiti (Ürün No: 23227) Thermo Fisher Scientific (Shanghai, Çin) firmasından satın alındı. Bcl-2’ye karşı birincil antikorlar (Ürün No: ET1702-53), Bax (Ürün No: ET1603-34), GAPDH (Ürün No: ET1601-4) ve Nrf2 (Ürün No: PSH11-20) HuaAn Biotechnology Co., Ltd. (Hangzhou, Çin) firmasından elde edildi. Anti-fosforile edilmiş NF-κB (p-NF-κB) antikoru (Ürün No: 82335-1-RR) ve β-actin antikoru (Ürün No: 66009-1-Ig) Proteintech Group, Inc. (Rosemont, IL, Amerika Birleşik Devletleri) firmasından alındı. β-Catenin Cell Signaling Technology (CST, #8480) firmasından satın alındı. Fare L929 fibroblastları Hunan Cell Collection Center (HCCC, Shanghai, Çin Bilimler Akademisi) üzerinden temin edildi.

2.2 TMP Jel Hazırlanması ve İlaç Salınım Karakterizasyonu

Carbopol® 940, 80 °C’de sürekli karıştırma altında 1 saat boyunca suda çözüldü. Oda sıcaklığına soğutulduktan sonra, hidrogelin pH’ını 6.5-7.0’a ayırmak için NaOH çözeltisi yavaşça damla halinde eklendi. Tetramethylpyrazine klorür (TMP) yüklü carbomer jel (TMP Gel), TMP tozunun farklı konsantrasyonlarda carbomer jel ile mekanik karıştırılmasıyla hazırlandı. İmal edilen jellerden TMP’nin in vitro salınım profili, ultraviyole-görünür ışık (UV-Vis) spektroskopisi kullanılarak Thermo Scientific Evolution 300 spektrofotometresiyle nicel olarak analiz edildi.

2.3 Karakterizasyon

Hydrojellerin SEM gözlemleri ZEISS GeminiSEM 300 cihazında gerçekleştirildi. TMP Jel’in özellikleri Haake Mars 40 dönme reometresi ile karakterize edildi. Hücresel X-ışını irradyasyonu, 320 kV ve 12,5 mA’da çalışan X-Rad 320 hassas X-ışını irradyatörü kullanılarak, 1,3 Gy/dakika doz teslim hızıyla uygulandı. UV–Vis absorpsiyon spektrumları Thermo Scientific Evolution 300 spektrofotometresi ile karakterize edildi. Floresans aktiviteli hücre sıralama (FACS) analizi Beckman CytoFLEX sitometresi ile gerçekleştirildi ve yüksek çözünürlüklü hücresel görüntüler Leica Stellaris 5 konfokal taramalı lazer mikroskobu ile kaydedildi. Çoklu dalga boyu floresans uyarılması, 5 V/10 A DC güç kaynağı ile beslenen Viluma 5 RGB-UV ışık kaynağı (Carl Zeiss Microscopy GmbH, Jena, Almanya) kullanılarak sağlandı. Temas gerektirmeyen kantitatif kimyasal ışıma tespiti Touch Imager S görüntüleme sistemi (E-BLOT, Shanghai, Çin) üzerinde gerçekleştirildi. Hemateilin ve eozin (H&E) ile β-catenin ile boyanmış doku kesitlerinin görüntüleri Olympus VS200 dijital slayt tarayıcısı ile elde edildi.

2.4 Biyouyumluluk ve sitotoksisite için CCK-8 testi

Tüm hücresel çalışmalar için dört deney grubu belirlendi: Grup A (tedavi edilmemiş kontrol), Grup B (yalnızca 6 Gy X-ışını irradyasyonu), Grup C (yalnızca TMP tedavisi), Grup D (6 Gy irradyasyon + TMP eş tedavisi). L929 fibroblastlar, kafa başına 2 × 10³ hücre yoğunluğunda 96 kuyucuklu plakalara ekildi ve içine 10% fetal sığır serumu (FBS) eklenmiş 100 μL tam DMEM ortamında 24 h, 48 h ve 72 h kültüre edildi. Hücre canlılığı CCK-8 testi kiti ile kantitatif olarak belirlendi. Kısa şekilde, her bir kuyucuğa 100 μL yeni DMEM eklenerek 10 μL CCK-8 çalışma çözeltisi eklendi ve ardından 37 °C’da 1 h ışaktan koruyarak inkübe edildi. Göreli hücre canlılığı, mikrokuyu okuyucu ile 450 nm’de absorbans ölçülerek hesaplandı. TMP’in normal fibroblastlara karşı içsel sitotoksisitesi değerlendirilmek için L929 hücreleri, CCK-8 tespitinden önce 72 h boyunca sırayla seyreltilmiş TMP içeren kültür ortamlarında inkübe edildi. Tüm kantitatif veriler ImageJ yazılımı ile işlendi ve görselleştirildi.

2.5 Hücre içi ROS floresan görüntüleme

L929 fibroblastları, konfokal plaklara 5 × 10⁴ hücre/plak yoğunluğunda ekildi ve yukarıda belirtildiği gibi A-D gruplarına ayrıldı. Tam DMEM ortamında 24 saat kültür sonrasında C ve D gruplarına 17 μg/mL TMP uygulanırken, B ve D gruplarına 6 Gy X-ışını ışınlama uygulandı. Hücreler, ROS ölçümünden önce 24 saat daha inkübe edildi ve ticari ROS tespit kiti kullanıldı. DCFH-DA floresan probu, prob seyreltici ile 1:1.000 oranında seyreltilmiş ve orijinal kültür ortamı tamamen seyreltilmiş DCFH-DA çözeltisiyle değiştirildi. Konfokal plaklar 37 °C’de 20 dakika karanlıkta inkübe edildi, ardından içermeyen DCFH-DA’nın uzaklaştırılması için ısıtılmış PBS ile üç kez yıkandı. Hücre içi ROS floresan sinyalleri Zeiss floresan mikroskobu altında görüntülendi.

2.6 Akış sitometrisi ile hücre içi ROS kantifikasyonu

Akış sitometrik ROS kantifikasyonu için L929 hücreleri, 6 delikli plaklara 5 × 10⁴ hücre/delik yoğunluğunda ekildi ve konfokal görüntüleme kurulumuyla aynı şekilde gruplandırıldı. 24 saatlik kültür sonrasında hücreler 1:1.000 seyreltilmiş DCFH-DA probu ile boyandı. Hücre süspansiyonları toplandı ve akış sitometrisi öncesinde 1 mL analiz tamponunda yeniden süspansiyon edildi.

2.7 Koloni oluşum testi

L929 fibroblastları, 6 delikli plaklara 5000 hücre/delik yoğunluğunda ekildi ve 24 saat kültür edildi, ardından 6 Gy X-ışını ışınlama uygulandı. Işılanan hücrelere 17 μg/mL TMP verilerek 14 gün boyunca beslendi. Hücre kolonileri %4 PFA ile sabitlendi ve görüntüleme için %1 kristal viyole çözeltisi ile boyandı. Koloni sayıları sayıldı ve ImageJ ile istatistiksel analiz yapıldı.

2.8 Transwell göç testi

L929 hücrelerinin göç kapasitesi, serum içermeyen ortamda asılı hale getirilen hücrelerin üst eklemlere ekildiği ve 24 saat boyunca 37 °C’de kemotaktik olarak %20 FBS içeren alt odaya doğru göç etmesine olanak tanıyan Transwell kameraları (8 μm gözenek boyutu) kullanılarak değerlendirildi; ardından üst membran yüzeyindeki göç etmeyen hücreler pamuklu çubuklarla dikkatlice uzaklaştırıldı, alt yüzeydeki göç eden hücreler %4 paraformaldehid ile sabitlendi, %0,1 kristal viyole ile boyandı ve rastgele seçilen mikroskobik alanlarda hücre sayılarak kantitatif edildi.

2.9 Yarık yara göç testi

L929 fibroblastları, her kuyuya 2 × 10⁵ hücre olacak şekilde 6 kuyulu plakalara ekildi ve tam konfluansa kadar kültüre edildi. Her kuyuya dikey olarak steril 200 μL pipet ucu kullanılarak düzgün bir çizgisel yarık oluşturuldu, ardından ayrılan hücrelerin uzaklaştırılması için üç kez PBS ile yıkandı. Tüm plakalar 6 Gy X-ışını ışınlamaya tabi tutuldu ve tedavi gruplarına 17 μg/mL TMP eklendi. Hücre göç durumu ışınlamadan sonra 0 h, 24 h ve 48 h’de kaydedildi.

2.10 L929 hücrelerinde γ-H2AX immunofluorescans

L929 faren fibroblastları cam tabanlı konfokal kaplarda ekildi ve belirtilen tedavilere tabi tutuldu. Tedaviden sonra hücreler PBS ile yıkandı, 15 dakika %4 paraformaldehid ile sabitlendi, 10 dakika %0,2 Triton X-100 ile geçirgenleştirildi ve oda sıcaklığında 1 saat %1 BSA ile bloklandı. Hücreler ardından 4 °C’de gece boyu anti-γ-H2AX birincil antikor ile inkübe edildi, ardından karanlıkta 1 saat boyunca fluorofor eşleşmeli ikincil antikor ile inkübe edildi. Nükleuslar DAPI ile kontrast boyandı ve hücreler anti-solma sabitleyici ortam ile kaplandı. Görüntüler konfokal mikroskopi ile elde edildi ve ImageJ kullanılarak quantitatif analiz edildi.

2.11 Mitokondriyal membran potansiyelinin tespiti

L929 fibroblast’ları her bir konfokal kaba 2 × 10⁴ hücre olacak şekilde ekildi. JC-1 çalışma çözeltisi üreticinin talimatlarına uygun olarak taze hazırlandı ve karanlıkta saklandı. A-D gruplarından her bir kaba 1 mL JC-1 çalışma çözeltisi eklenerek ışık koruması altında 15–30 dakika inkübe edildi. Boyama çözeltisi nazikçe aspire edildi ve hücreler 1 mL analiz tamponu eklenmeden önce ılık PBS ile üç kez yıkandı. Kırmızı/yeşil floresans yoğunluğu oranı konfokal mikroskopi ile kaydedildi ve tüm işlemler karanlık koşullarda hızlı tamamlandı.

2.12 Western blot analizi

L929 fibroblast’ları her bir kuyuya 3 × 10⁴ hücre olacak şekilde 6 kuyulu plakalara ekildi. 24 saatlik inkübasyonun ardından hücrelere 6 Gy X-ışını ışınlama uygulandı ve ardından 17 μg/mL TMP tedavisi verilerek toplama kadar 72 saat daha kültüre edildi. Hücreler soğutulmuş PBS ile iki kez yıkandı ve proteaz ve fosfataz inhibitör kokteylleri eklenmiş RIPA lizis tamponu içinde buz üzerinde 30 dakika lize edildi. Lizatlar 4 °C’da 12.000 × g’de 15 dakika santrifüj edildi ve supernatant protein konsantrasyonu BCA metodu ile kantitatif olarak belirlendi. Toplam protein eşit miktarlarda SDS-PAGE ile ayrıştırıldı ve PVDF membranlara ıslak transfer edildi. Membranlar oda sıcaklığında 1 süreyle %5 yağsız süt tozu ile bloklandı, ardından seyreltilmiş birincil antikorlarla 4 °C’da gece boyu inkübe edildi. Tekrarlanan yıkamaların ardından membranlar ikincil antikorlarla oda sıcaklığında 1 süreyle inkübe edildi. Hedef protein bantları ECL kimyalsüme ile görüntülendi ve kimyalsüme görüntüleme sistemi kullanılarak kaydedildi.

2.13 RISI fare modelinin kurulması

Eril BALB/c fareleri (6–8 haftalık; ∼20 g) beş gün boyunca adapte edildi. Tüm hayvan prosedürleri, Güneybatı Jiaotong Üniversitesi Kurumsal Hayvan Bakımı ve Kullanımı Komitesi tarafından onaylanan protokoller doğrultusunda gerçekleştirildi (SWJTU-2503-NSFC (039)). Işınlanma sırasında her fare, oksijen içinde solunan %2–5 izofluran ile anestezilenmiştir. Doğrusal hızlandırıcı kullanılarak her farein sağ arka bacağına, 3,9 Gy/dakika hızla tek seferde 35 Gy X-ışını dozu verilmiştir. Vücudun diğer tüm bölgeleri hedef dışı ışınlanmayı önlemek için kurşun levhalarla tamamen kapatılmıştır. Beş deney grubu tasarlanmıştır: Grup A (değiştirilmiş kontrol, ışınlanma yok), Grup B (yalnızca 35 Gy ışınlanma), Grup C (35 Gy ışınlanma + serbest TMP), Grup D (35 Gy ışınlanma + boş karbomer jel) ve Grup E (35 Gy ışınlanma + TMP yüklemeli işlevsel karbomer jel). Işınlanma sonrası, ilgili maddeler ışınlanan arka bacak cildine topikal olarak uygulanmış ve günlük olarak yenilenmiştir. Cilt yara iyileşmesi ve lezyon şiddeti, 21 günlük gözlem süresi boyunca sürekli olarak kaydedilmiştir. Radyodermitin şiddeti, Radyoterapi Onkoloji Grubu (RTOG) kriterlerine göre değerlendirilmiş ve derecelendirilmiştir. Derecelendirme kriterleri şöyle tanımlanmıştır: Derece 0 (görülebilir cilt tepkisi yok), Derece 1 (hafif eritem ve kuru desquamation), Derece 2 (orta derecede hızlı eritem ve leke leke nemli desquamation), Derece 3 (birleşik nemli desquamation ve ödem) ve Derece 4 (ülserasyon, kanama veya nekroz). 21 günlük gözlem süresinin sonunda, tüm fareler izofluran anestezisi altında servikal dislokasyon ile ölüdürülmüştür (indüksiyon, %3–5; bakım, %1,5–2).

2.14 Hematoksilin ve eozin (H&E) boyama ve histolojik analiz

Işınlanmadan 21. günde, her farein ışınlanan lezyon bölgesinden tam kalınlıkta cilt doku örnekleri alınmıştır. Doku örnekleri fikse edilmiş, parafin gömülmüş ve rutin H&E boyama için dilimlenmiştir. Takip eden doku morfolojik değerlendirmesi için yüksek kaliteli histolojik görüntüler kaydedilmiştir.

2.15 İstatistiksel analiz

İstatistiksel analizler SPSS yazılımı kullanılarak yapıldı. Veriler ortalama ± standart sapma (SD) olarak ifade edildi. İki grup arasındaki karşılaştırmalar Student’s t-testi ile, çoklu grup karşılaştırmaları ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ardından Tukey’in post hoc testi ile analiz edildi; anlamlılık eşikleri, artan tedavi etkisi anlamlılığını göstermek üzere *p < 0,05, **p < 0,01, ***p < 0,001 ve ****p < 0,0001 olarak belirlendi.

3 Bulgular

3.1 TMP Jel’in mikroyapısı, reolojik karakterizasyonu, UV-görünür ışık nicelendirmesi ve in vitro salınımı

Hydrojel imalatının başarılı olduğunu ve topikal radiokoruyuculuk potansiyelini doğrulamak için, boş ve TMP Jel’in mikroyapısını, reolojik özelliklerini, ilaç miktarlandırmasını ve in vitro ilaç salınımını karakterize ettik. Şekil 1A, karbomer hydrojel’in hazırlanmasını şematik olarak göstermektedir; bu süreç, karbomer’in 80 °C’de karıştırma altında 1 saat suda çözülmesini, ardından NaOH ile pH’ın 6.5-7.5’e ayarlanmasını içermektedir. Hazırlamanın ardından, boş jel ve TMP Jel’in mikroyapısı ve kütlesel fizikokimyasal özellikleri karakterize edildi; bunun ardından UV-görünür spektroskopik miktarlandırma ve TMP’nin in vitro salınım kinetiğinin değerlendirilmesi yapıldı. Donutularak kurutulmuş örneklerin temsil edici SEM mikrofotografları, hem boş jel (Şekil 1B) hem de TMP yüklenmiş jel (Şekil 1C)’nin birbirine bağlı gözenekli ağlar oluşturduğunu ve iki grup arasında gözenek mikroyapısında önemli bir fark tespit edilmediğini göstermektedir. Dijital fotoğraflar ve kayma viskozite eğrileri (Şekil 1D,E), her iki hydrojel’in de kararlı jel durumunu koruduğunu ve tipik kayma-seyreşme davranışı sergilediğini, ancak TMP-jel’in boş jelden daha düşük viskozite gösterdiğini ortaya koymaktadır. Frekans taramalı reolojik testler (Şekil 1F), her iki hydrogel için de depolama modülünün (G′) test edilen frekans aralığında kayıp modülünden (G″) yüksek kaldığını doğrulayarak elastik jel doğalarını teyit etmiştir. TMP-jel’in boş jele göre orta düzeyde azalmış G′ değeri, karbomer’in zincirler arası hidrojen bağı bağlanma sitelerine rekabet eden ve fiziksel çapraz bağlanma ağını zayılatan dahil edilmiş TMP moleküllerine atfedilebilir.

UV-görünür spektroskopi, TMP’nin kantitifikasyonu ve jelden salınımının izlenmesi için kullanıldı. Sırayla seyreltilmiş TMP standart çözeltileri (0,0488–12,5 μg/mL), tutarlı karakteristik soğurma tepesi konumlarıyla konsantrasyon-bağımlı soğurma gösterdi (Şekil 1G) ve bu da TMP’nin spektrofotometrik kantitifikasyonunu olanaklı kıldı. Y = 0,24714X − 0,021106 uyarlama denklemi ve R² = 0,99989 ile doğrusal kalibrasyon eğrisi kuruldu ve bu kantitifikasyon metodunun güvenilirliği doğrulandı (Şekil 1H). 0, 2, 4, 6, 8 ve 10 saatlik zaman noktalarında toplanan salınım ortamının zaman-bağımlı UV-görünür soğurma spektrumları, TMP-jelden sürekli difüzyonu doğruladı (Şekil 1I). İlgili kümülatif salınım profili (Şekil 1J) faz çiftli salınım davranışı sergiledi: ilk 6 saat içinde hızlı bir ilaç salınımı, ardından yavaşlayan ve 10. saatte kademeli olarak plato yapan bir salınım fazı. Bu sürekli salınım profili, ışılatılan deri dokusunda TMP’nin yerel olarak sürekli tamamlayıcılığını sağlar ve uzun süreli deri radiokorumasını destekler. Bu salınım karakteristikleri, radyasyon kaynaklı dermatite karşı sonraki in vitro hücre deneyleri ve in vivo müdahale için elverişli koşullar sağladı.

3.2 Tetrametilpirazin L929 dermal fibroblastlarında radyasyon kaynaklı hasarı azaltır in vitro

L929 fibroblastlarında radyasyon stresinde hücre canlılığı, uzun süreli klonojenik hayatta kalma ve migrasyon kapasitesini değerlendirerek TMP’nin sitoprotektif ve radioprotektif etkilerini sistematik olarak doğrulamayı hedefledik. İlgili literatürde tetrametilpirazinin kanser hücrelerine karşı güçlü inhibitör aktiviteye sahip olduğu bildirilmektedir (Syed ve ark., 2021). TMP’nin dermal fibroblastlara radyoprotektif potansiyelini değerlendirmek için öncelikle L929 hücreleriyle hücre canlılığı testlerini gerçekleştirdik. Ek Figure S1, sırayla seyreltilmiş TMP’nin tek başına inkübe edildiği L929 fibroblastlarının canlılığını göstermektedir. 12,5 ile 100 μg/mL arasında değişen konsantrasyonlarda TMP tedavisi belirgin sitotoksiklik olmadan hücre canlılığını önemli ölçüde artırmıştır. 100 μg/mL grubu en güçlü hayatta kalma artırıcı etki göstermiş; bu da TMP’nin uygun biyouyumluluğa sahip olduğunu ve bu konsantrasyon aralığında dermal fibroblastların hayatta kalmasını destekleyebileceğini doğrulamıştır. Ardından, TMP’nin hücreleri 6 Gy iyonlaştırıcı radyasyon hasarından kurtarabileceğini incelemişiz (Figures 2A–C). Tek başına radyasyon L929 hücre canlılığını belirgin şekilde baskılamıştır. Radyasyon sonrası TMP tedavisi hücre canlılığını konsantrasyona bağlı olarak geri getirmiştir. En düşük test edilen konsantrasyon (12,5 μg/mL) bile güçlü bir sitoprotektif etki yaratmış ve koruyucu etki TMP konsantrasyonu arttıkça yükselerek 100 μg/mL’de zirveye ulaşmıştır. Bu sonuçlar radyasyon sonrası 24, 48 ve 72. saatlerde elde edilmiştir. Hücre radyodirenncini ölçmede altın standart olan uzun süreli proliferatif kapasiteyi değerlendirmek için koloni oluşum testleri daha ileri düzeyde yürütülmüştür (Figure 2D, Ek Figure S2). 6 Gy radyasyon grubu koloni sayısında keskin bir azalma göstermiştir. TMP monoterapisi klonojenik büyümeyi değiştirmemiştir. Radyasyon görmüş hücrelere TMP verildiğinde koloni oluşumu önemli ölçüde geri getirilmiştir. Proliferatif kapasitenin yanı sıra L929 hücrelerinin migrasyon yeteneği de Transwell testleriyle değerlendirilmiştir (Figure 2E). Kontrol grubuna kıyasla 6 Gy radyasyona maruz kalma hücre migrasyonunu derinlemesine baskılamış; buna karşılık TMP’nin tek başına verdiği tedavi belirgin bir etki göstermemiştir. Dikkat çekecek şekilde 6 Gy + TMP grubu belirgin ölçüde daha yüksek sayıda

migrasyon gösteren hücre sayısından daha yüksekti. Bu veriler, TMP’in yalnızca radyasyon sonrası kısa süreli hücre hayatta kalımını iyileştirmekle kalmayıp, aynı zamanda hasar gören fibroblastların uzun süreli çoğalma ve migrasyon potansiyelini de koruduğunu göstermektedir (Borrmann ve ark., 2024).

3.3 TMP, L929 fibroblastlarında radyasyon kaynaklı ROS birikimini ve DNA hasarını azaltır

Radyasyon kaynaklı ROS patlaması, oksidatif stres ve genom hasarının çekirdek üst tetikleyicisi olarak işlev görür; TMP tabanlı antioksidan ve genoprotektif etkiler, hücre içi ROS seviyeleri ve DNA çift iplik kırılması oluşumu tespit edilerek daha ileri düzeyde doğrulanmıştır. DCFH-DA boyama ile floresan mikroskopi ve sitometri birleştirilerek L929 dermal fibroblastlarda radyasyonla tetiklenen oksidatif stresin ana başlatıcısı olan hücre içi ROS tespit edilmiştir (Şekil 3). Temsili DCFH-DA floresan mikroskop görüntüleri (Şekil 3A), X-ışını maruz kalmasında kitlesel ROS oluşumuna işaret eden belirgin şekilde yükselmiş yeşil floresans sergilemiş; ortalama floresans yoğunluğunun kantitatif analizi bu görüntü gözlemini daha da desteklemiştir (Şekil 3B); sitometri histogramları radyasyon uygulanan fibroblastlarda belirgin floresans dağılımı kaymaları göstermiştir (Şekil 3C) ve sitometrik sinyallerin karşılık gelen istatistiksel kantifikasyonu radyasyon sonrası güçlü ROS artışını doğrulamıştır (Şekil 3D). Kontrol grubu ile yalnızca TMP uygulanan grubu arasında temel ROS seviyelerinde anlamlı fark gözlenmemiştir; buna karşılık TMP takviyesi radyasyon kaynaklı ROS aşırı birikimini etkili biçimde geri döndürmüştür. Aşırı ROS’un doğrudan DNA hasarına yol açması nedeniyle, DNA çift işik kırılması oluşumu γ-H2AX immunofluorescence boyama ile değerlendirilmiştir (Şekil 3E). Radyasyon uygulanan fibroblastlar yoğun ve bol miktarda γ-H2AX odakları sergilemiştir. Bununla birlikte, TMP eş tedavisi bu odakların oluşumunu belirgin şekilde azaltmış; TMP’in radyasyon kaynaklı DNA hasarını etkili biçimde hafiflettiğini göstermiştir. Mu’nun çalışmalarında da tetrametilpirazinin nöronları koruduğu ve ROS oluşumunu baskıladığı gözlemlenmiştir (Mu et al., 2023). İyonlaştırıcı radyasyon sonrası aşırı ROS patlaması, lipid peroksidasyonu, DNA hasarı ve fibroblast apoptozunu tetikler; buna karşılık gelen proinflamatuar kaskadları daha da aktive ederek radyatermik dermatitin ilerlemesini kolaylaştırır ve bu durum, önceki hücre canlılığı deneylerimizde gözlemlenen sitoprotektif fenotipler için makul bir mekanistik açıklama sunar (Wang T. et al., 2026; Rübe et al., 2024). Bu veriler, TMP’in

güçlü bir antioksidan kapasitesine sahip olduğunu göstermek, TMP’nin Nrf2 antioksidan yolak aktivasyonunu araştırmak için hücresel bir temel oluşturmak ve fonksiyonel karbomer jel üzerinden TMP’nin topikal süreklilik gösteren teslimimin, ışınlanmış cilt dokusunda gereksiz ROS’ları sürekli olarak ortadan kaldırarak oksidatif hasar kaskadlarını kesintiye uğratabileceğini ima etmek.

3.4 Transkptomik profilleme, ışınlanmış L929 fibroblastlarda TMP aracılı radioproteksiyonun altında yatan temel sinyal laklarını ortaya çıkarır

Transkriptom dizileme, 6 Gy ışınlanmaya maruz kalan L929 fibroblastlarında TMP müdahalesi tarafından tetiklenen küresel transkripsiyonel değişimler çözümlenerek gerçekleştirildi (Şekil 4). Volkan grafiği, 6 Gy grubu ile 6 Gy + TMP grubu arasında çok sayıda farklı ifade edilen geni ortaya çıkardı (Şekil 4A), ana bileşenler analizi iki örnek grubu arasında belirgin transkripsiyonel ayrışma gösterdi (Şekil 4B) ve ısı haritası TMP tedavisinden sonra değişken gen ifade profillerini daha net biçimde görselleştirdi (Şekil 4C). Gen Ontoloji zenginleşmesi, hücre farklılaşmasıyla ilgili zenginleşmiş biyolojik süreçlerin yanı sıra organeller membranları ve transkripsiyonel düzenlemeye ilişkili hücre bileşeni ve moleküler işlev terimlerini ortaya çıkardı (Şekil 4D); KEGG yol zenginleşmesi ise Wnt sinyal yolunu, Hippo sinyal ve sıkı birleşim yollarıyla birlikte temel değişen kasket olarak işaretledi (Şekil 4E). GSEA analizi, matrisom ve Trk sinyal gen setlerinin anlamlı zenginleşmesini doğruladı (Şekiller 4G, 4H). Batırma blotte ile kritik sinyal proteinlerinin ifadesi doğrulandı; ışınlanmanın Nrf2’yi baskıladığı, pro-apoptotik Bax’ı artırdığı, anti-apoptotik Bcl-2’yi azalttığı, fosforile edilmiş NF-κB’yi aktive ettiği ve β-catenin’i artırdığı, TMP eklenmesinin ise bu ışınlanma kaynaklı moleküler değişimlerin tümünü etkili biçimde geri döndürdüğü gösterildi (Li ve ark., 2019) (Şekil 4F; Ek Şekil S4). Işınlanmış fibroblastlarda aşırı ROS’u nötralize ettiği ve ışınlanmış fibroblastların canlılığını ile çoğalma kapasitesini koruduğu yönündeki önceki bulgularımızla birleşen bu transkripsiyonel ve biyokimyasal bulgular, TMP’in dermaldaki fibroblastları radyasyon hasarına karşı eşzamanlı Nrf2 antioksidan kasketinin aktive edilmesi, NF-κB kaynaklı pro-inflamatuar sinyalleşmenin baskılanması ve fibroblast apoptozunu azaltan anormal Wnt/β-catenin sinyallemenin inhibe edilmesi yoluyla koruduğunu sistematik biçimde ortaya koydu; mekanistik şema Şekil 4I’de gösterilmiştir. Burada ortaya çıkarılan çoklu yol düzenleyici ağı, TMP yükülü karomer jelin translasyonel potansiyelini destekleyen sağlam moleküler kanıt sağladı.

radiasyon dermatitinin klinik önlenmesi ve tedavisidir.

3.5 TMP, radyasyon kaynaklı mitokondriyal disfonksiyonu geri kazandırır ve L929 fibroblastların göç kapasitesini geri getirir

Mitokondriyal disfonksiyon ve azalmış fibroblast göçü, radyasyon kaynaklı cilt yaralanmasının temel patolojik özellikleridir ve TMP’nin mitokondriyal membran potansiyeli ile hücre göçü aktivitesi üzerindeki düzenleyici etkileri ışınlanmış L929 fibroblastlarında daha ayrıntılı olarak incelendi. JC-1 boyama ve yara iyileşme deneyleri, farklı uygulamalar altında L929 dermal fibroblastların mitokondriyal membran potansiyeli ve hücre göçünü değerlendirmek için gerçekleştirildi (Şekil 5). JC-1 floresan görüntüleri ve nicel analizler, 6 Gy ışınlamanın yeşil JC-1 monomer floresansını artırıp kırmızı agreg Floresanını azalttığını, bunun da mitokondriyal membran potansiyeli polarizasyonunun kaybını yansıttığını gösterdi; buna karşılık TMP uygulaması radyasyon kaynaklı mitokondriyal hasarı etkili biçimde hafifletti (Şekiller 5A,C). Yara iyileşme sonuçları, X-ışını maruziyetinin kazınmadan 48 saat sonra fibroblast göçünü belirgin biçimde baskıladığını ve TMP tedavisinin ışınlanmış hücrelerin göç kapasitesini önemli ölçüde geri getirdiğini ortaya koydu (Şekiller 5B,D). Mitokondriyal polarizasyon kaybı, ROS-aracılı apoptozun kritik bir yukarı akım olayıdır ve yetersiz fibroblast göçü, radyasyon hasarından sonra cilt dokusunun iyileşmesini engelleyecektir (Cui ve ark., 2025; Whitcomb ve ark., 2024; Li W. ve ark., 2026). Erken bulgularımızla birlikte, TMP’nin fazla hücre içi ROS’u nötralize ettiği ve fibroblast canlılığını artırdığı göz önüne alındığında, bu gözlemler TMP’nin mitokondriyal fonksiyonu stabilize ettiğini ve fibroblast hareketliliğini koruyarak cilt rejenerasyonunu kolaylaştırdığını ortaya koydu; böylece radyasyon dermatitinin önlenmesi ve tedavisinde TMP yükeli fonksiyonel karbomer jelin potansiyeli daha ileri düzeyde doğrulandı.

3.6
In vivo TMP Jel’in farelerde radyasyon kaynaklı cilt yaralanmasına karşı terapötik etkinliği

Bir fare RISI modeli, Şekil 6A’da gösterilen deney zamanlamasına uygun olarak TMP Jel’in in vivo terapötik performansını değerlendirmek için kurulmuştur (Hu et al., 2024; Huang R. et al., 2024; Shen et al., 2025; Maham et al., 2026). Seri makroskobik gözlem ve şiddet derecelendirmesi, 21 günlük gözlem süresi boyunca X-ışını ışınlama grubunda ciddi cilt eriteması, ödemi ve ülserasyonu ortaya koymuştur; serbest TMP veya boş jel ile tedavi sınırlı koruyucu etkiler sağlamışken, TMP Jel’in topikal uygulaması ışınlanma kaynaklı cilt lezyonlarını belirgin şekilde hafifletmiş ve yüksek dereceli radyodermitis oranını azaltmıştır (Şekil 6B,C) (Kral et al., 2025; Bontempo et al., 2023; Li S. et al., 2026). Histolojik H&E boyaması, ışınlanan cilt dokusunda geniş epidermal yıkım ve yoğun inflamatif infiltrasyon gösterirken, X + TMP Gel grubunda cilt yapısı nispeten bütünü kalmıştır. İmunhistokimyasal boyama, X-ışını sonrası yükselen β-catenin ifadesini teyit etmiş ve lokal TMP Gel uygulamasının ışınlanma ile tetiklenen β-catenin birikimini etkili şekilde baskıladığını göstermiştir (Şekil 6D). Major visceral organların histopatolojik muayenesi, tedavi edilen tüm farelerde kalp, karaciğer, dalak, akciğer ve böbrekte belirgin doku hasarı veya anormal inflamatif infiltrasyon olmadığını göstermiştir (Şekil 7). TMP’in fazlası ROS’u ortadan kaldırdığı, mitokondriyal fonksiyonu stabilize ettiği, fibroblast göç yeteneğini geri getirdiği ve anormal Wnt/β-catenin sinyallemesini baskıladığı yönündeki in vitro bulgularımızla tutarlı olarak, bu in vivo veriler, in-situ uygulanan TMP Jel’in radyodermitise karşı güçlü koruyucu etkiler gösterdiğini doğrulamış ve bunun klinik radyoterapi sırasında ışınlanma kaynaklı cilt hasarının önlenmesi ve tedavi edilmesi için çok işlevli bir carbomer jel olarak translasyonel potansiyelini desteklemiştir.

4 Sonuç

Kullanılmayan klinik ihtiyaçları karşılamak ve mevcut araştırma açıklarını doldurmak amacıyla, tetramethylpyrazine (TMP) yüklenmiş fonksiyonel carbomer jeli (TMP Jel) üretilmiştir. Jelin radyasyon kaynaklı cinsel yaralanmaya karşı terapötik etkinliği ve altında yatan moleküler mekanizmalar in vitro hücre deneyleri ve radyasyon dermatiti fare modeli üzerinden sistematik olarak incelenmiştir. In vitro verileri, TMP içeren carbomer jelin Nrf2 antioksidan yolunu aktive ettiğini, NF-κB aracılı inflamatuar sinyallemeyi baskıladığını ve radyasyon tetiklemeli anormal Wnt/β-catenin kaskadını engellediğini göstermektedir. Sonuç olarak, oksidatif hasar azaltılmakta, mitokondriyal membran potansiyeli korunmakta ve ışınlanan fibroblastların canlılığı ve göç kapasitesi geri kazanılmaktadır. In vivo hayvan çalışmalarına göre, bu TMP Jel radyasyon dermatitisini etkili biçimde hafifletmektedir. Özetle, TMP’nin cinsel radyoprotektif etkileri, Nrf2/NF-κB ve Wnt/β-catenin sinyal yollarının koordineli düzenlenmesiyle sağlanmaktadır. Carbomer jeline TMP eklenerek hazırlanan fonksiyonel TMP Jel, klinik çevrime yönelik umut verici potansiyel göstermektedir.

Açıklamalar

Veri erişim açıklaması

Şekil 4F’yi destekleyen ham, kırpılmamış Western-blot görüntüleri Ek Malzeme içinde sağlanmaktadır. Çalışmanın bulgularını destekleyen diğer veri setlerine makale yazarının makul talepleri üzerine ulaşılabilir.

Ahlak açıklaması

Hayvan çalışması, Southwest Jiaotong Üniversitesi Kurumsal Hayvan Bakımı ve Kullanımı Komitesi tarafından onaylanmıştır. Çalışma, yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun biçimde yürütülmüştür.

Yazar katkıları

JL: Yöntem, Kavramsal Tasarım, İnceleme ve Düzenleme, İlk Yazım. SZ: Yöntem, İnceleme ve Düzenleme. AT: Proje Yönetimi, Kavram Tasarımı, İnceleme ve Düzenleme. YL: Kavram Tasarımı, Proje Yönetimi, İnceleme ve Düzenleme. XP: İnceleme ve Düzenleme, Yöntem, Finansman Edinme. JZ: İnceleme ve Düzenleme, Finansman Edinme. HZ: İnceleme ve Düzenleme, Kavram Tasarımı, Proje Yönetimi, Yöntem.

Fismanman

Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayımı için finansal destek alındığını beyan etmiştir. Bu çalışma birden fazla finansman kaynağından desteklemiştir: Çin Ulusal Doğal Bilimler Fonu (32601807, 82503682), temel finansman kaynağı olarak çalışmanın genel bilimsel kavramsal tasarımını ve temel deneylerini birincil olarak desteklemiştir; Sichuan Eyaleti Doğal Bilimler Fonu (2025ZNSFSC1882) bölgesel temel araştırmaları ve mekanizmanın kısmi doğrulamasını ağırlıklı olarak desteklemiştir; Chengdu Büyükşehir Bilim ve Teknoloji Müdürlüğü (2026-YF05-01119-SN) uygulayıcı araştırma-geliştirmeye ve teknolojinin çevrilmesine yönelik araştırmalara odaklanarak desteklemiştir; Chengdu Sağlık Komisyonu (Chengdu Tıbbi Araştırma Projeleri, No. 2024345) klinik çevrilme potansiyelinin değerlendirilmesine ve tıbbi uygulama değerinin keşfedilmesine odaklanarak desteklemiştir. Buna ek olarak, Chengdu Üçüncü Hastane Tıbbi Araştırma Merkezi ve Solunum Hastalıkları Devlet Ana Laboratuvarı, bu çalışma için kritik deney platformları, ekipman ve teknik destek sağlamıştır.

Çıkar çatışması

Yazar(lar), bu çalışmanın, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmiştir.

Yayıncı notu

Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekleme materyali

Bu makalenin Ekleme Materyaline şu adres çevrimiçi olarak ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fbioe.2026.2016709/full#supplementary-material

  • Bontempo P., Menêses A., Ciol M., Ferreira E., Reis P. (2023). Instruments and scales for the evaluation of acute radiation dermatitis: a systematic review. Crit. Rev. Oncol. Hematol. 191, 104116. 10.1016/j.critrevonc.2023.104116

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Borrmann K., Troschel F. M., Brücksken K. A., Espinoza-Sánchez N. A., Rezaei M., Eder K. M. et al (2024). Hydroxytyrosol and thioredoxin-mimetic peptide CB3 protect irradiated normal tissue cells. Antioxidants 13, 961. 10.3390/antiox13080961

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • ChuD., Chen J., Liu X., Liao A., Song X., Li Y. et al (2023). A tetramethylpyrazine-loaded hyaluronic acid-based hydrogel modulates macrophage polarization for promoting wound recovery in diabetic mice. Int. J. Biol. Macromol. 245, 125495. 10.1016/j.ijbiomac.2023.125495

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Cui J., Dong J., Lang Y., Liu X., Qi Y., Zheng Y. et al (2025). Engineered microalgal extracellular vesicles for enhancing mitochondrial homeostasis in radiodermatitis prevention. ACS Nano 19, 27634–27653. 10.1021/acsnano.5c07135

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Dadkhahfar S, Farokh P, Demehri S, Nazarian R. (2026). Radiation-induced skin injury: mechanisms, clinical manifestations, and management. Int. J. Dermatol. 65, 963–973. 10.1111/ijd.70127

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Guo M, Guo H, Ren W, Wang X, Wang X, Liu Y. et al (2026). Allosteric activation of Trx1 by antagonizing nitrative modification at tyrosine 49 confers neuroprotection against ischemic stroke. Redox Biol. 95, 104246. 10.1016/j.redox.2026.104246

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Han X, Wang F, Shen J, Chen S, Xiao P, Zhu Y. et al (2024). Ultrasound nanobubble coupling agent for effective noninvasive deep-layer drug delivery. Adv. Mat. 36, 2306993. 10.1002/adma.202306993

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Han H, Lee W, Choi J, Duncan D, Park K. (2026). Efficacy and safety of a topical cream containing adipose tissue-derived, stem cell-derived exosomes in mitigating radiation dermatitis after adjuvant radiotherapy for breast cancer. Aesthet. Surg. J. 46, S82–S88. 10.1093/asj/sjaf071

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Han X, Zhou C, Xu R, Jia Z, Liu Y, Chen S. et al (2026). Functionalized hydrogel sequentially deliver tannic acid and bioactive probiotics for radiation-induced skin injury. Mat. Today Bio 36, 102753. 10.1016/j.mtbio.2025.102753

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Hu Y, Miao Y, Zhang Y, Wang X, Liu X, Zhang W. et al (2024). Co-assembled binary polyphenol natural products for the prevention and treatment of radiation-induced skin injury. ACS Nano 18, 27557–27569. 10.1021/acsnano.4c08508

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Huang Y.Y.Li S.Pan J.Song C.Chen W.Zhang Y. (2024). Liquiritin karbomer jeli soğuk macunun farelerde güneş dermatitinin iyileşmesini teşvik etmesi. Int. J. Mol. Sci.25, 3767. 10.3390/ijms25073767

    • Pubmed Özeti
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede kaynağı görüntüle
  • Huang R.R.Sun W.Li W.Hu R.Meng R.Peng Z. ve ark. (2024). Radyodermatit onarımı ve radyoproteksiyon için kürkumin ve tanik asitle yüklenmiş nanopartiküller monte edilmiş immunomodülatif jel yamaları. Chem. Eng. J.500, 156869. 10.1016/j.cej.2024.156869

    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede kaynağı görüntüle
  • Kral Ö.Ilbasmis-Tamer S.Han S.Yücel Ç.Tirnaksiz F.Aygün B. ve ark. (2025). Radyodermatit tedavisi için nano süspansiyon temelli termohassas jel formülasyonunun geliştirilmesi: in vitro-in vivo karakterizasyon ve nötron-gamma absorpsiyon özelliklerinin incelenmesi. J. Drug Deliv. Sci. Technol.110, 107048. 10.1016/j.jddst.2025.107048

    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede kaynağı görüntüle
  • Li Y.Zhu Z.Zhang T.Zhou Y. (2019). Ligustrazın artrit fare modelinde Sirt1/NF-κB ve Nrf-2/HO-1 yolları aracılığıyla iltihabı ve oksidatif stresi azaltır. Arch. Pharm. Res.42, 824–831. 10.1007/s12272-018-1089-0

    • Pubmed Özeti
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede kaynağı görüntüle
  • Li L.Lopez Perez R.Shehzad K.Jennemann R.Schmidt C.Walle T. ve ark. (2026). Keratinositlerde Wnt-associated DKK3, radyasyon kaynaklı hiperplazi, dermatit ve cilt fibrozisini aracılar. Signal Transduct. Target. Ther.11, 41. 10.1038/s41392-025-02541-z

    • Pubmed Özeti
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede kaynağı görüntüle
  • Li W.W.WangY.XuY.ZhouZ.WangY.LiuQ.et al (2026). Polygonatum sibiricum polisakkarid esaslı hidrojeller makrofaj mitokondrial homeostazı düzenleyerek radyodermititin tedavisinde etkili olur. Mat. Today Bio40, 103520. 10.1016/j.mtbio.2026.103520

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • Li S.S.ChenL.FangZ.ShenW.CaiJ.DongB.et al (2026). NCOA4 aracılı ferroptosis, radyodermititte cGAS-STING bağımlı iltihabı tetikler: Cu-ATSM ile koruyucu modülasyon. Free Radic. Biol. Med.248, 401–412. 10.1016/j.freeradbiomed.2026.02.057

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • LuC.LiB.LiuJ.GaoX.ZhangZ.ZhouY.et al (2026). Diyabetik yara iyileşmesini teşvik etmek için tetrametilpirazin ve poldatini salıveren modifiye kitozan esaslı hidrol. Biomed. Mat.21, 035031. 10.1088/1748-605X/ae778a

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • MahamM.AminiK.GoodarziA. M.MoghaddamZ. K.Sadeghi GhadiZ.AghiliM. (2026). Esomeprazol kremi kanser hastalarında radyasyon kaynaklı dermatitin önlenmesinde etkili olur. J. Pain Symptom Manage.72 (3), 304–312. 10.1016/j.jpainsymman.2026.05.015

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • MbeseZ.OkohO. (2026). Hidrol bandoların radyodermititin yönetimi ve önlenmesinde etkisi: karşılaştırmalı bir derleme. J. Biomed. Mat. Res. B Appl. Biomater.114, e70070. 10.1002/jbm.b.70070

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • Mu, Q., Yao, Y., K., S., Syeda, M., Zhang, M., Cheng, Q., Zhang, Y. ve ark. (2023). Cerebral izemi-reperfüzyon hasarının artırılmış tedavisi için nötrofiller üzerinde binen ligustrazine nanoparçacıkları. Adv. Sci. 10, 2301348. 10.1002/advs.202301348

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Ren, S., Jin, J., Wu, X., Han, B., Zhang, W., Rong, F. ve ark. (2025). Radyasyon dermatitisine eşlik eden belirtilerin önlenmesinde bitkisel jel etkisi: açık etiketli randomize klinik deney. J. Dermatol. Treat. 36, 2489595. 10.1080/09546634.2025.2489595

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Ringwood, A., Zhang, C., Knight, R. (2026). Mezenkimal kök hücre kaynaklı ekzosomlar, DNA onarımı, stres ve inflamatuar gen programlarının koordine düzenlemesi yoluyla kütane radyasyon hasarını hafifletir. Biomedicines 14, 811. 10.3390/biomedicines14040811

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Rübe, C., Freter, B., Tewary, G., Roemer, K., Hecht, M., Rübe, C. (2024). Radyasyon dermatiti: radyasyonun epidermisin yapısal ve immunolojik bariyer işlevi üzerindeki etkileri. Int. J. Mol. Sci. 25, 3320. 10.3390/ijms25063320

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Salman, S., Paulet, V., Hardonnière, K., Kerdine-Römer, S. (2025). NRF2 transkripsiyon faktörünün inflamatuar cilt hastalıklarındaki rolü. BioFactors 51, e70013. 10.1002/biof.70013

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Shen, J., Jiao, W., Yang, J., Zhuang, B., Du, S., Wu, Y. ve ark. (2025). Yerinde fotokros-linklenebilir hidrogel, ROS eliminasyonu ve inflamatuar düzenleme yoluyla radyasyon kaynaklı cilt hasarını tedavi eder. Biomaterials 314, 122891. 10.1016/j.biomaterials.2024.122891

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Syed N., Nasser H., Waqas A., Khalid S., Mohamed A., Mohammad M. (2021). Ligustraz bazlı sentetik bileşiklerin antiproliferatif etkilerinin değerlendirilmesi. Med. Chem.17, 956–962. 10.2174/1573406416666200905125038

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Wang J., Xie K., Ren W., Han R., Xiao L., Yu J. ve ark. (2023). Huanglian Jiedu plağının X ışını kaynaklı radyodermitatis yaralanmasını HMGB1-ara ara makrofaj-inflamatuar etkileşimi baskılayarak iyileştirmesi. J. Ethnopharmacol.302, 115917. 10.1016/j.jep.2022.115917

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Wang Y.Y., Wang Z., Liu Y., Li W., Zhang X. (2026). Atopik dermatitin BALB/c farelerde tedavisi için kuersetin yüklemi gözenekli mikroküre jelin hazırlanması. New J. Chem.50, 4744–4756. 10.1039/d5nj04337a

    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Wang T.T., Zhang W., Sun P., Ren G., Zhang K., Gu Z. ve ark. (2026). Radyoderdermatitis yönetimi için Kangfuxin yüklemi lipit jeli: onarım ve koruma. ACS Appl. Mat. Interfaces18, 29593–29605. 10.1021/acsami.6c00890

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Whitcomb L.A., Cao X., Thomas D., Wiese C., Pessin A.S., Zhang R. ve ark. (2024). Mitokondriyal reaktif oksijen türleri insan fibroblastlarının uzun süreli γ-ışını maruz kalmasına yanıtlarını etkiler. Int. J. Radiat. Biol.100, 890–902. 10.1080/09553002.2024.2338518

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Xia, Y., Cao, K., Jia, R., Chen, X., Wu, Y., Wang, Y. ve ark. (2024). Atopik dermatitin tedavisinde çok işlevli ilaç teslim sistemi olarak sodyum aljinat ve kitosan bazlı hidrogel ile çevrili tetrametilpirazin taşıyan liposomlar. Eur. J. Pharm. Sci. 193, 106680. 10.1016/j.ejps.2023.106680

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Xie, K., Wu, J., Gong, L., Qin, W., Huo, Z., Zhang, Y. ve ark. (2026). Tetrametilpirazin mitozomal ilişkili endoplazmik retikulum zarının yapısını ve işlevini iyileştirir ve karaciğer sirozunu azaltır. J. Adv. Res. 84, 1043–1058. 10.1016/j.jare.2025.09.003

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Yang, S., Li, J., Zhao, S., Peng, X., Zheng, L., Fan, J. ve ark. (2026). Kaskad nanoreaktörler hücre içi organellerarası oksidatif etkileşimi engelleyerek radyasyon kaynaklı ağız mukozitini tedavi eder. Chem. Eng. J. 531, 174203. 10.1016/j.cej.2026.174203

    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Yuan, R., Du, S., Pan, S., Lin, Z., Zhang, N., Zhang, C. ve ark. (2025). İlaç dirençli bakterilerle enfekte yara-lerin radyoterapi sonrası tam katmanlı rejenerasyonunu sağlamak için baicalin ile kapsüllenmiş çok işlevli hidrogel. Bioact. Mat. 53, 20–31. 10.1016/j.bioactmat.2025.07.002

    • Pubmed Abstract
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Zhang, J., Wang, W., Liu, D., Shi, H., Song, X., Gao, Y. ve ark. (2024). Bletilla striata polisakkarit ve hyaluronik asit bazlı bir hidrogel, diyabetik yara tedavisinde tetrametilpirazini topikal olarak verir. Eur. Polym. J. 215, 113209. 10.1016/j.eurpolymj.2024.113209

    • CrossRef
    • Google Scholar
    • View reference in article
  • Zhong, J., Tang, Y., Hu, X., Deng, X., Liu, M., Cao, Y. ve diğerleri (2026). Diyabetik yara onarımı için safralı polisakkarit ve ROS-duyarlı tetrametilpirazin miselini birlikte teslim eden dekstran esaslı mikroiğne yaması. Mat. Today Bio 37, 102980. 10.1016/j.mtbio.2026.102980

    • Pubmed Özeti
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle

Özet

Anahtar kelimeler

anti-inflamatuar, carbomer jel, oksidatif stres, radyasyon kaynaklı cilt yaralanması, tetrametilpirazin

Atıf

Li J, Zhao S, Tan A, Liu Y, Peng X, Zhang J ve Zhu H (2026) Radyodermatite karşı cilt radyoproteksiyonu için çok işlevli tetrametilpirazin yüklü carbomer jel. Front. Bioeng. Biotechnol. 14:2016709. doi: 10.3389/fbioe.2026.2016709

Müracat tarihi

01 Ekim 2026

Düzeltme tarihi

22 Ekim 2026

Kabul tarihi

27 Ekim 2026

Yayınlanma tarihi

11 Kasım 2026

14 – 2026

Cheng Hu, Sichuan Üniversitesi, Çin

Peng Yu, Sichuan Üniversitesi, Çin

Jianqin Yan, Qingdao Üniversitesi, Çin

© 2026 Li, Zhao, Tan, Liu, Peng, Zhang ve Zhu.

Multifunctional tetramethylpyrazine-loaded carbomer gel for cutaneous radioprotection against radiation dermatitis
Multifunctional tetramethylpyrazine-loaded carbomer gel for cutaneous radioprotection against radiation dermatitis

Bu makale, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında açık erişimli olarak dağıtılmıştır. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibinin(lerin) belirtilmesi ve kabul edilen akademik uygulamaya uygun olarak bu dergideki orijinal yayının atıf edilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izin verilmez.

*İletişim: Xinhao Peng, pengxinhao@swjtu.edu.cn; Jun Zhang, zhangjun123@swjtu.edu.cn; Hai Zhu, zhuhai@swjtu.edu.cn

Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

İlginizi Çekebilir: Mavi Egzersizle Dayanıklılık İnşa Ediliyor →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler