GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 16 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Dahiliye

NSCLC’de Makrofaj Fenotiplerinin, Uzamsal Dağılımın ve Farklı iNOS İfade Ediliminin Prognostik Rolü

✍️ Editör Masası • 📅 14 Kasım 2026 • ⏱️ 33 dk okuma
NSCLC’de Makrofaj Fenotiplerinin, Uzamsal Dağılımın ve Farklı iNOS İfade Ediliminin Prognostik Rolü

Orijinal Araştırma Makalesi

Front. Oncol., 11 Kasım 2026

Bölüm: Toraks Onkolojisi

Hacim 16 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fonc.2026.1905983

  • GB

    Georg Brinker 1*

  • KF

    Klaas Franzen 1,2

  • DD

    Daniel Drömann 1,2

  • MR

    Martin Reck 2,3

  • CS

    Carina Strell 4,5

  • PM

    Patrick Micke 4

  • TG

    Torsten Goldmann 2,6

  • SM

    Sebastian Marwitz 2,6

  • 1. Schleswig-Holstein Üniversitesi Hastanesi, III. Dahiliye Kliniği, Pulmonoloji/Bulaşıcı Hastalıklar, Lübeck, Almanya

  • 2. Kuzey Hava Yolu Araştırmaları Merkezi (ARCN), Alman Akciğer Araştırmaları Merkezi’nin (DZL) üyesi, Großhansdorf, Almanya

  • 3. Onkoloji, LungenClinic Großhansdorf, Großhansdorf, Almanya

  • 4. İmmünoloji, Genetik ve Patoloji Bölümü, Uppsala Üniversitesi, Uppsala, İsveç

  • 5. Kanser Biyomarkerları Merkezi CCBIO, Klinik Tıp Bölümü, Bergen Üniversitesi, Bergen, Norveç

  • 6. Histoloji, Borstel Araştırma Merkezi – Leibniz Akci Merkezi, Borstel, Almanya

Makale Metrikleri

Görüntülemeler

Özet

Başlıca hücreli akciğer kanseri (NSCLC) dahil çeşitli tümör tiplerinin prognozunu bağışıklık mikrov Çevresinin önemli ölçüde etkilediği gösterilmiştir. Alan bazında bağışıklık fenotipleştirmesi, tümör mikrov Çevresini karakterize etmek ve prognoz değerlendirmesine yardımcı olacak yeni biyarkerler keşfetmek için umut verici bir teknik olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmada, makrofajların mikrov Çevresindeki prognoz rolünü NSCLC için daha ayrıntılı biçimde açıklamayı amaçladık. Bu amaçla, iki ülkeli geniş bir kohort üzerinde çoklu immunofluoreskans uygulayarak makrofaj fenotipe spektrumunu CD68+CD163-iNOS- makrofaj benzeri, M1 benzeri, M1M2 benzeri ve M2 benzeri fenotiplere ayırdık. Nicel olarak, CD68+CD163-iNOS- popülasyonunun en baskın alt küme olduğunu gözlemledik. Yüksek M1 benzeri ve CD68+CD163-iNOS- yoğunluklarının daha iyi bir progzon sağladığı, M1M2 benzerinin ise bu bağlamda elverişsiz göründüğü dikkati çekti. Bu bulguyla uyumlu olarak, düşük CD68+CD163-iNOS- ve düşük M1 benzeri hücre sayılarının kombinasyonunun diğer kombinasyonlara göre belirgin derecede daha kötü bir sonuçla sonuçlandığı görüldü. İlginç bir şekilde, yarı nicel ifade analizi, çalışmamızda M1 benzeri polarizasyonu karakterize eden tümör içi macrophajlardaki iNOS ifadesinin progzonla ters orantılı olduğunu ortaya koydu. Çok değişkenli en yakın komşu analizinde, yaş, cinsiyet ve evre bağımsız olarak kısa tümör-M1 benzeri ve kısa tümör-CD68+CD163-iNOS- mesafelerinin genel olarak daha iyi bir progzon ilettiği görüldü. Yine, bu işaretlerin kombinasyonunun bu etkiyi güçlendirdiği izlenimini oluştu. Çeşitli bağışıklık-hücreden-baışıklık-hücre mesafeleri de progzon üzerinde güçlü bir etki gösterdi. Moleküler düzeyde, KRAS ve EGFR durumunun makrofaj yoğunluğu veya farklı macrophaj fenotipleri arasındaki uzamsal düzenleme üzerinde herhangi bir etkisini değerlendirmedik. Buna karşılık, KRAS ve EGFR mutasyonlu tümörlerde tümör hücresi-baışıklık-hücre yakınlığı üzerinde değişken bir etki gözlemledik. Bu nedenle verilerimiz, macrophajların NSCLC mikrov Çevresinde karmaşık ancak progzon açısından önemli bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Verilerimiz, makrofajların NSCLC mikrov Çevresindeki önemli rolünü ayrıca doğrulamakta ve progzon tahmini için aday biyarkerler önermektedir.

Giriş

Akciğer kanseri, dünyada en sık görülen ve en ölümcül kanser türlerinden biridir (). Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (KHNK), tüm akciğer kanseri olgularının yaklaşık %85’ini oluşturur ve vakaların büyük çoğunluğu skuamöz hücre karsinom veya adenokarsinom alt tipine aittir (, ). Tümör içi genomik değişimler ile tümör mikroçevresindeki (TME) bağışıklık hücreleri arasındaki karmaşık etkileşim iyi bilinmektedir (–). Kanser oluşumundaki bağışıklık gözetiminin daha derinlemesine anlaşılması, arasında bazı hastalarda önemli ölçüde iyileşmiş sonuçlar doğuran bağışıklık noktası baskılayıcı tedavilerin geliştirilmesine de yol açmıştır (). Buna rağmen, KHNK hastalarının önemli bir oranı bu yeni tedavilere yanıt vermemekte ve bu durum TME üzerine daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır (, ). TME; geniş bir bağışıklık hücresi, stromal hücre ve hücre dışı bileşen yelpazesinden oluşur (–). Şaşırtıcı olmayan bu bileşimin, KHNK hastalarının prognozunda kritik bir rol oynadığı gösterilmiştir (). Tümöre süzülen lenfositler (TIL’ler), neoantijen tanıma ve bağışıklık noktası etkileşiminde anahtar bir rol üstlenir. Kanser, özellikle de KHNK bağlamında rolleri kapsamlı şekilde incelenmiş (–), lenfosit yoğunluğunun genel hayatta kalmayı etkilediği gösterilmiştir (–). Lenfositlerin ötesinde, tümörle ilişkili makrofajlar (TAM’ler), TME’de işlevsel ve prognoz açısından çeşitlilik gösteren oyuncular olarak öne çıkmıştır (–). M1 benzeri TAM’lerin süzülmesinin oldukça anti-kanserogenik bir ortamı işaret ettiği, daha M2 benzeri bir fenotipin ise tümör ilerlemesini teşvik ettiği gösterilmiştir (–); M1-M2 ikili ayrımının pratik bir sadeleştirme olduğu ve makrofaj esnekliğinde daha fazla karmaşıklığın bulunduğu göz önünde bulundurulmaktadır

in vivo

(, ). Uzaysal omikler gibi yeni tekniklerin yanı sıra çoklu görüntülemenin de ortaya çıkışı, tümör bağışıklık mikroçevresindeki uzaysal heterojeniliği ve içindeki içsel etkileşimleri daha iyi anlamaya yardımcı oldu (–). Pratikte uzaysal heterojenilik, hücre ve moleküllerin tümör içindeki konumlanması, belirli uzaysal desenler ve hücreler arasındaki yakınlık ile tanımlanır (). Bu tekniklerin uygulanmasıyla, tümör çekirdeği bölgesindeki CD8-pozitif T hücrelerinin anlamlı derecede daha az nüks ve daha iyi sağkalım ile ilişkili olduğu ve tümör içi CD8 ile regülatif T hücreleri arasındaki daha büyük yakınlığın, tümör içi Treg aşırılığının NSCLC sağkalımı üzerindeki olumsuz etkisini tersine çevirdiği gösterildi (, ),. Diğer çalışmalar bu bulguları tekrarlayarak, sitotoksik T hücreleriyle zenginleşmiş kümeler gösteren hastaların daha iyi prognozuna (, ), regülatif T hücreleri aşırılığının ise sonucu kötüleştirdiğine () işaret etmiştir. Diğer gruplar ise nötrofil-yüksek tümörleri kötü prognoz, B hücreleriyle zinflenmiş mikroçevreleri ise uzayan sağkalım ile ilişkilendirmiştir (, ). Dikkat çekecek şekilde, tümör adacıklarına özgü olarak konumlanan tümör ilişkili M1 benzeri makrofajlar daha iyi sonuçlarla ilişkilendirilmiştir (, ). Daha da önemlisi, makrofajlarla zinflenmiş nişlerin uzaysal dağılımı ve diğer bağışıklık hücreleri ile tümör hücrelerinden oluşan bir ağ içindeki entegrasyonları, tumorigenezin farklı evrelerinde değişkenlik göstermekte ve karmaşık ancak kritik bir prognoz etkisi sunmaktadır (, , ).

Bu ilerlemelere rağmen, makrofaj fenotiplerinin ve NSCLC’deki uzaysal dağılımlarının spesifik prognoz etkisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, makrofaj fenotiplerinin NSCLC’deki prognoz rolünü, büyük bir ikili ülke kohortu üzerinde çoklu imunofluoresans kullanarak araştırdık.

Gereç ve yöntemler

Hastalar, hasta verileri, etik

Bu çalışma, Uppsala Üniversitesi Hastanesi (İsveç) ve LungenClinic Großhansdorf (Almanya) cerrahi rezeksiyon geçiren üç bağımsız küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (KHAH) hastası kohortunu içermektedir. Çalışma popülasyonu, temelde iyileştirici amaçla cerrahi rezeksiyon geçiren I–III. evre KHAH hastalarından oluşmaktaydı. Buna ek olarak, cerrahi rezeksiyon geçiren 16 adet IV. evre hastası da çalışmaya dahil edildi (Ek Tablo 2). Elde edilen klinik veri seti, oligometastatik, nükseden ya da yeniden evrelendirilen IV. evre olgular ile cerrahinin spesifik endikasyonu arasında güvenilir bir ayrım yapmaya izin vermemekte; kurtarma (salvage) gibi potansiyel bir durum da retrospektif olarak güvenilir biçimde yeniden inşa edilememektedir.

Rezekte edilen dokular, kademeli etanol serisinde dehidrasyon, ksilenle şeffaflaştırma ve parafin gömme dahil standart histopatolojik prosedürlere göre işlendi. Formalin-fixed, parafin gömülü (FFPE) rezeksiyon örnekleri sonrasında doku mikrodizileri (TMD) oluşturuldu. Uppsala TMD’leri her olgu için çapı 1 mm olan iki öz, Großhansdorf LungenClinic TMD’leri ise her olgu için çapı 1 mm olan dört öz içermektedir.

Çalışma, Helsinki Bildirisi’ne uygun olarak yürütüldü ve Lübeck Üniversitesi Etik Kurulu (referans numaraları 18–026 ve 21-166) ile İsveç Etik İnceleme Otoritesi (referans numaraları 2006/325 ve 2012/532) etik onayı aldı. Analiz edilen tüm materyal, araştırma amacıyla başlangıçta toplanmayan, tanısal olarak kalan örneklerden oluşmaktaydı; bu nedenle Almanya mevzuatına göre retrospektif çalışmalar için aydınlatılmış onay gerekli görülmemiştir. Onkojenik sürücü mutasyonları ile ilgili moleküler verilerin bir alt küme hastalar için mevcut olduğu belirtilmektedir.

Multiplex immunofluorescans boyama

Multiplex immunofluorescans (mIF) boyama, Opal 6-Plex Manual Detection Kit (Akoya Biosciences, Cat# NEL811001KT, RRID: AB_3665660) kullanılarak TSA (tyramide sinyal amplifikasyonu) yöntemiyle TMAs üzerinde manuel olarak gerçekleştirildi. Antikor paneli, aşağıdaki antijenlere yönelik aşağıdaki birincili antikorları içermektedir: CD68, CD163, indüklanır nitrik oksit sentaz (iNOS) ve geniş spektrumlu sitokeratin (panCK).

CD68, pan-makrofaj belirteci olarak kullanılırken, iNOS ve CD163 sırasıyla klasik ve alternatif olarak aktive olmuş makrofaj ilişkili programların göstergeleri olarak seçildi. Böylece CD68+CD163-iNOS+ hücreler M1 benzeri makrofajlar, CD68+CD163+iNOS- hücreler M2 benzeri makrojalar, CD68+CD163+iNOS+ hücreler M1M2 benzeri makrojalar olarak tanımlandı. CD68+CD163-iNOS- hücreler, bu alt gruptaki potansiyel heterojenilik nedeniyle CD68+CD163-iNOS- macrophage-like hücreler olarak adlandırıldı. Yukarıda belirtilen terimler, ayrık biyolojik kutuplaşma durumlarından ziyade belirteç tanımlı operasyonel fenotipleri tanımlar. Klonların, seyreltme oranlarının ve fluorofor eşleştirmelerinin ayrıntılı listesi için Ek Tablo 1‘ye bakınız.

FFPE dokuları ksilen içinde inkübasyonla (2 × 10 dk) deparafinize edildi ve azalan etanol serisiyle (2 × 2 dk %100, 2 dk %96, 2 dk %90, 2 dk %80, 2 dk %70, 2 dk distile su) rehidrate edildi, ardından 1× TBST (50 mM Tris, pH 7.6, %0.05 Tween-20) içinde yıkandı. Endojen peroksidazlar, oda sıcaklığında (RT) 10 dk boyunca %3 H₂O₂ içinde inkübasyonla bloklandı, ardından 1× TBST içinde yıkandı. Sonraki tüm adımlar, titreşimli karıştırıcı (75 rpm) üzerinde nemlendirilmiş bir oda içinde gerçekleştirildi.

mIF boyama protokolü, her biri mikrodalga fırında (Panasonic NN-CD87KS; 1000 W’da 1 dk, 100 W’da 10 dk) antijen geri kazanımı ile başlatan, ardından 1× TBST ile yıkamayı içeren altı ardışık döngüden oluşuyordu. Kesitler 1× Antibody Diluent/Block (Akoya Biosciences) ile 10 dk bloke edildi, ardından birincil antikorlar (Antibody Diluent içinde seyreltilmiş, Zytomed Systems) 45 dk boyunca oda sıcaklığında inkübe edildi. Birincil antikorlar Opal anti-mouse/anti-rabbit HRP-polymer (Akoya Biosciences) veya ZytoChem Plus HRP Polymer (Zytomed Systems) kullanılarak 10 dk tespit edildi, ardından TSA ile eşleştirilmiş Opal fluoroforları (Akoya Biosciences) ile 10 dk sinyal görselleştirildi. Antikorlar, sonrğu antijen geri kazanımı adımı sırasında çıkarıldı.

Her birincil antikor, pozitif kontrol dokularında tek kromojenik immunohistokimya (IHC) ile karşılaştırılabilir boyama desenleri elde etmek için titr edildi. Her analiz için antijen stabilitesi, sitrik asit tamponu (pH6) kullanılarak artan antijen geri kazanımı döngüleriyle TMAs üzerinde test edildi. Her birincil antikorun mIF protokolündeki konumu, antijen stabilitesi testinin sonuçlarına göre ayarlandı (gösterilmemiş veri). Tek-plex immunofluorescans (IF) boyama, çoklu boyama ile karşılaştırıldı ve uyumluluk korelasyon analiziyle incelendi. Ayrıntılar için Destek Bilgileri’ndeki Şekil 1‘ye bakınız.

Şekil 1

Birimleme ve görüntü analizi

Çoklu boyalı TMAs’ın tam kesit taramaları, PhenoImager HT çoklu spektral floresan kesit tarayıcısı (Akoya Biosciences) kullanılarak 20× büyütmede (0.5 µm/piksel) elde edildi. Pozlama süreleri tüm kesitlerde düzgün şekilde uygulandı: 2.3 ms (DAPI), 18 ms (Opal 520), 26 ms (Opal 620), 19 ms (Opal 690), 26.46 ms (Opal 780) ve 100 ms (Sample AF). TMA anotasyonu ve dizi ayrımı için Phenochart 1.0.12 (Akoya Biosciences) kullanıldı.

Yapay zeka tabanlı görüntü analizi, inForm 2.4.7 yazılımı (Akoya Biosciences) kullanılarak toplu modda gerçekleştirildi. İş akışı, otoflorezensi ve üst üste gelen floresan sinyalleri ortadan kaldıran spektral ayrışma, ardından doku segmentasyonu, hücre segmentasyonu ve denetimli öğrenmeye dayalı hücre sınıflandırmasını içermekti. Analiz algoritması eğitilmek için birden fazla TMA’dan temsilî 1×1 kare bölgeler kullanıldı. Doku segmentasyonu, tümör alanları (panCK-pozitif), stroma (panCK-negatif, hücre içi işaretleyici pozitif) ve boş cam arasında ayrım yaptı. Tümör bölgeleri, kanserli veya şüpheli nükleer morfolojiye sahip panCK-pozitif hücreler içeren alanlar olarak tanımlandı; bu alanlar aynı zamanda infiltran immun hücreleri de içerebilirdi. Stroma, kanser hücresi adacıklarını çevreleyen panCK-negatif alan olarak tanımlandı. Adaptif hücre segmentasyonu gerçekleştirildi ve her işaretleyici için tekil pozitif ve negatif hücreleri bağımsız olarak sınıflandırmak üzere bir denetimli öğrenme algoritası eğitildi. Toplu sonuçlar, phenoptrReports 0.2.5 R paketi (Akoya Biosciences, https://akoyabio.github.io/phenoptrReports/index.html) kullanılarak tek bir dosyada birleştirildi. Çeşitli hücre alt popülasyonları için işaretleyici ko-ifade ifadesi değerlendirildi; bu konuya Destek Bilgileri Şekil 2‘de daha detaylı yer verilmiştir.

Şekil 2

Hücre yoğunlukları (hücre/mm²) hem stroma hem de tümör kompartmanları için hesaplandı. Ortalama en yakın komşu mesafeleri phenoptrReports kullanılarak hesaplandı.

Yanlış doku segmentasyonuna sahip veya tümör içeriği olmayan görüntüler daha further analizden çıkarıldı. Tüm görüntüler tek bir operatör (GFB) tarafından analiz edildi. Sınıflandırıcı doğruluğu, biyolojik açıdan gerçekte zorlanabilir ko-ifade olaylarının toplam hücre sayısına oranına göre değerlendirildi (Destek Bilgileri Şekil 1). Yalnızca biyolojik gerçekte zorlanabilirliğe dayanmanın doğasında olan sınırlamaları kabul ediyoruz.

Veri analizi

Ortalama hücre yoğunlukları, ortalama iNOS yoğunluğu ve fenotipler arasındaki ortalama mesafeler tidyverse R paketi kullanılarak hesaplandı. Veri görselleştirmesi tidyverse ve ggpubr kullanılarak, istatistiksel karşılaştırmalar ise rstatix kullanılarak yapıldı.

Sağlık analizleri için survminer paketi, sürekli değişkenlerin ikili ayrıştırılması için en uygun eşik noktalarının belirlenmesi ve Kaplan-Meier eğrilerinin oluşturulması amacıyla kullanıldı. Kaplan-Meier tahmini ve log-rank testi için survival paketi kullanıldı. Çoklu Cox regresyon modelleri survival paketi ile kuruldu ve tehlike oranlarının orman grafikleri biçiminde görselleştirilmesi forestmodel ve forestplot paketleri aracılığıyla sağlandı. Kullanılan diğer paketler arasında ısı haritalarının oluşturulması için pheatmap, veri dönüşümü için reshape2, anlamlılık açıklamaları için ggsignif, Excel dosyalarının okunması ve yazılması için xlsx, veri doğrulaması için checkmate ve eksik değerlerin işlenmesi için na.tools yer aldı. Son analizlerde kohortumuz yalnızca adenokarsinom ve skamöz hücre karsinomuna sınırlandırıldı ve diğer histolojik alt tipler (küçük hücreli, büyük hücreli ve karışık histoloji) hariç tutuldu. Tedavi bilgileri yalnızca hastaların bir alt kümesinde mevcut olduğundan çoklu değişkenli hayatta kalma modellerine dahil edilemedi ve bu da tedaviyle ilişkili faktörlerden kaynaklanabilecek artık karıştırıcı etkilerin mümkün olduğunu gösteriyor.

Çoklu testlemeyi hesaba katmak için makrofajlara ilgili değişkenlerin P değerleri, yanlış bulgu oranını kontrol etmek amacıyla Benjamini–Hochberg prosedürü ile düzeltildi.

İli ayrıştırılmış hayatta kalma analizlerinin iç geçerliliği, out-of-bag (OOB) değerlendirmesi ile 2.000 bootstrap yeniden örnekleme kullanılarak gerçekleştirildi.

Genel olarak bootstrap analizleri, gözlemlenen tehlike-oranı ilişkilerinin yöneliminin yeniden örneklemeler boyunca genel olarak kararlı olduğunu, etk tahminlerinin büyüklüğünün ise belirgin değişkenlik gösterdiğini ortaya koydu.

Sonuçlar

Macrofaj infiltrasyonları çoğunlukla stromaldır ve TME içinde belirgin, fenotipe özgü ilişkiler gösterir

CD68, CD163, iNOS ve panCK ekspresyonunu incelemek için üç farklı NSCLC TMA setinde mIF paneli kullandık. Toplamda, 581 hastayı içeren 19 TMA slaytında analiz edilen 5,5×10⁶ bireysel tek hücre bulundu (Şekil 1A). Öncelikle, tümör ve stromal kompartmanlardaki yoğunlukları karşılaştırarak çeşitli makrofaj alt tiplerinin ve diğer bağışıklık hücre popülasyonlarının uzaysal dağılımını nicelendirdik (Şekil 1B). Ölçülen tüm hücre popülasyonları, tümör yuvalarına göre stromada anlamlı derecede daha yoğundu.

Sonrasında, bu fenotipler arasındaki iç ilişkilerin ve tümörle olan bağlantılarının aydınlatılması için bir korelasyon analizi yapıldı (Şekil 1C). Her bağışıklık hücre popülasyonunun stromal ve tümoral yoğunlukları güçlü ve pozitif korelasyon gösterdi; bu da bu kompartmanlar arasında yüksek birbirine bağımlılık olduğunu gösteriyor.

iNOS ekspese eden hücrelerin tümü güçlü ve karşılıklı pozitif korelasyon gösterdi; bu da yüksek derecede ko-ekspresyon olduğunu işaret ediyor. Bu durum, hem tümör hem de bağışıklık hücreleri için geçerli görünüyordu. Dikkat çakan bir şekilde, iNOS-negatif tümör hücreleri M1 benzeri makrojalar ve CD68-negatif, iNOS-ekse eden bağışıklık hücreleriyle (muhtemelen pro-inflamativ lenfositler) güçlü negatif korelasyon gösterdi. Bu desen, bu fenotipler için anti-tümoral bir ilişki öngörüyor.

Öte yandan, iNOS-negatif tümör hücreleri genel makrofaj belirteçleriyle (tümör CD68 hücreleri, stromal CD68 hücreleri, tümör CD68+CD163-iNOS- hücreleri, stromal CD68+CD163-iNOS- hücreleri) anlamlı pozitif korelasyon gösterdi. Analiz, M1-M2 basit bir çatışmasını da desteklemedi; M1 benzeri ve M2 benzeri makrojalar negatif korelasyon göstermedi. İlginç bir şekilde, CD68+CD163-iNOS- makrojalar (yalnızca CD68 varlığıyla tanımlananlar) CD68-negatif iNOS üreten hücrelerle negatif korelasyon gösterdi ancak anlamlı derecede pozitif korelasyon, tümör yerine stromal M1 benzeri makrojalarla gösterdi.

Genel olarak değerlendirildiğinde, bu sonuçlar tümör mikroçevresinde belirgin, fenotip-spesifik korelasyonlar olduğunu gösteriyor.

Tümöre süzülen makrojaların yoğunluğu tümör evreleri boyunca kararlı kalır

Ardından, hastalığın ilerlemesi sırasında bağışıklık hücreli infiltrasyonundaki değişimleri değerlendirmek için makrofenotiplerin yoğunluğunun tümör evresiyle nasıl değiştiğini inceledik.

CD68+CD163-iNOS- makrofen benzeri hücre yoğunluğunun analizi, IA evresi ile diğer tüm evrelerin karşılaştırıldığı önemli düzeyde fark göstermedi (Şekil 2A). Benzer şekilde, M1 benzeri (Şekil 2B), M1M2 benzeri (Şekil 2C) veya M2 benzeri macrophage yoğunluklarında evreden bağımsız önemli farklar gözlenmedi (Şekil 2D). Genel olarak bu bulgular, incelenen makrofenotiplerin yoğunluklarının tümör evreleri boyunca nispeten kararlı kaldığını göstermektedir. Ek gözlem olarak, bireysel IV evre hastalarının analizi makrofen infiltrasyonunda belirgin heterojenliği ortaya koydu: CD68+CD163-iNOS- macrophage benzeri hücreler neredeyse tutarlı biçimde baskın popülasyonu oluştururken, M1 benzeri, M1M2 benzeri ve M2 benzeri alt tiplerin göreceli oranları hem bireysel tümörlerin hem de hastalık kohortu içinde önemli ölçüde değişkenlik göstermektedir (Destek bilgisi Şekil 3A).

Şekil 3

Farklı macrophage fenotiplerinin yoğunluğu farklı prognoz iletir

Farklı macrophage infiltrasyonlarının prognoz değ değerini değerlendirmek için, önce bireysel macrophage yoğunluklarına dayalı genel hayatta kalma için Cox orantılı risk analizi gerçekleştirdik (Şekil 3A). Bu analiz, belirgin ve birbirine zıt prognoz etkilerini ortaya koydu: M2 benzeri ve M1M2 benzeri macrophage’lerin düşük yoğunlukları olumlu sonuçla ilişkilendirildi. Buna karşılık, CD68+CD163-iNOS- macrophage benzeri hücrelerin ve M1 benzeri macrophage’lerin düşük yoğunlukları, önemli ölçüde kısa genel hayatta kalma ile ilişkilendirildi.

Bu bireysel ilişkilerin üzerine inşa edilen çalışmada, farklı makrofenotiplerin birleşik prognoz etkisi incelenmiştir (Figure 3B). Kaplan-Meier analizi hastaları makrofen alt tiplerinin bolluğuna göre dört gruba ayırmıştır. Önceden belirtilen sonuçlarla uyumlu olarak, M1 benzeri-düşük/CD68+CD163-iNOS–düşük grubu (sarı çizgi) en kötü prognozu gösterirken, M1 benzeri-yüksek/CD68+CD163-iNOS–yüksek grubu (mor çizgi) en iyi sonucu göstermiştir.

Bu fenotiplerin karmaşık etkileşimi daha iyi anlamak için, tüm tümör örnekleri üzerindeki dört alt tipin yoğunluklarını kullanarak gözetimsiz hiyerarşik kümeleme gerçekleştirmiştir (Figure 3C). Veriye dayalı bu yaklaşım, baskın macrophage işaretlemelerine göre etiketlenen üçdistinct hasta kümesi ortaya çıkarmıştır: ‘CD68+CD163-iNOS–baskın’ kümesi, ‘M1-baskın’ kümesi ve ‘M1M2 benzeri-baskın’ kümesi. Kümeler arasında belirgin bir klinikopatolojik özellik yaygınlığı tespit edilememiştir.

Son olarak, bu yeni kümelerin prognoz önemi değerlendirilmiştir (Figure 3D). ‘M1M2 benzeri-baskın’ kümesi en kötü prognozla ilişkilendirilirken, ‘CD68+CD163-iNOS–baskın’ ve ‘M1-baskın’ kümeleri daha iyi hayatta kalma sonuçlarıyla ilişkilendirilmiştir.

iNOS yoğunluğu aday bir prognoz markörü olarak

iNOS üreten bağışıklık hücrelerinin yoğunluğunun prognoz açısından anlamlı olması nedeniyle, farklı hücre bileşenlerindeki iNOS ifadesinin yoğunluğunun da prognoz değeri taşıyabileceğini varsaymışlardır.

Orman grafiğinde gösterilen çok değişkenli analiz, iNOS’un hücre konumuna bağlı olarak karmaşık ve zıt bir rol üstlendiğini ortaya koymuştur. M1 benzeri makroflar içinde yüksek iNOS yoğunluğu anlamlı derecede kötü OS ile ilişkilendirilmiştir. Keskin bir zıtlık içinde, tümör hücreleri içindeki yüksek iNOS yoğunluğu ise anlamlı derecede iyileşmiş OS ile ilişkilendirilmiştir. panCK/CD68/CD163-negatif hücrelerdeki iNOS yoğunluğu veya toplam iNOS yoğunluğu için anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Figure 4

Bu ilişkiyi, hastaları birleşik iNOS yoğunluk puanlamasına göre üç gruba ayırarak daha ayrıntılı inceledik. Kaplan-Meier hayatta kalma analizi (Şekil 4C) bu gruplar arasında son derece anlamlı farklar gösterdi. Tümör hücrelerinde yüksek iNOS yoğunluğu ve M1 benzeri hücrelerde düşük iNOS yoğunluğuna sahip hastaların (mor çizgi) en olumlu prognozu vardı.

Şekil 4B, iNOS-düşük ve iNOS-yüksek olarak sınıflandırılan tümörler arasındaki görsel farkı gösteren temsili imunofluoresans görüntülerini sunmaktadır.

Tümör hücreleri ile makrofajlar arası yakınlık genel hayatta kalmaı öngörür

Sonrasında, hücre bağışıklık hücrelerinin uzaysal düzenlenmesinin prognostik etkisini değerlendirmek için tümör hücreleri ile çeşitli macrophage alt tipleri arasında en yakın komşu analizi yaptık. Yaş, cinsiyet ve evre için düzeltme yapılmış çok değişkenli Cox oransal risk analizi, genel hayatta kalma üzerindeki etkiyi belirlemek için kullanıldı (Şekil 5A).

Şekil 5

Analiz, tümör hücreleri ile M2 benzeri macrophajlar arasındaki daha kısa mesafelerin önemli ölçüde kötü hayatta kalma ile ilişkili olduğunu ortaya koydu. Buna karşılık, tümör hücrelerinin CD68+CD163-iNOS- ve ayrıca M1 benzeri macrophajlara olan kısa mesafeleri önemli ölçüde iyileşmiş hayatta kalma ile ilişkilendirildi. Şekil 5D‘deki temsili imunofluoresans görüntüleri, uzaysal analiz metodolojisini göstermekte; her bir tümör hücreinden (yeşil) en yakın M1 benzeri macrophaja (kırmızı) olan kısa ve uzun mesafelere örnekler sunmaktadır.

Bu bulgular üzerine, hastaları tümör hücrelerinden M1 benzeri macrophajlara ve CD68+CD163-iNOS- macrophaj benzeri hücrelere olan birleşik mesafelere göre dört ayrı gruba ayırdık (Şekil 5B). Kaplan-Meier analizi, bu dört kohort arasında son derece anlamlı bir fark ortaya koydu. Hem M1 benzeri macrophajlara hem de CD68+CD163-iNOS- macrophaj benzeri hücrelere uzun mesafeye sahip grup (mor çizgi) en kötü hayatta kalma gösterdi. Buna karşılık, kısa tümör-CD68+CD163-iNOS- mesafeye sahip hastalar (sarı ve mavi çizgiler) en olumlu hayatta kalma sonucunu sergiledi.

Son olarak, farklı makrofaj alt tipleri arasındaki uzamsal ilişkilerin prognostik önemini inceledik (Şekil 5C). Analiz, M1 benzeri makrojaldan M2 benzeri makrojalara olan kısa mesafelerin daha kötü sağkalım ile ilişkili olduğunu gösterdi. Tersine, M1 benzeri makrojalar arasındaki kısa mesafe (M1 benzeri-M1 benzeri kümelenmeyi işaret eden) önemli ölçüde daha iyi OS ile ilişkiliydi. Bu analiz diğer tüm makrojaj alt tipleri için yapıldı ve Ek Bilgi’de sunulmaktadır.

KRAS ve EGFR mutasyonları tümör hücreleri ve makrojalarının uzamsal organizasyonundaki değişimlerle ilişkilidir

Her iki hücre yoğunluğunu ve uzamsal ilişkilerini analiz ederek EGFR ve KRAS sürücü mutasyonlarının distinct tümör bağışıklık mikrov Çevresi (TME) fenotipleriyle ilişkili olup olmadığını inceledik.

EGFR mutasyon durumunun analizi, TME kompozisyonunda küçük değişimler ortaya koydu. EGFR-mutant ve wild-tipi tümörler arasında tümör hücreleri yoğunluğunda ya da taranan herhangi bir makrojaj alt tipinde fark yoktu (Şekil 6A). Benzer şekilde, çeşitli hücre fenotipleri arasındaki en yakın komşu mesafesiyle ölçülen uzamsal organizasyon, EGFR mutasyon durumu tarafından değiştirilmedi (Şekil 6C).

Şekil 6

KRAS-mutant tümörler de herhangi bir makrojaj alt tipinin yoğunluğunda anlamlı fark göstermedi ve hiçbir hücrelerarası uzamsal ilişki KRAS mutasyon durumuyla anlamlı biçimde ilişkili değildi.

Bununla birlikte, EGFR’da ve daha fazlasıyla KRAS mutant tümörlerde tümör hücre-hücre yakınlığında değişken bir etki gözlemledik; bu muhtemelen tümör hücre kompozisyonundaki değişimlerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır (Destek Bilgisi Şekiller 6A-D).

Tartışma

Klasik aktive M1 benzeri makrofajlar, uzun süredir akciğer kanserinde anti-tümör özellikleriyle tanınmaktadır. Buna karşılık, M2 benzeri makrofajlar genellikle akciğer kanserinde pro-tümör olarak tanımlanmış; ancak literatürde belirgin fark olmadığına işaret eden çalışmalar ya da belirli koşullar altında anti-tümör etkiler bildiren çalışmalar gibi çeşitlilik de bulunmaktadır (son çalışmada yalnızca CD204’ün, CD163’ün değil anlamlı olduğu belirtilmiştir). Bizim çalışmamızda, tümör adacıklarında yüksek yoğunluklu M1 benzeri macrophage yoğunluğunun belirgin derecede daha iyi prognozu sağladığını, M2 benzeri hücre yoğunluğunun ise daha kötü sağkalımla ilişkili olduğunu göstererek yaygın görüşü daha da destekliyoruz. Kapsamlı analizimiz, stromal ve tümör kompartmanları arasındaki belirgin etkileşimi gösteren çalışmalarla da uyumludur; her bir immün hücre popülasyonu bu bölgeler boyunca güçlü biçimde korele olmuş yoğunluklar sergilemektedir. Bu ilişkiler yine de tümör immün mikrov çevresinin daha geniş uzamsal örgüsü içinde yorumlanmalıdır. Enfield ve arkadaşları, macrophage ve T-hücrece zengin TME’yi bağışıklıkten kaçışla ilişkilendirmiştir. Buna göre, çalışmamızda belirli macrophage alt popülasyonları için gözlemlenen ilişkiler, kısmen bu hücrelerin daha geniş immün-aktif nişler içindeki varlıklarını yansıtıyor olabilir.

Mekanistik olarak, M1 benzeri makrofajların sitotoksik – ve muhtemelen tümör öldürücü – kapasitesinin hem temas bağımlı hem de temas bağımsız mekanizmaları içerdiği düşünülmektedir. Temas bağımlı mekanizmalar; antikorlu ve antikorlu olmayan fagositoz ile tümör hücrelerinin lizisini, temas bağımsız mekanizmalar ise antigen sunumu ve çözünür faktörlerin sekresyonunu içerir. Bu mekanizmalar arasında, temas bağımsız sitotoksik etkinin nitrik oksit aracılığıyla gerçekleştiği düşünülmektedir; nitrik oksit, indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS) tarafından üretilen bir gasotransmitterdir. Bu mantığa göre, M1 benzeri macrophajlarda daha yüksek iNOS ifadesinin, tümör hücrelerine karşı artmış sitotoksik etki, buna bağlı olarak azalmış tümör hayatta kalması ve iyileşmiş prognoz ile sonuçlanması beklenirdi. İlginçtir, ancak bulgularımız daha karmaşık bir tablo ortaya koymaktadır: iNOS-pozitif M1 benzeri hücreler genel olarak NSCLC hastalarında hayatta kalma avantajı sağlarken, bu avantaj özellikle düşük iNOS ifadesine sahip hücreler tarafından yönlendirilmektedir. Buna karşılık, yüksek iNOS ifadesine sahip M1 benzeri hücreler daha kötü prognoz ile ilişkilendirilmiştir. Bu gözlem, iNOS ifadesi düzeylerinin, gerçekten tümör öldürücü M1 benzeri macrophajları, azalmış anti-tümör kapasitesine sahip olanlardan ayıran bir işlevsel işaretçi olarak hizmet edebileceğini öne sürmektedir. Bu bulgular, M1 benzeri macrophajların belirli koşullar altında tümör ilerlemesini teşvik edebileceğine dair artan kanıtlarla uyumludur; bu süreçte bağışıklıktan kaçan tümör fenotiplerinin ortaya çıkışını favorleyen seçici bir baskı işlevi görebilirler.

Daha geniş ölçekte, insan kanserinde iNOS’un biyolojik rolü oldukça karmaşıktır ve ifadesinin yoğunluğuna, nitrik oksit salınımının zamansal örüntülerine, bunu üreten hücre tipine, yerel mikroortama ve tümör genetiğine bağlıdır.

Yükselmiş iNOS aktivitesinin mide kanseri, hepatosellüler karsinom, skuamöz hücre karsinom, melanoma ve lösemi dahil çoklu malignitelerde daha yüksek tümör gradüsite ve artmış agresifle ilişkilendirildiği, aynı zamanda ER-negatif meme kanserinde kötü sağkalımla bağlantılı olduğu bildirilmektedir. Buna karşılık, iNOS ifadesindeki artış kanserde klinik sonuçlarla iyileşme ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, deneyimli tümör modellerinde tümör hücrelerinde iNOS ifadesinin zorla artırılmasının hem in vitro hem de in vivo sağkalımı iyileştirdiği gösterilmiş ve tümör içi iNOS’un potansiyel koruyucu rolünü desteklemiştir. Bu gözlemlerle tutarlı olarak çalışmamız, yüksek iNOS ifadesine sahip tümörlerin daha iyi genel sağkalımla ilişkilendirildiğini göstermektedir. Ayrıca, tümör hücrelerinde yüksek iNOS ifadesi ile M1 benzeri hücrelerde düşük iNOS ifadesinin birleşiminin en uygun prognozu ile ilişkili olduğunu göstererek bu nüanslı ilişkinin daha da desteklendiğini ortaya koymaktayız.

Tümör içi iNOS üreten CD163-pozitif makrofajların (M1M2 benzeri olarak adlandırdıklarımız) ve iNOS üreten CD163-negatif macrophajların (M1 benzeri) çalışmamızda zıt prognoz etkileri ile ilişkilendirilmesi, karsinojenez bağlamında iNOS’un mekanistik karmaşıklığını bir kez daha vurgulamaktadır. Perrotta ve arkadaşları tarafından önceden tanımlanan olası açıklamalardan biri, iNOS ekspres eden M2 benzeri makrofajların cisplatin direncini aracılatabileceğidir. Bu düşünce, kohortumuz büyük ölçüde en sık cisplatin kullanılan kemoterapi rejimleriyle tedavi edilen hastalardan oluştuğu için özellikle relevanstır. Ancak kohortumuz açısından, tedavi bilgisi yalnızca hastaların bir alt kümesinde mevcut olduğundan çok değişkenli sağkalım modellerine dahil edilememiş ve tedaviyle ilişkili faktörlerce kalan kafa karıştırıcılığının olası olduğunu bırakmıştır.

Platin direncindeki olası rolünün ötesinde, iNOS kaynaklı nitrik oksidin yüksek lokal konsantrasyonlarda T-hücre yanıtlarını baskılayarak ve makrofaj antijen sunumunu bozarak bağışıklık baskılayıcı bir mikrov ortamı teşvik ettiği ve böylece potansiyel olarak tümör ilerlemesini desteklediği belirtilmiştir (–).

Sabit çoklu immünfloresans temelli belirteç ifadesinin fonksiyonel yorumlanmasının doğası gereği sınırlı olduğu kabul edilmelidir. iNOS gibi belirteç ifadeleri birden fazla biyolojik süreci yansıtabilir ve hücre fonksiyonunun doğrudan bir yerini tutan bir gösterge olarak yorumlanmamalıdır. Gözlemlenen ilişkilerin ardındaki biyolojik mekanizmaları daha iyi açıklamak için fonksiyonel doğrulama gereklidir. Ayrıca, iNOS yoğunluğu yalnızca tümörde algılanabilir M1 benzeri macrophage içeren tümörlerde değerlendirilebilmiştir. Sonuç olarak, algılanabilir M1 benzeri makrofajı olmayan hastalar bu analizden çıkarılmış; bu da seçim yanlılığı getirmiş ve bulgunun tüm kohorte uygulanabilirliğini sınırlamıştır.

M1 benzeri/M2 benzeri alt popülasyonların ötesinde, CD68-pozitif, CD163-negatif, iNOS-negatif makrofaj benzeri hücre popülasyonunu da analiz ettik. Çalışmamızda, yüksek miktarda CD68+CD163-iNOS- macrophage benzeri hücrenin sağkalımda iyileşme ile güçlü ve anlamlı biçimde ilişkili olduğu, bu etkinin hem M1 benzeri hem de CD68+CD163-iNOS- popülasyonların yoğun olduğu durumlarda daha da arttığı görüldü. Dikkat çeken bir diğer nokta, kitlesel RNA-seq analizlerinden elde edilen mevcut verilerin CD68+CD163-iNOS- macrophage benzeri hücrelerin kötü sağkalımla ilişkili olduğunu öne sürmesidir (); ancak önemli metodolojik farklar nedeniyle bu bulguların doğrudan karşılaştırılması zordur.

Bilindiği kadarıyla, çalışmamız NSCLC hastalarında bu spesifik CD68+CD163-iNOS- popülasyonunun ilk tanımlamasını temsil etmekte olup; bunun büyük olasılıkla heterojen olduğunu ve farklı farklılaşma evrelerindeki monosit kökenli hücreleri, geçiş makrofaj durumlarını ayrıca tam boyanmamış hücreleri ve teknik kayıpları içerebileceğini kabul ediyoruz. Bu değerlendirmeler, makrojaj plastisitesiyle ilişkili çeşitli farklılaşma ve geçiş durumlarını çözmekte yüksek-plex analizlerin ne kadar değerli olduğunu vurgulamaktadır.

Daha önce belirtildiği gibi, bu çalışmada kullanılan macrophage kategorilerinin işlevsel makroaj durumları değil, operasyonel immunofenotipler olduğu kabul edilmelidir. CD80, CD86, HLA-DR, CD206 gibi başka M1 benzeri belirteçleri veya transkripsiyonel verileri içerecek gelecekteki çalışmalar, bu popülasyonların geçerliliğini doğrulamaya ve daha ayrıntılı biçimde çözmeye yardımcı olabilir.

Makroaj yoğunluğundaki değişimler açısından tümör ilerlemesi boyunca makroaj yoğunluğu ile tümör evresi arasında doğrudan ilişki kuran çalışmalar nispeten azdır. Zheng ve arkadaşları, tümör adacıklarındaki makroaj yoğunluğunun evreler boyunca kararlı kaldığını öne sürmüş; bu bulgu Sumitomo ve arkadaşları tarafından desteklenmiştir. Bu araştırmacılar, III. evreye kadar M2 benzeri hücre yoğunluğunda bir değişim olmadığını göstermiş (IV. evre raporlanmamıştır). Bu gözlemlerle tutarlı olarak, biz de pan-makroaj yoğunluğunda (Destek Bilgileri Şekil 3B bakınız) ve tümör adacıklarındaki makroaj alt tip yoğunluklarında bir değişim bulamadık.

Ayrıca, M1 benzeri, M1M2 benzeri ve M2 benzeri makrofaj yoğunluklarındaki istatistiksel olarak anlamlı azalmanın hastalara özel düzeyde homojen olmadığı, azalmış M1 benzeri yoğunluğa sahip hastalarda anti-tümöral bağışıklık aktivitesinin kaybedilmesine, azalmış M1M2 benzeri veya azalmış M2 benzeri makrofaj sayısına sahip hastalarda ise anti-tümöral bağışıklık aktivitesinin artmasına yol açmış olabileceğini gözlemliyoruz. Bulgularımız, polarize makrojajların göreceli oranının ileri evre hastalarda azaldığını gösteriyor. Bu olgu, ileri tümörlerin karakteristik olduğu metabolik stres veya şiddetli hipoksiye bağlı olarak değişen makrojaj fenotipleriyle açıklanabilir. Önemlisi, tümör adacıkları içinde makrojaj kompozisyonunda belirgin hastalar arası değişkenlik gözlemledik; bu durum, hastaya özgü mikrokortlamayı dikkate alan bireyselleştirilmiş prognoz yaklaşımlarının gerekliliğini vurguluyor.

Çok sayıda çalışma, TME içindeki uzamsal düzenlemenin hücre bolluğundan daha güçlü bir prognoz göstergesi olabileceğini öne sürüyor. Böylece, M2 benzeri makrojajların tümör hücrelerine daha yakın uzamsal konumlanmasının kötü sağkalıma işaret ettiği gösterilmiş; T hücreleri ve B hücrelerinin prognoz etkisinin M2 benzeri hücrelerin yakınlığı tarafından modüle edildiği ortaya konmuştur. Başka çalışmalar da M2 benzeri makrojajların tümör hücrelerine yüksek uzamsal yakınlığının kötü sağkalımla ilişkilendirildiğini göstermiştir. Analizimiz, tümör hücreleri ile M2 benzeri makrojajlar arasındaki mesafelerin kısalığının sağkalımda kötüluk ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili olduğunu ortaya koyarak bu görüşü desteklemektedir. Tersine, tümör hücrelerinin CD68+CD163-iNOS- ve M1 benzeri makrojajlara olan kısa mesafeleri sağkalımda iyilikle anlamlı şekilde ilişkilendirilmiştir. Ayrıca analizimiz, M1 benzeri ve M2 benzeri makrojajlar arasındaki mesafelerin kısalığının kötü sağkalımla ilişkilendiğine dair kavramı, literatürdeki önceki bulgularla uyumlu biçimde desteklemektedir.

Son olarak, akciğer kanserindeki en yaygın iki ojenik sürücü mutasyon olan EGFR ve KRAS’ın makrofaj yoğunluğu ve uzaysal mimari üzerindeki etkilerini inceledik. Bu mutasyonların tümör bağışıklık mikrov Çevresini derinlemesine değiştirdiğine dair kapsamlı preklinik ve klinik kanıtlar bulunmasına rağmen, analizlerimiz KRAS veya EGFR mutasyon durumunun toplam macrophage yoğunluğu veya farklı macrophage fenotipleri arasındaki uzaysal düzen üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını ortaya koydu. Bununla birlikte, bu bulgular, Hartner ve arkadaşlarının da benzer şekilde EGFR-mute, KRAS-mute ve sürücü mutasyonu bilinmeyen NSCLC arasında myeloid hücre oranlarında bir fark gözlemlediği son uzaysal profilleştirme çalışmalarıyla uyumludur. Ayrıca Kim ve arkadaşları, akciğer adenokarsinomunda EGFR durumu ile CD68-pozitif makrofaj sayıları arasında bir ilişki bildirmedi; bu da sürücü mutasyonların makrofaj bolluğunu düzenli biçimde değiştirmeyebileceğine dair görüşü desteklemektedir.

Bununla birlikte, verilerimiz KRAS ve EGFR mutasyonlarının mute tümörlerde tümör-baışıklık hücreleri arasındaki uzaysal yakınlık üzerinde küçük farklılaştırıcı etkiler ortaya koydu.

KRAS ve EGFR mutasyonlarının T hücre manzarasını değiştirdiği ve düşük CD8-pozitif T hücre infiltrasyonu, tükendiği bilinen CD8-pozitif T hücre fenotipleri ve yüksek düzenleyici T hücre seviyeleriyle karakterize edilen bir bağışıklık baskılayıcı ortam oluşturduğu gösterilmiştir. T hücre etkilerinin ötesinde, KRAS mutasyonları rektum-kanserde tümör ilişkili macrophage’leri anti-inflamatör bir fenotipe yeniden programlar ve M2 benzeri macrophage’lerin akciğer kanserinde Kras-ortaklı kimyoterapi direncini yönlendirdiği öne sürülmüştür. Benzer şekilde, macrophage yeniden programlamasının EGFR-mute tümörlerde gerçekleşebileceği öne sürülmüştür.

Bu kanıtlar göz önüne alındığında, KRAS- ve EGFR-mutant kohortlarımızda belirgin makrofaj yoğunluğu veya makrofajlar arası uzamsal değişimlerin olmaması birkaç karşılıklı dışlayıcı olmayan olası durumu işaret ediyor. Birincisi, bu sürücü mutasyonlarının immunomodülatuar etkileri makrofaj işlevini miktarından veya uzamsal dağılımından çok etkiliyor olabilir. İkincisi, EGFR ve KRAS mutasyonları tarafından tetiklenen baskın免疫 değişiklikleri miyoloid popülasyonlar yerine T hücre kompartmanları aracılığıyla gerçekleşiyor olabilir. Son olarak, özellikle TP53’te eşlik eden mutasyonlar, EGFR veya KRAS’ın makrofaj biyolojisine olan etkilerini gizleyebilir veya düzenleyebilir.

Bu analizlerin keşif niteliğinde olması nedeniyle, bulgular dikkatle yorumlanmalı ve daha büyük, moleküler açıdan karakterize edilmiş kohortlarda doğrulanmalıdır.

Özetle, bulgularımız makrofajların NSCLC’deki çok yönlü ve pronoz açısından önemli rolünü vurgulayarak onları temel mikrov çevre bileşenleri olarak ortaya koyuyor ve sonuç tahmini için potansiyel biyomarkerlar ortaya çıkarıyor.

Açıklamalar

Veri erişilebilirliği açıklaması

Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, gereksiz bir şart konmadan, yazarlar tarafından talep üzerine sağlanacaktır.

Ahlak açıklaması

Lübeck Üniversitesi Ahlak Komitesi (referans numaraları 18-026 ve 21-166) ve İsveç Etik İnceleme Kurumu (referans numaraları 2006/325 ve 2012/532). Çalışmalar yerel mevzuat ve kurumsal gereksinimler doğrultusunda yürütüldü. Bu çalışmada kullanılan insan örnekleri, rutin bakımın bir yan ürünü veya sanayiden temin edildi. Ulusal mevuat ve kurumsal gereksinimler doğrultusunda katılımcılardan veya katılımcıların yasal velileri/yakınlarından katılım için yazılı bilinçli onay istenmedi.

Yazar katkıları

GB: Öz metin hazırlama, İnceleme ve düzenleme, Kavramsal çerçeve, Veri yönetimi, Biçimsel analiz, Araştırma, Yazılım, Doğrulama, Görselleştirme. KF: Kaynaklar, İnceleme ve düzenleme, Yönetim. DD: Kaynaklar, İnceleme ve düzenleme, Yönetim. MR: Veri yönetimi, Kaynaklar, İnceleme ve düzenleme. CS: Veri yönetimi, Kaynaklar, İnceleme ve düzenleme. PM: Veri yönetimi, Kaynaklar, İnceleme ve düzenleme. TG: Kaynaklar, Yönetim, İnceleme ve düzenleme. SM: Kavramsal çerçeve, Veri yönetimi, Metodoloji, Proje yönetimi, Kaynaklar, Yazılım, Yönetim, Doğrulama, Görselleştirme, İnceleme ve düzenleme.

Fonlandırma

Sorumlu yazarlar, bu çalışma ve/veya yayını için finansal destek alınmadığını beyan etmektedir.

Teşekkürler

Sorumlu yazarlar, üstün teknik destek ve mIF boyamaları için Jasmin Tiebach ve Christian Rosero’ya teşekkür ederler.

Çıkar çatışması

Sorumlu yazarlar, bu çalışmanın, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmektedir.

Üretken yapay zeka beyanı

Sorumlu yazarlar, bu metnin hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanıldığını beyan etmektedir. Üretken yapay zeka, metnin genel açıklığını ve okunabilirliğini artırmak için kullanılmıştır.

Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text) Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul çabalarla doğruluğunun sağlanması için uğraş verilmiştir. Herhangi bir sorunu tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak temsil etmez. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekleme materiali

Bu makalenin Ek Materyallerine çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fonc.2026.1905983/full#supplementary-material

  • Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel R, Soerjomataram I ve ark. Küresel kanser istatistikleri 2022: 185 ülkede 36 kanser için küresel hastalık görümlü ve ölüm oranlarına ilişkin GLOBOCAN tahminleri. CA Cancer J Clin. (2024) 74:229–63. doi: 10.3322/caac.21834

  • Herbst RS, Morgensztern D, Boshoff C. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin biyolojisi ve yönetimi. Nature. (2018) 553:446–54. doi: 10.1038/nature25183

  • Thai AA, Solomon BJ, Sequist LV, Gainor JF, Heist RS. Akciğer kanseri. Lancet. (2021) 398:535–54. doi: 10.1016/S0140-6736(21)00312-3

  • Dunn GP, Bruce AT, Ikeda H, Old LJ, Schreiber RD. Kanser immunoediti: bağışıklık gözetiminden tümör kaçışına. Nat Immunol. (2002) 3:991–8. doi: 10.1038/ni1102-991

  • Sharma P, Hu-Lieskovan S, Wargo JA, Ribas A. İmmunoterapiye birincil, adaptif ve edinilmiş direnç. Cell. (2017) 168:707–23. doi: 10.1016/j.cell.2017.01.017

  • Quail DF, Joyce JA. Tümör ilerlemesi ve metastazın mikroçevresel düzenlemesi. Nat Med. (2013) 19:1423–37. doi: 10.1038/nm.3394

  • Sharma P, Allison J P. The future of immune checkpoint therapy. Science. (2015) 348:56–61. doi: 10.1126/science.aaa8172

    • Rahal Z, El Darzi R, Moghaddam S J, Cascone T, Kadara H. Tumour and microenvironment crosstalk in NSCLC progression and response to therapy. Nat Rev Clin Oncol. (2025) 22:463–82. doi: 10.1038/s41571-025-01021-1

      • Wu F, Fan J, He Y, Xiong A, Yu J, Li Y, et al. Single-cell profiling of tumor heterogeneity and the microenvironment in advanced non-small cell lung cancer. Nat Commun. (2021) 12:2540. doi: 10.1038/s41467-021-22801-0

        • Sikkema L, Ramírez-Suástegui C, Strobl D C, Gillett T E, Zappia L, Madissoon E, et al. An integrated cell atlas of the lung in health and disease. Nat Med. (2023) 29:1563–77. doi: 10.1038/s41591-023-02327-2

          • Schalper K A, Brown J, Carvajal-Hausdorf D, McLaughlin J, Velcheti V, Syrigos K N, et al. Objective measurement and clinical significance of TILs in non–small cell lung cancer. JNCI J Natl Cancer Inst. (2015) 107:dju435. doi: 10.1093/jnci/dju435

            • Edlund K, Madjar K, Mattsson J S, Mjureinovic D, Lindskog C, Brunnström H, et al. Prognostic impact of tumor cell programmed death ligand 1 expression and immune cell infiltration in NSCLC. J Thorac Oncol. (2019) 14:628–40. doi: 10.1016/j.jtho.2018.12.022

              • Gooden MJM, de Bock GH, Leffers N, Daemen T, Nijman HW. Tümör infiltratif lenfositlerin kanserdeki prognoz etkisi: meta-analiz ile sistematik derleme. Br J Cancer. (2011) 105:93–103. doi: 10.1038/bjc.2011.189

                • Fridman WH, Pagès F, Sautès-Fridman C, Galon J. İnsan tümörlerinde bağışıklık bağlamı: klinik sonuçlar üzerindeki etkisi. Nat Rev Cancer. (2012) 12:298–306. doi: 10.1038/nrc3245

                  • Bremnes RM, Busund L-T, Kilvær T, Andersen S, Richardsen E, Paulsen E, et al. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde tumör infiltratif lenfositlerin gelişim, ilerleme ve prognozdeki rolü. J Thorac Oncol. (2016) 11:789–800. doi: 10.1016/j.jtho.2016.01.015

                    • Conway E, Pikor L, Kung SH, Hamilton MJ, Lam S, Lam WL, et al. Makrofajlar, iltihaplanma ve akciğer kanseri. Am J Respir Crit Care Med. (2016) 193:116–30. doi: 10.1164/rccm.201508-1545CI

                      • Pittet M, Michielin O, Migliorini D. Tümör ilişkili makrofajların klinik önemi. Nat Rev Clin Oncol. (2022) 19:402–21. doi: 10.1038/s41571-022-00620-6

                        • Balážová K, Clevers H, Dost A. Makrofajların küçük hücreli akciğer kanserindeki rolü ve 3B ko-kültürlerdeki gelişmeler. Hu X, Ng T, eds. eLife. (2023) 12:e82998. doi: 10.7554/eLife.82998

                          • Ohri, C. M. S., Shikotra, A., Green, R. H., Waller, D. A., Bradding, P.
                            NSCLC tümör izoclarında makrofajlar çoğunlukla uzun hayatta kalma ile ilişkili sitotoksik M1 fenotipindedir. Eur Respir J. (2008) 33:118–26. doi: 10.1183/09031936.00065708

                          • Sumitomo, R., Hirai, T., Fujita, M., Murakami, H., Otake, Y., Huang, C. L.
                            M2 tümör ilişkili makrofajlar küçük hücreli olmayan kanserde tümör ilerlemesini teşvik eder. Exp Ther Med. (2019) 18:4490–8. doi: 10.3892/etm.2019.8068

                          • Jackute, J., Zemaitis, M., Pranys, D., Sitkauskiene, B., Miliuskas, S., Vaitkiene, S. ve ark.
                            M1 ve M2 macrophajların tümör izoclarında ve stromadaki dağılımının küçük hücreli olmayan kanserin prognozuyla ilişkisi. BMC Immunol. (2018) 19:3. doi: 10.1186/s12865-018-0241-4

                          • Backman, M., Strell, C., Lindberg, A., Mattsson, J. S., Elfving, H., Brunnström, H. ve ark.
                            Hücreli olmayan kanserde tümör mikroçevresinin alan bazında immunofenotipleme. Eur J Cancer. (2023) 185:40–52. doi: 10.1016/j.ejca.2023.02.012

                          • Zilionis, R., Engblom, C., Pfirschke, C., Savova, V., Zemmour, D., Saatcioglu, H. D. ve ark.
                            İnsan ve fare kanser akciğerlerinin tek hücreli transkriptomikleri, bireyler ve türler boyunca korunmuş myeloid popülasyonları ortaya koyar. Immunity. (2019) 50:1317–1334.e10. doi: 10.1016/j.immuni.2019.03.009

                          • Fu TD, Lai JW, Xiao YM, Jiang Y-Z ve diğerleri.
                            Bağışıklık mikroçevresinin uzaysal mimarisi tümör bağışıklığını ve terapötik yanıtı düzenler. J Hematol Oncol. (2021) 14:98. doi: 10.1186/s13045-021-01103-4

                          • Walsh LA, Quail DF.
                            Uzaysal teknolojilerle tümör mikroçevresinin çözümlenmesi. Nat Immunol. (2023) 24:1982–93. doi: 10.1038/s41590-023-01678-9

                          • Hernandez S, Rojas F, Laberiano C, Lazcano R, Wistuba I, Parra E.
                            Parafin gömülü tümör dokularının bağışıklık hücresi profilleştirilmesi için çoklu immünfloresans tiramid sinyal amplifikasyonu (2021). Çevrimiçi olarak erişilebilir: https://www.frontiersin.org/journals/molecular-biosciences/articles/10.3389/fmolb.2021.667067/full (22 Temmuz 2025 erişildi).

                          • Barua S, Fang P, Sharma A, Fujimoto J, Wistuba I, Rao AU ve diğerleri.
                            Tümör hücreleri ile regülatör T hücreleri arasındaki uzaysal etkileşim, küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde hayatta kalmayla ilişkilidir. Lung Cancer. (2018) 117:73–9. doi: 10.1016/j.lungcan.2018.01.022

                          • Enfield KS, Martin SD, Marshall EA, Kung SHY, Gallagher P, Milne K ve diğerleri.
                            Hiperspektral hücre sosyolojisi, akciğer kanseri nüksüyle ilişkili uzaysal tümör-bağışıklık hücre etkileşimlerini ortaya çıkarır (2019). Çevrimiçi olarak erişilebilir: https://jitc.bmj.com/content/7/1/13 (29 Temmuz 2025 erişildi).

                          • Zheng Y, Sadee C, Ozawa M, Howitt BE, Gevaert O.
                            Tek hücreli çok modallı analiz, küçük hücreli akciğer kanserinde tedavi yanıtını öngören tümör mikroçevresini ortaya çıkarır. Sci Adv. (2025) 11:eadu2151. doi: 10.1126/sciadv.adu2151

                          • Monkman, J., Moradi, A., Yunis, J., Vison, G., Mayer, A., Ladwa, R., et al.
                            Non-small hücreli akciğer kanserinde (NSCLC) immunterapi yanıtına çoklu doku görüntülemesi ile uzamsal bakış. J Transl Med. (2024) 22:239. doi: 10.1186/s12967-024-05035-8

                          • Sorin, M., Rezanejad, M., Karimi, E., Fiset, B., Desharnais, L., Perus, L. J., et al.
                            Akciğer tümörünün bağışıklık mikroçevresinin tek hücreli uzamsal haritaları. Nature. (2023) 614:548–54. doi: 10.1038/s41586-022-05672-3

                          • Enfield, K. S. S., Colliver, E., Lee, C., Magness, A., Moore, D. A., Sivakumar, M., et al.
                            Myeloid ve T hücrelerinin uzamsal mimarisi, akciğer kanserinde bağışıklık kaçışını ve klinik sonucu yönlendirir. Cancer Discov. (2024) 14:1018–47. doi: 10.1158/2159-8290.CD-23-1380

                          • Mei, J., Xiao, Z., Guo, C., Pu, Q., Ma, L., Liu, C., et al.
                            Non-small hücreli akciğer kanserinde tümör ilişkili makrofaj infiltrasyonunun prognozsal etkisi: sistematik derleme ve meta-analiz. Oncotarget. (2016) 7:34217–28. doi: 10.18632/oncotarget.9079

                          • Casanova-Acebes, M., Dalla, E., Leader, A. M., Le, B.,ichel, J., Nikolic, J., Morales, B., et al.
                            Dokuda yerleşik makrofajlar, erken NSCLC hücrelerine tümör oluşturucu bir niş sağlar. Nature. (2021) 595:578–84. doi: 10.1038/s41586-021-03651-8

                          • Coulton, A.,urai, J., Qian, D., Thakkar, K., Lewis, C. E., Litchfield, K.
                            Pan-kanser atlası kullanarak tümör ilişkili makrofajları immunterapi yanıtının düzenleyicileri olarak araştırmak. Nat Commun. (2024) 15:5665. doi: 10.1038/s41467-024-49885-8

                          • MaJ, LiuLC, cheGY, uNDaiF, YouZ.
                            Non-small cell lung kanserinde tümör ilişkili makofajların M1 formunun hayatta kalma süresiyle pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. BMC Cancer. (2010) 10:112. doi: 10.1186/1471-2407-10-112

                          • RakaeeM, BusundL-T, JamalyS, PaulsenE-ER, RichardsenE, AndersenSet al.
                            Çoklu immunhistokimya ile değerlendirilen rezektabil non-small cell lung kanserinde makofaj fenotiplerinin prognoz değeri. Neoplasia. (2019) 21:282–93. doi: 10.1016/j.neo.2019.01.005

                          • ZhengX, WeigertA, ReuS, GuntherS, MansouriS, BassalyBet al.
                            Tümör ilişkili makofajların yoğunluğu ve dağılımı non-small cell lung karsinomunda hayatta kalma süresini öngörür. Cancer Res. (2020) 80:4414–25. doi: 10.1158/0008-5472.CAN-20-0069

                          • LiangZ, GeX, XuM, QinH, WuM, ShenMet al.
                            Tümör ilişkili makofajlar NF-κB/PP2Ac pozitif geri besleme döngüsü aracılığıyla non-small cell lung kanser hücrelerinin metastazını ve büyümesini teşvik eder. Cancer Sci. (2021) 112:2140–57. doi: 10.1111/cas.14863

                          • KleinS, SchulteA, AroltC, TolkachY, ReinhardtHC, BuettnerRet al.
                            Küçük hücreli lung kanseri hastalarında tümör içi M2-makofaj bolluğu olumsuz prognoz ve T-hücre tükenişinin işaretleriyle ilişkilidir. Mod Pathol. (2023) 36:100272. doi: 10.1016/j.modpat.2023.100272

                          • Carus, L. A., De Karl, M., Hager, H., Pilegaard, H., Nielsen, P. S., ve Donskov, F. (2013). Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde tümör ilişkili nötrofiller ve makrofajlar: hastaların sonuçları üzerinde anlık etkisiz. Lung Cancer. 81:130–7. doi: 10.1016/j.lungcan.2013.03.003

                          • Steffens, S., Kayser, C., Roesner, A., Rawluk, J., Schmid, S., Gkika, E., ve ark. (2024). Düşük bağışıklık hücre yoğunluğu, akciğer skamöz hücre karsinomundan muzdarip hastalarda olumsuz genel sağkalımı işaret eder. Sci Rep. 14:14250. doi: 10.1038/s41598-024-64956-y

                          • Liu, J., Geng, X., Hou, J., ve Wu, G. (2021). M1/M2 makrofajları hakkında yeni bilgiler: kanser ilerlemesinde anahtar düzenleyiciler. Cancer Cell Int. 21:389. doi: 10.1186/s12935-021-02089-2

                          • Kovaleva, O. V., Rashidova, M. A., Sinyov, V. V., Malashenko, O. S., ve Gratchev, A. (2025). M1 macrophages – unexpected contribution to tumor progression. Front Immunol. 16:1638102. doi: 10.3389/fimmu.2025.1638102

                          • Pervin, S., Singh, R., Sen, S., ve Chaudhuri, G. (2010). Kanser biyolojisinde nitrik oksidin çift rolü. Nitric Oxide (No) and Cancer: Prognosis, Prevention, and Therapy (2010). New York, NY: Springer (Erişim tarihi: 22 Ocak 2026).

                          • Vannini, F., Kashfi, K., ve Nath, N. (2015). iNOS’un kanserdeki çift rolü. Redox Biol. 6:334–43. doi: 10.1016/j.redox.2015.08.009

                          • Glynn SA, Boersma BJ, Dorsey TH, Yi MY, Yfantis HG, Ridnour LA, ve diğerleri. J Clin Invest. (2010) 120:3843–54. doi: 10.1172/JCI42059

                            • Puhakka A, Kinnula V, Näpänkangas U, Säily M, Koistinen P, Pääkkö E, ve diğerleri. APMIS. (2003) 111:1137–46. doi: 10.1111/j.1600-0463.2003.apm1111210.x

                              • Le X, Wei D, Huang S, Lancaster JR, Xie K. Proc Natl Acad Sci. (2005) 102:8758–63. doi: 10.1073/pnas.0409581102

                                • Perrotta C, Cervia D, Di Renzo I, Moscheni C, Bassi MT, Campana L, ve diğerleri. Nitrik oksit tümör ilişkili makrofajlar tarafından üretilir ve kanserin cisplatin direncinden sorumludur; syntaxin 4 ve asid sfingomiyelinaz inhibisyonu ile ilişkilidir (2018). Çevrimiçi erişim: https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2018.01186/full (Erişim tarihi: 22 Ocak 2026).

                                  • Drehmer D, Mesquita Luiz JP, Hernandez CA, Alves-Filho JC, Hussell T, Townsend PA, ve diğerleri. Redox Biol. (2022) 54:102350. doi: 10.1016/j.redox.2022.102350

                                    • BooY, Choi S-H, Kim J, Kim W J. Nitrik oksidin modüle eden biomateriyaller terapötik immün mühendisliği için. Adv Drug Delivery Rev. (2025) 227:115718. doi: 10.1016/j.addr.2025.115718

                                    • Nair A, Madhyastha H, Revasiddappa B, Pai V, Kumar D, Neenu M, ve ark. Nitrik oksidin iltihaplanma, tümör mikroçevresi ve kanser tedavisindeki rolü. Nitric Oxide. (2026) 162:25–34. doi: 10.1016/j.niox.2026.02.005

                                    • Liu X, Wu S, Yang Y, Zhao M, Zhu G, Hou Z. Akciğer kanserinde tümöre süzülen bağışıklık hücrelerinin ve immün modülatörlerin prognoz tablosu. BioMed Pharmacother. (2017) 95:55–61. doi: 10.1016/j.biopha.2017.08.003

                                    • Rankin E B, Giaccia A J. Metastazın hipoksi kontrolü. Science. (2016) 352:175–80. doi: 10.1126/science.aaf4405

                                    • Jin R, Neufeld L, McGaha T L. Tumor mikroçevresinde makrofaj metabolizmasını işlevle bağlamak. Nat Cancer. (2025) 6:239–52. doi: 10.1038/s43018-025-00909-2

                                    • Desharnais L, Sorin M, Rezanejad M, Liu B, Karimi E, Atallah A, ve ark. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin tümör bağışıklık mikroçevrelerinin alan haritalandırılması. Nat Commun. (2025) 16:1345. doi: 10.1038/s41467-025-56546-x

                                    • Li J-R, Pan X, Lin Y, Zhao Y, Liu Y, Li Y ve ark. Tümör mikroçevresinde bağışıklık hücrei çiftlerinin tümör hücrelerine yakınlığının hasta stratifikasyonu için biyomarker olarak kullanılması. Cancers. (2025) 17:2335. doi: 10.3390/cancers17142335

                                    • Li J-R, Shaw V, Lin Y, Wang X, Aminu M, Li Y ve ark. İnfiltre eden bağışıklık hücrelerinin prognoz etkisi, akciğer adenokarsinomunda proksimal M2 makrofajları tarafından şekillenir. Mol Cancer. (2024) 23:185. doi: 10.1186/s12943-024-02080-1

                                    • Tian L, Li H, Cui H, Tang C, Zhao P, Wang X ve ark. Onkojenik KRAS mutasyonları, bağışıklıkla ilgili düzenleyici ağ ve metabolik yeniden programlama yoluyla bağışıklık baskılanmasını tetikler. Cell Death Dis. (2025) 16:785. doi: 10.1038/s41419-025-08101-1

                                    • Hamarsheh S, Groß O, Brummer T, Zeiser R. Kanserde onkojenik KRAS’ın bağışıklığı modüle eden etkileri. Nat Commun. (2020) 11:5439. doi: 10.1038/s41467-020-19288-6

                                    • Madeddu C, Donisi C, Liscia N, Lai E, Cartozzi M, Macciò A. EGFR-mutasyonlu küçük hücreli olmayan akciğer kanseri ve immunterapi direnci: Tümör mikroçevresinin rolü. Int J Mol Sci. (2022) 23:6489. doi: 10.3390/ijms23126489

                                    • Alsaed B, Bobik N, Laitinen H, Nandikonda T, Ilonen I, Haikala H. Savaş alanını şekillenme: EGFR ve KRAS tümör mutasyonlarının akciğer kanserinde bağışıklık mikroçevresi ve immunoterapi yanıtları üzerindeki rolü. Cancer Metastasis Rev. (2025) 44:56. doi: 10.1007/s10555-025-10272-4

                                    • Harner SA, Abolfathi H, Rezanejad M, Liu B, Karimi E, Rogers D, ve diğerleri.
                                      Oncogenic sürücü mutasyonları küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde tümör bağışıklık manzarasının kaynağıdır. Nat Commun. (2025) 16:8402. doi: 10.1038/s41467-025-63465-4

                                    • Kim D-W, Min H-S, Lee K-H, Kim Y-J, Oh D-Y, Jeon Y-K, ve diğerleri.
                                      Yüksek tümör adacık makrofaj infiltrasyonu, rezekte edilmiş küçük hücreli akciğer kanserinde hasta sağlığını iyileştirir ancak EGFR mutasyonları, gen kopya sayısı veya protein ekspresyonu ile ilişkili değildir. Br J Cancer. (2008) 98:1118–24. doi: 10.1038/sj.bjc.6604256

                                    • Sugiyama E, Togashi Y, Takeuchi Y, Shinya S, Yada K, Kataoka K, ve diğerleri.
                                      EGFR baskılaması, EGFR-mute olmuş küçük hücreli akciğer kanserinde PD-1 baskılamasına yanıtı iyileştirir. Sci Immunol. (2020) 5:eaav3937. doi: 10.1126/sciimmunol.aav3937

                                    • Liu H, Liang Z, Zhou C, Zeng Z, Wang F, Hu T, ve diğerleri.
                                      Mute KRAS, kolorektal kanserde tümör ilişkili makrofajların işlevsel yeniden programlanmasını tetikler. Signal Transduct Target Ther. (2021) 6:144. doi: 10.1038/s41392-021-00534-2

                                    • Katopodi T, Petanidis S, Domvri K, Zarogoulidis P, Anestakis D, Charalampidis C, ve diğerleri.
                                      Kras kaynaklı tümör içi heterojenilik, circHIPK3/PTK2 immunosupresif devresi aracılığıyla M2 kutuplaşmış makrofajların infiltrasyonunu tetikler. Sci Rep. (2021) 11:15455. doi: 10.1038/s41598-021-94671-x

                                    Özet

                                    Anahtar kelimeler

                                    akciğer, macrophages, NSCLC, spatial, TME (tumor microenvironment)

                                    Citation

                                    Brinker G, Franzen K, Drömann D, Reck M, Strell C, Micke P, Goldmann T ve Marwitz S (2026) NSCLC’de makrofen fenotiplerinin, uzamsal dağılımının ve farklı iNOS ekpresyonunun prognoz rolü. Front. Oncol. 16:1905983. doi: 10.3389/fonc.2026.1905983

                                    Alındı

                                    10 Haziran 2026

                                    Düzeltildi

                                    11 Ekim 2026

                                    Kabul edildi

                                    26 Ekim 2026

                                    Yayınlandı

                                    11 Kasım 2026

                                    16 – 2026

                                    Jonathan Villena-Vargas, NewYork-Presbyterian, Amerika Birleşik Devletleri

                                    Yunlong Dong, Tianjin Tıp Üniversitesi, Çin

                                    Soubhik Ghosh, Dartmouth College, Amerika Birleşik Devletleri

                                    © 2026 Brinker, Franzen, Drömann, Reck, Strell, Micke, Goldmann ve Marwitz.

                                    Frontiers | Prognostic role of macrophage phenotypes, spatial distribution and differential iNOS expression in NSCLC
                                    Frontiers | Prognostic role of macrophage phenotypes, spatial distribution and differential iNOS expression in NSCLC

                                    Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(iler)inin belirtilmesi ve kabul edilen akademik uygulamaya uygun olarak bu dergideki orijinal yayının atıf edilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltmaya izin verilmektedir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltmaya izin verilmemektedir.

                                    *İletişim: Georg Brinker, georgfriedrich.brinker@uksh.de

                                    Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve mutlaka bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya değerlendirenlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

                                    İlginizi Çekebilir: Ultra Yüksek Tümör Mutasyon Yükü ve POLE p.P286R Mutasyonu ile Eşlik Eden Ailesel Adenomatoz Polipozide Evre IIIB Kolon Kanseri: Bir Olgu Raporu →
                                    Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler