GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 17 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Dahiliye

Öncü Araştırma: Kapsamlı Pan-Kanser Analizi, LAMA5’in İnsan Kanserlerinde Tümör Bağışıklığıyla İlişkili Prognoz Belirteci Olduğunu Ortaya Koydu ve Uveal Melanomda Deneysel Olarak Doğrulandı

✍️ Editör Masası • 📅 17 Kasım 2026 • ⏱️ 7 dk okuma
Öncü Araştırma: Kapsamlı Pan-Kanser Analizi, LAMA5’in İnsan Kanserlerinde Tümör Bağışıklığıyla İlişkili Prognoz Belirteci Olduğunu Ortaya Koydu ve Uveal Melanomda Deneysel Olarak Doğrulandı

Özet

​​Arka Plan:

LAMA5, laminin α5 zincirini kodlayan bir gen olup, hücre adezyonu, migrasyonu ve sinyal iletiminde rol oynayan hücre dışı matrisin kritik bir bileşenidir. Ancak, LAMA5’in tüm kanser türlerindeki prognostik ve immünolojik rollerine yönelik sistematik bir değerlendirme henüz yapılmamıştır.

Yöntemler:

TCGA, GTEx, CPTAC ve cBioPortal veri setlerini kullanarak 33 kanser türünde LAMA5’in ekspresyon profilini, genetik değişikliklerini, tanısal ve prognostik değerini ve tümör immünitesiyle ilişkisini değerlendirmek için entegratif bir multi-omik analiz gerçekleştirdik. Potansiyel mekanizmaları aydınlatmak amacıyla fonksiyonel zenginleştirme ve yol analizi yapıldı. İmmün hücre infiltrasyonu, immünomodülatör genler ve kemoterapiye yanıt ile korelasyonlar incelendi. LAMA5’in biyolojik fonksiyonları ayrıca uveal melanom (UVM) hücre hatlarında knockdown deneyleri yoluyla deneysel olarak doğrulandı.

Bulgular:

LAMA5 ekspresyonu birçok kanser türünde düzensizdi ve UVM de dahil olmak üzere seçilmiş kanserlerde klinikopatolojik özellikler ve sağkalım sonuçlarıyla ilişkiliydi. Keşifsel ROC analizleri, özellikle kolanjiokarsinomda doku düzeyinde ayırt edici bir potansiyel olduğunu gösterdi. LAMA5 ekspresyonu ayrıca anjiyogenez, epitel-mezenkimal geçiş, inflamasyon ve immünite ile ilişkili transkripsiyonel özelliklerle de bağlantılıydı. İlaç yanıtı ve CMap analizleri, LAMA5 ile ilişkili ekspresyon modelleriyle potansiyel farmakolojik bağlantılar ortaya koydu. In vitro koşullarda, LAMA5’in susturulması UVM hücrelerinin proliferatif, migratif ve invaziv kapasitelerini önemli ölçüde azalttı.

Sonuç:

Kapsamlı pan-kanser çalışmamız, LAMA5’i kanserlerde tümör progresyonu ve belirgin immün mikroçevre özellikleriyle ilişkili bir prognostik biyobelirteç olarak tanımlamaktadır. UVM hücrelerindeki fonksiyonel deneyler, LAMA5’in proliferasyon, migrasyon ve invazyonda tümör hücresi içsel bir rolünü daha da desteklemektedir. Bu bulgular, LAMA5’in UVM’deki biyolojik ve prognostik önemini vurgulamakta; ancak terapötik potansiyeli ve olası immünoregülatör fonksiyonlarının daha fazla deneysel doğrulama gerektirdiğini göstermektedir.

1 Arka Plan

Kanser, anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşan malign tümörler grubudur; bu anormal hücrelerin aşırı çoğalması, köken organlarını istila edip vücudun diğer bölgelerine yayılabilir (, ). Kanser mortalitesi sürekli olarak yüksek kalmaktadır. Erken teşhis ve zamanında tedavi, kanser mortalitesini önemli ölçüde azaltır (, ). Yeni nesil dizileme teknolojisinin gelişmiş hesapsal veri analizi yöntemleriyle entegrasyonu, kanserin başlangıcı ve progresyonunun altında yatan genomik temelleri anlamamızı kökten değiştirmiştir (, ). TCGA (The Cancer Genome Atlas) ve GEO (Gene Expression Omnibus) veritabanlarının yaygın kullanımı, bireysel genler ile kanser prognozu ve immün infiltrasyon arasındaki korelasyonun derinlemesine analizini kolaylaştırmaktadır (, ). Kamu veritabanlarının analizi yoluyla yürütülen pan-kanser araştırmaları, klinik deneyler için yeni müdahale stratejileri sunabilir; aynı zamanda bireysel genlerin incelenmesiyle kanser hakkında daha derin bir anlayış kazanılabilir.

Laminin (LM), üç alt birimden (bir ağır zincir ve iki hafif zincir) oluşan bir protein ailesinin üyesidir (, ). LM, hücreler ile hücre dışı matris arasında moleküler bir köprü görevi görerek hücre davranışını ve doku gelişimini etkileyen sinyalleri iletir (, ). Kanser patobiyolojisi alanında LM; migrasyon, farklılaşma ve fibroz gibi kilit süreçleri düzenler. LAMA5 (laminin α5), laminin ailesinin bir üyesi olup ana α-zincirini oluşturur (, ). Embriyonik gelişim sırasında ve yetişkin böbreklerinde yüksek oranda eksprese edilir ve glomerüler filtrasyon bariyerinin bütünlüğünü, nöromüsküler sistemin, gözlerin ve vasküler dokuların normal fonksiyonunu korumada kritik bir rol oynar. LAMA5, epitel ve mezenkimal hücreler arasındaki etkileşime yapısal ve fonksiyonel destek sağlar (, ). LAMA5; adezyon, migrasyon, proliferasyon ve farklılaşma gibi çeşitli fizyolojik süreçlerle ilişkilidir ve özellikle olgun organların morfogenezine ve homeostazına dahil olan farklı sinyal yollarında rol alabilir (, ).

Gelişen kanıtlar, LAMA5’in düzensizliğinin tümör biyolojisinin birçok adımında rol oynadığını göstermektedir (). Laminin α5 içeren izoformlar (laminin-511/521), kanser kök hücrelerinin kendini yenilemesini ve tümör başlatma kapasitesini destekleyen bir hücre dışı niş oluşturur (). Tümör progresyonu ve metastaz sırasında, tümör kökenli laminin-511, metastatik potansiyel ile ilişkilidir ve α3 integrinler aracılığıyla meme kanseri hücrelerinin haptotaktik migrasyonunu ve invazyonunu yönlendirir (, ). Glioblastomda, LAMA5’e adezyon in vivo mikro-tümör oluşumunu teşvik ederken tek hücreli invazyonu sınırlar (). Ayrıca, tümör tarafından salgılanan MMP1 tarafından oluşturulan LAMA5 fragmanları, endotel hücrelerinde anjiyogenezi teşvik ederek tümör neovaskülarizasyonunu kolaylaştırır (). Tersine, küçük hücreli dışı akciğer kanserinde laminin α5 zincirinin azalmış ekspresyonu, bazal membran bozulması ve artmış lenf nodu metastazı ile ilişkilidir (); bu da LAMA5’in kanser türlerine göre bağlama özgü fonksiyonlarına işaret etmektedir. Tümör hücresi içsel fonksiyonlarının ötesinde, önceki çalışmalar LAMA5’i immün ve stromal biyolojinin çeşitli yönleriyle ilişkilendirmiştir. Örneğin, endotel bazal membranındaki LAMA5 T-hücresi diapedezi ile ilişkilendirilirken, lenf nodu stromasındaki LAMA5 T-hücresi migrasyonunu ve farklılaşmasını etkileyebilir (). Kanserde LAMA5 ekspresyonu ayrıca seçilmiş tümör türlerinde immün hücre infiltrasyonu ve terapötik yanıt ile de ilişkilendirilmiştir (). Bu gözlemler, LAMA5 ile tümör immün özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemek için biyolojik bir gerekçe sunsa da, LAMA5’in tüm kanser türlerinde tek tip bir immünoregülatör role sahip olduğunu kanıtlamamaktadır.

Bu ilerlemelere rağmen, mevcut kanıtlar parçalı niteliktedir. Çoğu çalışma tekil kanser türlerine odaklanmıştır ve LAMA5’in prognostik etkisinin yönü kanser türleri arasında önemli ölçüde değişmektedir; bu da onun klinik değerine dair birleşik bir anlayışı engellemektedir. LAMA5’in ekspresyon profilinin, genetik ve epigenetik değişikliklerinin, tanısal performansının, prognostik öneminin, immün infiltrasyon modellerinin ve ilaç duyarlılığının kanser türleri arasında sistematik bir şekilde entegrasyonu henüz yapılmamıştır ve fonksiyonel doğrulama nadiren gerçekleştirilmiştir. Özellikle, agresif bir intraoküler malignite olan ve kötü prognoza ve sınırlı terapötik seçeneklere sahip uveal melanomda (UVM) LAMA5’in rolü tamamen araştırılmamıştır. Bu nedenle, LAMA5’in kapsamlı bir pan-kanser analizi ve deneysel doğrulaması gereklidir.

Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme

adrenokortikal karsinom

mesane ürotelyal karsinomu

invaziv meme kanseri

servikal skuamöz hücreli karsinom ve endoservikal adenokarsinom

kolanjiokarsinom

kolon adenokarsinomu

kolon ve rektum adenokarsinomu

diffüz büyük B-hücresi lenfomu

özofagus kanseri

glioblastoma multiforme

baş ve boyun skuamöz hücreli karsinomu

böbrek kromofob hücreli kanseri

böbrek renal açık hücreli karsinomu

böbrek renal papiller hücreli karsinomu

akut miyeloid lösemi

beyin düşük dereceli glioma

karaciğer hepatoselüler karsinomu

akciğer adenokarsinomu

akciğer skuamöz hücreli karsinomu

mezotelyoma

overin seröz kistadenokarsinomu

pankreas adenokarsinomu

feokromositoma ve paraganglioma

prostat adenokarsinomu

rektum adenokarsinomu

sarkom

deri kutanöz melanomu

mide adenokarsinomu

mide ve özofagus kanseri

testis germ hücreli tümörleri

tiroid karsinomu

timoma

uterin korpus endometrial karsinomu

uterin karsinosarkom

uveal melanom

laminin alt birim α5

laminin

The Cancer Genome Atlas

Genotype-Tissue Expression

Gene Expression Omnibus

Clinical Proteomic Tumor Analysis Consortium

Human Protein Atlas

The Cancer Proteome Atlas

International Cancer Genome Consortium

Chinese Glioma Genome Atlas

Kansere Karşı İlaç Duyarlılığının Genomiği

Kanser Tedavisi Yanıt Portalı

Karışımlarda Göreceli İnhibisyonun Eş Zamanlı Profilleştirilmesi

Bağlantısallık Haritası

Moleküler İmza Veritabanı

Çeşitli Tümörlerde Bağışıklık Tahmini Kaynağı

Tümör Bağışıklığı Tek Hücreli Merkezi

milyon başına transkript

haritalanan okumaların milyonu başına transkriptin kilobaz başına fragmanları, üst çeyrek normalleştirilmiş

kopya sayısı değişimi

somatik kopya sayısı değişimi

tek nükleotid varyantı

tümör mutasyon yükü

homolog rekombinasyon yetmezliği

genel sağkalım

hastalığa özgü sağkalım

ilerleme-dışı aralık

hastalıktan arınma aralığı

hastalıktan arınma sağkalımı

nüks-dışı sağkalım

ilerleme-dışı sağkalım

Kaplan–Meier

tehlike oranı

güven aralığı

Benjamini–Hochberg

yanlış keşif oranı

alıcı işletme karakteristiği

ekri altındaki alan

normalleştirilmiş zenginleşme skoru

standart sapma

sitolitik aktivite

üçüncül lenfoid yapı

interferon-γ

dönüştürücü büyüme faktörü-β

ana histokompatibilite kompleksi

insan lökosit antijeni

T-hücresi reseptörü

B-hücresi reseptörü

tümöre sızan lenfosit

ekstraselüler matris

epitelyal–mezankimal geçiş

Tekdüze Manifold Yaklaşımı ve Projeksiyonu

gen kümesi zenginleşme analizi

gen kümesi varyasyon analizi

farklı şekilde eksprese edilen gen

ters transkripsiyon kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu

Hücre Sayım Kiti-8

kısa tandem tekrar

bisinşonik asit

radioimmünopresipitasyon deneyi

sodyum dodekilsülfat–poliakrilamid jel elektroforezi

poliviniliden diflorür

at kökü peroksidazı

geliştirilmiş kimilüminesans

fetal bovin serumu

androjen reseptörü

östrojen reseptörü

reseptör tirozin kinazı

mitojenle aktive olan protein kinazı

nükleer faktör-κB

tüberöz skleroz kompleksi/mekanistik rapamisin hedefi

Özet

Anahtar Kelimeler

LAMA5, pan-kanser analizi, prognostik biyobelirteç, tümör bağışıklık mikroçevresi, uveal melanom

Atıf

Liu Y, Rossmiller B, Zhang F ve Fan W (2026) Kapsamlı pan-kanser analizi, LAMA5’in insan kanserlerinde tümör bağışıklığı ile ilişkili bir prognostik biyobelirteç olduğunu ortaya koyuyor ve uveal melanomda deneysel doğrulama sağlıyor. Front. Oncol. 16:1989435. doi: 10.3389/fonc.2026.1989435

Alınma Tarihi

05 Eylül 2026

Revize Edildi

12 Ekim 2026

Kabul Edildi

12 Ekim 2026

Yayınlandı

17 Kasım 2026

Cilt

16 – 2026

Francis Soares Gomes, Federal Alagoas Üniversitesi, Brezilya

Hui Li, Ordu Tıp Üniversitesi, Çin

Karim Al-Ghazzawi, Essen Üniversite Hastanesi, Almanya

© 2026 Liu, Rossmiller, Zhang ve Fan.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanımı, dağıtımı veya çoğaltılması mümkündür. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.

*Yazışma: Yang Liu, herbliuyang@163.com

†Bu yazarlar çalışmaya eşit katkıda bulunmuştur

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

Frontiers | Comprehensive pan-cancer analysis reveals LAMA5 as a prognostic biomarker associated with tumor immunity in human cancers, with
Frontiers | Comprehensive pan-cancer analysis reveals LAMA5 as a prognostic biomarker associated with tumor immunity in human cancers, with
İlginizi Çekebilir: Retinal Mikrodamar ve Yapısal Değişiklikler ile Beyindeki Küçük Damar Hastalığına Bağlı MRI Yükü Arasındaki İlişki →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler