GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 17 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Klinik Rehber

Öncü Dergi | Açık Açılı Glokomda 360° Mikropuls Lazer Trabeküloplasti ile Medikal Tedavinin Etkinliği, Güvenliği ve Ön Segment Morfolojik Değişikliklerinin Karşılaştırmalı Rastgele Çalışması

✍️ Editör Masası • 📅 16 Kasım 2026 • ⏱️ 31 dk okuma
Öncü Dergi | Açık Açılı Glokomda 360° Mikropuls Lazer Trabeküloplasti ile Medikal Tedavinin Etkinliği, Güvenliği ve Ön Segment Morfolojik Değişikliklerinin Karşılaştırmalı Rastgele Çalışması

Özet

Amaç:

Açık açılı glokom (OAG) hastalarında 360° MicroPulse Lazer Trabeküloplasti’nin (MLT) etkinliğini, güvenliğini, yaşam kalitesindeki iyileşmeyi ve trabeküler ağ-Schlemm kanalı akış yolundaki morfolojik etkilerini, kılavuzlara uygun kademeli tıbbi tedaviyle karşılaştırmak.

Yöntemler:

Bu prospektif, randomize, paralel grup çalışmasına Şubat-Nisan 2026 döneminde çeşitli OAG alt tiplerine sahip 90 hasta dahil edildi. Katılımcılar 6 ay boyunca ya 360° MLT (577 nm, 1000 mW, %15 görev döngüsü) ya da kademeli tıbbi tedavi alacak şekilde rastgele (1:1) atandı. Birincil sonuçlar arasında intraoküler basınç (IOP) düşüşü, korneal endotelyal hücre yoğunluğu ve Schlemm kanalı çapının başlangıçta ve 3. ayda optik koherens tomografisi (AS-OCT) ile ölçümü yer aldı. İkincil sonuçlar ilaç yükünü, Glokom Yaşam Kalitesi-15 (GQL-15) skorlarını ve advers olayları kapsadı.

Sonuçlar:

6. ayda MLT, ilaç tedavisine kıyasla daha belirgin IOP düşüşü sağladı (%30,6’ya karşı %21,8; gruplar arası fark 2,2 mmHg [%95 GA: 1,1–3,3], P = 0,003). 3. ayda AS-OCT, MLT ile Schlemm kanalında anlamlı genişleme (+37,2 μm, P < 0,001) gösterirken ilaç tedavisinde böyle bir değişiklik saptanmadı. Korneal endotel her iki grupta da stabil kaldı. MLT ilaç yükünü %61,1 oranında azalttı (%37,8’i ilaçsız kalmıştı), oysa ilaç tedavisinde herhangi bir değişiklik olmadı. GQL-15 skorları MLT ile daha fazla iyileşti (5,8’e karşı 1,1 puan, P < 0,001). MLT ile ciddi advers olay görülmedi; müdahale gerektiren ilaçla ilişkili advers olaylar ise yalnızca ilaç grubunda meydana geldi (%26,7’ye karşı %0).

Sonuçlar:

360° MLT, tıbbi tedaviye kıyasla daha üstün IOP kontrolü, daha düşük ilaç yükü ve daha iyi yaşam kalitesi sağladı. Ayrıca, geleneksel aköz sıvı akışının artmasıyla uyumlu bir morfolojik değişiklik olan Schlemm kanalının genişlemesiyle ilişkilendirildi. Bu bulgular, MLT’yi açık açılı glokom için etkili ve ilaç kullanımını azaltan erken bir müdahale olarak desteklemektedir.

Klinik Çalışma Kaydı:

https://www.chictr.org.cn/showproj.html?proj=293191, Numara: ChiCTR2600117484; Kayıt Tarihi: 20260126

1 Giriş

Glokom, dünya çapında geri döndürülemez körlüğün en önemli nedenidir. 2020 yılında yaklaşık 76 milyon kişiyi etkilerken, bu sayının 2040 yılına kadar 112 milyona ulaşması beklenmektedir. Bu durum, sağlık sistemleri ve hastaların yaşam kalitesi üzerinde önemli sosyoekonomik bir yük oluşturmaktadır (). Çeşitli alt türleri arasında, açık açılı glokom (OAG) vakaların yaklaşık %70–80’ini oluşturur. Bu durum, anatomik olarak açık ön odacık açısına rağmen ilerleyici optik sinir hasarı ve buna bağlı görme alanı kaybıyla karakterizedir (). Patofizyolojisi temel olarak trabeküler ağ (TM) ve Schlemm kanalı (SC) yoluyla aköz humor akışının bozulması ve bunun sonucunda intraoküler basıncın (IOP) yükselmesiyle ilişkilidir; IOP, hastalığın ilerlemesini yavaşlattığı kanıtlanmış tek değiştirilebilir risk faktörüdür (, ). Farmakolojik ajanlar, lazer trabeküloplasti ve cerrahi müdahaleyi içeren mevcut tedavi stratejileri, başlangıç değerine göre %20–30’luk hedef IOP düşüşünü sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak her bir yöntemin, glokom yönetiminde sürekli yenilik gerektiren kendine özgü sınırlamaları bulunmaktadır (, ).

Farmakolojik tedavi, OAG için ilk tercih edilen yöntem olmaya devam etse de uzun vadeli uyum oranı yetersizdir. Çalışmalar, hastaların yalnızca %41’inin yeterli düzeyde tedaviye devam ettiğini ve yan etkiler, karmaşık dozaj rejimleri ve oküler yüzey toksisitesi nedeniyle %64’e varan bir oranda 3 yıl içinde tedaviyi bıraktığını göstermektedir (, ). Geleneksel filtreleme cerrahisi, önemli IOP düşüşü sağlamada etkili olsa da, özellikle çoklu komorbiditeleri olan yaşlı hastalar için hipotoni, bleb ile ilişkili komplikasyonlar ve görme yeteneğini tehdit eden enfeksiyonlar gibi ciddi riskler taşır (, ).

Bu zorluklara yanıt olarak, minimal invaziv glokom cerrahisi (MIGS), daha güvenli alternatifler ve hızlı iyileşme profilleri sunarak paradigmaları değiştiren bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır (, ). MicroPulse Laser Trabeculoplasty (MLT), tekrarlayan ve kısa süreli lazer darbelerini (532 nm veya 577 nm dalga boyu) %15’lik bir görev döngüsüyle uygulayan yeni bir MIGS yöntemidir; bu sayede trabeküler membran (TM) üzerinde termal koagülasyon hasarı oluşturmadan seçici fototermoliz gerçekleştirir (, ). Bu eşik altı fotostimülasyon, sitokin salınımı ve hücre dışı matris modülasyonu yoluyla akış dışarı verme mekanizmasının biyolojik yeniden yapılanmasını tetikleyerek, doku yapısını korurken aköz humor drenajını artırır (). Geleneksel Selective Laser Trabeculoplasty (SLT) ile karşılaştırıldığında, MLT’nin düşük enerjili ve kısa darbeli özellikleri, teorik olarak ameliyat sonrası inflamasyonu ve IOP artışlarını en aza indirerek daha güvenli bir profil sunar (, ).

Önceki MLT çalışmaları ağırlıklı olarak kısa takip sürelerine (<12 ay) sahip karma açık açılı glokom popülasyonlarını içermişti (); yüksek çözünürlüklü görüntüleme ile elde edilen mekanistik bilgiler ise büyük ölçüde MLT yerine seçici lazer trabeküloplastiden gelmiştir (). Özellikle, MLT’nin geleneksel akış dışarı verme yolundaki etkilerinin kapsamlı anatomik karakterizasyonu sınırlıdır; bu da çalışmanın, Schlemm kanalı boyutlarının prospektif AS-OCT ölçümü yoluyla ele aldığı kritik bir bilgi boşluğunu temsil etmektedir.

Bu boşlukları kapatmak amacıyla, OAG’nin tüm fenotipik spektrumunda 360° MLT’nin etkinliğini değerlendirmek için prospektif, randomize ve kontrollü bir çalışma yürüttük. Altın standart IOP ölçümlerini, Schlemm kanalı boyutlarının yüksek çözünürlüklü AS-OCT ile nicelleştirilmesiyle birleştirerek, geleneksel akış yolunun morfolojik genişlemesi ile basınç düşüşü arasındaki ilişkiyi inceleyen randomize kanıtlar sunuyoruz. Tek seanslık 360° MLT’nin, kılavuzlara uygun şekilde kademeli olarak artırılan topikal tedaviye kıyasla daha üstün IOP düşüşü sağlayacağını, aynı zamanda daha iyi bir güvenlik profili, belirgin şekilde azalmış ilaç yükü ve ölçülebilir bir aköz akış kolaylığı artışı sunacağını varsaydık. Bu bulgular, MLT’yi dünya çapındaki glokom hastaları için erken ve kanıta dayalı bir müdahale olarak yeniden konumlandırmayı amaçlamaktadır.

2 Yöntemler

2.1 Çalışma tasarımı ve denetimi

Bu çalışma, Şubat ve Ekim 2026 arasında hastanemizde gerçekleştirilen prospektif, randomize, paralel gruplu ve tek merkezli bir klinik çalışmaydı. Çalışma protokolü, hastanemizin Kurumsal İnceleme Kurulu tarafından onaylanmış (Onay No.: 20253140101) ve Çin Klinik Denemeler Kaydı’na (Kayıt No.: ChiCTR2600117484; kayıt tarihi: 26 Ocak 2026) dahil edilmiştir. Tüm prosedürler Helsinki Deklarasyonu’nun ilkelerine uygun olarak yürütülmüş ve tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Çalışma, randomize kontrollü çalışmaların raporlanması için Konsolide Raporlama Standartları (CONSORT) kılavuzlarına uymuştur.

2.2 Çalışma katılımcıları

Uygun hastalar glokom polikliniğinden art arda dahil edildi. Dahil olma kriterleri arasında 21 mmHg’den yüksek göz içi basıncına (GİB) sahip primer açılı glokom (POAG) tanısı; GİB ≤21 mmHg olmasına rağmen karakteristik glokomatik optik nöropati ve buna bağlı görme alanı defektleri gösteren normal basınçlı glokom (NTG); optik sinir hasarı olmaksızın 21 mmHg’den yüksek GİB ile seyreden oküler hipertansiyon; veya açık açılı ikincil glokom (örneğin steroid kaynaklı, vitrektomi sonrası) bulunuyordu. Tüm katılımcılar 18 yaş veya üzerindeydi ve bilgilendirilmiş onam verebilme ile takip programına uyabilme yeteneğine sahipti. Dışlama kriterleri arasında gonioskopide her dereceden açı kapanıklığı veya periferik anterior sinekya; görüntülemeyi veya lazer tedavisini etkileyebilecek kornea patolojisi veya skarlaşması; aktif oküler inflamasyon veya üveit; anjiyogenez; kontrol altına alınamayan ciddi sistemik hastalıklar (kontrolsüz hipertansiyon, son organ hasarı olan diyabet, ciddi kardiyovasküler veya böbrek hastalığı ya da bir yıldan az yaşam beklentisi dahil); ve glokom cerrahisi (trabekülektomi, tüp şant) veya lazer tedavisi (seçici lazer trabeküloplasti, argon lazer trabeküloplasti veya lazer periferik iridotomi) öyküsü yer alıyordu. Her iki göz de dahil olma kriterlerini karşılayan katılımcılarda, sadece bir göz çalışma gözü olarak dahil edildi ve bu göz, daha yüksek başlangıç GİB’sine sahip olan göz olarak seçildi; dolayısıyla tüm oküler sonuçlar çalışma gözü düzeyinde ölçülüp analiz edildi ve analizde hasta içi korelasyon dikkate alınmadı.

2.3 Rastgeleleştirme ve maskeleme

Uygun katılımcılar, bağımsız bir istatistikçi tarafından hazırlanan ve tahsis gizliliğini sağlamak amacıyla merkezi bir randomizasyon sistemi aracılığıyla uygulanan bilgisayar üretimi rastgele sayı dizisi kullanılarak 1:1 oranında ya MLT grubuna ya da sadece ilaç tedavisi alan kontrol grubuna rastgele atandı. Müdahalenin doğası gereği tedaviyi uygulayan hekimler kör edilemezdi; ancak oftalmolojik muayeneleri, görüntüleme analizlerini ve veri toplama işlemlerini yürüten tüm sonuç değerlendiricileri grup tahsisinden habersiz tutuldu. Katılımcılara takip ziyaretleri sırasında tedavi tahsisini açıklamamaları talimatı verildi ve olası yanlılığı en aza indirmek için muayene sıraları standartlaştırıldı.

2.4 Müdahaleler

MLT grubundaki katılımcılar, tutarlılığı sağlamak amacıyla tek bir deneyimli glokom uzmanı tarafından gerçekleştirilen prosedüre tabi tutuldu. Ameliyat öncesi hazırlık, prosedürden 5 dakika önce konjonktival keseye 2 damla proparacaine hidroklorür (Alcon, ABD) damlatılarak topikal anestezi sağlanmasını içeriyordu. Lazer tedavisi, Iris IQ 577™ Lazer Sistemi (Iridex Corporation, Mountain View, CA, ABD) ile MicroPulse teknolojisi kullanılarak ve açı görüntüleme için Mainster Centralis Direct Oftalmoskop Lensi (Ocular Instruments, Bellevue, WA) aracılığıyla gerçekleştirildi. Trabeküler ağın 360°’lik tedavisi, 577 nm dalga boyu, 300 μm nokta boyutu, 1000 mW güç, %15 görev döngüsü (0,5 ms açık süre, 2,83 ms kapalı süre) ve her bir çeyrekte 30 nokta olmak üzere toplam 120 noktanın standart ayarlarla uygulanmasıyla yapıldı. Lazer ışını, doğrudan gonioskopik görüntüleme altında pigmente trabeküler ağ ile Schlemm kanalı birleşim noktasına uygulandı ve tüm prosedür yaklaşık 8–10 dakika sürdü. Ameliyat sonrası yönetim, bireysel inflamatuar yanıta bağlı olarak isteğe bağlı topikal anti-inflamatuar tedaviyi içeriyordu; hastalara şiddetli egzersizden veya gözü ovuşturmaktan kaçınmaları ve göz hijyenini korumaları talimatı verildi. IOP artışları nedeniyle klinik olarak gerekli olmadıkça yeni IOP düşürücü ilaçlar başlanmadı.

Çünkü çalışmaya dahil edilen tüm hastalar başlangıçta zaten topikal IOP düşürücü tedavi alıyordu (ortalama 1,8 ± 0,7 ilaç). Bu nedenle, lazer uygulamasından sonraki erken dönem IOP yanıtına bakılmaksızın, tüm başlangıç ilaçları ilk ay içinde kademeli olarak azaltıldı ve kesildi. İlaç tedavisi yalnızca planlı takip ziyaretlerinden herhangi birinde IOP’nin bireyselleştirilmiş hedef IOP seviyesini aşması durumunda yeniden başlatıldı (hedef IOP, başlangıç değerine göre %20–%30’luk bir azalma veya glokomun şiddetine göre klinik olarak güvenli kabul edilen bir seviye olarak tanımlandı; aynı hedef tanımı kontrol grubu için de geçerliydi). Yeniden başlatma kriterleri karşılandığında, tedavi kademeli olarak bir prostaglandin analogu ile yeniden başlatıldı; gerekirse, kontrol grubu için açıklanan tırmanma protokolüne göre bir β-bloker veya karbonik anhidraz inhibitörü eklendi. İlacın yeniden başlatılma kararı, kriterin karşılandığı ziyarette belgelandı. Lazer prosedüründen sonra profilaktik IOP düşürücü ilaç verilmedi; izin verilen tek lazer sonrası topikal tedavi, yukarıda açıklanan isteğe bağlı kısa süreli anti-inflamatuar tedaviydi. İlaç kontrol grubundaki katılımcılar, Çin Glokom Tanı ve Tedavi Kılavuzları (2020) ve Avrupa Glokom Derneği Kılavuzlarına göre standartlaştırılmış medikal tedavi aldılar. Bu tedavi, ilk basamak olarak prostaglandin analogları (latanoprost %0,005, günde bir kez) içeriyordu. Hedef IOP’ye (başlangıç değerine göre %20–%30’luk bir azalma veya glokomun şiddetine göre klinik olarak güvenli bir seviyeye ulaşma) ulaşılamadığında, β-blokerler (timolol %0,5, günde iki kez) veya karbonik anhidraz inhibitörleri (brinzolamid %1, günde üç kez) eklendi; tedavi yetersiz kalmaya devam ederse α-agonistler veya sabit kombinasyon tedavileri kullanıldı. Hedef IOP’ye ulaşıldığında, yan etkiler değişiklik gerektirmediği sürece tedavi rejimi çalışma süresi boyunca sürdürüldü.

2.5 Sonuç ölçütleri

İlkincil sonuçlar arasında, kalibre edilmiş bir Topcon CT-1/CT-2 temasiz tonometre kullanılarak tek bir maskeli teknisyen tarafından ölçülen intraoküler basınç yer alıyordu. Bu tonometre, her ay Goldmann applanasyon tonometrisine karşı ≤2 mmHg sapma toleransı ile doğrulanmıştı. Her ziyarette sabah 9:00–11:00 saatleri arasında art arda üç ölçüm alınmış ve ortalama değer başlangıçta, lazer sonrası 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay ve 6. aylarda kaydedilmişti. Korneal endotelyal hücre yoğunluğu, başlangıçta, 3. ayda ve 6. ayda merkezi endotelyal hücre yoğunluğunu (ECD) (hücre/mm2), altıgen hücre oranını (%) ve hücre boyutlarındaki varyasyon katsayısını elde etmek için speküler mikroskopi (Topcon SP-3000P, Tokyo, Japonya) kullanılarak değerlendirildi. Standartlaştırılmış bir görüntüleme protokolü uyarınca —karanlık oda koşulları, kontrollü ortam aydınlatması, fiksasyon izleme ve tek bir eğitimli teknisyen tarafından 3D görüntü yeniden yapılandırması dahil— yüksek çözünürlüklü anterior segment optik koherens tomografisi, Schlemm kanalı çapını analiz etmek amacıyla VG-S anterior segment OCT (Vision-Gate, Çin) kullanılarak gerçekleştirildi (

μ

m), trabeküler ağ yapısı kalınlığı (μm), skleral çıkıntıdan 500 μm mesafedeki açı açılma mesafesi (AOD500) ve 500 μm’deki trabeküler-iris boşluğu alanı (TISA500) başlangıçta ve 3. ayda ölçüldü. Görsel fonksiyon ve yapısal parametreler, Humphrey Field Analyzer (Carl Zeiss Meditec, Dublin, CA) üzerinde 24–2 Swedish Interactive Thresholding Algorithm (SITA) kullanılarak standart otomatik perimetri ile ve başlangıçta ile 6. ayda Spectralis OCT (Heidelberg Engineering, Almanya) kullanılarak optik disk OCT ölçümü yoluyla retinal sinir lifi tabakası (RNFL) kalınlığı ve ganglion hücresi kompleksi (GCC) kalınlığı açısından değerlendirildi. İkincil sonuçlar, geçici IOP yükselmesi (başlangıç değerinin >10 mmHg üzerinde), ön kamara iltihabı (hücreler/parıltı), hipotoni (<6 mmHg), korneal ödem veya dekompanse olma ve kalıcı göz ağrısı veya rahatsızlığı da dahil olmak üzere tüm olumsuz olayları belgeleyen komplikasyon profilini kapsadı. İlaç yükü, her takip ziyaretinde kullanılan IOP düşürücü ilaçların sayısı ve türü olarak değerlendirildi. Yaşam kalitesi, tedavi kararlarında yer almayan ve mümkün olduğunda grup atamasından habersiz olan eğitimli bir araştırma hemşiresi tarafından başlangıçta ve 6. ayda uygulanan Glaucoma Quality of Life-15 (GQL-15) anketi ile değerlendirildi; her iki zaman noktasında da standartlaştırılmış, senaryo tabanlı bir mülakat formatı kullanıldı ().

2.6 Örneklem büyüklüğü hesaplaması

Örneklem büyüklüğü tahmini, 6. aydaki IOP düşüşüne ilişkin birincil sonuca dayanarak yapıldı. Pilot verilerimize (n = 14) ve önceki çalışmalara göre, gruplar arasında 2,5 mmHg’lik bir ortalama IOP düşüşü farkı, 3,5 mmHg’lik bir birleşik standart sapma, 0,05’lik bir tip I hata oranı (iki yönlü), 0,90’lık bir güç ve %20’lik bir potansiyel çekilme oranı varsayıldı. n = 2 × [(Zα/2 + Zβ) × σ/δ]2 formülü kullanılarak, burada Zα/2 = 1,96 ve Zβ = 1,282 olmak üzere, her grup için 38 hasta gerektiren bir örneklem büyüklüğü hesaplandı. Potansiyel kayıpları telafi etmek amacıyla her grup için 45 hasta dahil edilerek toplam 90 katılımcı planlandı.

2.7 İstatistiksel analiz

Tüm istatistiksel analizler, tedaviye göre niyet ilkesi uyarınca ve çift yönlü bir

P

-0.05’ten küçük değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Birincil analiz popülasyonu, tedaviye yönelik yaklaşım ilkesine göre tam analiz setini oluşturmuş olup, başlangıçta atandıkları gruplara göre analiz edilen tüm randomize katılımcıları içermektedir. Altı aylık takibi tamamlamayan katılımcılara ilişkin eksik sonuç verileri, zincirleme denklemler kullanılarak oluşturulan 20 impute edilmiş veri setiyle çoklu imputasyon yoluyla ele alınmıştır; imputasyon modeli, verilerin rastgele eksik olduğunu varsayarak tedavi grubu, takip zaman noktası, tedavi-zaman etkileşimi ve başlangıçtaki kovaryatları (yaş, başlangıçtaki IOP ve glokom alt tipi) içermiş, sonuçlar ise Rubin kuralları kullanılarak birleştirilmiştir. Güvenlik sonuçları, uygulandığı şekliyle popülasyonda analiz edilmiştir. Sadece tam takip programını tamamlayan katılımcıları içeren eksiksiz vaka duyarlılık analizi ayrıca gerçekleştirilmiştir. Başlangıç özellikleri, Shapiro–Wilk testi ile yapılan normalite değerlendirmesine göre ortalama ± standart sapma (SS) veya medyan (interkuartil aralık, IQR) olarak sunulmuş; gruplar arası karşılaştırmalar için sürekli değişkenlerde bağımsız t-testi veya Mann–Whitney U testi, kategorik değişkenlerde ise frekanslar (yüzde) olarak ifade edilen veriler için Ki-kare veya Fisher’ın kesin testi kullanılmıştır. Birden fazla zaman noktasında başlangıç değerinden göz içi basıncındaki değişiklikler, hasta içi korelasyonu hesaba katmak üzere tekrarlanan ölçümler içeren doğrusal karışık etkiler modeli kullanılarak analiz edilmiş; gruplar arası farklılıklar %95 güven aralıkları (GA) ile tahmin edilmiş ve zaman içindeki farklı tedavi etkilerini değerlendirmek için grup-zaman etkileşimi test edilmiştir. Birden fazla zaman noktasında değerlendirilen korneal endotelyal hücre yoğunluğu, çoklu karşılaştırmalar için Bonferroni düzeltmesiyle tekrarlanan ölçümler ANOVA’sı kullanılarak analiz edilmiştir. Anterior segment OCT parametreleri, gruplar arası karşılaştırmalar için bağımsız t-testi veya Mann–Whitney U testi ve grup içi başlangıç değerinden değişiklikler için eşleştirilmiş t-testi veya Wilcoxon işaretli sıralama testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Görme alanı ve OCT parametreleri, gruplar içinde eşleştirilmiş t-testi ve gruplar arasında bağımsız t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Komplikasyon oranlarını içeren ikincil sonuçlar Ki-kare veya Fisher’ın kesin testi kullanılarak karşılaştırılmıştır, oysa

GQL-15 skorları, grup içi değişiklikler için Wilcoxon işaretli sıralama testi ve gruplar arası karşılaştırmalar için Mann–Whitney U testi kullanılarak analiz edildi; ilaç yükü ise betimsel olarak değerlendirildi. Tamamlayan katılımcılar arasında glokom alt tipine (POAG, NTG, ikincil) göre keşifsel alt grup analizleri, imputasyon yapılmadan gözlemlenen verilerle gerçekleştirildi. Her bir alt tip içindeki hasta sayısının sınırlı olması nedeniyle, tedavi-alt tip etkileşimi için formel bir test uygulanmadı ve alt grup bulguları hipotez oluşturucu olarak kabul edildi. Ek bir yanıtçı analizi olarak, 6. ayda önceden belirlenmiş hedef IOP düşüşüne (başlangıç değerinden ≥%20) ve başlangıç değerinden en az %20 ve %30 oranında düşüşe ulaşan hasta oranları Fisher’ın kesin testi kullanılarak gruplar arasında karşılaştırıldı. İlaç yükü ve ilaçla ilişkili advers olaylardaki kol arası farklılıklar çalışma tasarımından kaynaklandığından (MLT kolunda protokol gereği doz azaltımı, kontrol kolunda ise tedavinin devam etmesi), bu sonuçlar betimsel olarak analiz edildi ve gruplar arası karşılaştırmalar için formel hipotez testi yapılmadı; grup içi değişiklikler yalnızca etki tahminleriyle birlikte sunulmuştur.

3 Sonuçlar

3.1 Katılımcı akışı ve başlangıç özellikleri

Şubat ile Nisan 2026 arasında toplam 142 hasta uygunluk açısından taranmış, bunlardan 90 hasta (her grupta 45 kişi) başarıyla çalışmaya dahil edilip randomize edilmiştir. Dışlanmanın en yaygın nedenleri daha önce uygulanan glokom lazer tedavisi (n = 18), görüntüleme kalitesini etkileyen kornea patolojisi (n = 12) ve gonioskopi ile saptanan açı anormallikleri (n = 11) olmuştur. Altı aylık takip süresi boyunca MLT grubundaki altı hasta ve ilaç grubundaki beş hasta yer değiştirmesi veya kişisel nedenlerle takipten çıkmış, ilaç grubundaki bir hasta ise ilaç intoleransı nedeniyle onayını geri çekmiştir. Sonuç olarak, 78 katılımcı (her grupta 39 kişi) tüm takip programını tamamlamış ve bu da %86,7’lik bir tamamlama oranı sağlamıştır (Şekil 1). Birincil analiz, tedaviye yönelik niyet ilkesine göre randomize edilen 90 katılımcının tamamını içermiş olup, çalışmayı tamamlamayan 12 kişiye ilişkin eksik sonuç verileri önceden belirlendiği gibi çoklu imputasyon ile ele alınmıştır; ayrıca çalışmayı tamamlayan 78 katılımcı üzerinde tam örneklem duyarlılık analizi de gerçekleştirilmiştir. Çalışmayı tamamlayan katılımcılar ile takipten çıkanlar arasında başlangıç özellikleri karşılaştırılabilir düzeydeydi (tüm P > 0,05).

Nihai analiz popülasyonunun başlangıçtaki demografik ve klinik özellikleri iki grup arasında iyi dengelenmişti (Tablo 1). Ortalama yaş MLT grubunda 62,4 ± 9,7 yıl, ilaç grubunda ise 61,8 ± 10,1 yıl olarak saptanmıştır (P = 0,77). Glokom alt tiplerinin dağılımı karşılaştırılabilir düzeyde olup, primer açık açılı glokom katılımcıların sırasıyla %51,1’ini (MLT grubu) ve %46,7’sini (ilaç grubu) oluşturmuştur. Başlangıçtaki ortalama IOP değeri MLT grubunda 24,2 ± 3,1 mmHg, ilaç grubunda ise 23,9 ± 3,4 mmHg idi (P = 0,67). Kornea endotelyal hücre yoğunluğu, Schlemm kanalı çapı (mükemmel değerlendirici içi güvenilirlikle ölçülmüş, sınıf içi korelasyon katsayısı = 0,88), görme alanı ortalama sapması ve retinal sinir lifi tabakası kalınlığı başlangıçta gruplar arasında anlamlı bir fark göstermemiştir (tüm P > 0,05); bu da randomizasyonun başarılı olduğunu ve grupların karşılaştırılabilir olduğunu doğrulamıştır.

Özellik MLT grubu (n = 45) İlaç grubu (n = 45) P-değeri
Yaş (yıl), ortalama ± SD 62.4 ± 9.7 61.8 ± 10.1 0.77
Kadın, n (%) 24 (53.3) 26 (57.8) 0.65
Glokom alt tipi, n (%) 0.84
Primer açılı glokom 23 (51.1) 21 (46.7)
Normal tansiyonlu glokom 8 (17.8) 9 (20.0)
Oksüler hipertansiyon 6 (13.3) 5 (11.1)
Sekonder açılı glokom 8 (17.8) 10 (22.2)
Başlangıçtaki IOP (mmHg), ortalama ± SD 24.2 ± 3.1 23.9 ± 3.4 0.67
Merkezi kornea kalınlığı (μm), ortalama ± SD 543.5 ± 35.4 548.4 ± 38.2 0.54
Kornea ECD (hücre/mm2), ortalama ± SD 2458.3 ± 324.6 2487.5 ± 312.8 0.66
Schlemm kanalı çapı (μm), ortalama ± SD 287.4 ± 42.3 291.2 ± 38.9 0.64
Görme alanı MD (dB), ortalama ± SD −4.82 ± 2.31 −4.65 ± 2.45 0.73
RNFL kalınlığı (μm), ortalama ± SD 78.6 ± 12.4 80.2 ± 11.8 0.51

SD, standart sapma; IOP, intraoküler basınç; ECD, endotelyal hücre yoğunluğu; MD, ortalama sapma; RNFL, retinal sinir lifi tabakası.

3.2 Birincil etkinlik sonuçları

3.2.1 İntraoküler basınçta azalma

MLT grubu, başlangıç değerlerine kıyasla tüm takip zaman noktalarında IOP’da istatistiksel olarak anlamlı ve klinik olarak önemli bir azalma gösterdi (Tablo 2). Ameliyat sonrası 6. ayda MLT grubundaki ortalama IOP 16,8 ± 2,4 mmHg’ye düşerek 7,4 ± 2,6 mmHg’lik (başlangıç değerine göre %30,6 azalma, P < 0,001) bir ortalama düşüşe ulaştı. Buna karşılık, ilaç grubunda 6. ayda ortalama IOP 18,7 ± 2,7 mmHg olarak kaydedildi; bu da 5,2 ± 2,2 mmHg’lik bir azalmaya (%21,8 düşüş, P < 0,001) tekabül ediyordu. 6. aydaki IOP azalması açısından gruplar arası fark 2,2 mmHg idi (%95 GA: 1,1-3,3 mmHg, P = 0,003) ve bu sonuç MLT grubunun lehineydi. Yalnızca tam takip programını tamamlayan 78 katılımcıyı içeren eksiksiz vaka duyarlılık analizinde, gruplar arası fark ana analizle tutarlıydı (2,2 mmHg [%95 GA: 0,8 ila 3,6], P = 0,003); bu da bulguların eksik verilerin ele alınış biçiminden bağımsız olarak sağlam olduğunu göstermektedir.

Ziyaret MLT grubu İlaç grubu Ortalama fark P-değeri
Takip süresi IOP
(mmHg)
Temelden değişim
(mmHg)
IOP
(mmHg)
Temelden değişim
(mmHg)
Gruplar arası
(%95 GA)
Temel 24.2 ± 3.1 – 23.9 ± 3.4 – – –
1. Gün 22.8 ± 3.2 −1.4 ± 1.7 23.5 ± 3.0 −0.4 ± 1.1 −1.0 (−1.7, −0.3) 0.01
1. Hafta 19.6 ± 2.6 −4.6 ± 2.0 22.1 ± 2.8 −1.8 ± 1.5 −2.8 (−3.6, −1.9) <0.001
1. Ay 17.9 ± 2.3 −6.3 ± 2.3 20.4 ± 2.5 −3.5 ± 1.9 −2.8 (−3.8, −1.8) <0.001
3. Ay 17.2 ± 2.2 −7.0 ± 2.4 19.1 ± 2.6 −4.8 ± 2.0 −2.3 (−3.3, −1.2) <0.001
6. Ay 16.8 ± 2.4 −7.4 ± 2.6 18.7 ± 2.7 −5.2 ± 2.2 −2.2 (−3.3, −1.1) 0.003

Değerler ortalama ± SD (ham gözlemlenen veriler) olarak sunulmuştur; gruplar arası farklar ve %95 güven aralıkları, tekrarlanan ölçümler içeren doğrusal karışık etkiler modelinden tahmin edilmiştir ve ilgili P değerleri de aynı modelden elde edilmiştir. IOP, intraoküler basınç.

Doğrusal karışık-etkiler modeli, anlamlı bir grup-zaman etkileşimi ortaya koydu (F = 12.4, P < 0.001); bu da IOP düşürme eğiliminin gruplar arasında önemli ölçüde farklılık gösterdiğini göstermektedir (Şekil 2). Yukarıda belirtilen gruplar arası farklar, bu analizden elde edilen model tabanlı tahminlerdir. Özellikle, MLT grubu 1. haftada hızlı bir IOP düşüşü elde etti ve bu durum 6. aya kadar sabit kaldı; ilaç grubunda ise daha kademeli bir düşüş gözlemlendi. Ek bir yanıtçı analizi olarak, 6. ayda önceden belirlenmiş hedef IOP düşüşünü (başlangıç değerinden ≥%20) sağlayan hasta oranı MLT grubunda %82.2 (37/45) iken, ilaç grubunda %55.6 (25/45) idi (P = 0.01, Fisher tam testi). En az %30 düşüş sağlayanların oranı ise %48.9 (22/45) iken, ilaç grubunda %20.0 (9/45) idi (P = 0.007, Fisher tam testi). Bu sonuçlar, birincil sürekli son nokta ile tutarlı olup, gruplar arası farkın geleneksel tedavi hedeflerine ulaşan hasta oranında klinik olarak anlamlı bir avantaj sağladığını göstermektedir.

3.2.2 Korneal endotelyal hücre bütünlüğü

Speküler mikroskopi, MLT tedavisinin 6 aylık takip süresi boyunca korneal endotelyal hücre yoğunluğunu veya morfolojisini olumsuz etkilemediğini gösterdi (Tablo 3). MLT grubunda, ortalama merkezi ECD başlangıçta 2458.3 ± 324.6 hücre/mm2 iken 6. ayda 2422.6 ± 309.3 hücre/mm2 oldu; bu, 35.7 ± 45.1 hücre/mm2’lik anlamsız bir düşüşü (yüzde 1.5 azalma, P = 0.20) temsil etmektedir. İlaç grubu da benzer bir istikrar sergileyerek 2487.5 ± 312.8’den 2453.8 ± 285.7 hücre/mm2’ye düştü (33.7 ± 47.8 hücre/mm2 azalma, P = 0.19). Altıgen hücre oranı ve varyasyon katsayısı her iki grupta da sabit kaldı ve hiçbir zaman noktasında anlamlı bir gruplar arası fark gözlenmedi (tüm P > 0.05). Tekrarlanan ölçümler ANOVA’sı, ECD için anlamlı bir grup-zaman etkileşimi olmadığını doğruladı (F = 0.08, P = 0.78); bu da karşılaştırılabilir korneal güvenlik profillerini göstermektedir.

Parametre Grup Temel Değer 3. Ay 6. Ay P-değeri*
Merkezi ECD (hücre/mm2) MLT 2458.3 ± 324.6 2446.3 ± 312.7 2422.6 ± 309.3 0.20
İlaç 2487.5 ± 312.8 2472.4 ± 288.5 2453.8 ± 285.7 0.19
Altıgen hücre oranı (%) MLT 58.2 ± 6.4 57.7 ± 6.7 57.5 ± 7.0 0.39
İlaç 59.1 ± 6.2 58.6 ± 6.4 58.4 ± 6.7 0.37
Varyasyon katsayısı MLT 28.3 ± 4.2 28.6 ± 4.3 29.1 ± 4.6 0.34
İlaç 27.9 ± 4.0 28.3 ± 4.2 28.5 ± 4.4 0.23

*

Grup içi tekrarlanan ölçümler ANOVA; ECD, endotelyal hücre yoğunluğu.

3.2.3 Ön segment optik koherens tomografisi analizi

Yüksek çözünürlüklü AS-OCT görüntülemesi, MLT tedavisini takiben aköz sıvı çıkış yapılarında önemli morfolojik değişiklikler ortaya koydu (Tablo 4). 3. ayda, MLT grubunda Schlemm kanalı çapı 287.4 ± 42.3 μm’den 324.6 ± 38.7 μm’ye önemli ölçüde artarken (37.2 ± 14.3 μm artış, P < 0.001), ilaç grubunda anlamlı bir değişiklik gözlenmedi (291.2 ± 38.9 μm’den 293.5 ± 40.2 μm’ye, P = 0.52). Kanal çapındaki değişimin gruplar arası farkı 34.9 μm idi (%95 GA: 28.6-41.4 μm, P < 0.001). Benzer şekilde, açı açılma mesafesi (AOD500) ve trabeküler-iris aralığı alanı (TISA500) MLT grubunda önemli ölçüde artarken (P < 0.001, her ikisi için de), ilaç grubunda değişmeden kaldı.

Parametre MLT grubu İlaç grubu Ortalama fark
(%95 GA)
P-değeri
Schlemm kanalı çapı (μm)
Temel değer 287.4 ± 42.3 291.2 ± 38.9 – 0.64
3. ay 324.6 ± 38.7 293.5 ± 40.2 – <0.001
Değişim +37.2 ± 14.3 +2.3 ± 8.0 34.9 (28.6, 41.4) <0.001
AOD500 (μm)
Temel değer 342.5 ± 48.6 348.7 ± 51.2 – 0.56
3. ay 386.4 ± 45.3 351.2 ± 49.8 – <0.001
Değişim +43.9 ± 17.2 +2.5 ± 10.5 41.5 (35.2, 49.6) <0.001
TISA500 (mm2)
Temel değer 0.162 ± 0.028 0.168 ± 0.031 – 0.34
3. ay 0.195 ± 0.024 0.171 ± 0.029 – <0.001
Değişim +0.033 ± 0.011 +0.003 ± 0.007 0.030 (0.023, 0.037) <0.001

AOD500, 500 μm’deki açılma mesafesi; TISA500, 500 μm’deki trabeküler-iris alanı.

3.2.4 Görsel fonksiyon ve optik sinir yapısı

6. ayda her iki grupta da görsel fonksiyon ve retinal sinir lifi tabakasının bütünlüğü stabil kalmıştır (Tablo 5). MLT grubunda ortalama sapmada (MD) başlangıçtaki −4.82 ± 2.31 dB değerinden 6. ayda −4.95 ± 2.25 dB değerine geçişle anlamlı olmayan bir değişiklik gözlenmiştir (−0.13 ± 0.39 dB değişim, P = 0.36); ilaç grubunda ise benzer bir stabilite görülmüştür (−4.65 ± 2.45 dB’den −4.78 ± 2.34 dB’ye, −0.12 ± 0.35 dB değişim, P = 0.41). MD değişiminde gruplar arası bir fark saptanmamıştır (P = 0.91). RNFL kalınlığı her iki grupta da stabil kalmıştır: MLT grubunda başlangıçtaki 78.6 ± 12.4 μm değerinden 6. ayda 77.9 ± 12.2 μm’ye düşüş (−0.7 ± 3.0 μm değişim, P = 0.18) görülürken, ilaç grubunda 80.2 ± 11.8 μm’den 79.5 ± 11.7 μm’ye geçiş (−0.7 ± 3.3 μm değişim, P = 0.19) kaydedilmiştir. Ganglion hücre kompleksi (GCC) kalınlığı da çalışma süresi boyunca stabil kalmış ve gruplar arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir.

Parametre MLT grubu İlaç grubu Ortalama fark
(%95 GA)
P-değeri
Görme alanı MD (dB)
Temel değer −4.82 ± 2.31 −4.65 ± 2.45 – 0.73
6. ay −4.95 ± 2.25 −4.78 ± 2.34 – 0.76
Değişim −0.13 ± 0.39 −0.12 ± 0.35 −0.00 (−0.15, 0.15) 0.91
RNFL kalınlığı (μm)
Temel değer 78.6 ± 12.4 80.2 ± 11.8 – 0.51
6. ay 77.9 ± 12.2 79.5 ± 11.7 – 0.52
Değişim −0.7 ± 3.0 −0.7 ± 3.3 0.0 (−1.4, 1.4) 0.97
GCC kalınlığı (μm)
Temel değer 82.4 ± 8.6 83.1 ± 9.2 – 0.68
6. ay 81.8 ± 8.5 82.5 ± 9.1 – 0.72
Değişim −0.6 ± 2.8 −0.6 ± 3.1 0.0 (−1.2, 1.2) 0.96

MD, ortalama sapma; RNFL, retinal sinir lifi tabakası; GCC, ganglion hücresi kompleksi.

3.3 İkincil sonuçlar

3.3.1 Komplikasyonlar ve güvenlik profili

MLT tedavisi, çalışma süresi boyunca mükemmel bir güvenlik profili sergiledi (Tablo 6). MLT grubunda (n = 45), 3 hasta (%6,7) tedaviden sonraki 24 saat içinde geçici IOP artışını temel değerden 10 mmHg’nin üzerine çıkardı; bu durum 3. güne kadar müdahale olmaksızın kendiliğinden düzeldi. Ameliyat sonrası 1. günde 3 hastada (%6,7) hafif ön kamara iltihabı (1–2 + hücre) gözlemlendi ve bu durum 1. haftaya kadar standart anti-inflamatuar rejimle tamamen düzeldi. Hipotoni, korneal ödem, ciddi ön üveit veya görme kaybı vakası görülmedi. Buna karşılık, ilaç grubunda müdahale veya ilaç değişikliği gerektiren 12 ilaçla ilişkili olumsuz olay (%26,7) yaşandı; bunlar arasında konjonktival hiperemi (n = 5), oküler yüzey hastalığı/kuru göz (n = 4), β-blokerlerden kaynaklanan bradikardi ve yorgunluk gibi sistemik yan etkiler (n = 2) ve ilaç intoleransı nedeniyle rızasını geri çeken bir hasta yer alıyordu. Genel komplikasyon oranında gruplar arasında bir farklılık eğilimi gözlemlense de (%13,3’e karşı %28,9, P = 0,08), müdahale gerektiren ilaçla ilişkili olumsuz olaylar yalnızca ilaç grubunda meydana geldi (%26,7; MLT grubunda benzer bir olay görülmedi). Bu durum, sadece kontrol kolunun topikal tedaviye devam ettiği çalışma tasarımından beklenebilecek bir karşıtlıktır.

Olay MLT grubu
(n = 45)
İlaç grubu
(n = 45)
P-değeri
Geçici IOP artışı: temel değerden 10 mmHg’nin üzerinde 3 (%6,7) 0 (%0) 0,24
Ön kamara iltihabı 3 (%6,7) 1 (%2,2) 0,62
Hipotoni (<6 mmHg) 0 (%0) 0 (%0) –
Korneal ödem/dekompansasyon 0 (%0) 0 (%0) –
İlaçla ilişkili olumsuz olaylara 0 (%0) 12 (%26,7) –
Toplam komplikasyonlar 6 (%133) 13 (%28,9) 0,08
Ciddi olumsuz olaylar 0 (%0) 0 (%0) –

a

İlaçla ilişkili 12 olay; konjonktival hiperemi (n = 5), oküler yüzey hastalığı/kuru göz (n = 4), sistemik yan etkiler (n = 2) ve ilaç intoleransı nedeniyle tedaviyi bırakma (n = 1) vakalarını içeriyordu. İlaçla ilişkili advers olaylar betimsel olarak sunulmuştur; ilaç maruziyeti çalışma tasarımına göre belirlendiğinden gruplar arası bir test uygulanmamıştır.

3.3.2 İlaç yükü

6. ayda, MLT grubu ilaç grubuna kıyasla belirgin bir ilaç yükü azalması göstermiştir (Tablo 7). Önceden belirlenmiş azaltma protokolüne göre, MLT grubundaki ortalama IOP düşürücü ilaç sayısı başlangıçtaki 1.8 ± 0.7’den 6. ayda 0.7 ± 0.7’ye düşmüştür (%61.1’lik bir azalma). Hastaların 17’si (%37.8) takip süresince ilaçsız kalmıştır. Buna karşılık, ilaç grubu stabil bir tedavi rejimini sürdürmüştür (başlangıçta 1.9 ± 0.6 iken 6. ayda 1.8 ± 0.7). Bu gruplar arası karşılaştırmalar doğrudan çalışma tasarımından (MLT kolunda protokol gereği azaltma, kontrol kolunda ise mevcut tedavinin sürdürülmesi) kaynaklandığından, ilaç yükü formel hipotez testi olmaksızın betimsel olarak sunulmuş ve grup içi değişiklikler yalnızca etki tahminleri olarak belirtilmiştir.

Ziyaret MLT grubu İlaç grubu
Başlangıç 1.8 ± 0.7 1.9 ± 0.6
1. Ay 0.9 ± 0.8 1.8 ± 0.7
3. Ay 0.7 ± 0.8 1.8 ± 0.6
6. Ay 0.7 ± 0.7 1.8 ± 0.7
İlaçsız kalanlar, n (%) 17 (37.8) 0 (0)

MLT grubunun değerleri, lazer tedavisinden sonra protokol gereği temel ilaçların kademeli olarak azaltılmasını yansıtmaktadır. İlaç yükü betimsel olarak raporlanmıştır; gruplar arası farklılıklar resmi olarak test edilmemiştir, çünkü bu karşıtlık çalışma tasarımından kaynaklanmaktadır (MLT kolunda protokol gereği ilaç azaltımı, kontrol kolunda ise tedavinin sürdürülmesi). Değerler ortalama ± SD olarak verilmiştir. İlaçsız, 6. ayda IOP düşürücü ilaç kullanılmadığı anlamına gelmektedir.

3.3.3 Yaşam kalitesi değerlendirmesi

Glaucoma Quality of Life-15 (GQL-15) anketi, 6. ayda MLT grubunda ilaç grubuna kıyasla anlamlı bir iyileşme ortaya koymuştur. Toplam GQL-15 skoru, MLT grubunda başlangıçtaki 28.4 ± 6.8’den 6. ayda 22.6 ± 5.9’a düşmüştür (ortalama 5.8 ± 3.2 puanlık iyileşme, P < 0.001), bu da daha iyi bir yaşam kalitesini göstermektedir. İlaç grubunda ise minimal bir değişiklik gözlenmiştir (27.9 ± 7.1’den 26.8 ± 6.8’e, 1.1 ± 2.4 puanlık iyileşme, P = 0.08). GQL-15 iyileşmesindeki gruplar arası fark 4.7 puandır (%95 GA: 2.9-6.5, P < 0.001) ve bu da MLT tedavisinin daha avantajlı olduğunu göstermektedir.

3.4 Keşifsel alt grup analizi

Glaukom alt türlerine göre katmanlı keşifsel alt grup analizi, POAG, NTG veya ikincil açık açılı glaukom tanısı alan 67 tamamlama katılımcısı üzerinde gerçekleştirildi; oküler hipertansiyonu olan hastalar (n = 11 tamamlama katılımcısı) küçük örneklem boyutu nedeniyle ayrı bir alt grup olarak analiz edilmedi. Bu analizler, imputasyon yapılmadan gözlemlenen verilere dayanmakta ve dolayısıyla yalnızca tamamlama katılımcılarına özeldir; popülasyon açısından birincil ITT analizinden farklılık gösterse de sadece betimsel ve hipotez oluşturan bulgular olarak sunulmaktadır. Bu hastalar arasında MLT, tüm alt türlerde tutarlı etkinlik sergilemiştir. POAG hastaları arasında (n = 39), MLT 6. ayda 7.8 ± 2.9 mmHg’lik ortalama IOP düşüşü sağlarken, ilaç alt grubunda bu değer 5.4 ± 2.3 mmHg olarak kaydedildi (P = 0.002). NTG hastalarında (n = 15), MLT 3.2 ± 1.8 mmHg’lik mütevazı ancak anlamlı bir IOP düşüşü gösterirken, kontrol grubunda bu değer 1.8 ± 1.4 mmHg idi (P = 0.04). İkincil açık açılı glaukom hastaları (n = 13), MLT’ye en büyük yanıtı gösterdi: 9.1 ± 3.2 mmHg’lik ortalama IOP düşüşü, ilaç grubundaki 6.2 ± 2.8 mmHg’lik düşüşten anlamlı derecede daha yüksekti (P = 0.02). Özellikle, 3. ayda AS-OCT verileri mevcut olan tamamlama katılımcısı alt grubunda, MLT sonrası Schlemm kanalı çapında genişlemenin tüm alt türlerde gözlemlendiği, en büyük artışın ise ikincil glaukomda (42.3 ± 16.8 μm artış) gerçekleştiği tespit edildi.

4 Tartışma

Bu prospektif, randomize kontrollü çalışma, 360° MicroPulse Lazer Trabeküloplastinin çeşitli açık açılı glaukom alt türleri için geleneksel medikal tedaviye güvenli ve etkili bir alternatif olduğunu gösteren ikna edici kanıtlar sunmaktadır. Bulgularımız, altı aylık takip süresince mükemmel bir güvenlik profilini korurken, üstün IOP düşürücü etkinliği, ilaç yükünde önemli azalmayı, hasta tarafından bildirilen yaşam kalitesindeki iyileşmeyi ve Schlemm kanalının genişlemesi yoluyla sulu sıvı dışa akış kapasitesinde ölçülebilir artışları ortaya koymaktadır.

Bu çalışmanın birincil sonucu, MLT’nin altı ayda ortalama 7,4 mmHg (%30,6) oranında bir IOP düşüşü sağladığını ve bunun ilaçla kontrol grubundaki 5,2 mmHg (%21,8) düşüşten hem istatistiksel hem de klinik olarak daha üstün olduğunu ortaya koymaktadır (P = 0,003). Gruplar arasındaki bu 2,2 mmHg’lik fark, nispeten küçük olsa da önemli klinik anlamlar taşımaktadır; zira IOP’daki her 1 mmHg’lik düşüş, referans çalışmalarda glokom ilerleme riskini yaklaşık %10 oranında azaltmakla ilişkilendirilmiştir (). Bulgularımız, minimal invaziv glokom cerrahisinin (MIGS) erken bir tedavi stratejisi olarak gelişen paradigmasına katkıda bulunmaktadır. Richter ve arkadaşları daha önce, maksimal medikal tedaviden daha güvenli cerrahi alternatiflere doğru bu geçişi ifade etmiş ve etkinlik ile hızlı iyileşme ve anatomik bütünlüğün korunması arasında denge kuran müdahalelere duyulan ihtiyacı vurgulamışlardı (). MicroPulse Lazer Trabeküloplasti, eşik altı fotostimülasyon mekanizmasıyla bu ilkeleri somutlaştırır: tekrarlayan kısa süreli darbeleri termal koagülasyon hasarı oluşturmadan uygulayarak iltihabı en aza indirir ve aynı zamanda akışkan dışarı akışını artırır (); bu mekanistik profil, AS-OCT verilerimizle şimdi nicel olarak doğrulanmıştır. Sonuçlarımız, MLT etkinliği üzerine yapılan son meta-analizler ve sistematik incelemelerle yakından uyumludur. Zhu ve arkadaşlarının 2024 tarihli bir meta-analizi, MLT’nin seçici lazer trabeküloplasti ile karşılaştırılabilir IOP düşüşü sağladığını ve klinik kohortlarda başlangıç değerine göre ortalama düşüşlerin %15 ila %25 arasında değiştiğini göstermiştir (). Confalonieri ve arkadaşları ise 2025 tarihli sistematik incelemelerinde, çeşitli tedavi protokollerinde tutarlı etkinliği daha da doğrulamışlardır (). Özellikle, çeşitli OAG alt tiplerini dahil etmemiz, bu bulguların uygulanabilirliğini önceki araştırmaların ağırlıklı olarak POAG popülasyonlarıyla sınırlı kalmasından öteye taşıyarak, son sistematik incelemelerde tespit edilen kritik bir kanıt boşluğunu doldurmaktadır. Çalışmamız mevcut randomize kanıtları tekrarlamak yerine tamamlamaktadır: Abramowitz ve arkadaşları 360° MLT ile 360° SLT’yi karşılaştırırken (), biz MLT ile ilaç dozunun artırılmasını karşılaştırdık; ayrıca MLT daha önce tedavi görmemiş gözlerde değerlendirilmiş olsa da (), bizim kohortumuz, halihazırda topikal ilaç kullanan ve ilaç kullanımını azaltmak isteyen hastaların daha tipik senaryosunu yansıtmaktadır.

MLT grubunda gözlemlenen hızlı etki başlangıcı—1. haftada istatistiksel olarak anlamlı IOP düşüşüne ulaşılması—ilaç doz ayarlamasının kademeli etkisiyle olumlu bir tezat oluşturmakta ve klinik iş akışı ile hasta memnuniyeti açısından önemli pratik çıkarımlar sunmaktadır. Bu erken etkinlik, altı aydaki %37,8’lik tam ilaçsızlık oranıyla birleştiğinde, MLT’yi polifarmasiyi ve bununla ilişkili oküler yüzey toksisitesini (, ), sistemik yan etkileri ve ekonomik yükü azaltmak için değerli bir strateji olarak konumlandırmaktadır. Bu çalışmada uygulanan 360° çevresel tedavi protokolü, akış yolu katılımını maksimize etmek için mevcut en iyi uygulamayı yansıtmaktadır; bu kapsamlı yaklaşım, Sarkisian ve arkadaşları tarafından 360° ab-interno trabekülotomide doğrulanmış tasarım mantığına paraleldir; bu çalışma 12. ayda önemli ve sürdürülebilir IOP düşüşü göstermiştir (). MLT, olumlu güvenlik profiline sahip non-penetratif bir alternatif sunarken, 360° tedavi protokolü, sınırlı ark yaklaşımlarına kıyasla artırılmış akış kolaylığı göstermiş olan çevresel trabekülotominin mantığına paraleldir (). İlaç grubunda müdahale gerektiren %26,7’lik olumsuz olay oranı yaşandı; bunlar başlıca oküler yüzey hastalıkları ve sistemik β-bloker komplikasyonlarıydı. Buna karşılık, MLT ile ilişkili olaylar kendi kendine sınırlı olup sekvel bırakmadan düzeldi; bu da lazer tedavisinin olumlu risk-fayda profilini pekiştirmektedir.

Yüksek çözünürlüklü AS-OCT’nin yeni bir şekilde entegrasyonu, MLT’nin Schlemm kanalında önemli bir genişlemeye neden olduğuna dair ilk randomize kontrollü kanıtı sağlamaktadır (kontrol grubundaki 2,3 μm’ye karşılık 37,2 μm artış,

P

 < 0,001); bu bulgu, SLT’nin neden olduğu morfolojik değişikliklere ilişkin önceki gözlemlerle ve ilaçla tedavi edilen gözlerde yapısal değişikliklerin olmamasıyla tutarlıdır (). Bu anatomik yeniden yapılanma, eşik altı lazer enerjisinin sitokin salınımını (IL-1β, TNF-α) ve hücre dışı matris döngüsünü uyararak akış direncini azalttığı biyolojik teorisiyle uyumludur (, ). Schlemm kanalı çapındaki 3. aydaki artış ile 3. aydaki IOP düşüşü arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (Pearson

r

 = 0.62, %95 GA: 0.40–0.77,

n

 = 45,

P

 < 0.001) bu ilişkiye dolaylı da olsa ek destek sağlamaktadır. Özellikle, Schlemm kanalının kesitsel alanındaki artış ile IOP’deki azalma arasında neredeyse aynı korelasyonun (

R

 = 0.622) Skaat ve arkadaşları tarafından,

in vivo

OCT () kullanılarak yapılan seçici lazer trabeküloplastiden sonra prospektif olarak bildirildiği ve bizim randomize verilerimizin bu gözlemi 360° MLT’ye genişlettiği dikkat çekicidir; ancak her iki çalışmada da bu ilişki kısmen başlangıç IOP’sinden etkilenmiş olabilir (daha yüksek başlangıç IOP’si potansiyel olarak daha fazla genişleme kapasitesi ve basınç düşüşü alanı sunabilir) ve bu korelasyonların hiçbiri tek başına nedensellik kuramaz. MLT sonrası tutarlı kanal genişlemesi gözlemimiz, bu karmaşık literatüre yeni bir katkıdır: Uyumlu kanıtlar Gong ve arkadaşlarından gelmektedir; onlar Schlemm kanalında kan reflüsü gösteren kuadrant sayısının 360° SLT sonrası IOP düşüşü ile korelasyon gösterdiğini bulmuşlardır (), oysa Yıldırım Erdal ve Bayraktar, psödoekfoliyatif glokomda SLT sonrası açı parametrelerindeki değişiklikler ile IOP düşüşü arasında bir korelasyon bulamamışlardır (). Lazer trabeküloplastiye hem morfolojik hem de fonksiyonel yanıtlar gösteren gözleri belirleyen faktörlerin tanımlanması gerekmektedir. 6 aylık çalışmamızda gözlemlenen etkinliğin bu süreden sonra da devam edip etmeyeceği bilinmemektedir; daha uzun süreli veriler MLT’nin sürdürülebilir etkinliğini desteklemektedir: Sun ve arkadaşları () MLT’nin 12 aylık takip süresinde seçici lazer trabeküloplastiye benzer IOP düşüşlerini koruduğunu ve her iki yöntemin de ilk tedavi yanıtının ötesinde stabilite gösterdiğini bildirmişlerdir. %15’lik görev döngüsü teknolojisi, geleneksel lazer trabeküloplastiye özgü termal koagülasyon olmadan yeterli biyolojik uyarımı sağlıyor gibi görünmektedir; bu da çalışmamızda gözlemlenen hem artırılmış güvenliği hem de sürdürülebilir etkinliği açıklamaktadır ().

Keşif niteliğindeki alt grup analizimiz, ikincil açık açılı glokom hastalarının MLT’ye en güçlü yanıtı (9,1 mmHg’lik bir düşüş) gösterdiğini ortaya koydu. Bu durum, muhtemelen kronik yapısal yeniden şekillenme ile karakterize olan primer formlara kıyasla trabeküler ağ yapı bozukluklarının geri döndürülebilir doğasını yansıtmaktadır; bu bulgu, steroid kaynaklı glokomun lazer trabeküloplastiye özellikle iyi yanıt verdiği yönündeki önceki gözlemlerle tutarlıdır (). Normal tansiyonlu glokom hastaları, daha düşük başlangıç IOP’lerine rağmen yine de klinik olarak anlamlı bir 3,2 mmHg’lik düşüş elde ettiler; ancak bu mütevazı düşüşün klinik değeri hâlâ tartışmalıdır. Zira Collaborative Normal-Tension Glaucoma Study ve sonraki analizler, NTG hastalarında ilerleme riskini önemli ölçüde azaltmak için en az %30’luk bir tansiyon düşüşü gerekebileceğini öne sürmüştür (). Bu durum, NTG’de MLT’nin bir tedavi kademelendirmesinden ziyade ilaç kullanımını azaltan bir strateji olarak daha uygun olabileceğini göstermektedir. Bu analizler doğası gereği keşif niteliğindeydi: alt grup örneklem boyutları sınırlıydı (NTG n = 15, ikincil n = 13; tamamlama bazlı), resmi bir etkileşim testi yapılmadı; bu keşif bulgularının daha büyük kohortlarda doğrulanması gerekmektedir.

Fizyolojik etkinliğin ötesinde, tedavi yöntemi hasta tarafından bildirilen sonuçları da önemli ölçüde etkiledi. Glokom Yaşam Kalitesi-15 ölçütü, çoğunlukla yaşlı olan bu popülasyonda sıkça bozulan günlük yaşam aktiviteleri, hareket kabiliyeti ve duygusal refah gibi boyutları ölçmektedir. Johansson ve arkadaşları yakın zamanda, görünüşte iyi kontrol edilen 70 yaşındaki glokom hastalarında bile görmeyle ilgili yaşam kalitesinin sağlıklı yaşıtlarına kıyasla önemli ölçüde bozulmuş olduğunu göstererek, kronik hastalık yönetiminin devam eden yükünü vurgulamışlardır (). MLT’nin GQL-15 puanlarında medikal tedaviye göre 4,7 puan daha fazla iyileşme sağladığı (P < 0,001) ve hastaların %37,8’inin ilaç kullanımından tamamen bağımsız hale geldiği gözlemimiz, bu karşılanmamış ihtiyacı doğrudan ele almaktadır. Kronik göz damlası rejimlerinin ortadan kaldırılması, göz yüzeyi rahatsızlığını hafifleterek ve günlük rutinleri basitleştirerek yaşam kalitesinin artmasına katkıda bulunmaktadır.

Bu bulgular, açık açılı glokom için daha rafine bir tedavi algoritmasını desteklemektedir. Erken evre açık açılı glokom (OAG) olan hastalar, özellikle de göz yüzeyi hastalığı veya tedaviye düşük uyum sergileyenler için 360° MLT, medikal tedavinin kademeli olarak artırılmasına erken bir müdahale alternatifi sunmakta ve 6 ay sonunda hastaların %37,8’inde ilaç kullanımından bağımsızlık sağlamaktadır. Sekonder açık açılı glokom, erken MLT için yüksek potansiyele sahip bir alt grup olabilir; ancak bu gözlem keşif niteliğindedir. Çok düşük hedef IOP gerektiren ileri evre glokom vakalarında ise filtrasyon cerrahisi hâlâ gerekli olacaktır. MLT dokuyu bozmadığı için gelecekteki cerrahi seçenekleri korur; bu da genç hastalarda ab-interno trabekülotomiyeye kıyasla bir avantajdır.

Çalışmamızın birkaç sınırlaması bulunmaktadır. Tek merkezli tasarım, genellenebilirliği kısıtlayabilir; ancak standartlaştırılmış protokoller tutarlılığı sağlamıştır. Altı aylık takip süresi, birincil IOP sonuçları için yeterli olsa da, uzun vadeli hastalık ilerlemesi ve görme alanı korunumunun kesin bir şekilde değerlendirilmesini engellemektedir; devam eden takip bu kritik soruyu ele alacaktır. Müdahalenin niteliği nedeniyle (tek bir lazer prosedürü ile günlük topikal tedavi karşılaştırması) katılımcılar tedavi atamasından habersiz tutulamazdı; bu nedenle MLT ile gözlemlenen GQL-15 skorlarındaki daha büyük iyileşme, kısmen beklenti yanlılığından veya günlük göz damlalarından kaçınmanın sağladığı algılanan faydadan kaynaklanıyor olabilir ve tamamen nesnel fonksiyonel bir iyileşmeyi yansıtmayabilir. Karşılaştırma grubu olarak SLT yerine bölgesel uygulama alışkanlıklarına dayanarak medikal tedavi seçilmiştir; göreceli etkinlikleri belirlemek için MLT ile SLT arasında doğrudan karşılaştırmalı çalışmalar gereklidir. Örneklem büyüklüğü IOP sonuçları için tasarlanmış olup, nadir görülen güvenlik olaylarının tespit edilmesi veya alt grupların kesin bir şekilde karakterize edilmesi için yetersiz kalabilir. Alt grup bulguları yalnızca hipotez oluşturma amacıyla değerlendirilmelidir; çalışma, glokom alt tipleri arasında farklı tedavi etkilerini tespit etmek için ne tasarlanmış ne de yeterli güçlendirme ile yapılmıştır. Son olarak, 12 hasta (%13,3) takibi tamamlayamamış olsa da, birincil analiz için çoklu imputasyon önceden belirlenmişti ve eksiksiz vaka duyarlılık analizi tutarlı sonuçlar verdi; bu da kayıp veri yanlılığı endişesini en aza indirmektedir.

5 Sonuç

Bu randomize kontrollü çalışma, 360° MicroPulse Lazer Trabeküloplastinin, çeşitli açık açılı glokom alt tiplerinde geleneksel medikal tedaviye kıyasla daha üstün IOP kontrolü ve ilaç yükünde azalma sağladığını, aynı zamanda mükemmel bir güvenlik profili ve hasta tarafından bildirilen yaşam kalitesinde belirgin iyileşmeler sunduğunu göstermektedir. AS-OCT ile gözlemlenen Schlemm kanalının genişlemesi, geleneksel akış yolunun güçlenmesiyle tutarlıdır; ancak MLT’nin terapötik etkisinin mekanistik temeli, daha uzun süreli takip ve fonksiyonel akış ölçümleriyle daha fazla araştırılmayı gerektirmektedir. Bu sonuçlar, daha büyük ve çok merkezli kohortlarda uzun süreli etkinliğinin doğrulanması koşuluyla, MLT’nin açık açılı glokomun kapsamlı yönetiminde erken aşamada ilaç kullanımını azaltan bir müdahale seçeneği olarak yeniden konumlandırılmasını desteklemektedir.

Açıklamalar

Veri erişilebilirliği beyanı

Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, yazarlar tarafından gereksiz bir gecikme olmaksızın erişime açılacaktır.

Etik beyan

İnsanları içeren çalışmalar, Zhejiang Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne bağlı Jinhua Hastanesi tarafından onaylanmıştır. Çalışmalar, yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Ulusal mevzuat ve kurumsal gereklilikler uyarınca, katılımcılardan veya yasal vasilerinden/yakın akrabalarından yazılı bilgilendirilmiş onam alınması gerekmemiştir.

Yazar katkıları

PX: Kavramlaştırma, Araştırma, Metodoloji, Denetim, Doğrulama, Görselleştirme, Yazım – orijinal taslak, Yazım – inceleme ve düzenleme. NH: Kavramlaştırma, Veri kürasyonu, Araştırma, Kaynaklar, Denetim, Görselleştirme, Yazım – orijinal taslak. XL: Kavramlaştırma, Formal analiz, Araştırma, Denetim, Doğrulama, Yazım – orijinal taslak. JH: Kavramlaştırma, Veri kürasyonu, Formal analiz, Araştırma, Metodoloji, Kaynaklar, Yazım – orijinal taslak. JB: Kavramlaştırma, Veri kürasyonu, Formal analiz, Araştırma, Metodoloji, Kaynaklar, Yazım – orijinal taslak, Yazım – inceleme ve düzenleme.

Çıkar çatışması

Yazar(lar), bu çalışmanın potansiyel bir çıkar çatışması olarak yorumlanabilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmaksızın yürütüldüğünü beyan etmiştir.

Üretken Yapay Zeka beyanı

Yazar(lar), bu makalenin hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makaledeki şekillerin yanında yer alan alternatif metinlerin (alt metin) tamamı Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup, doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiş ve mümkün olduğunda yazarlar tarafından incelenmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

Özet

Anahtar Kelimeler

göz içi basıncı, Mikropuls lazer trabeküloplasti, açık açılı glokom, yaşam kalitesi, randomize çalışma, Schlemm kanalı

Atıf

Xie P, He N, Li X, He J ve Bao J (2026) Açık açılı glokomda 360° Mikropuls lazer trabeküloplastiye karşı medikal tedavi: etkinlik, güvenlik ve ön segment morfolojik değişiklikleri üzerine randomize bir çalışma. Front. Med. 13:1985905. doi: 10.3389/fmed.2026.1985905

Alınma Tarihi

02 Eylül 2026

Revize Edildi

27 Ekim 2026

Kabul Edildi

Frontiers | 360° Micropulse laser trabeculoplasty versus medical therapy in open-angle glaucoma: a randomized trial of efficacy, safety, and
Frontiers | 360° Micropulse laser trabeculoplasty versus medical therapy in open-angle glaucoma: a randomized trial of efficacy, safety, and

03 Kasım 2026

Yayınlandı

16 Kasım 2026

13 – 2026

Michele Lanza, Campania Luigi Vanvitelli Üniversitesi, İtalya

Eduardo Normando, Imperial College London, Birleşik Krallık

Lixiong Gao, Halk Kurtuluş Ordusu Genel Hastanesi, Çin

© 2026 Xie, He, Li, He ve Bao.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları uyarınca dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibi(lerinin) belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul görmüş akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanılması, dağıtılması veya çoğaltılmasına izin verilmektedir. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.

*İletişim: Jing Bao 18867907337@163.com

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

İlginizi Çekebilir: Ön Saflar | Özofagus Yassı Hücreli Karsinomunda Kemoterapi ve/veya Radyoterapi Sonrası Özofagus Fistülü Tahmini İçin Multimodal Derin Öğrenme Radyomik Modeli: Çok Merkezli Bir Çalışma →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler