ÖZGELİŞTİRİLMİŞ ARAŞTIRMA makalesi
Front. Digit. Health, 09 Kasım 2026
Sec. Sağlık Bilgisayar Bilimi
Cilt 8 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fdgth.2026.1980168
- SO
Shota Okabe 1†
- RF
Ryoko Fukuda 2† *
- FH
Fumio Harada 2
-
1. Chiba Üniversitesi, Küresel ve Disiplinler Arası Çalışmalar Lisansüstü Okulu, Chiba, Japonya
-
2. Benesse KAIGO (Sürekli Bakım) Araştırmaları Enstitüsü, Benesse Style Care Co., Ltd., Tokyo, Japonya
Makale ölçütleri
Özet
Arka plan:
Yaşam kalitesi (QOL), bir bireyin yaşam koşullarının kapsamlı bir değerlendirmesidir ve yaşlılar için bakım evlerinde bakım kalitesini iyileştirmeye yönelik kritik bir sonuç ölçütüdür. Bununla birlikte, yüz ifadelerini kullanarak nesnel mutluluk değerlendirmesinin doğruluğuna dair kanıtlar sınırlıdır. SOLO (Solo Wellbeing Ltd., İsrail), yüz ifadelerine dayalı olarak duygusal mutluluk puanlarını tahmin eden bir sistemdir. Bu çalışmada, SOLO kaynaklı mutluluk puanlarının bakım evi yerleşenlerinin hemşire tarafından değerlendirilen QOL’unu etkili bir şekilde tahmin edebileceğini değerlendirmeyi hedefledik.
Yöntemler:
Bu çalışma, 2025 yılı Mart-Temmuz ayları arasında Japonya’daki bakım evlerinde yürütüldü. Bilinçli onay veren ve yüz kaydı yapabilecek olan yerleşenler çalışmaya dahil edildi; onayı olmayan veya katılımla ilgili sağlık riski bulunanlar hariç tutuldu. Katılımcılar, Demanslı Yaşlılarda Günlük Yaşam Bağımsızlığı Derecesine göre Grup 1 (normal düzey veya Seviye I) ve Grup 2 (Seviyeler II–IV) olarak sınıflandırıldı. Nesnel QOL (QOL-D), hemşirlerce anketler kullanılarak değerlendirildi. Buna ek olarak, SOLO mutluluk puanları, hemşire tarafından değerlendirilen nesnel QOL değerlendirmesinden yaklaşık 4 hafta önceye kadar yüz ifadesi analizi kullanılarak tekrar tekrar toplandı.
Sonuçlar:
Çalışmaya dahil edilen 59 rezidanın ortalama yaşı 89.49 yıl (SS = 6.07) olup, 46’sı kadın 13’ü erkekti; 14’ü 1. Grupta, 45’i 2. Gruptaydı. Hiyerarşik çoklu regresyon analizleri, SOLO iyi oluş skorlarının QOL-D skorlarının anlamlı bir pozitif yordayıcısı olduğunu gösterdi. SOLO iyi oluş skorları ile demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi arasında anlamlı bir etkileşim gözlenmedi. Bu ilişkiler yaş ve cinsiyet için düzeltme sonrası da korundu.
Sonuçlar:
Sınırlılıklarına rağmen, yüz ifadesi analizi, yaşlı hanesi rezidanlarında bakıcı tarafından değerlendirilen QOL değerlendirmesi için düşük yük taşıyan tamamlayıcı bir yaklaşım olarak potansiyel taşıyabilir. Daha büyük ve daha çeşitli örneklerde ve farklı kayıt koşullarında daha ileri geçerlik çalışmalarına ihtiyaç vardır.
1. Giriş
Yaşam kalitesi (QOL) ve iyi oluş, yaşlı yetişkinler için yaşlı hanelerinde sağlanan bakımın kalitesini değerlendirmek ve geliştirmek için bireyin genel yaşam koşullarının kapsamlı göstergeleri ve kritik sonuçlardır. Diener ve arkadaşları, iyi oluşla ilgili olarak yaşam tatmini, olumlu ve olumsuz duygu durum ile eudaimonik iyi oluş dahil olmak üzere birkaç temel yapıyı vurgulamıştır (). Birçok çalışma, iyi oluş ile sağlık durumu arasında ilişki olduğunu göstermiştir (). Örneğin, bir meta-analiz, psikolojik iyi oluşun daha düşük ölüm riski ile ilişkili olduğunu bildirmiştir (). Diğer çalışmalar ise stres ve kaygı dahil olmak psikolojik sıkıntı ile kardiyovasküler hastalık veya ateroskleroz ilerlemesi arasındaki ilişkileri rapor etmiştir (, ). Bu bulgular, iyi oluşun ölçülmesi ve anlaşılmasının, sağlığın korunması ve iyileştirilmesinde kritik bir faktör olarak önemini vurgulamaktadır. Özellikle yaşlı hane ortamlarında, QOL ölçümü, sağlanan bakım kalitesini etkilemektedir. Yaşlı rezidanlar sıklıkla fiziksel gerileme, sosyal izole olma ve duygusal stres yaşamaktadırlar. Doğru QOL değerlendirmesi, bakıcıların destek ve bakım planlarını yaşlı yetişkinlerin ihtiyaçlarına daha etkili biçimde uyarlamalarına yardımcı olacaktır.
Geleneksel QOL ve buna benzer öznel iyi oluş gibi yapıların değerlendirilmesi çoğunlukla öz-bildirim anketlerine dayanır. Yaşlılarda yaşam doyumu ve duygusal durumları ölçmek amacıyla çeşitli anketler geliştirilmiştir. Ancak öz-bildirim yöntemleri, özellikle demans tanısı almış yerleşenlerde, hanehalkı nüfusunda önemli sınırlamalar sunar. Bilişsel bozukluğu olan yaşlılar, anket ögelerini anlama, deneyimlerini hatırlama veya tutarlı yanıtlar verme konusunda zorlanabilir; bu da QOL’ın öz-değerlendirilmesini zor veya olanaksız kılar.
Bu sorunu çözmek amacıyla, demanslı yaşlıların QOL’ını değerlendirmek için birkaç bakıcı değerlendirmesine dayalı anket geliştirilmiştir (). Bu vekil temelli değerlendirmeler, bakıcıların yerleşenlerin QOL’ını günlük gözlemler ve bakım etkileşimlerine dayanarak tahmin etmelerini sağlar. Bu araçlar yaygın olarak kullanılmakta ve değerli olmalarına rağmen, anket yanıtları yükleyici olabilir. Yoğun bakım ortamlarında, anket temelli değerlendirmelerle ilişkili yükler, bunların sıklığını ve rutin kullanımını sınırlayabilir.
QOL’ı değerlendirmek için birkaç nesnel yaklaşım önerilmiştir. Çalışmalar, beyin aktivitesi () ve hormon düzeyleri () dahil olmak üzere fizyolojik ölçümlerin değerlendirilmesini önermiştir. Yüz ifadesi analizi, QOL’ı ölçmek için basit ve invaziv olmayan bir yöntemdir. Yüz ifadeleri, kapsamlı şekilde incelenmiş önemli iletişim araçlarıdır. Ekman ve arkadaşları, altı temel duyguyu (korku, öfke, tiksinme, mutluluk, üzüntü ve şaşkınlık) kategorize etmiş ve yüz ifadesi analizlerinin geleneksel temellerini atmıştır (). Facial Action Coding System (FACS), yüz ifadelerini belirli kas hareketlerine dayanarak analiz etmek ve sınıflandırmak için kapsamlı bir çerçeve sunmakta, duygusal ifadeleri nicelendirmek için standartlaştırılmış ve nesnel bir yöntem sağlamaktadır (). Bu yöntem 40 yılı aşkın süredir yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak sertifikalı kodlayıcılara ve son derece zaman alıcı kodlama sürecine olan ihtiyaç, uygulamasını sınırlamaktadır.
Son yıllarda otomatik yazılım çözümlerinde kaydedilen gelişmeler, yüz ifadesi analizini kolaylaştırmış ve manuel kodlamaya güvenilir, verimli alternatifler sunmuştur. Çeşitli yüz ifadesi veri tabanları, özellik çıkarma yöntemleri ve algoritmalar geliştirilmiş ve uygulamaları sağlık ile eğitim gibi alanlarda giderek daha fazla umut verici bulunmaktadır. Otomatik analiz sistemleri, duyguların tanınmasında geleneksel yöntemlerle karşılaştırılabilir doğruluk göstermiş ve yaşlılarda depresif durumlar dahil olmak üzere çeşitli bağlamlarda duygusal durumların değerlendirilmesinde umut vericidir. Bu nedenle, belirli bir süre boyunca birden fazla yüz ifadesi analizi gerçekleştirerek bunu sonrasındaki iyilik haline olan ilişkisini incelemek geçerli bir yaklaşımdır. Özellikle iyilik halinin (İH) değerlendirilmesi, bakım evlerinde yerleşen bireylerin değerlendirmesinin kritik bir bileşenidir. İH nesnel olarak ölçülebilirse, daha uygun bakım hizmetlerinin sunulmasına katkı sağlayabilir. Bu çalışma, bakım ortamlarında İH değerlendirmesinin pratik uygulamasına dair keşif niteliğinde bir araştırma sunarak önemli sonuçlarını öne çıkarmaktadır.
Bu erişilebilirlik çalışmasında SOLO (Solo Wellbeing Ltd., İsrail) sistemini seçtik çünkü gerçek zamanlı iyilik skoru sağlayan ticari olarak erişilebilir az sayıdaki sistemden biridir. Bu çıktılar, özellikle stres ve iyilik gibi genel psikolojik durumun anlaşılmasının bakım hizmetlerini iyileştirmek için kritik olduğu bakım ortamlarında büyük önem taşıyabilir. Ayrıca SOLO, yüksek erişilebilirliğe ve kullanıcı dostu olma özelliğine sahiptir; özel bir prosedür veya teknik uzmanlık gerektirmez ve 5 saniyelik yüz kaydından hemen sonra sonuçlar sunar. Bu basitlik, bakım personelinin teknik yeterliliğinin sınırlı olabileceği bakım evi ortamlarında özellikle önemlidir.
Bu çalışmada, öz bildirim yoluyla yaşam kalitesi (LK) değerlendirmesinin genellikle zor olduğu, demans dahil olmak üzere yaşlı hane halkına sahip huzurevi sakınları odak noktamız oldu. Birincil amaç, bakıcılar tarafından değerlendirilen nesnel LK puanları ile SOLO tarafından tahmin edilen iyi oluş puanları arasındaki ilişkiyi incelemekti. Yüz ifadesi temelli puanların bakıcı değerlendirmesiyle LK’yı yansıtıp yansıtmadığını inceleyerek bu çalışma, SOLO’nun LK değerlendirmesini desteklerken bakıcı yükünü azaltan tamamlayıcı bir araç olarak potansiyelini araştırmaktadır. Huzurevilerde LK’nın korunması ve artırılmasının önemi göz önünde bulundurularak, bu çalışmanın bakım uygulamalarının ve sakınların genel iyi oluşunun iyileştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
2 Materyaller ve yöntemler
2.1 Katılımcılar
Bu çalışma, Japonya’da Benesse Style Care Co., Ltd. tarafından yönetilen huzurevilerde Mart–Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Toplam 75–102 yaş arasında 59 sakın huzurevilerden dahil edildi. Katılımcılar, SOLO değerlendirmesi için gereken yaklaşık 5 saniyelik yüz kayıtlarını gerçekleştirebiliyorlarsa uygun sayıldı. Sağlık riski taşıdığı değerlendirilen katılımcılar hariç tutuldu. Kayıttan sonra herhangi bir katılımcı hariç tutulmadı ve analizlere dahil edilen tüm 59 katılımcı çalışmaya dahil edildi. Bu keşif niteliğinde bir uygunluk çalışması olduğu için önceden belirlenmiş örneklem hesabı yapılmadı. Örlem büyüklüğü, çalışma süresinde uygun bulunan ve katılan sakın sayısıyla belirlendi.
Katılımcılar, demansla ilişk günlük yaşam bağımsızlık düzeylerine göre iki gruba ayrıldı. Bu sınıflandırma, Japonya Sağlık, İş ve Refah Bakanlığı tarafından oluşturulan ve Japonya’daki uzun süreli bakım sisteminde yaygın olarak kullanılan “Demanslı Yaşlılarda Günlük Yaşamın Bağımsızlık Derecesi” ölçeğine dayanıyordu. Değerlendirmeler, çalışmanın başında yürütülen rutin bir değerlendirme toplantısında belirlendi; bu toplantıda birden fazla uzman bakım veren ve hemşire her bir yerleşkinin durumunu ve bakım ihtiyaçlarını gözden geçirerek uygun bakım planlarını belirledi. Böylece sınıflandırma, her bir yerleşkinin çalışmanın başındaki durumunu yansıttı. Çalışmanın bir parçası olarak ek nörolojik görüşme veya bilişsel test yapılmadı, çünkü bu tür değerlendirmelerin yerleşkilerin üzerinde ek bir yük oluşturması uygun görülmedi. Ölçek aşağıdaki kategorileri içerir: “Demans yok” (normal düzey); Bireyin demansın belirli belirtilerine sahip olduğu ancak evde ve toplum içinde büyük ölçüde bağımsız kaldığı I. düzey; Belirtilerin veya iletişim güçlüklerinin günlük yaşamı etkilediği ancak bireyin gözetimle nispeten bağımsız kalabildiği II. düzey; Belirtilerin veya iletişim güçlüklerinin günlük yaşamı etkilediği ve yardım gerektirdiği III. düzey; ve bu tür güçlüklerin sık sık yardım gerektirdiği IV. düzey. Bu çalışmada, normal düzey veya I. düzeyde sınıflandırılan yerleşkiler 1. Gruba, II–IV. düzeyde sınıflandırılanlar ise 2. Gruba alındı. Tüm katılımcıların yasal temsilcilerinden yazılı bilgilendirilmiş onay alındı. Ayrıca, katılımcıların bilişsel durumlarına bağlı olarak kendilerinden de bilgilendirilmiş onay veya onay verildi. Bu çalışma, Helsinki Deklarasyonu’na uygun olarak yürütüldü ve Benesse Bakım Sürekliliği Üzerine Araştırmalar Enstitüsü Etik Kurulundan onay alındı (onay no. 20241201). Çalışmaya katılan tüm bakım verenler, katılan huzurevlarında istihdam edilen uzman bakım verenlerdi.
2.2 SOLO
Katılımcıların yüz ifadeleri yaklaşık 5 s süreyle kaydedilmiş ve SOLO kullanılarak analiz edilmiştir. SOLO, yüz kası aktivitesini FACS temelli olarak modellemek için 7.000’den fazla yüz veri noktası ve 42 kas hareketi kullanarak yüz mikro-ifadelerini ve yüz kası hareketlerini analiz eder. Sistem aynı zamanda yedi duygusal durumu—mutluluk, üzüntü, öfke, şaşkınlık, korku, iğrenme ve sakinlik—tahmin eder ve iyi oluş skorunu türetmek için bu duygu ile ilişkili özellikleri kullanır (). Son oluş skorunu türetmek için kullanılan özel algoritma ticari sırdır ve halka açık şekilde açıklanmamıştır. Yüz ifadeleri saniyede üç kare ile gerçek zamanlı olarak analiz edilmiş ve ortaya çıkan oluş skorları sonraki analiz için virgülle ayrılmış değerler (CSV) dosyaları olarak aktarılmıştır. Veri toplama sürecinde tutarlılığı sağlamak için kayıtlar iyi aydınlatılmış iç mekan ortamlarında gerçekleştirilmiştir. Sistem, aydınlatmanın yetersiz olduğu veya kare içinde birden fazla yüz tespit edildiği durumlarda kayıt yapılmasını engelleyecek şekilde tasarlanmış, böylece ölçüm koşullarının standardize edilmesine yardımcı olmuştur. Gizliliği korumak için SOLO yüz görüntülerini saklamamış; sonraki analiz için yalnızca yüz ifade analizinden üretilen sayısal veriler korunmuştur.
2.3 İşlemler
Yüz ifadeleri yaklaşık 4 hafta boyunca SOLO kullanılarak kaydedildi. Bakımcılar, ikamet eden bireylerin yüz ifadelerini bir tablet kamerası üzerinden SOLO ile kaydetti. İkamet eden bireylerin yükünü asgariye indirmek için bakımcılara, verilerin yalnızca hastaların sağlık durumunu olumsuz etkilemeyeceği durumlarda toplanması talimatı verildi. Bakımcılar, hastaların sağlık durumunu dikkatle değerlendirdi ve en az rahatsızlık verecek zamanlarda kayımları gerçekleştirdi. Ölçüm koşullarını katılımcılar arasında standartlaştırmak ve kasıtlı olarak belirli duygusal ifadeler uyandırmaktan kaçınmak için yüz ifadeleri nötr bir koşul altında kaydedildi. Kayım seansları sırasında bakımcılar, ikamet eden bireyilere “Şimdi yüzünüzü yaklaşık beş saniye boyunca kaydedeceğiz. Lütfen nötr bir ifadeyle kameraya bakın.” şeklinde talimat verdi. Veriler, 4 haftalık dönemde en az 19 gün boyunca, günde bir veya iki kez kaydedildi. 4 haftalık veri toplama sürecinin ardından, SOLO tabanlı veri toplamaya dahil olmayan bir ila üç arası bakımcının doldurduğu anketler kullanılarak nesnel yaşam kalitesi (QOL) değerlendirmeleri yapıldı. Bu yaklaşım, SOLO kaynaklı QOL bilgilerine dair bilginin anket temelli değerlendirmeleri etkileme riskini asgariye indirmek amacıyla benimsendi.
2.4 Anketler
Nesnel yaşam kalitesi (QOL), demanslı bireylerde QOL’ın nesnel bir ölçümü olarak geçerliliği kanıtlanmış olan Kalite Hayatı–Demens Ölçeği’nin kısa versiyonu (Short QOL-D) kullanılarak değerlendirildi. Short QOL-D, dokuz maddeden oluşur ve iki alt ölçek yapısına sahiptir: altı maddeli boyutlu boyut ve üç maddeli boyutlu boyut. Tüm maddeler 1 ile 4 arasında değişen dört puanlı Likert ölçeği ile derecelendirildi.
Pozitif boyut, demans hastalarında gözlemlenebilen davranışlardan çıkarılan iyi oluş yönlerini içerir ve günlük durumlarda katılım ile keyif alma gibi unsurları değerlendirir; örneğin başkalarının faaliyetlerini izlemekten hoşlanma gibi. Buna karşılık, negatif boyut demansla ilişkili psikolojik ve davranışsal belirtileri—tahrik olma, saldırgan davranışlar (örneğin nesnelere vurma veya tekme atma) ve sözel huzursuzluk (örneğin bağırma)—kapsar.
Negatif boyutun üç öğesi, yüksek puanların tutarlı biçimde daha iyi yaşam kalitesini göstermesi için ters puanlanmıştır. Kısa QOL-D toplam puanı, dokuz öğenin tümünün puanlarının toplanmasıyla hesaplanmıştır. Kısa QOL-D, her yerleşimci için 1–3 profesyonel bakım veren tarafından bağımsız olarak doldurulmuştur. Birden fazla bakım veren anketi doldurduğunda, istatistiksel analizlerde katılımcı düzeyinde puan olarak bu verenlerin kısa QOL-D toplam puanlarının ortalaması kullanılmıştır.
2.5 İstatistiksel analiz
Her ölçümde SOLO tarafından üretilen iyilik hali puanları, istatistiksel dönüştürme uygulanmadan kullanıldı ve her katılımcı için 4 haftalık test süresi boyunca ortalamaları alındı. Katılımcı düzeyindeki ortalamalı SOLO iyilik hali puanlarının dağılımı betimleyici istatistikler ve Shapiro–Wilk testi kullanılarak incelendi. SOLO’dan türetilen iyilik hali puanının Short QOL-D puanını öngördüp öngörmediğini ve bu ilişkinin demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubuna göre değişip değişmediğini incelemek için hiyerarşik çoklu regresyon analizleri yapıldı. Bağımlı değişken olarak Short QOL-D puanı kullanıldı. Bağımsız değişkenler olarak SOLO iyilik hali puanı ve demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu modele alındı. Demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu ikili bir değişken olarak kodlandı (Grup 1, 0; Grup 2, 1). Model 1’de (ana etkiler modeli) SOLO iyilik hali puanları ve demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu aynı anda modele alındı. Model 2’de, demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubunun moderasyonunu test etmek amacıyla etkileşim terimi (SOLO iyilik hali × demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu) eklendi. Etkileşimin açıklayıcı katkısı, açıklanan varyanstaki değişim (
Δ
R²) ve R² değişimi için
F
testi (
Δ
F) kullanılarak değerlendirildi. Regresyon katsayıları, standart hatalar (SH) ve standartlaştırılmış katsayılar (
β
) rapor edildi. Ana bulguların yaş ve cinsiyet için düzeltme yapıldıktan sonra sürüp sürmediğini incelemek amacıyla ek bir hiyerarşik çoklu regresyon analizi yapıldı. Cinsiyet, kadınlar = 0 ve erkekler = 1 olarak kodlandı. İstatistiksel anlamlılık iki yönlü
p
< 0.05. Analizler HAD yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi ve Shapiro–Wilk testi JASP 0.98.1 kullanılarak yapıldı. Katılımcı özellikleri için betimleyici istatistikler hesaplandı. Sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma olarak, kategorik değişkenler ise sıklık ve yüzde olarak özetlendi.
3 Bulgular
Analize toplam 59 yerleşken dahil edildi. Ortalama yaşları 89.492 yıl (SD = 6.070) olup, 46’sı (%78,0) kadın ve 13’ü (%22,0) erkekti. Demansla ilişkili günlük yaşam bağımsızlığı düzeyine göre 14 katılımcı (%23,7) 1. Gruba (normal düzey veya I. Düzey), 45’i (%76,3) ise 2. Gruba (II–IV. Düzeyler) ayrıldı. Gruplara göre katılımcı özellikleri Tablo 1’de özetlenmiştir.
Tablo 1
| Katılımcı grubu | n (%) | Cinsiyet, n (%) | Ortalama yaş (SD) | Demansla ilişkili günlük yaşam bağımsızlığı düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| 1. Grup | 14 (23,7) | Erkek: 6 (42,9); Kadın: 8 (57,1) | 88.429 (6.418) | Normal düzey veya I. Düzey |
| 2. Grup | 45 (76,3) | Erkek: 7 (15,6); Kadın: 38 (84,4) | 89.822 (5.994) | II–IV. Düzeyler |
Katılımcı özellikleri.
Gruplara göre kısa QOL-D ve SOLO iyi oluş puanları Tablo 2’de gösterilmektedir. Katılımcı düzeyinde ortalamaya dayalı SOLO iyi oluş puanları ortalama 0.177 (SE = 0.021), medyan 0.129, çeyrekler arası açıklık 0.055–0.258 ve açıklık 0.000–0.790 olarak bulundu. Dağılım pozitif yönde eğriydi ve anlamlı derecede normal dağılım sapması gösterdi (Shapiro–Wilk W = 0.853, p < 0.001).
Tablo 2
| Puan | 1. Grup | 2. Grup |
|---|---|---|
| Kısa QOL-D (SE) | 30.036 (1.053) | 25.363 (0.831) |
| SOLO iyi oluş (SE) | 0.260 (0.065) | 0.151 (0.017) |
Kısa QOL-D ve SOLO iyi oluş puanlarının ortalamaları.
Hiyerarşik çoklu regresyon analizinde QOL-D’yi yordan Model 1’de SOLO iyilik hali ve demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu anlamlıydı ve QOL-D puanlarındaki varyansın %26,3’ünü açıkladı. Bu modelde SOLO iyilik hali QOL-D için anlamlı pozitif bir öngörücü olurken (p = 0,002), demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu anlamlı negatif bir öngörücüydü (p = 0,045).
Tablo 3
| Öngörücü | Model 1 | Model 2 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| b (SE) | p değeri | β | b (SE) | p değeri | β | |
| SOLO iyilik hali | 13,487 (4,229) | 0,002 | 0,383 | 18,093 (5,042) | 0,001 | 0,514 |
| Demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi | −3,203 (1,560) | 0,045 | −0,247 | −3,485 (1,547) | 0,028 | −0,268 |
| SOLO iyilik hali × Demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi |
13,683 (8,429) | 0,110 | 0,230 | |||
| R² | 0,263 | p < 0,001 | 0,297 | p < 0,001 | ||
| Düzeltilmiş R² | 0,237 | 0,259 | ||||
| ΔR² | 0,034 | 0,110 | ||||
| ΔF | 2,635 |
Kısa QOL-D puanlarını yordan hiyerarik çoklu regresyon analizi.
Model 2, moderasyon testi amacıyla SOLO iyi oluş ile demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu arasındaki etkileşim terimini ekledi. Genel model anlamlı kalmaya devam etti [R2 = 0.297; düzeltilmiş R2 = 0.259, F(3, 55) = 7.741, p < 0.001]. Ancak etkileşimin eklenmesi açıklanan varyansda istatistiksel olarak anlamlı bir artış sağlamadı (ΔR2 = 0.034, p = 0.110). Model 2’de SOLO iyi oluş anlamlı bir pozitif belirleyici olmaya (p = 0.001), demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu ise QOL-D için anlamlı bir negatif belirleyici olmaya devam etti (p = 0.028). Etkileşim anlamlı değildi (p = 0.110).
Yaş ve cinsiyet kovaryat olarak dahil edilerek ek bir hiyerarşik çoklu regresyon analizi yapıldı. Yaş, cinsiyet, SOLO iyi oluş ve demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubunu içeren model anlamlıydı [R2 = 0.268, düzeltilmiş R2 = 0.214, F(4, 54) = 4.944, p = 0.002]. SOLO iyi oluş QOL-D puanları için anlamlı bir pozitif belirleyici olmaya devam etti (B = 13.837, β = 0.393, p = 0.002), demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu ise anlamlı bir negatif belirleyici olmaya devam etti (B = −3.326, β = −0.256, p = 0.048). Ne yaş (p = 0.591) ne de cinsiyet (p = 0.862) QOL-D puanları ile anlamlı düzeyde ilişkilendirildi.
SOLO iyi oluş ile demansla ilişkili bağımsızlık düzeyi grubu arasındaki etkileşim terimi R2’yi 0.268’den 0.303’e çıkardı (ΔR2 = 0.035). Ancak etkileşim terimi yine anlamlı değildi (B = 15.061, β = 0.253, p = 0.107). Böylece yaş ve cinsiyetin kovaryat olarak dahil edilmesi, birincil analizin sonuçlarını önemli ölçüde değiştirmedi.
4 Tartışma
Bu çalışmanın temel bulgusu, daha yüksek SOLO iyi oluş skorlarının huzurevinde yaşayanlarda bakıcı tarafından değerlendirilen yaşam kalitesinin (QOL) anlamlı biçimde yüksek olmasıyla ilişkili olduğuydu. Bu ilişki, yaş ve cinsiyet için düzeltme yapıldıktan sonra anlamlı kalmaya devam ederken, demansla ilişkili günlük yaşamda bağımsızlık düzeyinin QOL-D skorlarıyla olumsuz ilişkili olduğu görüldü. SOLO iyi oluş skorları ile demansla ilişkili günlük yaşamda bağımsızlık düzeyi arasında anlamlı bir etkileşim gözlenmedi. Birlikte bu bulgular, yüz ifadesine dayalı oluş skorlarının, huzorevinde yaşayanların bakıcı tarafından değerlendirilen yaşam kalitesinin bazı yönlerini yakalayabileceğini düşündürüyor.
Önceki çalışmalar, yaşlı yetişkinlerin yüzlerinden duygusal ifadeleri yorumlamanın genç bireylerin yüzlerine göre daha zor olduğunu bildirmiştir. Örneğin, katılımcıdan genç, orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerin fotoğraflarından duyguları tanımlamalarını isteyen görevler, yaşlı yüzlerde mutluluk ve öfke gibi duygular için anlamlı ölçüde düşük tanıma doğruluğu göstermiştir. Bu yaşa bağlı duygusal tanıma doğruluğundaki düşüş için öne sürülen açıklamalardan biri, yaşlanmayla ilişkili yüzdeki morfolojik değişimler, kırışıklıklar ve sarkan cilt dahil olmak üzere. Yaşlı yetişkinlerde yaygın olarak gözlemlenen, aşağıya dönük ağız köşeleri gibi özellikler, duygusal ifadeler olarak yanlış yorumlanabilir. Bu hipotezle tutarlı biçimde, önceki çalışmalar yaşlı yüzlerin genç yüzlere göre daha sık üzüntü duygusuna atfedildiğini göstermiştir.
Bu bulgular temelde, taklit ya da kasıtlı yüz ifadelerinin yorumlanmasına yönelik yaşa bağlı etkileri ele alırken, diğer çalışmalar doğuştan gelen duygusal ifadelerin bireyin ömrü boyunca korunabileceğini öne sürmüştür. Örneğin, duygusal deneyimlerin anımsanması sırasında yüz tepkilerini kaydedip nesnel kodlama sistemleriyle analiz eden bir çalışma, yaşlı yetişkinlerdeki doğuştan gelen duygusal ifadelerin, genç yetişkinlerde daha önce bildirilenlerle karşılaştırılabilir olduğunu bulmuştur. Birlikte bu bulgular, kasıtlı duygusal ifadenin yaşla daha zor hale gelebilmesine rağmen, doğuştan gelen duygusal ifadenin nispeten stabil kaldığını gösteriyor.
Bu bulgalar mevcut sonuçlarla tutarlıdır ve yüz ifadesi temelli göstergelerin bakıcı tarafından değerlendirilen yaşam kalitesi ile ilişkili olabileceği olasılığını desteklemektedir. Özellikle gözlemlenen SOLO iyi oluş puanları ile bakıcı tarafından değerlendirilen yaşam kalitesi arasındaki ilişki, yüz ifadesi analizinin bu popülasyonda yaşam kalitesi değerlendirmesi için tamamlayıcı bir yaklaşım olarak potansiyel taşıyabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte, SOLO’nun duygu kodlaması ve iyi oluş puanının geçerliliğine ilişkin ampirik kanıtlar sınırlı olmaya devam etmektedir. Demanslı yaşlı bireylerle yürütülen ön çalışmamız, SOLO kaynaklı iyi oluş göstergeleri ile katılımcıların kendi kendine bildirdiği ruh hali ve duygusal durumları arasında ilişkiler bildirmiştir (Yayınlanmamış veri); ancak böyle kanıtlar hâlâ ön niteliktedir. Özellikle SOLO iyi oluş puanı, yaşam kalitesinin doğrudan bir ölçümü olarak yeterince geçerli bulunmamıştır. Bu nedenle mevcut çalışma, SOLO’nun yerleşik bir yaşam kalitesi değerlendirmesi aracı olarak geçerliliğinin sınandığı bir çalışma olarak değil, SOLO iyi oluş puanları ile bakıcı tarafından değerlendirilen yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştıran bir uygunluk çalışması olarak değerlendirilmelidir. Yerleşik duygu ve yaşam kalitesi ölçümleriyle karşılaştırmalar, test-takrar test güvenilirliğinin değerlendirilmesi ve ısrarcı geçerliliğin incelenmesi dahil olmak üzere daha fazla psikometrik değerlendirme gerekecektir.
Bu çalışma bazı sınırlamalara sahiptir. İlk olarak, örneklem boyutu nispeten küçüktü ve yerleşenler arasında bir cinsiyet dengesizliği vardı. Kadınlar, ev bakım evi yerleşenlerinin daha büyük bir oranını oluşturduğu için erkek katılımcıların katılımı zor oldu ve sonuçta çoğunluğu kadınların oluşturduğu bir örneklem elde edildi. Bu nedenle, mevcut bulgaların ev bakım evlerinde yaşayan erkeklere genellenebilir olup olmadığı belirsiz kalmaktadır. Yüz ifadesi temelli yaşam kalitesi değerlendirmelerindeki olası cinsiyet farklarını incelemek için daha büyük örneklem boyutlarına ve daha dengeli cinsiyet dağılımlarına sahip çalışmalar gereklidir.
Buna ek olarak, SOLO iyilik halı puanları yalnızca QOL’un kendisiyle değil, başka faktörlerle de ilişkili olabilir. Örneğin, duygusal körelme, nörolojik bozukluk, azalmış yüz motor fonksiyonu, zayıf fiziksel sağlık durumu veya ilaç kullanımı yüz ifadesini kısıtlayabilir ve böylece SOLO puanlarını QOL’dan bağımsız şekilde etkileyebilir. Analiz, yaş ve cinsiyete göre düzeltme yapmanın bulguları önemli ölçüde değiştirmediğini göstermiş olsa da, detaylı tıbbi öykü ve ilaç kullanımı incelenememiştir. Bu çalışma bir huzurevi ortamında gerçek dünya uygunluk çalışması olarak yürütüldüğü için, detaylı tıbbi ve ilaç bilgilerinin toplanması etik ve gizlilik kaygılarıyla sınırlı kalmıştır. Dolayısıyla, bu faktörlerin mevcut sonuçlara olası etkileri değerlendirilememiştir. Buna göre, gözlemlenen ilişki SOLO iyilik halı puanlarının bakıcı tarafından değerlendirilen QOL ile ilgili yönleri yakalayabileceğini düşündürse de, mevcut bulgular baş başına SOLO iyilik halı puanını QOL’a doğrudan bir ölçüm olarak kanıtlamaz. Gelecek çalışmalar, etik ve pratik açıdan uygun olduğu durumlarda, ilgili klinik bilgileri toplamalı ve yüz ifadesini etkileyebilecek tıbbi durumları, fiziksel durumu ve ilaç kullanımını incelemelidir.
SOLO iyi oluş puanları eğik bir dağılım göstermiş, katılımcıların çoğunun değerler alt aralıkta yer almıştır. Son iyi oluş puanını türeten belirli algoritmanın kamuya açık olmaması nedeniyle, bu dağılımın SOLO puanlama sisteminin mi, çalışma popülasyonunun mi yoksa kaydedilme koşullarının mı özelliklerini yansıttığını belirlemek zordur. Bu çalışmada, ölçümlerin katılımcılar arasında standardize edilmesi ve kasıtlı olarak belirli duygusal ifadelerin uyarılması önlenmesi için yüz ifadeleri nötr koşulda yaklaşık 5 s süreyle kaydedilmiştir. Ancak, nötr koşulda kısa süreli kayımlar, özellikle azalmış yüz ifadesine sahip bireylerde sınırlı yüz hareketi yakalayabilir. Bu nedenle bu ölçüm koşulu, SOLO iyi oluş puanları yorumlanırken dikkate alınmalıdır. Gelecekteki çalışmaların yüz ifadelerini yalnızca standardize nötr koşullarda değil, aynı zamanda doğal sohbetler ve günlük aktiviteler sırasında da incelemesi gerekmektedir. İfadelerin farklı gerçek dünya durumlarında değerlendirilmesi, tek bir kısa ölçüm koşuluna olan bağımlılığı azaltabilir ve yerleşenlerin günlük iyi oluş ve yaşam kalitesiyle ilişkili yüz ifadelerinin daha kapsamlı bir temsilini sağlayabilir.
Bu çalışma ticari olarak erişilebilir bir yüz ifadesi analiz sisteminin kullanılabilirliğini incelemiş olsa da, teknolojik şeffaflık açısından sınırlamalara sahiptir. SOLO’nun yüz kası hareketlerini ve duygusal durumları nasıl analiz ettiğine dair bazı bilgiler mevcuttur; ancak nihai iyi oluş skorunu türeten belirli algoritma tescilli bir maldır ve kamuya açık biçimde açıklanmamıştır. Bu nedenle, bireysel yüz özellikleri ve duyguyla ilgili bilgilerin nihai iyi oluş skoruna katkısının ne kadarında söz konusu olduğunun bağımsız olarak değerlendirilmesi zorlaşmaktadır. Üstelik bu çalışma açık kaynaklı duygu tanıma modellerini karşılaştırmamıştır. Son çalışmalar, farklı duygu tanıma sistemleri arasındaki uyum ve uyumsuzluğun değerlendirilmesinin ve geçerliliğin bağlamlara göre incelenmesinin önemini vurgulamaktadır (, , ). Yüz ifadesi verileri kullanılarak yapılan yaşam kalitesi tahmin yaklaşımlarının güvenilirliğini ve genellenebilirliğini değerlendirmek için böyle bir karşılaştırmalı doğrulama gereklidir.
Ayrıca etiketli yüz görüntüsü veri setleri sık sık demografik dengesizlikler sergilemekte, özellikle yaş grupları açısından yaşlı bireylerin yeterince temsil edilmemesi adalet ve genellenebilirlik kaygılarını ortaya koymaktadır. Duygusal ifadenin ve yorumlanmasının kültürel farklılıkları da literatürde kaydedilmektedir (, ), bu da kültürel açıdan farklı bağlamlarda uygulanabilirliğe dikkatli bir değerlendirme yapılması gerektiğini göstermektedir. Dijital sağlık uygulamaları için kanıt temelinin güçlendirilmesi amacıyla gelecekteki çalışmalar birden fazla sistem arasında kıyaslama, birden fazla yaşam kalitesi ölçütü kullanılarak (uygun görüldüğünde vekil temelli değerlendirmeler dahil olmak üzere) dışsal doğrulama ve kültürel açıdan çeşitli topluluklarda doğrulama içermelidir. Gelecekteki çalışmalar ayrıca yüz ifadesi temelli göstergelerin zaman ve farklı bakım bağlamları boyunca kararlılığını incelemelidir.
Ayrıca, bu çalışma gerçek dünya huzurevi ortamlarında vardiya bazlı bakım rutinleri altında yürütüldüğü için, birincil bakıcıların farklı kombinasyonları Kısa QOL-D ölçeğini yerleşenler üzerinde doldurdu; bu da değerlendiriciler arası güvenilirliğin resmi olarak değerlendirilmesini engelledi. Puanların birden fazla bakıcı üzerinden ortalaması, bireysel değerlendirme öznelliğini azaltmak amacıyla uygulansa da, farklı bakım personeli arasındaki olası değerlendirme eğilimi farklılıkları tamamen ortadan kaldırılamaz.
Sonuç olarak, bu çalışma yüz ifadelerine dayalı nesnel yaşam kalitesi değerlendirmesinin bir uygunluk çalışması olarak değerlendirilmelidir. Sınırlamalarına rağmen, mevcut bulgular, yüz ifade analizi huzurevi ortamlarda bakıcıya dayalı yaşam kalitesi değerlendirmelerini tamamlayabilecek, umut verici, düşük yük taşıyan ve ölçeklenebilir bir dijital biyomarker olduğunu göstermektedir. Daha büyük ve daha çeşitli örnekler ve daha yoğun uzunlamasına ölçüm tasarıları kullanan geleceki çalışmalar, düzenleyici etkileri daha ileri düzeyde incelemek, sağlamlığı artırmak ve yüz ifade dayalı yaşam kalitesi değerlendirmesinin genelleyiciliğini ve adaletliliğini ortaya koymak için gereklidir.
Açıklamalar
Veri erişim açıklaması
Veri seti kişisel bilgiler içermektedir ve gizlilik koruma nedenleriyle, veri paylaşımı kurumsal etik kurul tarafından onaylanmamıştır. Veri setlerine erişim talepleri Ryoko Fukuda’ya, fukuda-ryoko@benesse-style-care.co.jp adresine yönlendirilmelidir.
Etik açıklaması
İnsanlar dahil edilen çalışmalar, Benesse KAIGO Araştırmaları Enstitüsü (Sürekli Bakım) Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmalar yerel mevzuat ve kurumsal gerekliliklere uygun olarak yürütülmüştür. Bu çalışmaya katılım için yazılı aydınlatılmış onam, katılımcıların yasal velileri/ yakınları tarafından verilmiştir.
Yazar katkıları
SO: Kavramsal çerçeve, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Araştırma, Yöntem, Proje yönetimi, Gözetim, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. RF: Kavramsal çerçeve, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Araştırma, Yöntem, Proje yönetimi, Gözetim, Görselleştirme, Orijinal metin yazımı, İnceleme ve düzenleme. FH: Kavramsal çerçeve, Proje yönetimi, Gözetim, İnceleme ve düzenleme.
Fonlama
Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayımı için finansal destek alınmadığını beyan etmektedir.
Tesekkürler
Yazarlar, çalışma katılımcılarına ve ayrıca bu araştırma boyunca uygulamanın kullanımı konusunda rehberlik ve ilgili teknik desteği sağladıkları için Solo Wellbeing Ltd. şirketinden Roy Tal ve Yuichi Shigeie’ye teşekkür eder.
Çıkar çatışması
RF ve FH, Benesse Style Care Co., Ltd. şirketinin çalışanlarıdır.
Kalan yazar(lar), potansiyel bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan ettikleri bu çalışmanın, herhangi bir ticari veya finansal ilişki içermediğini belirtmektedir.
Üretken yapay zeka beyanı
Yazar(lar), bu metnin hazırlanmasında üretken yapay zeka kullanılmadığını beyan etmektedir.
Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), yapay zeka desteğiyle Frontiers tarafından oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul çabalarla doğruluğunun sağlanması için uğraş verilmiştir. Herhangi bir sorun tespit etmeniz halinde lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncı notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini mutlaka yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.
-
1.
Diener E, Lucas RE, Oishi S, Hall N, Donnellan MB. Advances and open questions in the science of subjective well-being. Collabra Psychol. (2018) 4(1):15. 10.1525/collabra.115
-
2.
Diener E, Chan MY. Happy people live longer: subjective well-being contributes to health and longevity. Appl Psychol Health Well Being. (2011) 3:1–43. 10.1111/j.1758-0854.2010.01045.x
-
3.
Chida Y, Steptoe A. Positive psychological well-being and mortality: a quantitative review of prospective observational studies. Psychosom Med. (2008) 70:741–56. 10.1097/psy.0b013e31818105ba
-
4.
Rozanski A, Blumenthal JA, Kaplan J. Impact of psychological factors on the pathogenesis of cardiovascular disease and implications for therapy. Circulation. (1999) 99:2192–217. 10.1161/01.cir.99.16.2192
-
5.
Paterniti S, Zureik M, Ducetière P, Touboul P-J, Fève J, Alpérovitch A. Sustained anxiety and 4-year progression of carotid atherosclerosis. Arterioscler Thromb Vasc Biol. (2001) 21:136–41. 10.1161/01.atv.21.1.136
-
6.
Terada S, Oshima E, Ikeda C, Hayashi S, Yokota O, Uchitomi Y. Development and evaluation of a short version of the quality of life questionnaire for dementia. Int. Psychogeriatr. (2015) 27:103–10. 10.1017/s1041610214001811
-
7.
Davidson RJ. Refah ve duygu tarzı: nöral tabanlar ve biyobehavizal korelasyonlar. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. (2004) 359:1395–411. 10.1098/rstb.2004.1510
-
8.
Buchanan T, Al’absi M, Ovallo W. Kortisol, olumlu duygunun artması ve azalmasıyla değişir. Psychoneuroendocrinology. (1999) 24:227–41. 10.1016/s0306-4530(98)00078-x
-
9.
Ekman P, Sorenson ER, Friesen WV. Yüz ifadelerindeki duyguların kültürel evrensel öğeleri. Science. (1969) 164:86–8. 10.1126/science.164.3875.86
-
10.
Ekman P, Friesen WV. Yüz hareketlerinin ölçülmesi. Environ Psychol Nonverbal Behav. (1976) 1:56–75. 10.1007/bf01115465
-
11.
Kim H, Kwak S, Yoo S, Lee EC, Park S, Ko H ve ark. Yüz ifadeleri yaşlılıkta depresif belirtileri izler. Sensors. (2023) 23:7080. 10.3390/s23167080
-
12.
Kulke L, Feyerabend D, Schacht A. Duygu yüz ifadelerini belirlemek için affectiva iMotions yüz ifadesi analiz yazılımının EMG ile karşılaştırılması. Front Psychol. (2020) 11:329. 10.3389/fpsyg.2020.00329
-
13.
Dupré D, Adelic N, Morrison G, McKeown G. Farklı bireyler ve onların yüz ifadeleri üzerinde üç ticari otomatik duygu tanıma sisteminin doğruluğu. In: 2018 IEEE Uluslararası Pervasif Hesaplama ve İletişim Atölyeleri (PerCom Atölyeleri) (2018), 627–32. 10.1109/percomw.2018.8480127
-
14.
Dupré D, Krumhuber E, Küster D, McKeown GJ. Yüz duygu tanıma için sekiz ticari olarak erişilebilir otomatik sınıflandırıcının performans karşılaştırması. PLoS One. (2020) 15:e0231968. 10.1371/journal.pone.0231968
-
15.
SOLO. SOLO—Yapay Zeka Destekli Yüz Analizi (2018) Çevrimiçi erişim: https://www.imsolo.ai/ (Erişim tarihi: 28 Nisan 2026).
-
16.
Shimizu H. İstatistiksel ücretsiz yazılım HAD’e bir giriş: öğretim, öğrenme ve veri analizi pratiğini iyileştirmeye yönelik öneriler. J Media Inf Commun. (2016) 1:59–73.
-
17.
Ebner NC, Riediger M, Lindenberger U. FACES—genç, orta yaşlı ve yaşlı kadın ve erkeklerde yüz ifadeleri veritabanı: geliştirilmesi ve geçerliliği. Behav Res Methods. (2010) 42:351–62. 10.3758/brm.42.1.351
-
18.
Riediger M, Voelkle MC, Ebner NC, Lindenberger U. “Mutlu, öfkeli mi yoksa üzgün mü?”den sonra: konuk yaşının ve değerlendiren yaşının çok boyutlu duygu algısı üzerindeki etkileri. Cogn Emot. (2011) 25:968–82. 10.1080/02699931.2010.540812
-
19.
Borod JC, Yecker SA, Brickman AM, Moreno CS, Sliwinski M, Foldi N, ve diğerleri. Yetişkin yaşam dönemi boyunca kurgulanmış duygu ifadelerinde meydana gelen değişiklikler. Exp Aging Res. (2004) 30:305–31. 10.1080/03610730490484399
-
20.
Albert AM, Ricanek K Jr, Patterson E. Yaşlanan yetişkin kafatası ve yüzü üzerine literatür taraması: adli bilim araştırmaları ve uygulamaları için çıkarımlar. Forensic Sci Int. (2007) 172:1–9. 10.1016/j.forsciint.2007.03.015
-
21.
Porcheron A, Mauger E, Russell R. Yüz kontrastının özellikleri yaşla azalır ve yaş algısı için ipucu sağlar. PLoS One. (2013) 8:e57985. 10.1371/journal.pone.0057985
-
22.
Levenson RW, Carstensen LL, Friesen WV, Ekman P. Yaşlılıkta duygu, fizyoloji ve ifade. Psychol Aging. (1991) 6:28–35. 10.1037/0882-7974.6.1.28
-
23.
Dalvi C, Rathod M, Patil S, Gite S, Kotecha K. Yapay zeka tabanlı yüz duygu tanıma: özellikler, ML ve DL teknikleri, yaşa göre veri setleri ve geleceğe yönelik yönler. IEEE Access. (2021) 9:165806–40. 10.1109/access.2021.3131733
-
24.
Vogel C, Ahmad K. Başlı duygu tanıma sistemleri arasındaki uyum ve uyumsuzluk. Knowl-Based Syst. (2023) 276:110759. 10.1016/j.knosys.2023.110759
-
25.
Garrod JO, Yu H, Caldara R, Schyns PG. Duyguların yüz ifadeleri kültürel olarak evrensel değildir. Proc Natl Acad Sci. (2012) 109:7241–4. 10.1073/pnas.1200155109
-
26.
Sato W, Hyniewska S, Minemoto K, Yoshikawa S. Japon halkı arasında temel duyguların yüz ifadeleri. Front Psychol. (2019) 10:259. 10.3389/fpsyg.2019.00259
Özet
Anhtar Kelimeler
demans, yüz ifadesi analizi, huzur evi, yaşlı yetişkinler, yaşam kalitesi (QoL)
Atıf
Okabe S, Fukuda R ve Harada F (2026) Huzur evi yerleşenlerinde yaşam kalitesinin yüz ifadesi analizi kullanılarak tahmini: SOLO iyi oluş puanlarının bir uygunluk çalışması. Front. Digit. Health 8:1980168. doi: 10.3389/fdgth.2026.1980168
Müracaat Tarihi
27 Ağustos 2026
Düzeltme Tarihi
16 Ekim 2026
Kabul Tarihi
28 Ekim 2026
Yayın Tarihi
09 Kasım 2026
Cilt
8 – 2026
Amer M. Burhan, Ontario Shores Centre for Mental Health Sciences, Kanada
Aslı Kilavuz, Ege Üniversitesi, Türkiye
Marcela Otero, Max Planck Derneği, Almanya
© 2026 Okabe, Fukuda ve Harada.
Bu makale, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında erişime açık olarak dağıtılmıştır. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahibin(lerin) atıf edilmesi ve kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak bu dergideki orijinal yayının gösterilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma uygun görülmektedir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma uygun görülmemektedir.
*İletişim: Ryoko Fukuda fukuda-ryoko@benesse-style-care.co.jp
†
Bu yazarlar bu çalışmaya eşit katkıda bulunmuştur
Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarların görüşüdür ve onların bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.