Özet
Arka Plan:
Doğurganlığı koruma tedavisi, endometrial intraepitelyal neoplazi (EIN) veya erken evre endometrioid endometrial karsinomu olan seçilmiş hastaların üreme potansiyellerini korumalarına olanak tanır; ancak bildirilen hamilelik ve canlı doğum oranları kullanılan payda değerine büyük ölçüde bağlıdır. Bu çalışmada, koruyucu tedaviden embriyo transferine ve canlı doğuma uzanan süreci değerlendirdik ve IVF sonuçlarıyla ilişkili faktörleri inceledik.
Yöntemler:
Bu retrospektif tek merkezli kohort çalışması, 2016 ile 2026 yılları arasında İstanbul, Türkiye’deki Acıbadem Maslak Hastanesi’nde değerlendirilen hastaları kapsadı. Ana kohort, belgelenmiş miyometrial invazyon olmaksızın EIN veya grade 1 endometrioid karsinomu olan ve doğurganlığı koruma sürecine dahil edilen hastalardan oluştu. Koruyucu tedavi megestrol asetat, levonorgestrel salan intrauterin sistem (LNG-IUS) veya her ikisinin kombinasyonunu içeriyordu. Sonuçlar, açık klinik paydalar kullanılarak raporlandı. Kesin binom güven aralıkları, etki tahminleri ve yanlış keşif oranına göre düzeltilmiş q değerleri kullanıldı.
Bulgular:
44 hastadan 40’ı ana doğurganlığı koruma sürecine dahil oldu ve 21’i ilk analiz edilen embriyo transferine ulaştı. Transfer edilen 21 hastadan 12’sinde ( %57,1) pozitif β-hCG saptandı. Bunlardan 9’u canlı doğum sağladı, bir hamilelik çalışma veri kesme tarihi itibarıyla devam ediyor, iki vaka ise biyokimyasal gebelik kaybıyla sonuçlandı. İlk analiz edilen transferine ulaşan hastaların %42,9’unda canlı doğum gerçekleşirken, veri kesme tarihi itibarıyla ana kohortun %22,5’inde canlı doğum sağlanmıştı. Keşif analizlerinde daha genç yaş, daha yüksek antral folikül sayısı ve daha fazla oosit verimi canlı doğumla ilişkili bulundu. Üreme sonuçları ile LNG-IUS maruziyeti veya tanıdan transfer süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Mevcut takip süresince 40 hastadan 3’ünde yüksek dereceli histolojik ilerleme belgelandı. Bir hasta daha sonra histerektomi geçirirken, diğer iki hasta ise sürveyans sırasında saptanan daha yüksek dereceli hastalığa ilerleme üzerine kesin cerrahi tedavi uyguladı.
Sonuçlar:
Doğurganlığı koruma tedavisinden sonraki üreme başarısı, en iyi çok aşamalı bir süreç olarak yorumlanmalıdır. Bu nedenle, çalışma veri kesme tarihi itibarıyla kohort düzeyindeki canlı doğum oranı nihai kümülatif canlı doğum olasılığı olarak yorumlanmamalıdır; zira bazı hastalar henüz üreme sürecini tamamlamamış ve doğurganlık tedavisini bitirmemiş durumdaydı. Canlı doğum ile yaş, over rezervi, oosit verimi, transfer aşaması, koruyucu tedavi seçimi ve tanıdan transfer süresi gibi faktörler arasındaki ilişkilerin, tam uzunlamasına takibi olan daha büyük prospektif kohortlarda doğrulanması gerekmektedir.
Giriş
Endometrial kanser çoğunlukla menopozdan sonra teşhis edilir; ancak metabolik risk faktörlerinin artması ve çocuk sahibi olma yaşının ertelenmesiyle birlikte üreme çağındaki kadınlardaki insidansı giderek daha önemli hale gelmiştir. Standart tedavi, ekstrauterin hastalık riskine göre cerrahi evreleme ile birlikte total histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomiden oluşur. Onkolojik olarak etkili olmasına rağmen bu yaklaşım, çocuk sahibi olma sürecini tamamlamamış hastalar için üreme potansiyelini kalıcı olarak ortadan kaldırır ve önemli fiziksel ve psikososyal sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle, doğurganlığı koruma isteği güçlü olan dikkatle seçilmiş hastalarda doğurganlığı koruma tedavisi düşünülebilir. Mevcut ESGO/ESHRE/ESGE önerileri, endometriyumla sınırlı grade 1 endometrioid endometrial karsinomu temel uygun malign fenotip olarak tanımlar ve uzman histopatolojik inceleme, miyometrial invazyon ve ekstrauterin hastalığın dışlanması, bilgilendirilmiş danışmanlık ve yakın multidisipliner sürveyansın önemini vurgular. Klinik olarak anlamlı eş zamanlı veya sonraki karsinoma riskiyle ilişkili bir öncül lezyon olan endometrial intraepitelyal neoplazi (EIN), üreme çağındaki hastalarda koruyucu yönetim için bir diğer önemli endikasyondur (, ).
Oral progestinler, levonorgestrel salan intrauterin sistem (LNG-IUS) veya kombinasyon yaklaşımlarını içeren progestin bazlı tedavi, doğurganlığı koruma yönetiminin temelini oluşturur. Güncel meta-analizler, altta yatan tanıya, tedavi modalitesine, hasta seçimine ve gözlem süresine bağlı olarak tam yanıt oranlarının yaklaşık üçte ikiden %80’in üzerine kadar değiştiğini bildirmiştir (–). Bununla birlikte, histolojik remisyonun sağlanması mutlaka hamilelik veya canlı doğumla sonuçlanmaz. Üreme başarısı ayrıca maternal yaş, over rezervi, infertilitenin süresi ve nedeni, tedaviye bağlı gecikme, endometrial bütünlük, embriyo mevcudiyeti ve assisted reproductive technology (ART) erişiminden de etkilenir. Yayınlanmış çalışmalar ayrıca heterojen paydalar kullanmakta ve tedavi edilen hasta başına, hamileliğe çalışan hasta başına, hamilelik başına veya embriyo transferi başına hamilelik veya canlı doğum oranlarını bildirmektedir. Sonuç olarak, görünüşte farklı olan üreme sonucu oranları, tedavi etkinliğindeki gerçek farklılıklardan ziyade hasta akışındaki ve sonuç tanımındaki farklılıkları yansıtabilir (–).
ART’nin onkolojik doğurganlık bakımına giderek daha fazla entegre edilmesine rağmen, doğurganlığı koruma tedavisini takiben detaylı IVF bazlı veriler sınırlıdır. Popülasyon düzeyindeki kanıtlar, assisted fertility hizmetlerinin koruyucu yönetimden sonra canlı doğum olasılığını önemli ölçüde artırdığını göstermektedir ve çok merkezli kohortlar bu popülasyondaki hamileliklerin büyük bir kısmının ART yoluyla elde edildiğini belirtmektedir (–). Ancak, çok az çalışma pretansiyon tanısından ve koruyucu tedaviden embriyo transferine, biyokimyasal hamileliğe, devam eden hamileliğe ve canlı doğuma uzanan tüm süreci tanımlarken aynı zamanda over rezervi, oosit verimi, transfer aşaması, PGT durumu ve embriyo kalitesini incelemektedir. Bu nedenle mevcut çalışma, EIN veya endometrioid endometrial karsinomu olan ve doğurganlığı koruma tedavisi ile IVF uygulayan hastalarda onkolojik süreç özelliklerini ve payda spesifik üreme sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladı. İkincil bir amaç ise yaş, over rezervi, oosit verimi, transfer aşaması, koruyucu tedavi seçimi ve tanıdan transfer süresi gibi faktörlerle pozitif serum beta-insan koryonik gonadotropini (β-hCG) ve canlı doğum arasındaki ilişkileri araştırmaktı.
Bulgular
Doğurganlığı koruma ana kohortunu oluşturan 40 hastadan 20’sinde EIN ve 20’sinde grade 1 endometrioid karsinom saptandı. Medyan yaş 36,5 yıldı (IQR, 31,0–41,0) ve medyan antral folikül sayısı 9,5’ti (IQR, 5,0–19,0). Koruyucu tedavi 6 hastada ( %15,0) sadece megestrol asetat, 1 hastada ( %2,5) sadece LNG-IUS ve 33 hastada ( %82,5) hem megestrol asetat hem de LNG-IUS kombinasyonundan oluşuyordu. Böylece 34 hasta ( %85,0) LNG-IUS içeren tedavi maruziyetine sahip olarak sınıflandırıldı (Tablo 1).
Veriler uygun şekilde ortalama ± standart sapma, medyan (interkuartil aralık) veya n (%) olarak sunulmuştur. Ana kohort, endometrial intraepitelyal neoplazi veya grade 1 endometrioid karsinomu olan ve belgelenmiş miyometrial invazyon olmaksızın doğurganlığı koruma tedavi sürecine dahil edilen hastaları içeriyordu. Toplam oosit verimi için mevcut vaka analizi kullanıldı. IQR, interkuartil aralık; IVF, in vitro fertilizasyon; LNG-IUS, levonorgestrel salan intrauterin sistem; SD, standart sapma.
Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme
Klinik açıdan bakıldığında, doğurganlık planlaması onkolojik tedaviyle paralel olarak yürütülmelidir. Yaş ve yumurtalık rezervi değerlendirmesi, IVF danışmanlığının yerleşik bileşenleridir ve bu seçilmiş onko-doğurganlık kohortunda canlı doğumla da ilişkilendirilmiştir; ancak mevcut keşifsel ilişkiler bağımsız nedensel öngörücüler olarak yorumlanmamalıdır. Payda-spesifik danışmanlık, analiz edilen ilk transfer sonrası sonuçları, eksik uzunlamasına takip sırasında gözlemlenen kohort düzeyindeki sonuçlardan ayırmalıdır. Prospektif çok merkezli kayıt sistemleri, koruyucu tedavi protokollerini, yanıt ve nüks ölçütlerini, tanıdan transfera kadar geçen süreyi ve döngü düzeyindeki IVF sonuçlarını standartlaştırmalıdır. Doğum sonrası sürekli izlem de esastır ve sonraki hamilelik denemeleri, sürdürücü tedavi veya tamamlama histerektomisi ile ilgili kararlar bireyselleştirilmelidir (, ).
Sonuçlar
Doğurganlığı koruyan tedaviyi takiben uygulanan IVF, EIN veya grade 1 endometrioid endometrium karsinomu olan dikkatle seçilmiş hastalar arasında anlamlı üreme sonuçlarıyla ilişkilendirilmiştir. Üreme sonuçları kullanılan paydaya göre farklılık göstermiş, bu da koruyucu yönetim sonrası doğurganlık sonuçları raporlanırken değerlendirilen popülasyonun net bir şekilde tanımlanmasının önemini vurgulamıştır. Keşifsel analizlerde daha genç yaş, daha yüksek AFC ve daha fazla oosit verimi canlı doğumla ilişkilendirilmiştir; ancak bu ilişkiler bağımsız nedensel öngörücüler olarak yorumlanmamalıdır. Transfer aşaması ve tedaviyle ilgili diğer bulgular da benzer şekilde keşifsel niteliktedir. Standartlaştırılmış onkolojik takibi, eksiksiz döngü düzeyindeki üreme verilerini, kümülatif canlı doğum sonuçlarını ve obstetrik takibi içeren prospektif çok merkezli çalışmaların, doğurganlığı koruyan tedavi sonrası üreme sonuçlarını daha kapsamlı bir şekilde karakterize etmesi gerekmektedir.
Beyanlar
Üretken yapay zeka beyanı
Yazar(lar), bu makalenin oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki şekillerin yanında sağlanan herhangi bir alternatif metin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuştur ve yazarlar tarafından mümkün olduğunca incelenmek de dahil olmak üzere doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.
Özet
Anahtar kelimeler
embriyo transferi, endometrial intraepitelyal neoplazi, doğurganlığı koruyan tedavi, canlı doğum, üreme sonuçları
Atıf
Yücetürk A, Peker N, Karaosmanoğlu Ö, Özer Aslan İ, Elmas B ve Tıraş B (2026) Doğurganlığı koruyan tedaviden canlı doğuma: endometrial neoplazinin IVF tabanlı bir kohort çalışması. Front. Med. 13:1967411. doi: 10.3389/fmed.2026.1967411
Alındı
13 Ağustos 2026
Revize edildi
18 Ekim 2026
Kabul edildi
26 Ekim 2026
Yayınlandı
17 Kasım 2026
13 – 2026
Roberto Tozzi, Padova Üniversitesi, İtalya
Xi Luo, Yunnan Eyaleti Birinci Halk Hastanesi, Çin
Jingying Wang, Jilin Üniversitesi Birinci Bağlı Hastanesi, Çin
© 2026 Yücetürk, Peker, Karaosmanoğlu, Özer Aslan, Elmas ve Tıraş.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar) ve telif hakkı sahibi(leri)nin belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanımı, dağıtımı veya çoğaltılması mümkündür. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma iznli değildir.
*İletişim: Nuri Peker dr.nuripeker@gmail.com
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

