GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 15 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Dahiliye

Yaşlı Yetişkinlerde Özofagektomi Sonrası Komplikasyonlar ile Preoperatif Frajiliti, İnflamatör Belirteçler ve BT Radiomiği Arasındaki İlişki: Beş Yıllık Retrospektif Analiz ve Dinamik Online Nomogram Gelişimi

✍️ Editör Masası • 📅 14 Kasım 2026 • ⏱️ 30 dk okuma
Yaşlı Yetişkinlerde Özofagektomi Sonrası Komplikasyonlar ile Preoperatif Frajiliti, İnflamatör Belirteçler ve BT Radiomiği Arasındaki İlişki: Beş Yıllık Retrospektif Analiz ve Dinamik Online Nomogram Gelişimi

ÖZGÜN ARAŞTIRMA MAKALESİ

Front. Physiol., 09 Kasım 2026

Bölüm: Klinik ve Translasyonel Fizyoloji

Cilt 17 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fphys.2026.1951859

  • QL

    Qing Liu 1

  • DQ

    Da Qin 1

  • ZT

    Ze Tang 1

  • RW

    Rui Wang 1

  • TL

    Tianyu Lu 1

  • YC

    Youbin Cui 1*

  • YZ

    Yanbo Zhu 2*

  • 1. Jilin Üniversitesi İlk Hastanesi, Organ Nakli Merkezi, Torak Cerrahi II Bölümü, Changchun, Çin

  • 2. Jilin Üniversitesi İlk Hastanesi, Hücre ve Kanser Merkezi, Changchun, Çin

Makale ölçümleri

Görüntüleme

İndirme

Özet

Amaç:

Yaşlı Yetişkinlerde Özofagektomi Sonrası Komplikasyonlar ile Preoperatif Frajiliti, İnflamatör Belirteçler ve BT Radiomiği Arasındaki İlişki: Beş Yıllık Retrospektif Analiz ve Dinamik Online Nomogram Gelişimi - Detaylı İnceleme ve Saha Gözlemi
Yaşlı Yetişkinlerde Özofagektomi Sonrası Komplikasyonlar ile Preoperatif Frajiliti, İnflamatör Belirteçler ve BT Radiomiği Arasındaki İlişki: Beş Yıllık Retrospektif Analiz ve Dinamik Online Nomogram Gelişimi alanında yapılan saha araştırmaları ve doğal gözlem bulguları.

Eski yaşlı hastalarda özofagus kanseri kötü fizyolojik dayanımı ve yüksek postoperatif komplikasyon riski ile karakterizedir. Bu çalışma, preoperatif sarkopeni, hematolojik inflamatuvar indislerin ve CT radiomik özelliklerinin bu komplikasyonları bağımsız olarak öngörebileceğini ve kişiselleştirilmiş risk tahmini için geçerliliği kanıtlanmış web tabanlı bir nomogram geliştirildiğini incelemiştir.

Yöntem:

Bu beş yıllık retrospektif çalışma, 2019-2023 yılları arasında radikal özofagus rezeksiyonu geçiren ve en az 60 yaşında olan 526 hastayı içermektedir. Sarkopeni Fried fenotipi ile değerlendirilmiş, beş inflamatuvar indis preoperatif kan sayımlarından hesaplanmış ve CT radiomik özellikler kontrastlı göğüs CT’sinden çıkarılmıştır. Beş indisin aynı dört hücre sayısını paylaşması nedeniyle kollinearite tanısı konulmuş ve indisler sıralı seçim, tek indis ve alternatif-model ayırt ediciliği, yeniden sınıflandırma ölçümleri ile sıralamanın tersine çevrilmesi ve bootstrap doğrulaması yoluyla karşılaştırılmıştır. Bağımsız öngörücüler iki aşamalı çok değişkenli lojistik regresyon ile belirlenmiş, SHapley Additive exPlanations (SHAP) ile sıralanmış ve bir nomograma yerleştirilmiştir; ayırt edicilik, kalibrasyon ve net klinik fayda eğitim ve doğrulama kohortlarında değerlendirilmiştir.

Sonuç:

526 hastanın 187’sinde (35,55%) komplikasyon gelişti. Beş inflamatör indeks güçlü biçimde kolineardi; tüm duyarlılık analizlerinde sistemik inflamatör yanıt indeksi ve sistemik bağışıklık-inflamatör indeksi, giriş sırasından bağımsız olarak analizde yerini korurken, nötrofil-, trombosit- ve monosit-lenfosit oranları ek bilgi sağlamadı. Frajiliti, bu iki bileşik indeks ve üç BT radyomik özelliği (lezyon doku heterojenliği, gri ton ortalaması ve şekil düzensizliği) bağımsız öngörücülerdi ve frajiliti en yüksek SHAP ağırlığını taşıyordu. Nomogram, eğitim ve validasyon kohortlarında alıcı işletme karakteristik eğrisi altında alan değerleri sırasıyla 0,824 (%95 güvenirlik aralığı 0,780-0,868) ve 0,807 (0,746-0,868) olarak bulundu; iyi kalibrasyon ve net klinik yarar gösterdi ve bir web aracı olarak hayata geçirildi.

Sonuç:

Operasyon öncesi frajiliti, inflamatör indeksler ve BT radyomik özellikleri, SHAP ile ortaya çıkan farklı katkılarla postoperatif komplikasyonların bağımsız öngörücüleridir. Validasyonundan geçirilen web nomogramı, riski güvenilir biçimde sınıflandırır ve bireyselleştirilmiş operasyon çevresi yönetimini destekler.

1. Giriş

Küresel nüfusun yaşlanması, yaşlı yetişkinlerde özofagus kanseri insidansının sürekli artmasına yol açmıştır (Bollschweiler ve ark., 2017; Hamamoto ve ark., 2022). Radikal özofagus rezeksiyonu, lokalize özofagus kanseri için başlıca iyileştirici tedavi olmaya devam ederken, yaşlı yetişkinler genellikle yaşa bağlı fizyolojik işlev düşüklüğü, çoklu eşlik eden kronik hastalıklar ve bozulmuş bağışıklık homeostazıyla mücadele etmektedir (Kuwabara ve ark., 2023; Wang ve ark., 2024; Yao ve ark., 2024). Bu içsel özellikler, operasyon çevresi komplikasyonlarının insidansını belirgin biçimde artırır; bu da hastanede kalış süresini uzatır, tıbbi yükü artırır ve hatta kısa süre hayatta kalmayı tehdit eder. Bu nedenle postoperatif komplikasyon riski yüksek hastaların erken biçimde tanılanması, özofagus kanseri olan yaşlı yetişkinlerde operasyon çevresi yönetiminin temel bileşenlerinden biri haline gelmiştir.

Kronik sistemik iltihaplanma, yaşlanma ile tümör ilerlemesi arasındaki bağlantıyı kuran temel patolojik mekanizmalardan biridir (Sharma ve ark., 2022; Yang ve ark., 2022). Rutin kan tetsimlerinden türetilen bir dizi hematolojik iltihaplanma indisleri, çeşitli malign tümörlerde iltihaplanma durumunu değerlendirmek ve klinik sonuçları öngörmek için uygun ve düşük maliyetli biyomarkerlar olarak geniş ölçüde doğrulanmıştır. Netrofil-lenforasyo oranı, trombosit-lenforasyo oranı, monosit-lenforasyo oranı, sistemik bağışıklık-iltihaplanma indeksi ve sistemik iltihaplanma yanıt indeksi, doğuştan gelen bağışıklık, edinilmiş bağışıklık ve trombosit ilişkili iltihaplanma yanıtları arasındaki dengeyi kapsamlı biçimde yansıtabilir (Derhovanessian ve ark., 2008; Tan ve ark., 2024). Artan kanıtlar, bu iltihaplanma göstergelerinin gastrointestinal tümörlerde tümör evresi, metastas ve ameliyat sonrası kötü sonuçlarla ilişkili olduğunu göstermektedir; ancak yaşlı hastalarda özofagus kanserinde cerrahi komplikasyonları öngörme değerleri hâlâ sistematik doğrulamaya ihtiyaçmaktadır (Derhovanessian ve ark., 2008; Grivennikov ve ark., 2010; Greten ve Grivennikov, 2019).

Frajiliti, azalmış fizyolojik rezerv ve strese dayanıklılıkla karakterize edilen yaşlanmaya bağlı tipik bir klinik sendrom olup onkolojik cerrahide giderek daha fazla dikkat çekmektedir (Hernández-Aguiar ve ark., 2026). Fried frajiliti fenotipi, en klasik ve en yaygın kabul edilen değerlendirme aracı olarak; istemsiz kilo kaybı, kendiliğinden bildirilen yorgunluk, azalmış el gücü, yavaş yürüme hızı ve düşük fiziksel aktiviteyi kapsar (Dent ve ark., 2026). Birden fazla klinik çalışma, ameliyat öncesi frajilitinin, karın ve göğüs cerrahisi geçen yaşlı hastalarda ameliyat sonrası komplikasyonlar, bilişsel bozukluklar ve uzun süreli kötü prognoz için bağımsız bir risk faktörü olduğunu doğrulamıştır (Kennedy ve ark., 2022; Kent ve ark., 2024). Buna rağmen, özofagus kanseri hastalarında frajiliti ile hematolojik inflamatuvar belirteçlerin ameliyat sonrası komplikasyonlar üzerindeki birleşik etkisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Radiomik, tıbbi görüntüleri nicel verilere dönüştürerek lezyonların ince özelliklerini ortaya çıkarır (Lambin ve ark., 2017). Ameliyat öncesi BT radiomik özellikleri, özofagus kanserinde tümör istilacılığı ve cerrahi riskle yakından ilişkilidir (Gillies ve Schabath, 2020). Bu nedenle, frajiliti değerlendirmesi, inflamatuvar biyobelirteçler ve radiomikin birlikte kullanımı, ameliyat öncesi risk tahmininin doğruluğunu artırmaktadır. Bu nedenle, bu 5 yıllık tek merkezli retrospektif analiz gerçekleştirerek söz konusu göstergeleri birleştirdik ve klinik uygulamada rutin periameliyat risk değerlendirmesi için web tabanlı bir nomogram oluşturduk.

2 Yöntemler

2.1 Çalışma popülasyonu

Bu retrospektif çalışma, 2019 Ocak–2023 Aralık arasında Jilin Üniversitesi İlk Hastanesi Organ Nakli Merkezi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nde tanı konulan özofagus kanseri hastaları ardışık olarak taramıştır. Dahil etme kriterleri şunlardı: yaş ≥60; patolojik olarak doğrulanmış primer özofagus kanseri; ilk radikal özofagus rezeksiyonu; tam ameliyat öncesi göğüs BT, rutin kan taramaları ve frajiliti (hassaslık) değerlendirme verileri; ve tam ameliyat sonrası takip. Hariç tutma kriterleri ise şunlardı: akut veya kronik aktif enfeksiyon, hematolojik hastalık, otoimmün bozukluk, ciddi hepatik veya renal disfonksiyon, önceden göğüs cerrahisi, eksik klinik veri ve neoadjuvan kemo Radyoterapi. Homojen bir tedavi kohortu korumak için neoadjuvan kemo-Radyoterapi ile tedavi edilen hastalar çalışma dışı bırakılmıştır.

İlk aşamada taranan 3.812 hastanın 3.286’sı hariç tutuldu (her biri ilk geçerli kriter altında bir kez sayıldı): 60 yaş altı (n = 1.680); neoadjuvan kemo radyoterapi alma (n = 760); radikal olmayan veya hastalığı yatıştırmaya yönelik cerrahi, tekrar operasyon veya önceki torakik cerrahi (n = 320); aktif enfeksiyon, hematolojik hastalık, otoimmün bozukluk veya ciddi hepatik/renal disfonksiyon (n = 180); eksik preoperatif veri (n = 240) ve eksik takip (n = 106). Toplam 526 uygun hasta çalışmaya dahil edildi ve postoperatif 30. gün içinde komplikasyon oluşumuna göre komplikasyon grubu ve komplikasyonsuz grub olarak ayrıldı. Değerlendirilen komplikasyonlar arasında insizyonel infeksiyon, pulmoner infeksiyon, anastomoz sızıntısı, plevra efüzyonu, aritmi ve hipovalbuminemi yer aldı; komplikasyonlar standartlandırılmış klinik kriterlere göre tanılandı ve Clavien-Dindo sınıflandırması ile derecelendirildi; bireysel komplikasyon kategorileri birbirini dışlamaz ve Ek Tablo S1 içinde listelenmiştir. Postoperatif hipovalbuminemi, preoperatif serum albumin düzeyi ≥35 g/L olan hastalarda, preoperatif maruz kalmadan kesin zaman ayrımı sağlamak amacıyla postoperatif 3.–5. günlerde görülen serum albumin en düşük değeri <30 g/L olarak tanımlandı. Hastanede görülen olaylara ilişkin veriler tüm hastalar için kaydedildi ve yapılandırılmış telefon ve poliklinik takibi postoperatif 30. güne kadar sürdürüldü. Çalışma, Jilin Üniversitesi 1. Hastanesi Kurumsal Etik Komitesi tarafından onaylandı (Onay No. 2025-526); yalnızca de-identify edilmiş retrospektif veri analizi yapılması nedeniyle yazılı bilgilendirilmiş onay gereği muaf tutuldu. Hasta tarama ve çalışma dahil iş akışı Şekil 1 içinde gösterilmiştir.

Şekil 1

2.2 Preoperatif frajilite değerlendirmesi

Ameliyat öncesi kırılganlık değerlendirmesi, profesyonel eğitimli hemşireler tarafından Fried kırılganlık fenotipi kriterleri (Fried ve ark., 2001) kullanılarak tamamlanmıştır. Bu öğeler, hastaneye yatış sırasında tamamlanan ameliyat öncesi kapsamlı geriyatrik değerlendirmenin bir parçasını oluşturur. Değerlendirme beş bileşen içermektedir. İlk olarak, istemsiz kilo kaybı, ölçülen yatış öncesi ve önceki kilo değerlerinden alınarak bir yıl içinde 4,5 kg veya vücut ağırlığının %5’inden fazlası olarak tanımlanmıştır. İkinci olarak, yorgunluk, geçmiş haftada en az üç gün süren kendiliğinden bildirilen yorgunluktan yargılanmıştır. Üçüncü olarak, tutma gücü, dominant elde kalibre edilmiş dijital bir dinamometre ile ölçülmüş ve eşit değerler cinsiyet ve vücut kitle indeksine göre ayarlanmıştır. Dördüncü olarak, yürüme hızı, 4,57 metrelik bir yürümenin zamanlanmasıyla değerlendirilmiş ve referans değerler cinsiyet ve boy uzunluğuna göre ayarlanmıştır. Beşinci olarak, düşük fiziksel aktivite, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu ile tahmin edilerek haftada 600’den az metabolik eşdeğer-dakika olarak tanımlanmıştır. Kayıplık düşüktü: tutma gücü %3,1 (16 hastaya yürüme hızı %2,8 (15) ve haftalık metabolik eşdeğer-dakika %4,2 (22); yalnız kayıplı değerler cinsiyet tabanlı ortanca ile doldurulmuş ve tam olgu duyarlılık analizi aynı sonuçları vermiştir. Beş öğenin üçü veya daha fazlasını karşılayan hastalar kırılgan, geride kalanlar ise kırılgan olmayan olarak sınıflandırılmıştır.

2.3 Sistemik iltihaplanma indislerinin hesaplanması

Tüm hastalardan ameliyat öncesi 24 saat içinde aç karnına toplanan periferik venöz kan örnekleri alındı. Netrofil sayısı, lenfosit sayısı, monosit sayısı ve trombosit dahil rutin kan parametreleri kaydedildi. Beş sistemik iltihaplılık indeksi standart formüller kullanılarak hesaplandı. Netrofil-lenfosit oranı, nefrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle eşittir. Trombosit-lenfosit oranı, trombosit sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle hesaplandı. Monosit-lenfosit oranı, monosit sayısının lenfosit sayısına bölünmesini ifade etti. Sistemik bağışıklık-iltihaplılık indeksi, trombosit sayısının nefrofil sayısı ile çarpılması ve ardından lenfosit sayısına bölünmesiyle hesaplandı (Qin ve ark., 2022). Sistemik iltihaplılık yanıt indeksi, nefrofil sayısı ile monosit sayısının çarpılması ve ardından lenfosit sayısına bölünmesiyle elde edildi. Tüm iltihaplılık indikleri sonraki istatistiksel analizlerde sürekli değişken olarak değerlendirildi.

2.4 BT radyomik özelliklerinin çıkarılması

Tüm hastalar 64 kesitli çok dedektörlü bilgisayarlı tomografiler (120 kVp; otomatik tüp akımı modülasyonu, referans 180–250 mAs; 0,625 mm kolimasyon; 1,0–1,25 mm dilin kalınlığı; yumuşak doku filtresi) kullanarak ameliyat öncesi kontrastlı chest BT geçirdi. Anyonlu kontrast (1,2–1,5 mL/kg) 3 mL/s hızında verildi ve tüm özellik çıkarımlarında ilk dereceli gri-seviye değerlerini standardize etmek için venöz faz (enjeksiyondan 60–70 s sonra) kullanıldı. DICOM verileri kayıplı sıkıştırma olmadan geri getirildi.

Lezyonlar, klinik sonuçlardan habersiz iki deneyimli radyolog tarafından ITK-SNAP 3.8.0 ve 3D Slicer 4.11 kullanılarak manuel olarak segment edildi. Gözlemciler arası uyum, her iki radyolog tarafından bağımsız olarak segmentlenen 40 rastgele seçilen olguda değerlendirildi ve ortanca Benzerlik Katsayısı 0,87 ± 0,05 ile sınıflar arası katsayılar (ICC) ilk düzlem ortalaması için 0,94, küme belirginliği için 0,88 ve küresellik için 0,91 olarak bulundu. Radiomik özellikler, IBSI kılavuzlarına uygun olarak Python 3.9 içinde PyRadiomics 3.0.1 kullanılarak çıkarıldı. Çıkarmadan önce görüntüler B-spline enterpolasyon ile uniform 1 × 1 × 1 mm³ vöxel boyutuna yeniden örneklenmiş ve 25 Hounsfield birimi sabit genişlik ile diskretize edilmiştir. Çıkarılan özellikler ilk düzlem istatistikleri, Gri Seviyesi Tekrarlanma Matrisi (GLCM) ve Gri Seviyesi Koşu Uzunluğu Matrisi (GLRLM) dokuları, üç boyutlu şekil ve Laplasçian-of-Gauss (σ = 1–5 mm) ve coiflet dalgacık filtreli özellikleri kapsamaktadır.

Özellik seçimi, önceden belirlenen eşikleri kullanmıştır: ICC ≤ 0,75 olan özellikler çıkarılmış, yüksek derecede art arda gelen özellikler (|Pearson r| > 0,90) birleştirilmiş ve en az sıkıştırma ve seçim operatörü (LASSO) regresyonu on katlı çapraz doğrulama (lambda.min) uygulanmıştır. Bu süreç, analiz için sekiz kararlı özelliği korumuştur. Üç nihai lezyon düzeyi öngörücü, standart IBSI özellik adlarına karşılık gelmektedir: lezyon dokusu heterojenliği (GLCM küme belirginliği), gri seviyesi ortalaması (ilk düzlem ortalaması) ve şekil düzensizliği [düzensizlik indeksi (1 eksi küresellik)].

2.5 İstatistiksel analiz ve model yorumu

İstatistiksel analizlerin tümü SPSS 27.0 ve R 4.2.1 kullanılarak gerçekleştirildi. Normal dağılım göster Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma (SD) olarak sunulmuş ve bağımsız örneklem t-testi ile karşılaştırılmış; normal dağılım göstermeyen değişkenler medyan [kuartil aralığı (IQR)] olarak verilmiş ve Mann-Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. Kategorik değişkenler sayı (yüzde) olarak sunulmuş ve ki-kare ya da Fisher kesin testi ile karşılaştırılmıştır. Beş inflamatör indisin hücre sayısının aynı olması nedeniyle collinearity, çiftli Pearson korelasyonları ve varyans enflasyon faktörü (VIF) kullanılarak teşhis edilmiştir. Siparişe bağlı seçim yanlığını önlemek için, beş siparişten bağımsızlık kontrolü (AUC, NRI, IDI, ters sipariş ve 1000 bootstrap yeniden örnekleme dahil) ile birleştirilmiş ileri sıralı yöntemle en iyi indisler seçilmiştir. Tek değişkenli analizde P < 0,05 değerine sahip değişkenler, tam çok değişkenli lojistik regresyon modeline alınmıştır. Ardından bağımsız risk faktörlerini belirlemek için olasılık oranı testi ve Akaike bilgi kriteri esaslı geriye doğru eleme uygulanmıştır. SHapley Additive exPlanations (SHAP) analizi, her faktörün tahmin katkısını nicelendirmiştir (Mohanty ve ark., 2024). Bilgi sızıntısını önlemek için kohort, herhangi bir özellik seçiminden önce rastgele eğitim (%70) ve iç geçerlilik (%30) kohortları olarak bölünmüştür. Ayırdetme, kalibrasyon ve net klinik yarar, alıcı operatör karakteristik (ROC) eğrileri, kalibrasyon eğrileri ve karar eğili analizi (DCA) ile değerlendirilmiştir. AUC %95 güven aralıkları DeLong yöntemiyle hesaplanmıştır. İki kuyruklu P < 0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Tam çok değişkenli modele girmiş ancak geriye doğru elemeye sırasında elenmiş geleneksel klinik değişkenler Ek Tablo S7 altında listelenmiştir.

3 Bulgular

3.1 Katılan hastaların temel klinik özellikleri

Tablo 1‘de görüldüğü gibi, bu 5 yıllık tek merkezli retrospektif çalışmada art arda taramaya alınan 3812 özofagus kanseri hastasından, sıkı dahil etme ve hariç tutma kriterleri uygulandıktan sonra radikal özofagus ameliyatı geçen ve yaş ≥60 olan 526 yaşlı hasta nihayet çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastaların 187’sinde bir veya daha fazla hastanede görülen ameliyat sonrası komplikasyon gelişmiş (toplam komplikasyon oranı %35,55), geri kalan 339 hasta ise komplikasyonsuz iyileşme grubunu oluşturmuştur. Tüm katılımcılar için demografik profiller, yaşam tarzı alışkanlıkları, ameliyat öncesi eşlik eden hastalıklar, laboratuvar sonuçları, patolojik tümör özellikleri ve ameliyat sırasındaki ölçümler toplanmış ve karşılaştırılmıştır. Ortalama hasta yaşı 68,21 ± 6,04 yıldır ve yaş, cinsiyet ya da BMI açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktur. Komplikasyon grubunda güncel/geçmiş sigara kullanımı ve düzenli alkol tüketimi oranları daha yüksek; hipertansiyon, tip 2 diyabet, koroner kalp hastalığı ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı yaygınlığı daha fazladır. Ameliyat öncesi bu grupta serum albumin düzeyi daha düşüktü ve karaciğer ile böbrek fonksiyonlarında belirgin farklar gözlenmişti; bu durum daha fazla ameliyat öncesi beslenme bozukluğunu işaret etmektedir. Patolojik olarak kötü diferansiyeli ve üst özofagus tümörleri daha yüksek komplikasyon riski ile ilişkilidir. Ameliyat sırasında açık özofagus ameliyatı, daha uzun operasyon süresi ve daha fazla kan kaybı da komplikasyon olasılığını artırmıştır. Çoklu geleneksel klinik değişkenlerde gözlenen bu belirgin gruplar arası farklar, sonraki bağımsız risk faktörü tespitleri için sağlam bir temel sağlamıştır. Hariç tutma nedenlerinin ayrıntıları ve her aşamada hariç tutulan hasta sayısı Şekil 1‘de verilmiştir (toplam 3.286 hasthariç tutulmuştur).

Yaşlı Yetişkinlerde Özofagektomi Sonrası Komplikasyonlar ile Preoperatif Frajiliti, İnflamatör Belirteçler ve BT Radiomiği Arasındaki İlişki: Beş Yıllık Retrospektif Analiz ve Dinamik Online Nomogram Gelişimi - Karşılaştırmalı Süreç Analizi
Ekosistem döngüsü ve doğal süreçlerin pratik yansımaları.

Tablo 1

Değişkenler Komplikasyon grubu (n=187) Komplikasyonsuz grubu (n=339) P değeri
Yaş (yıl),
ortalama ± SD
68,74 ± 6,25 67,92 ± 5,86 0,136
Cinsiyet, n (%) 0,218
Erkek 124 (%66,31) 211 (%62,24)
Kadın 63 (33.69) 128 (37.76)
BMI (kg/m²),
ortalama ± SD
22.41 ± 2.38 22.65 ± 2.19 0.257
Sigara öyküsü, n (%) 0.002
Hiç sigara içmedi 64 (34.22) 149 (43.95)
Güncel/geçmiş sigara kullanıcıları 123 (65.78) 190 (56.05)
Alkol içme öyküsü, n (%) 0.011
Hiç alkol içmedi 71 (37.97) 158 (46.61)
Güncel/geçmiş alkol kullanıcıları 116 (62.03) 181 (53.39)
Ameliyat öncesi eşlik eden hastalıklar, n (%)
Hipertansiyon 98 (52.41) 142 (41.89) 0.012
Tip 2 diyabet 45 (24.06) 56 (16.52) 0.027
Koronar kalp hastalığı 37 (19.79) 42 (12.39) 0.024
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı 31 (16.58) 34 (10.03) 0.031
Ameliyat öncesi laboratuvar göstergeleri
Serum albumin
(g/L), ortalama ± SD
36.12 ± 4.28 38.75 ± 3.91 <0.001
Topum bilirubin (μmol/L), medyan (IQR) 15.26 (11.34–19.62) 14.81 (10.97–18.55) 0.205
Serum kreatinin (μmol/L),
ortalama ± SD
72.36 ± 14.52 69.84 ± 13.77 0.048
Tümör patolojik özellikleri, n (%)
Patolojik tip 0.325
Skuamöz hücre karsinomı 172 (91.98) 318 (93.81)
Adenokarsinom 15 (8.02) 21 (6.19)
Tümör diferansiyasyonu 0.008
İyi diferansiyonmuş 41 (21.93) 102 (30.09)
Orta derecede diferansiyonmuş 76 (40.64) 147 (43.36)
Kötü diferansiyonmuş 70 (37.43) 90 (26.55)
Tümör lokalizasyonu 0.016
Üst özofagus 46 (24.60) 55 (16.22)
Orta özofagus 92 (49.20) 189 (55.75)
Alt özofagus 49 (26.20) 95 (28.02)
Tümör uzunluğu (cm), medyan (IQR) 3.82 (2.91–4.75) 3.56 (2.74–4.38) 0.039
Cerrahi dönem göstergeleri
Cerrahi yaklaşım,
n (%)
0.022
Açık özofagektomi 85 (45.45) 121 (35.69)
Görsel (torakoskopik) özofagektomi 102 (54.55) 218 (64.31)
Cerrahi süresi (dk), medyan (IQR) 246 (212–289) 215 (186–253) <0.001
Cerrahi dönem kan kaybı (mL), medyan (IQR) 210 (165–274) 158 (122–206) <0.001

Özofagus kanseri olan ve çalışmaya alınan yaşlı yetişkinlerin kapsamlı klinik temel özellikleri.

BMI, kütle indeksi; IQR, çeyrekler arası açıklık.

3.2 Gruplar arasında ameliyat öncesi frajiliti ve sistemik inflamatuvar indisler arasındaki farklar

Ameliyat öncesi frajilitinin genel yaygınlığı %27,19’du. Belirli olarak, komplikasyon grubundaki hastaların %43,85’i (82/187) frajil olurken, bu oran komplikasyon olmayan grubunda %17,99’du (61/339) (P < 0,001, Tablo 2). Beş Fried bileşeni arasında, azalmış el gücü, kalıcı yorgunluk ve düşük fiziksel aktivite, komplikasyonu olan hastalarda en belirgin şekilde görüldü. Beş inflamatuvar indisinin de komplikasyon grubunda anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (Tablo 2; Ek Tablo 1). Ancak, hücre sayılarının örtüşmesi nedeniyle bu indisler yüksek düzeyde doğrusal ilişkiye sahipti (çiftli r = 0,55–0,86; birlikte uyarlandığında VIF = 4,91–8,73) ve bu durum onların modele eşzamanlı olarak alınmasını olanaksız kıldı (Ek Tablo S2).

Tablo 2

Değişkenler Komplikasyon grubu (n=187) Komplikasyon olmayan grubu (n=339) P değeri
Frajiliti durumu, n (%) <0,001
Frajil 82 (%43,85) 61 (%17,99)
Frajil olmayan 105 (%56,15) 278 (%82,01)
NLR, medyan (IQR) 3,62 (2,81–4,57) 2,48 (1,92–3,16) <0,001
PLR, medyan (IQR) 151,36 (124,52–186,79) 120,47 (98,23–145,61) <0,001
MLR, medyan (IQR) 0,29 (0,23–0,37) 0,22 (0,17–0,28) <0,001
SII, medyan (IQR) 689,25 (542,38–867,14) 476,31 (389,56–592,47) <0,001
SIRI, medyan (IQR) 1,64 (1,21–2,18) 0,93 (0,68–1,27) <0,001

İki grup arasında ameliyat öncesi frajiliti ve sistemik inflamatuvar indislerin karşılaştırılması.

NLR, nötrofil-lenfosit oranı; PLR, trombosit-lenfosit oranı; MLR, monosit-lenfosit oranı; SII, sistemik bağışıklık-inflamatuvar indis; SIRI, sistemik inflamatuvar yanıt indis; IQR, çeyrekler arası açıklık.

En iyi giriş sırasından bağımsız indeksi belirlemek için sıralı seçim yapıldı. Tek-indeks modellerinde SIRI (AUC = 0.701) ve SII (AUC = 0.695), NLR, MLR ve PLR’yi (AUC = 0.641–0.672) geride bıraktı. Temel modele (sarkopeni ve radiomik özellikler) eklendiğinde SII + SIRI en yüksek AUC’ye (0.824) ulaştı ve tek başına SIRI’yi (0.811) ve tek başına SII’yi (0.807) aştı (Ekleme Tablosu S3). NLR, PLR veya MLR’nin SII + SIRI modeline eklenmesi AUC, NRI veya IDI’de anlamlı iyileşme sağlamadı (tümü P > 0.30). Buna karşılık, SII ve SIRI’nin NLR/PLR/MLR ile değiştirilmesi AUC’yi anlamlı şekilde 0.798’e düşürdü ve daha düşük yeniden sınıflandırma ölçüleri verdi (NRI: 0.176–0.214; IDI: 0.038–0.052; tümü P ≤ 0.006) (Ekleme Tablosu S4). Sıradan bağımsızlık 1000 bootstrap yeniden örnekleme ile doğrulandı: NLR, PLR ve MLR zorla ilk girdiğinde bile SII ve SIRI yeniden örneklemlerin sırasıyla %91.3 ve %88.6’sında seçildi (tek oranlar için bu oran %15.8–26.4), istikrarlı katsayılarla (SII: 100 birim başına 0.207 ± 0.043; SIRI: 1.0 birim başına 0.776 ± 0.118) (Ekleme Tablosu S5). Son modelde çoklu bağlantı giderildi (VIF: SII = 1.72, SIRI = 1.78; yalnızca modellendiğinde 1.59; diğer öngörücüler 1.21 ile 1.34 arasında).

3.3 Farklı gruplar arasında CT radiomik özelliklerinin değişimi

Üretilirlilik testi ve boyut indirgemesi sonrasında çıkarılan sekiz stabil radiomik özellikten üçü gruplar arasında anlamlı biçimde farklıydı (Tablo 3). Komplikasyon grubunda GLCM küme belirginliği (lezyon dokusu heterojenliği olarak adlandırıldı), ilk-düzlem ortalaması (gri-seviye ortalaması değeri) ve düzensizlik indeksi [1-sferisite] (şekil düzensizliği) daha yüksekti (tümü P < 0.001). Geri kalan beş özellik (gri-seviye entropisi, lezyon hacmi, yoğunluk, GLCM korelasyonu ve gradyon büyüklüğü) anlamlı gruplar arası fark göstermedi. Üç anlamlı özelliği gösteren viyol grafikleri Ekleme Şekli 2‘de sunulmaktadır.

Tablo 3

Radiomik özellikler İkincil komplikasyon grubu (n=187) İkincil komplikasyon olmayan grup (n=339) P değeri
Doku heterojenliği, medyan (IQR) 0.72 (0.61–0.83) 0.54 (0.42–0.65) <0.001
Gri seviye ortalaması, ortalama ± SD 136.42 ± 18.75 112.68 ± 15.32 <0.001
Şekil düzensizliği, medyan (IQR) 0.81 (0.73–0.89) 0.62 (0.51–0.70) <0.001
Gri seviye entropisi, medyan (IQR) 2.31 (1.96–2.64) 2.25 (1.89–2.58) 0.425
Lezyon hacmi (cm³), ortalama ± SD 12.86 ± 4.32 12.41 ± 3.98 0.281
Sıkılık, medyan (IQR) 0.46 (0.39–0.53) 0.44 (0.37–0.51) 0.367
Korelasyon katsayısı, medyan (IQR) 0.58 (0.49–0.67) 0.56 (0.47–0.65) 0.512
Gradyan büyüklüğü,
ortalama ± SD
45.27 ± 9.63 44.19 ± 8.95 0.229

İki grup arasında temel CT radiomik özelliklerinin karşılaştırılması.

IQR, çeyrekler arası aralık.

3.4 Bağımsız risk faktörleri ve değişken ağırlık analizi

Her bir korunan değişkenin öngörüdeki ağırlığını ve marjinal katkısını nicelendirmek için SHAP özet analizi gerçekleştirildi (Şekil 2B); her nokta bir örneğin SHAP değerini, yatay konum ise etkinin yönünü ve büyüklüğünü yansıtır. Preoperatif frajiliti ilk sırayı alarak en büyük öngörü ağırlığına sahipti; sistemik iltihaplılık yanıt indeksi ve sistemik bağışıklık-iltihaplılık indeksi ikinci ve üçüncü sırayı aldı, ardından üç radyomik özellik geldi. Frajilitinin yüksek değerleri, bileşik iltihaplılık indeksleri ve anormal radyomik özellikler tümüyle komplikasyon riskini artırma eğilimindeydi. Bu sıralama lojistik regresyon sonuçlarıyla uyumluydu ve çekirdek ile yardımcı öngörücüler arasında ayrım yaptı; altı faktör birlikte yaşlanma fenotipini, sistemik iltihaplılık durumunu ve tümör görüntüleme özelliklerini yakalar. Tam çok değişkenli regresyon katsayıları (beta, odds oranı, %95 güven aralığı ve P değeri) Ekleme Tablosu S6‘da sunulmaktadır.

Şekil 2

3.5 Öngörü nomogramının ve web tabanlı aracın inşası ve doğrulaması

Bireyselleştirilmiş komplikasyon riskini tahmin etmek için altı bağımsız öngörücü kullanılarak bir nomogram inşa edildi. Koort, eğitim (n= 368; 131 olay) ve iç doğrulama (n= 158; 56 olay) koortları olarak ayrıldı. Model, hem eğitim (AUC = 0.824, %95 GA 0.780–0.868) hem de doğrulama koortunda (AUC = 0.807, %95 GA 0.746–0.868) sağlam bir ayırt edicilik gösterdi (Şekil 3A, B). Kalibrasyon eğrileri ideal referansa yaklaştı (Şekil 3C, D) ve karar analizi olumlu bir net klinik fayda gösterdi (Şekil 4A).

Şekil 3

Şekil 4

kantitatif kalibrasyon uygun bulundu. Brier skorları 0,138 ve 0,151 olarak hesaplandı; kalibrasyon kesim noktaları/eğim değerleri eğitim ve validasyon kohortlarında sırasıyla 0,04/0,96 ve 0,09/0,91 olarak bulundu. Hosmer-Lemeshow testi her iki kohortta da anlamlı değildi (P = 0,554 ve 0,514; Ek Tablo S9). 1000 bootstrap yeniden örneklemeden sonra ortalama iyimserlik 0,011 olarak hesaplandı ve iyimserlik düzeltmeli AUC değeri 0,813 bulundu. Sadece Clavien-Dindo derecesi ≥ II olaylarla sınırlanan duyarlılık analizinde, aynı altı öngörücü değişken korundu (eğitim AUC = 0,812, %95 IG 0,765–0,859) ve bu da modelin sağlamlığını destekledi. 187 postoperatif komplikasyon olayının Clavien-Dindo derecesi dağılımı Ek Tablo S8‘de özetlenmiştir.

Bireysel komplikasyon sıklıkları (karşılıklı dışlayıcı olmayan) Ek Tablo S1‘de detaylandırılmış olup, en sık görülenler pulmoner enfeksiyon (86), plevra efüzyonu (64) ve aritmi (52) şeklindedir. Sonuç major komplikasyonlarla (Clavien-Dindo derecesi ≥ III; n = 45) sınırlandığında, model dayanıklılığı, SIRI, SII ve lezyon dokusu heterojenliğini koruyarak eğitim kohortunda AUC 0,786 (%95 IG 0,719–0,853) ve validasyon kohortunda 0,771 (%95 IG 0,679–0,863) elde etti.

iç içe model analizi (Ek Tablo S10) her bloğun katkısını gösterdi: konvansiyonel klinik model AUC 0,745 (validasyon 0,728) elde ederken, dayanıklılık-plus-SII/SIRI modeli 0,796 (validasyon 0,781) tamama ulaştı ve kapsamlı model 0,824 (validasyon 0,807) elde etti. Üç radiomik özelliğin dayanıklılık-plus-inflamatuar modele eklenmesi, eğitim AUC’sini anlamlı biçimde 0,028 yükseltti (NRI = 0,156, %95 IG 0,045–0,267, P = 0,006; IDI = 0,041, %95 IG 0,014–0,068, P = 0,003; olasılık oranı testi P = 0,002).

Clinik uygulamayı kolaylaştırmak için tüm değişkenler ve model parametreleri, statik nomogram temel alan, kullanıcı arayüzü Şekil 4B‘de gösterilen web tabanlı dinamik bir tahmin aracına entegre edildi. Doğrulama sonuçları, oluşturulan çok boyutlu nomogramın kararlı bir tahmin etkiliğine ve iyi bir klinik uygulanabilirliğe sahip olduğunu tutarlı biçimde göstermektedir. Klinik hekimler, karşılık gelen değerleri çevrimi olarak girerek gerçek zamanlı, bireyselleştirilmiş risk tahminlerini elde edebilirler (https://esophagectomy-nomogram.netlify.app/ adresinde ve Ekleme Dosyası S1‘de mevcuttur).

4 Tartışma

Postoperatif komplikasyonlar, özofagus kanseri yaşlı hastaların perioperatif yönetiminde en sık görülen ve çözülmesi en zor problemlerden biridir. Yaşlanma, tümör yükü ve cerrahi travmanın üst üste binmesi nedeniyle yaşlı hastalar azalmış stres dayanıklılığı ve immun disfonksiyon gösterir ve bu da onları genç ve orta yaşlı hastalara kıyasla belirgin biçimde daha yüksek bir komplikasyon oranına maruz bırakır. Bu nedenle, cerrahi komplikasyonlar için etkili tahmin edici göstergelerin araştırılması, toraks cerrahisinde araştırmanın sıcak konularından biri haline gelmiştir. Doğru bir preoperatif risk stratifikasyonu, hedefe yönelik müdahale önlemlerinin uygulanmasının temelidir. Bu 5 yıllık tek merkezli retrospektif çalışmada, özofagus kanseri yaşlı hastalardan oluşan geniş bir kohortta preoperatif frajiliti, beş klasik sistemik inflamatör indeks, CT radiomik özellikleri ve postoperatif komplikasyonlar arasındaki ilişkileri sistematik biçimde analiz ettik. Her bir değişkenin tahmin edici ağırlığını nicel biçimde açıklamak için SHAP analizi benimsedik ve doğrulanmış bir web tabanlı nomogram oluşturduk. Araştırma sonuçları, klinik perioperatif risk yönetimi için yeni bir çok boyutlu değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Yaşlı cerrahi hastalarda preoperatif frajilitenin klinik değeri, giderek artan bir araştırma birikimi ile incelenmektedir. Örneğin, Makary ve arkadaşları, preoperatif frajitenin kapsamlı bir yaşlanmaya bağlı fenotip olarak, birden fazla yaşlı cerrahi popülasyonda postoperatif kötü olayların güçlü bir öngörücüsü olduğu gösterildiğini belirtmiştir (Makary et al., 2010). Bu çalışmada, frajitenin yaygınlığı komplikasyon grubunda anlamlı derecede daha yüksekti ve çok değişkenli regresyon analizi onu en güçlü bağımsız risk faktörü olarak belirlemiştir. Tutarlı bir şekilde, SHAP analizi preoperatif frajiteni dahil edilen tüm değişkenler arasında en önemli öngörücü olarak sıralamıştır. Bu bulgu, frajitenin yaşlı bireylerde çoklu sistem fizyolojik gerileme ve azalmış stres dayanıklılığını temsil eden biyolojik rolüyle uyumludur. Gottesman ve McIsaac’ın bildirdiği gibi, preoperatif frajite, ayarlanmış morbidite ve mortalite oranlarında en az iki kat artışın yanı sıra deliryum ve bağımsızlık kaybı riskinde sırasıyla dörtten fazla ve beşten fazla artış ile ilişkilidir (Gottesman ve McIsaac, 2022). Özofagektomi gibi ciddi travma ile karşılaştıklarında, bedenleri cerrahi strese etkili şekilde uyum sağlayamaz ve böylece akciğer enfeksiyonu, hipovalbuminemi ve aritmi gibi çeşitli komplikasyon riskini büyük ölçüde artırır. Araştırmamızın sonuçları, frajitenin karın içi solid tümör ameliyatı geçen yaşlı hastalarda anlamlı derecede daha yüksek riskli postoperatif komplikasyonlar ve kötü sonuçlarla ilişkil olduğu konusunda bir sistematik derlemede bildiren Fagard ve arkadaşlarının bulguları ile uyumludur (Fagard et al., 2016). Tek indeksli değerlendirmeden farklı olarak, Fried frajit fenotipi fiziksel güç, aktivite yeteneği ve yorgunluk durumunu kapsar ve yaşlı bireylerin fiziksel dayanığını kapsamlı şekilde yansıtabilir. Ayrıca yorgunluğun, azalmış kavrama gücünün ve düşük aktivitenin frajitin başlıca risk bileşenleri olduğunu bulduk; bu da preoperatif rehabilitasyon müdahalesi için hedefe yönelik bir referans sağlayabilir.

Kronik düşük dereceli sistemik iltihaplanma, yaşlanma ve tümör ilerlemesi sürecinin tamamına yayılır ve periferik kan iltihaplanma indisleri, iltihaplanma durumunu yansıtan basit ve etkili belirteçlerdir (Brauning et al., 2022; Chung et al., 2023). Bu çalışmada, beş iltihaplanma indisinin de komplikasyonlu hastalarda yüksek olmasıyla birlikte, SII ve SIRI bağımsız risk faktörleri olarak öne çıkmış ve SHAP analizine göre öngörü ağırlığı açısından ikinci ve üçüncü sırayı almıştır. Bu bulgu, bileşik indislerin tek oranlı parametrelerin üstünlüğünü vurgular. Biyolojik olarak SII ve SIRI, üç ayrı bağışıklık yolunu birleştirir: pro-iltihaplanma yanıtını yönlendiren nötrofiller; anti-tümör ve bağışıklık düzenleyici kapasiteyi yansıtan lenfositler; ve ya trombositler ya da monositler. Dolayısıyla bu bileşik indisler, tek hücre hattı oranlarına (örneğin NLR ya da PLR) kıyasla sistemik bağışıklık-iltihaplanma dengesizliği ve tümör mikroçevresi hakkında daha kapsamlı bir değerlendirme sunar. Bu indislerin kohortumuzdaki güçlü öngörü performansı, özdeşleşmiş sistemik bağışıklık homeostazının yemek borusu kanseri hastası yaşlılarda ameliyat sonrası komplikasyonların gelişimindeki kritik rolünü ortaya koyar. Kalp-damar hastalıkları, karaciğer kanseri ve akciğer kanseri üzerine yürütülen çok sayıda çalışma, bu iki bileşik iltihaplanma indisinin mükemmel öngörü performansını göstermiş ve farklı klinik senaryolarda tutarlı bulgular raporlanmıştır (Song et al., 2022; Huang et al., 2025; Jin et al., 2026). Bu çalışma, uygulama alanlarını yemek borusu kanseri için ameliyat geçen yaşlılara kadar genişletmektedir. Bu indisler, ek inceleme maliyeti olmaksızın rutin kan teshislerinden elde edilir ve bu durum geniş klinik yayılımı kolaylaştırır.

CT radiomisi, konvansiyel görüntüleme verilerinden derin yerleşimli tümör fenotipik bilgilerini çıkararak geleneksel vizüel tanı yaklaşımının sınırlarını aşar. Bu çalışmada, lezyon dokusu heterojenitesi, gri seviye ortalaması ve şekil düzensizliği dahil olmak üzere üç CT radiomi özelliği bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. SHAP sonuçları, bu görüntüleme göstergelerinin orta düzeyde öngörü ağırlığına sahip olduğunu gösterdi. Yüksek dokusu heterojenitesi ve daha düzensiz tümör şekili, daha güçlü tümör invazivitesini, daha zengin mikrovaskülatürü ve yerel inflamasyonun aktif olduğunu işaret eder; bunlar da cerrahi zorluğu ve operasyon içi travmayı artırarak sonunda postoperatif komplikasyon riskini yükseltir. Özefagus kanserinde güncel radiomi çalışmalarının büyük ölçüde tümör evrelemesi ve metastaz öngörüsüne odaklandığı görülmektedir (Zhu ve ark., 2022; Li ve ark., 2025). Bu çalışma, radiomi özelliğini yenilenme ve inflamasyon göstergeleriyle postoperatif komplikasyon öngörüsü için yenilikçi biçimde birleştirmiştir. Çok kaynaklı göstergelerin birleşmesi, tamamlayıcı avantajlar sağlayarak genel öngörü doğruluğunu artırır ve bu da toraks radiomisini perioperatif risk değerlendirmesinde uygulama alanını zenginleştirir. Önemli olarak, üç radiomi özelliğinin klinik-inflamasyon modeline eklenmesi, ayırt edicilik ve yeniden sınıflandırmada istatistiksel olarak anlamlı artış sağlamıştır (ΔAUC = 0.028; NRI = 0.156; IDI = 0.041;

Ek Tablo S10

. Mutlak ΔAUC mütevazı olsa da, anlamlı NRI, IDI ve olasılık-oranı testi sonuçları, klinik-inflamatör modelin ötesinde istatistiksel olarak anlamlı ve klinik açıdan anlamlı artan bir katkı olduğunu göstermektedir. Standart görüntüleme protokolleri ve özel özellik çıkarma yazılımı için gereken teknik koşullar göz önüne alındığında, radyomik bileşeni, rutin kullanımdan önce dışsal validasyonun gerekli olması koşuluyla, ayırt edici bilgiye artan katkı sağlayan klinik-inflamatör modele değerli bir geliştirme olarak değerlendiriyoruz. Geleneksel risk tahmini çalışmalarının çoğu, değişken önemini yargılamak için regresyon katsayılarına dayanır ve bu niceliksel bir yorumlama sağlamaz. Yorumlanabilir makine öğrenimi yöntemi olan SHAP analizi, her bir değişkenin bireysel tahminlere marjinal katkısını hesaplar ve değişken önemini nesnel bir şekilde sıralar (Rodríguez-Pérez ve Bajorath, 2020). Çalışmamızda SHAP özet grafiği, her bir prediktörün katkı yönünü ve ağırlığını göstererek modelin iç mantığını daha şeffaf ve yorumlanabilir kıldı. Bu yöntem, geleneksel istatistiği tamamlar ve çalışmanın titizliğini ve güvenilirliğini artırır. Elde edilen bağımsız değişkenlere dayanarak, her iki kohortta 0.8’in üzerinde AUC’lere ulaşan, ideal kalibrasyon ve net klinik fayda sağlayan çok boyutlu bir nomogram oluşturduk; görselleştirilen puanlama formu ve web aracı, dijital bakım yönündeki eğilimle uyumlu şekilde risk değerlendirmesini basit ve sezgisel hale getiriyor.

Bu çalışmada, nomogram tahmin sonuçları ile yönlendirilen risk stratifikasyonu, bireyselleştirilmiş operasyonel çevresi yönetiminin temelini oluşturmakta ve preoperatif risk değerlendirmesinin nihai amacını temsil etmektedir. Model tarafından yüksek riskli olarak belirlenen özofagus kanseri yaşlı hastalarında, klinik uzmanlar spesifik risk faktörlerine uygun, hedefli müdahale stratejilerini proaktif olarak geliştirebilir. Kırılabilir (hassas) bireyler, beslenme optimizasyonu, yapılandırılmış fiziksel egzersiz ve yorguluk yönetimini içeren preoperatif prehabilitasyon programlarından yararlanabilir. Yükselmiş inflamatör indisleri olan hastaların teorik olarak anti-inflamatör veya immunomodülatör tedavilerden yararlanmaları mümkün olsa da, bu durum özel tasarımsal müdahale deneylerinde doğrulanması gereken bir hipotezdir. Mevcut retrospektif ilişkiler nedensel bir tedavi bağlantısı kurmamakta ve modelimizin immunomodülasyonu yönlendirmesi amaçlanmamaktadır. Benzer şekilde, yüksek riskli radiomik özellikler bireyselleştirilmiş cerrahi planlama gerektiren hastaların belirlenmesine yardımcı olabilir; ancak klinik uygulamadan önce prospektif doğrulamaya ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, nomogram öncelikli olarak risk stratifikasyonu ve prehabilitasyonu bilgilendirmek için bir karar destek aracı olarak değerlendirilmelidir. Risk yönlendirmeli operasyonel çevresi müdahalelerinin postoperatif komplikasyonları gerçekten azaltıp azalamayacağı kanıtlanmamıştır ve güncel gözlemsel verilerden varsayılmaksızın, gelecekteki karşılaştırmalı veya randomize kontrollü deneylerde titizlikle test edilmelidir.

Bu çalışmanın birkaç sınırı bulunmaktadır. İlk olarak, tek merkezli retrospektif bir çalışma olması nedeniyle seçim yanlılığına açık olup 7:3 rastgele ayrım iç geçerliliği sağlasa da bağımsız dış geçerliliği sağlamaz; bu nedenle çok merkezli prospektif geçerlilik doğrulaması gerekmektedir. İkinci olarak, yerel ileri evre özofagus kanserinde bakım standardı olan neoadjuvan kemo radyoterapi alan hastalar çalışma dışı tutulmuştur; bu nedenle bulgularımız öncelikle cerrahi ile rezeksiyon yapılabilir hastalarda ameliyat geçen hastalara uygulanmalı ve dikkatli çıkarım yapılmalıdır. Üçüncü olarak, kohort radikal özofagus ameliyatlarıyla sınırlı olduğundan bakımsızlaştırıcı ya da diğer iyileştirici olmayan girişimler için genellenebilirlik kısıtlıdır. Dördüncü olarak, uzun süreli ilaç öyküsü ve kronik hastalık seyri gibi potansiyel karıştırıcı faktörler tam olarak yakalanmamıştır. Beşinci olarak, beş inflamatör indeks aynı hücre sayılarını paylaşmakta ve güçlü biçimde ilişkili olmalarından (çiftli r = 0,55–0,86) dolayı tek bir indeksin sağladığı ek avantaj mütevazıdır; sıralı, ters sıralı ve bootstrap analizleri SII ve SIRI lehine sonuç verse de, hangi indeksin en iyi genellendiği dış geçerlilik doğrulamasıyla belirlenmelidir. Son olarak, birincil bileşik sonuç farklı klinik ağırlıklı olayları (örneğin geçici hipovalüminemi ile ameliyat gerektiren anastomoz sızıntısı) bir araya getirmiştir; Clavien-Dindo derecelendirmesi ve derece ≥ III duyarlılık analizi temel öngörücüleri korumuş olsa da, en ağır olaylar için ayrı doğrulamaya ihtiyaç vardır.

5 Sonuç

Ameliyat öncesi frajiliti, yükselmiş sistemik inflamatör indisler ve anormal BT radiomik özellikleri, özofagus kanseri olan yaşlı yetişkinlerde ameliyat sonrası komplikasyonlar için bağımsız risk faktörleridir. SHAP analizi, ameliyat öncesi frajilitinin en büyük tahmin ağırlına sahip olduğunu, onu iki bileşik inflamatör indis ve radiomik özelliklerin izlediğini nicel olarak göstermektedir. Oluşturulan web tabanlı nomogram, iyi ayırt edicilik, kalibrasyon etkisi ve klinik uygulanabilirlik göstermektedir. Bu model, bireyselleştirilmiş ameliyat öncesi risk stratifikasyonunu gerçekleştirebilir, klinikçilerin yüksek riskli hastaları erken tanımasına yardımcı olabilir ve ameliyat sonrası komplikasyonları azaltmak ve klinik sonuçları iyileştirmek için kişiselleştirilmiş ameliyat çevresi yönetim stratejileri oluşturabilir.

Açıklamalar

Veri erişilebilirlik açıklaması

Bu çalışmada analiz edilen veriler aşağıdaki lisans/kısıtlamalar’a tabidir: Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, ilgili yazar tarafından herhangi bir nitelikli araştırmacıya gereksiz bir rezerv olmaksızın sunulacaktır. Bu veri setlerine erişim talepleri cuiyb@jlu.edu.cn adresine yönlendirilmelidir.

Etik açıklaması

İnsanları içeren çalışmalar, Jilin Üniversitesi İlk Hastanesi/Jilin Üniversitesi İlk Hastanesi Kurumsal Etik Komitesi tarafından onaylanmıştır. Çalışmalar, yerel mevzuat ve kurumsal gereksinimler doğrultusunda yürütülmüştür. Etik komitesi/kurumsal inceleme kurulu, çalışmanın retrospektif olması ve yalnızca hastalar için minimal risk taşıyan, kimliği kaldırılmış klinik verileri kullanması nedeniyle, katılım için yazılı bilinçli onay gerekliliğini katılımcıların veya katılımcıların yasal velilerinin/ yakınlarının yerine getirmekten muaf tutmuştur.

Yazar katkıları

DQ: Orijinal taslak yazımı, veri yönetimi, araştırma. ZT: Orijinal taslak yazımı, veri yönetimi, metodoloji. CY: Kaynaklar, kavramsal tasarım, inceleme ve düzenleme yazımı. YZ: Finansal destek sağlama, inceleme ve düzenleme yazımı, Kaynaklar, araştırma, kavramsal tasarım. RW: Yazılım, araştırma, Orijinal taslak yazımı. QL: Orijinal taslak yazımı, Yazılım, araştırma, kavramsal tasarım, metodoloji. TL: Yazılım, Orijinal taslak yazımı, metodoloji.

Fonlandırma

Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ve/veya yayımının finansal destek aldığını beyan etmiştir. Çalışma, Çin Ulusal Doğal Bilimler Fonu’ndan (82002429 ve 32200657) sağlanan bütçelerle desteklenmiştir.

Çıkar çatışması

Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ticari veya olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmiştir.

Üretken yapay zeka bildirimi

Sorumlu yazar(lar), bu el yazısının hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup; mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul çabalarla doğruluğunun sağlanması için gerekli tüm adımlar atılmıştır. Herhangi bir sorun tespit etmeniz halinde lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini mutlaka yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Ekle malzeme

Bu makalenin ekle malzemesine çevrimiçi olarak şu adresten ulaşılabilir: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphys.2026.1951859/full#supplementary-material

  • Bollschweiler E., Plum P., Mönig S. P., Hölscher A. H. (2017).
    Yaşlılarda özofagus kanseri için güncel ve gelecekteki tedavi seçenekleri. Expert Opin. Pharmacother.18, 1001–1010. doi: 10.1080/14656566.2017.1334764

  • Brauning A., Rae M., Zhu G., Fulton E., Admasu T. D., Stolzing A. et al. (2022).
    Bağışıklık sisteminin yaşlanması: doğal öldürücü hücre fenotipi ve işlevleri üzerine odaklanma. Cells11, 1017. doi: 10.3390/cells11061017

  • Chung K. W., Kim D. H., Jung H. J., Arulkumar R., Chung H. Y., Yu B. P. (2023).
    Kronik iltihaplanma, yaşlanma ve yaşlanmayla ilişkili hastalıkların altında yatan mekanizması olarak. Sub-cell. Biochem.103, 31–44. doi: 10.1007/978-3-031-26576-1_3

  • Dent E., Hanlon P., Kowal P., Hoogendijk E. O. (2026).
    Arastırmada ve klinik uygulamada halsizlik ölçümü: güncellenmiş bir derleme. Eur. J. Internal Med.144, 106595. doi: 10.1016/j.ejim.2025.106595

  • Derhovanessian E., Solana R., Larbi A., Pawelec G. (2008).
    Bağışıklık, yaşlanma ve kanser. Immun. Ageing: I A.5, 11. doi: 10.1186/1742-4933-5-11

  • Fagard K., Leonard S., Deschodt M., Devriendt E., Wolthuis A., Prenen H. et al. (2016).
    Halsizliğin, rektum-kolon kanseri için elektif ameliyat geçiren 65 yaş ve üzerindeki bireylerde ameliyat sonrası sonuçlara etkisi: sistematik bir derleme. J. Geriatric Oncol.7, 479–491. doi: 10.1016/j.jgo.2016.06.001

  • Fried L. Tangen C. M. Walston J. Newman A. B. Hirsch C. Gottdiener J. ve ark. (2001). Yaşlı yetişkinlerde frajilitie: bir fenotip için kanıt. Journals of Gerontology. Series A. Biological Sciences and Medical Sciences. 56, M146–M156. doi: 10.1093/gerona/56.3.m146

  • Gillies R. J. Schabath M. B. (2020). Radiomik kanser taramasını ve erken tanıyı iyileştiriyor. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention: A Publication of the American Association for Cancer Research, cosponsored by the American Society of Preventive Oncology. 29, 2556–2567. doi: 10.1158/1055-9965.epi-20-0075

  • Gottesman D. McIsaac D. I. (2022). Frajilitie ve acil cerrahi: hassas yaşlı yetişkinlerde tanı ve kanıta dayalı bakım. Anaesthesia. 77, 1431–1438. doi: 10.1111/anae.15860

  • Greten F. R. Grivennikov S. I. (2019). İltihaplanma ve kanser: tetikleyiciler, mekanizmalar ve sonuçlar. Immunity. 51, 27–41. doi: 10.1016/j.immuni.2019.06.025

  • Grivennikov S. I. Greten F. R. Karin M. (2010). Bağışıklık, iltihaplanma ve kanser. Cell. 140, 883–899. doi: 10.1016/j.cell.2010.01.025

  • Hamamoto Y. Murakami K. Kato K. Kitagawa Y. (2022). Özofagus skuamöz hücreli kanseri olan yaşlı hastaların yönetimi. Japanese Journal of Clinical Oncology. 52, 816–824. doi: 10.1093/jjco/hyac067

  • Hernández-Aguiar Y, Becerra-Bolaños Á, Rodríguez-Pérez A. (2026). Frailty and oncology: an increasingly common combination. Cancer Med. 15, e71499. doi: 10.1002/cam4.71499

  • Huang Y, Zhou Y, Xu Y, Wang X, Zhou Z, Wu K. et al. (2025). Inflammatory markers link triglyceride-glucose index and obesity indicators with adverse cardiovascular events in patients with hypertension: insights from three cohorts. Cardiovasc. Diabetol. 24, 11. doi: 10.1186/s12933-024-02571-x

  • Jin X.-F, Su Z.-J, Zhong J.-F, Wang J, Shi B.-J, Liu Z.-Y. et al. (2026). Association of the C-reactive protein-triglyceride-glucose index with metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease and long-term all-cause and cardiovascular mortality: evidence from two nationwide prospective cohort studies. Cardiovasc. Diabetol. 25, 75. doi: 10.1186/s12933-026-03119-x

  • Kennedy C. A, Shipway D, Barry K. (2022). Frailty and emergency abdominal surgery: a systematic review and meta-analysis. Surgeon: J. R. Colleges Surgeons Edinburgh Ireland 20, e307–e314. doi: 10.1016/j.surge.2021.11.009

  • Kent J. R, Chavez J, Rubin D, Gleason L. J, Landi A, Huisingh-Scheetz M. et al. (2024). Perceptions of frailty and prehabilitation among thoracic surgeons: findings from a national survey. Ann. Thorac. Surg. Short Rep. 2, 581–585. doi: 10.1016/j.atssr.2023.12.012

  • Kuwabara S, Kobayashi K, Sudo N. (2023).
    Yaşlı hastalarda özofagus kanseri için torakoskopik özofagektomi sonrası sonuçlar. Langenbeck’s Arch. Surg.408, 56. doi: 10.1007/s00423-023-02797-5

  • Lambin P, Leijenaar R. T. H, Deist T. M, Peerlings J, Jong E, Timmeren J, et al. (2017).
    Radyomikler: tıbbi görüntüleme ile kişiselleştirilmiş tıp arasında köprü. Nat. Rev. Clin. Oncol.14, 749–762. doi: 10.1038/nrclinonc.2017.141

  • Li H, Liang S, Cui M, Jin W, Jiang X, Lu S, et al. (2025).
    CT radyomiklerine dayalı özofagus kanseri için ameliyat öncesi patolojik evreleme tahmin modeli. BMC Cancer25, 298. doi: 10.1186/s12885-025-13697-w

  • Makary M. A, Segev D. L, Pronovost P. J, Syin D, Bandeen-Roche K, Patel P, et al. (2010).
    Sarkopeni yaşlı hastalarda cerrahi sonuçların bir öngörücüsü. J. Am. Coll. Surgeons210, 901–908. doi: 10.1016/j.jamcollsurg.2010.01.028

  • Mohanty P. K, Francis S. A. J, Barik R. K, Roy D. S, Saikia M. J. (2024).
    Şeker hastalığı tahmini için ensemble modellerinde özellik seçimi için Shapley toplama açıklamaları kullanma. Bioengineering11, 1215. doi: 10.3390/bioengineering11121215

  • Qi Q, Zhuang L, Shen Y, Geng Y, Yu S, Chen H, et al. (2016).
    Pancreas kanseri kemoterapi sonrası hastaların hayatta kalmasını öngören yeni bir sistemik iltihaplılık yanıt indeksi (SIRI). Cancer122, 2158–2167. doi: 10.1002/cncr.30057

  • Qin, Z., Li, H., Wang, L., Geng, J., Yang, Q., Su, B., et al. (2022). Sistemik bağışıklık-iltihap indeksi artmış idrar albumini atılımıyla ilişkilidir: popülasyon temelli bir çalışma. Front. Immunol. 13, 863640. doi: 10.3389/fimmu.2022.863640

  • Rodríguez-Pérez, R., Bajorath, J. (2020). Makine öğrenmesi modellerinin shapley değerleri kullanılarak yorumlanması: bileşik etkinlik ve çoklu hedef aktivite tahminlerine uygulama. J. Comput.-Aided Mol. Des. 34, 1013–1026. doi: 10.1007/s10822-020-00314-0

  • Sharma, T., Gupta, A., Chauhan, R., Bhat, A. A., Nisar, S., Hashem, S., et al. (2022). Özofagus kanserinde mikromikromobiyota ile kronik iltihap arasındaki etkileşim: onkojenezin potansiyel sürücüsü. Cancer Metastasis Rev. 41, 281–299. doi: 10.1007/s10555-022-10026-6

  • Song, M., Zhang, Q., Song, C., Liu, T., Zhang, X., Ruan, G., et al. (2022). İleri akciğer kanseri iltihap indeksi, akciğer kanseri hastalarında genel hayatta kalmanın en uygun iltihap biyomarkerıdır. J. Cachexia Sarcopenia Muscle. 13, 2504–2514. doi: 10.1002/jcsm.13032

  • Tan, S., Zheng, Q., Zhang, W., Zhou, M., Xia, C., Feng, W. (2024). Bağışıklık durdurma inhibitörleriyle tedavi edilen mide kanseri hastalarında iltihap işaretleri NLR, PLR ve LMR’ın prognoz değeri: meta-analiz ve sistematik derleme. Front. Immunol. 15, 1408700. doi: 10.3389/fimmu.2024.1408700

  • Wang P, Lei M, Chen Y, He H, Lin J, Lin H ve ark. (2024).
    Yıllık kanserli yaşlılarda özofagus ameliyatı sonrası prognoz faktörleri ve sonuçlar. Ann. Surg. Oncol. 31, 1553–1561. doi: 10.1245/s10434-023-14634-6

  • Yang Q, Shen A, Chen X, Guo L, Peng H, Gao M. (2022).
    Ameliyat geçen kanserli özofagus hastalarında beslenme ve iltihabın klinik önemi: bir meta-analiz. Nutr. Cancer 74, 3128–3139. doi: 10.1080/01635581.2022.2056620

  • Yao J, Zhao X, Chen J, Liu T, Song Y, Dang J. (2024).
    Yerel ileri evre kanserli özofagus hastalarında tedavi stratejileri: sistematik derleme ve meta-analiz. BMC Cancer 24, 1101. doi: 10.1186/s12885-024-12853-y

  • Zhu C, Mu F, Wang S, Qiu Q, Wang S, Wang L. (2022).
    Radyomik-klinik model kullanarak kanserli özofagus hastalarında uzak metastazın öngörülmesi. Eur. J. Med. Res. 27, 272. doi: 10.21203/rs.3.rs-1815132/v2

Özet

Anhtar Kelimeler

CT radyomik, nomogram, kanserli özofagus yaşlı yetişkinler, ameliyat sonrası komplikasyonlar, ameliyat öncesi kırılganlık, Shapley toplayıcı açıklamalar, sistemik iltihap endeksleri

Başvuru

Liu Q, Qin D, Tang Z, Wang R, Lu T, Cui Y ve Zhu Y (2026) Ameliyat öncesi kırılganlık, iltihap işaretleri ve CT radyomikle yaşlı yetişkinlerde özofagus ameliyatı sonrası komplikasyonlar arasındaki ilişki: beş yıllık retrospektif analiz ve çevrimiçi dinamik nomogram geliştirme. Front. Physiol. 17:1951859. doi: 10.3389/fphys.2026.1951859

Cephe

29 Temmuz 2026

Güncellendi

21 Ekim 2026

Kabul edildi

27 Ekim 2026

Yayınlandı

09 Kasım 2026

17 – 2026

Christina Maria Pabelick, Mayo Clinic, Amerika Birleşik Devletleri

Mehmet Torun, Erzurum City Hospital, Türkiye

Bo Liu, Lanzhou University, Çin

© 2026 Liu, Qin, Tang, Wang, Lu, Cui ve Zhu.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında erişime açık olarak dağıtılan bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(ler)inin isimlendirilmesi ve bu dergideki orijinal yayının, kabul edilen akademik uygulama doğrultusunda atıf edilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan herhangi bir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.

*İletişim: Youbin Cui, cuiyb@jlu.edu.cn; Yanbo Zhu, zhuyb@jlu.edu.cn

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve mutlaka bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

İlginizi Çekebilir: Kemik Sarkomlarında Dolaşan Tümör DNA’sı: Hastalık İzleme, Klinik Uygulamalar, Zorluklar ve Gelecek Perspektifleri →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler