GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 16 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Koruyucu Hekimlik

Kararlı COPD Hastalarında Taşınabilir Akıllı Solunum Eğitimi ve İzleme Sisteminin Geliştirilmesi ve Ön Klinik Uygulaması

✍️ Editör Masası • 📅 14 Kasım 2026 • ⏱️ 30 dk okuma
Kararlı COPD Hastalarında Taşınabilir Akıllı Solunum Eğitimi ve İzleme Sisteminin Geliştirilmesi ve Ön Klinik Uygulaması

OJİNAL ARAŞTIRMA makalesi

Front. Med., 11 Kasım 2026

Sec. Solunum Hastalıkları

Volume 13 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fmed.2026.1948983

  • DZ

    Danying Zhang 1

  • YZ

    Yishuang Zou 2*

  • LW

    Lingyan Wang 3

  • HX

    Han Xu 4

  • 1. Bakıım Bilimi Bölümü, Jiaxing Üniversitesi Bağlı Hastanesi, Jiaxing, Çin

  • 2. Endokrinoloji Bölümü, Jiaxing Üniversitesi Bağlı Hastanesi, Jiaxing, Çin

  • 3. Kardioloji Bölümü, Jiaxing Üniversitesi Bağlı Hastanesi, Jiaxing, Çin

  • 4. Auckland Tongji Rehabilitasyon Tıbbi Ekipman Araştırma Merkezi, Tongji Zhejiang Koleji, Jiaxing, Çin

Makale metrikleri

Özet

Arka plan:

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hastalarının sayısı yıllık olarak artmaya devam ediyor. Solunum rehabilitasyonu, KOAH için önerilen ilk sıra ilaç dışı müdahaledir. Stabil KOAH hastalarında uygun solunum fonksiyonu eğitimi klinik belirtileri, egzersiz dayanıklığını ve yaşam kalitesini iyileştirebilir, hastaneye yeniden yatış oranlarını azaltabilir. Solunum eğitimi, solunum rehabilitasyonunun temel bir bileşenidir. Bu çalışma, eğitim sırasında solunumu, kalp atım hızını ve solunum desenlerini izleyebilen ve böylece eğitimin etkinliğinin doğru ve görselleştirilmiş bir biçimde izlenmesini sağlayarak KOAH hastalarında solunum fonksiyonu eğitimine etkisini değerlendirebilen taşınabilir akıllı bir solunum eğitim sistemi geliştirmek ve değerlendirmek amacıyla yapıldı.

Yöntem:

Çalışma, Ocak–Aralık 2025 tarihleri arasında ileri düzey, tek kör, rastgele kontrollü paralel bir çalışma olarak yürütüldü. Üçüncü derece A sınıfı genel bir hastanenin Soluk Yolu Hastalıkları Bölümü’nden toplam 108 stabil COPD hastası çalışmaya alındı ve rastgele olarak müdahale grubuna (n = 54) veya kontrol grubuna (n = 54) ayrıldı. Her iki gruba da soluk yolu eğitimi verildi; kontrol grubuna geleneksel sözlü yönlendirme verilirken, müdahale grubuna geliştirilen taşınabilir akıllı soluk yolu eğitim sisteminin kullanımıyla yönlendirme yapıldı. Birincil sonuç, soluk yolu eğitim süresi idi; ikincil sonuçlar ise dispne değerlendirme puanları ve yaşam kalitesi göstergelerini içeriyordu.

Sonuçlar:

Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, müdahale grubunda soluk yolu fonksiyon eğitiminin tek seanslık ortalaması hem T1 hem de T2’de anlamlı derecede daha yüksek bulundu (gruplar arası P < 0,001); T0’dan T1’e ve T1’den T2’ye grup içi artışlar anlamlıydı ve en uzun süre T2’de gözlemlendi. “Hafif belirtiler” gösteren hastaların oranı müdahale grubunda %16,67 artış gösterdi ve bu artış, kontrol grubuna göre daha belirgindi. Kalite hayat puanlarında anlamlı bir gruplar arası fark bulunmamasına rağmen (p > 0,05), müdahale grubu (16,78 ± 4,44), kontrol grubuna (18,15 ± 3,30) göre daha uygun bir puan elde etti.

Sonuç:

Taşınabilir akıllı soluk yolu eğitim ve izleme sistemi, COPD hastalarında soluk yolu fonksiyon eğitiminin süresini etkili biçimde artırmaktadır. Gerçek zamanlı izleme ve anında geri bildirim, stabil COPD hastalarında eğitim uyumunu artırmakta ve belirli bir ölçüde klinik belirtileri ile yaşam kalitesini iyileştirebilmektedir.

1 Giriş

Global hastalık yükü verileri, kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) yaklaşık 214 milyon kişiyi etkilediğini ve dünyanın üçüncü en yaygın ölüm sebebi olduğunu, yaklaşık 74,93 milyon sakatlık-yıkım-adjusted yaşam yılına (DALY) neden olduğunu göstermektedir. Çin’de KOAH yaklaşık 23,64 milyon DALY’ye katkıda bulunmaktadır; bu da büyük bir hasta popülasyonu ve önemli bir hastalık yükünü yansıtmaktadır.

KOAH, solunum belirtileriyle eşlik eden kalıcı hava akım kısıtlaması ve hava yolları ve/veya alveollerde patolojik değişikliklerle karakterizedir. Solunum rehabilitasyonu, KOAH için ilk basamak farmakolojik olmayan yönetim olarak önerilmektedir ve kişiselleştirilmiş sağlık ilişkili fitness değerlendirmesi, solunum eğitimi, egzersiz eğitimi ve hava yolu temizleme tekniklerini içerir. Bu müdahaleler klinik belirtileri iyileştirebilir, egzersiz dayanıklılığını artırabilir, yaşam kalitesini yükseltebilir ve hastaneye yeniden yatış oranlarını azaltabilir. Solunum rehabilitasyonu, nefes darlığı yaşayan hastalar için özellikle önerilmektedir. Solunum eğitimi, solunum rehabilitasyonunun temel bir bileşenidir ve solunum kaslarının gücünü ve dayanıklılığını artırabilir, akciğer hiperinflasyonunu azaltabilir ve gaz değişim kapasitesini iyileştirebilir. Solunum eğitimi genellikle solunum deseni eğitimi (burundan nefes alma, abdominal nefes alma vb.) ve solunum kası eğitimi (inspiratory kas eğitimi ve expiratory kas eğitimi) olarak sınıflandırılır. Solunum eğitiminin etkinliği, doğrudan pulmoner rehabilitasyon sonuçlarıyla ilişkilidir.

Günümüzde büyük hastaneler, nefes deseninin eğitimi ve solunum kası eğitimi için işletim prosedürlerine uygun olarak, hastalara üflemeli nefes ve karın nefesi konularında sağlık eğitimi vermektedir. Ancak klinik uygulamada solunum eğitiminin doğruluğu genellikle görsel gözlemle değerlendirilmekte ve nesnel değerlendirme verileri eksiktir. Önceki çalışmalar, davranış izleme amacıyla zeki uygulamaların entegrasyonunun, bireyselleştirilmiş müdahale stratejilerinin uygulanmasının veya rehabilitasyon sürecinde güçlendirilmiş gözetimin uzun vadeli rehabilitasyon sonuçlarını iyileştirebileceğini göstermektedir. Bu nedenle, eğitim uyumunu ve doğruluğunu artırarak böylece stabil KBY hastalarında solunum rehabilitasyon sonuçlarını iyileştirmek amacıyla zeki izleme teknolojisini içeren bir solunum eğitimi yol modeli keşfedilmelidir.

Takımımız, solunum fonksiyonu eğitiminin etkinliğini artırmak, solunum kası gücü ve dayanıklılığını geliştirmek ve nefes desenlerinin ile eğitim performansının kesin ve görsel izlemesi yoluyla KBY hastalarında solunum rehabilitasyonunu desteklemek amacıyla taşınabilir bir zeki solunum eğitimi izleme sistemi geliştirmiştir. Sistem geliştirilmiş ve patentlenmiştir (Halk Cumhuriyeti Çin Ulusal Telif Hakkı İdaşası Bilgisayar Yazılımı Telif Hakkı: 2023SR1373373). Bu ileri görüşlü, tek kör, rastgele eşleştirmeli paralel kontrollü çalışmada, sistem stabil KBY hastalarında uygulanmış ve geleneksel solunum eğitimi yaklaşımlarıyla karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı, bu izleme sisteminin solunum fonksiyonu eğitimi üzerindeki etkilerini özellikle eğitim süresi, dispne değerlendirme puanları ve yaşam kalitesi göstergeleri açısından değerlendirmek, KBY hastalarında solunum rehabilitasyonuna katkısını incelemek ve klinik uygulamayı bilgilendirmek için ek kanıt sağlamaktır.

2 Yöntemler

2.1 Çalışma tasarımı

Prospektif, tek merkezli, tek kör, kontrollü randomize bir klinik deneme gerçekleştirildi. Tüm katılımcılardan veya yetkili temsilcilerinden bilgilendirilmiş onay alındı. Çalışma protokolü, Jiaxing İlk Hastanesi Etik Kurulundan onay aldı (Etik onay numarası: 2025-LY-079). Çalışma, Çin Ulusal Tıp Araştırmaları Kayıt ve Kayıt Sistemi’nde zorunlu kaydı tamamladı (Kayıt ID’si: MR-33-25-057109) ve uluslararası klinik deneme kaydı için resmi başvuru şu anda işlem aşamasındadır.

2.2 Çalışma katılımcıları

Katılımcılar, Ocak 2025 ile Aralık 2025 arasında Jiaxing İlk Hastanesi Soluk Alma Hastalıkları Bölümü’nde tedavi sonrası stabil döneme giren KOAH hastalarından oluşuyordu. (1) Dahil etme kriterleri: 1) Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Tanısı ve Tedavisi Yönergesi’nin 2021 baskısında belirtilen KOAH tanı kriterlerini karşılamak ve hekimlerce dönemin stabil olduğu belirlenmek; 2) Bilinçli olmak ve yeterli anlayış ile iletişim yeteneğine sahip olmak; 3) Akciğer fonksiyon bozukluğunun GOLD 2–3 olarak sınıflandırılması; 4) Hastanın veya yakınlarının imzaladığı yazılı bilgilendirilmiş onayla çalışmaya katılmayı kabul etmek. (2) Hariç tutma kriterleri: 1) Bilişsel bozukluğun varlığı; 2) Şiddetli kalp, karaciğer veya böbrek yetmezliği; 3) Malign tümörler; 4) Diğer çalışmalara katılım; 5) Akciğer fonksiyonunun IV. derece olarak sınıflandırılması. Çıkarma kriterleri şunları içeriyordu: 1) Deneme sırasında şiddetli kalp, karaciğer veya böbrek disfonksiyonunun gelişmesi; 2) Herhangi bir nedenle ayrılma; 3) Takipten kaybolma veya ölüm; 4) AECOPD’nin akut nüksetmesi.

2.3 Örneklem büyüklüğü

Bu çalışma, birincil sonuç olarak solunum eğitimi süresini içeren, iki kollu üstünlük randomize kontrollü bir çalışma olarak tasarlandı. Resmi çalışmadan önce, 10 KOAH hastasını (müdahale grubunda 5, kontrol grubunda 5) içeren bir ön çalışma gerçekleştirildi. Ön çalışma sonuçlarına göre, solunum eğitimi süresinin standart sapması σ=8 olarak tahmin edildi ve gruplar arası beklenen ortalamalar farkı 5,6 bulundu. İki taraflı α = 0,05 anlamlılık düzeyi ve %90 istatistiksel güç (β = 0,10) ile iki bağımsız ortalama karşılaştırması için aşağıdaki formül kullanılarak örneklem büyüklüğü hesaplandı. %20 kayıp oranı dikkate alınarak, nihai gerekli örneklem büyüklüğü toplamda 108 katılımcı olarak belirlendi.

2.4 Randomizasyon

108 kayıtlı hastaya, çalışma prosedürlerine dahil olmayan bir kişi tarafından rastgele iki gruba atama yapıldı. Randomizasyon, yazılım tarafından üretilen rastgele sayılar (1’den 108’e) kullanılarak gerçekleştirildi (http://www.randomizer.org/form.htm). Müdahale grubu ve kontrol grubu 1:1 oranında atandı. Grup atama sonuçları, sırayla numaralandırılmış opak zarflara kapatıldı ve Merkez Hemşirelik Bölümü tarafından merkezi olarak saklandı. Uygun hastalar yazılı onam formunu imzaladıktan sonra, araştırmacılar zarfları kesin numaralı sırada açtı ve katılımcıları her zarfın içinde belirtilen atamaya sıkı sıkıya uyarak atadı. Müdahalenin doğası nedeniyle hastalar ve müdahale uygulayıcılar için körileştirme uygulamak mümkün değildi. Bu nedenle çalışma, ölçüm yanlılığını ve değerlendirme yanlılığını en aza indirmek amacıyla veri toplama, sonuç değerlendirmesi ve veri analiziyle sorumlu personelin tümünün körleştirildiği tek kör tasarıyı benimsedi. Çalışma, tüm süreç boyunca CONSORT kılavuzlarına uygun olarak yürütüldü.

2.5 Yapısal tasarım

2.5.1 Taşınabilir akıllı solunum eğitimi izleme sisteminin giyilebilir tasarımı

Çin’in GB 10000-88 Ulusal Standardı “Çin Yetişkinlerinin Anthropometrik Ölçüleri” uyarınca, giyilebilir tasarım için 95. yüzdelik ortadaki anthropometrik veriler esas alınmıştır. Hızlı giyilip çıkarılabilmeyi sağlamak amacıyla ayarlanabilir elastik kumaştan bir yelek geliştirilmiştir. Sensör modülleri, yeleğin iç yüzüne kalp ve göbek deliği seviyelerine karşılık gelen noktalara yerleştirilmiş; kontrol modülü ise giyme konforunu bozmayan bir konuma yerleştirilmiştir. Sensörler, kontrol modülüne esnek kablolar üzerinden bağlanmış ve tüm kontrol sistemi, kurulum ve dezenfeksiyon için yelekten kolayca ayrılabilmektedir; bu tasarım su geçirmezlik performans gereksinimlerini karşılamaktadır. Cilde temas eden yelek, tekrar tekrar kullanım için makinede yıkanabilir. (Bakın Şekil 1).

Şekil 1

2.5.2 Taşınabilir akıllı solunum eğitimi izleme sisteminin mimarisi

İzleme sistemi başlıca sensörlerden, bir kontrol biriminden ve bir akıllı telefondan oluşur. Solunum algılama sensörleri elastik gerilme sensörlerinden meydana gelir; kalp atış hızı bir kalp-atanış hızı vücut sensörüyle, sıcaklık ise bir sıcaklık sensörüyle ölçülür. Kontrol birimi; bir MCU mikrodenetleyicisi, düşük tüketimli bir Bluetooth modülü, bir güç yönetim modülü ve bir batarya içerir. Akıllı telefonla Bluetooth üzerinden kabilsiz iletişim kurar. Akıllı telefona kurulan özel bir mobil uygulama, hastanın solunum kalıpları, kalp atış hızı ve solunum sıklığı gibi algılanan çeşitli fizyolojik verileri gösterir. Ayrıca rehabilitasyon eğitimi gereksinimlerine uygun sesli yönlendirme talimatları da sağlayabilir. Uygulama, gelecekteki çok merkezli kullanıma yönelik bir bulut yükleme işleviyle birlikte tasarlanmıştır; bu işlev geçerli çalışmada ayrılmış ancak aktif edilmemiştir (bakın “Veri yönetimi ve gizlilik koruması”). (Bakın Şekil 2).

Şekil 2

2.6 Veri yönetimi ve gizlilik koruması

Sistem hastalardan fizyolojik veri topladığı için, bu çalışmada veri akışı bilinçli olarak sınırlanmıştır. Tüm eğitim verileri özel bir çalışma akıllı telefonunun yerel depolama alanına yazılmış ve burada saklanmıştır; hiçbir veri bulut sunucusuna yüklenmemiş veya üçüncü bir tarafa herhangi bir ağ üzerinden iletilmemiştir. Cihaz çalışma için özel olarak temin edilmiş ve yapılandırılmıştır; mobil ağ ve internet işlevleri devre dışı bırakılmış ve kullanımı gözetilmek üzere araştırma ekibinin atadığı bir üye tarafından saklanmış ve verilmiştir. Planlı poliklinik kontrollerinin herisinde hasta, çalışma cihazını araştırma ekibine iade etmiş; ekip üyelerinden biri eğitim kayıtlarını hastanedeki özel proje bilgisayaryına aktarmıştır. Kayıtlar ardından bağımsız çift doğrulama sonrasında hastane tabanlı çalışma veritabanına girilmiştir. Uygulamanın buluta yükleme işlevi gelecekteki çok merkezli kullanım için ayrılmış olup aktif edilmemiştir. Veri iletimi gerçekleşmediği için, aktarımda şifreleme veya uzaktan erişim kontrolü gibi bir düzenlemeye gerek kalmamıştır.

Veri azaltma ve anonimleştirme, veri toplama anında uygulanmıştır. Sistem yalnızca eğitim rehberliği ve değerlendirme için gerekli parametreleri—nefes deseni, nefes hızı, nefes derinliği, nefes tutma süresi, kalp atım hızı ve tek seanslık eğitim süresi—kaydetmekte; ad soyad, kimlik numarası, yatan hasta numarası, iletişim bilgileri veya doğrudan tanımlayıcı başka alanları kaydetmemektedir. Her eğitim kaydı, kısaltılmış hasta adı kodu ile eğitim zaman damgasından oluşan bir dosya adına kaydedilmektedir; hastalar ile veri dosyaları arasındaki eşleme, hastanede bulunan araştırma dosyasında ekip tarafından elle tutulmakta ve veriyle birlikte taşınmamıştır. Demografik ve klinik özellikler (sigara kullanımı, cinsiyet, yaş, kütle indeksi, eğitim düzeyi, medeni durum, meslek, eşlik eden hastalıklar ve alışılmış egzersis alışkanlıkları) ayrı ayrı anket yoluyla toplanmıştır. Bu veriler yalnızca çalışma tanımlayıcısı üzerinden eğitim kayıtlarıyla ilişkilendirilmiş ve hastane tabanlı çalışma veritabanında saklanmış; çalışma cihazına yazılmamıştır.

2.7 Veri toplama araçları

Veriler demografik anket ile toplanırken, nefes darlığı indeksi Değiştirilmiş İngiliz Tıp Araştırmaları Konseyi Ölçeği (mMRC) ile değerlendirildi. Solunum fonksiyonu eğitimi verileri sistem uygulaması aracılığıyla elde edildi.

2.8 Genel veri anketi

Genel veri anketi; sigara kullanım durumu, cinsiyet, yaş, kütle indeksi (BMI), eğitim düzeyi, medeni durum, meslek, eşlik eden hastalıkların varlığı ve alışılmış egzersis alışkanlıklarını içermektedir.

2.9 Solunum fonksiyonu eğitiminin ortalamaya dayalı tek seans süresi

Bu çalışmada sonuç veri toplama, üç önceden belirlenmiş aşamada gerçekleştirildi: hastaneden çıkıştan önceki hastanede yatış dönemi (T0, temel değer), hastaneden çıkıştan 1 ay sonrasına kadar olan dönem (T1) ve hastanelden çıkıştan 2–3 ay sonra (T2). Müdahale grubunda, günlük solunum fonksiyonu eğitimi süresi (dakika cinsinden) özel sistem uygulaması tarafından otomatik olarak kaydedilir ve saklanır. Tüm ham veriler araştırma ekibi tarafından düzenli biçimde dışa aktarılır ve bağımsız çift doğrulama sonrasında çalışma veritabanına girilir. Kontrol grubunda tüm hastalar standartlaştırılmış kendiliğinden bildirdikleri eğitimi süresi kayıtlarını sürdürmüş, araştırma ekibi ise her takip ziyaretinde tamamlanan tüm eğitim günlüklerini toplamıştır. Kontrol grubu verilerine veritabanına girişten önce aynı bağımsız çift doğrulama prosedürleri uygulanmıştır.

2.10 mMRC

Telefonla takip değerlendirmeleri, hastanelden çıkıştan önce ve hastanelden çıkıştan 3. aydaki takip ziyareğinde gerçekleştirildi. Hastaların nefes darlığı indeksini değerlendirmek için mMRC ölçeği () uygulanmıştır. Ölçek, nefes darlığı belirtilerinin şiddetine göre 0 ile 4 arasında değişen beş dereceden oluşur. Derece 0 en hafif belirtileri, derece 4 ise en şiddetli nefes darlığını gösterir. 0–1 puanları daha az belirten, 2 ve üzeri puanlar ise daha belirgin belirtileri işaret eder. Ölçeğin test–yeniden test güvenilirliği 0.99, Cronbach’s α katsayısı 0.80’dir.

2.11 COPD değerlendirme testi (CAT) ölçeği

Telefonla yapılan takip değerlendirmeleri taburculuk öncesi ve taburculuktan sonraki 3. ay takip ziyareti sırasında gerçekleştirildi. Her iki hasta grubu da COPD Değerlendirme Testi (CAT) ölçeği ile değerlendirildi. CAT ölçeği, 2009 yılında JONES ve arkadaşları tarafından geliştirilen, COPD’li hastaların sağlık durumunu değerlendirmek ve izlemek için tasarlanmış, iyi geçerliliğe sahip kısa bir araçtır. Öfke, balgam üretimi, göğüs sıkılığı, dispne, aktivite kısıtlaması, dışarı çıkma konusundaki özgüven, uyku kalitesi ve enerji düzeyi olmak üzere 8 temel boyutu kapsayan 8 maddeden oluşur. Her madde 0–5 puan ölçeği ile derecelendirilir ve maksimum toplam puan 40’tır. Yüksek bir puan, daha kötü bir durum ve hastanın sağlıkla ilgili yaşam kalitesine yönelik daha ciddi hastalık kaynaklı bozulmayı gösterir. Ölçeğin iyi belgelenmiş test-kratest güvenilirliği 0,79 ve Cronbach’s α katsayısı 0,82’dir.

2.13 Oturum başına ortalama gerçek zamanlı düzeltici yönlendirme sayısı

Oturum başına ortalama gerçek zamanlı düzeltici yönlendirme sayısı, algılanan nefes alma deseninin rehberlik edilen hedef deseninden sapması durumunda uygulamanın tek bir eğitim oturumu sırasında otomatik olarak tetikleyip saydığı sesli yönlendirmelerin sayısı olarak tanımlandı. Bu değer, her oturum için uygulamanın otomatik olarak kaydedip depoladığı bir değerdir.

2.14 Protokol

Her iki grup da klinik olarak stabil COPD tanısı almış hastalardan oluşuyordu ve aynı rutin sağlık eğitimi ile konvansiyonel solunum fonksiyonu eğitim yönlendirmelerini aldı.

Özellikle hastanede yatan temel dönem boyunca, nitelikli klinik personel, tüm katılımcılara 2021 yılında güncellenmiş Çin Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Tanısı ve Yönetimi Kılavuzları’nın önerilerine strictly uygun olarak standartlaştırılmış solunum eğitim yönlendirmesi sağladı. Her hastanın gerekli solunum manevralarını tamamen kavradığı ve eğitilen tüm nefes alma desenlerini doğru şekilde sergilediği doğrulanana kadar standart teach-back metodu uygulandı.

Hastanadan taburcu edildikten sonra, müdahale ve kontrol grupları için ayrı WeChat grupları oluşturuldu. Her iki gruptaki hastalar, tamamladıkları solunum egzersizinin süresini ve sıklığını bildiren günlük katılım kayıtları sundular ve standartlaştırılmış kendiliğinden doldurulan egzersiz günlükleri tutularak, araştırma ekibi tarafından evde yapılan tüm egzersiz kayıtları günlük olarak yapılandırılmış doğrulamaya tabi tutuldu. Egzersize uyum ve evde yapılan egzersiz verilerini izlemek amacıyla düzenli yapılandırılmış telefon takipleri planlandı. Bu nedenle uyum desteği her iki grupta da özdeş biçimde sağlandı ve yelek tabanlı akıllı solunum egzersizi ve izleme sisteminin kullanımı tek fark oluşturdu.

2.13.1 Müdahale protokolü

Rastgele ayrıldıktan sonra, sağlık uzmanları müdahale grubuna, solunum desenini izleyen yeleğin giyilmesi ve kullanılmasına ilişkin standart eğitimi, tüm solunum fonksiyon egzersizi protokolü boyunca sahada gösterim ve birebir yönlendirme ile verdiler; hastanın ya da eşlik eden aile bakım vereninin ekipmanı doğru ve bağımsız biçimde kullanabildiği sürece.

Bir seanslık egzersiz süresi 5 dk ile başladı ve her hastanın egzersiz dayanıklılığına göre kılavuzda önerilen 15 dk’ya kadar kademeli olarak artırıldı; ilaveten solunum fonksiyonunu iyileştirmek ve akciğer hiperinflasyonunun riskini azaltmak için inspirasyon-ekspirasyon (I:E) oranı 1:2–1:3 olarak ayarlandı.

2.13.1.1 Hastanede yapılan müdahale

Her gözetimli hastane içi egzersiz seansında, özel çevrimdışı çalışma cihazı hastanın yaklaşık 0,5 m önüne yerleştirildi ve tüm sesli yönlendirmelerin net biçimde duyulabilmesi için ses seviyesi önceden ayarlandı. Her gözetimli seans öncesinde, atanmış araştırmacı hastayla yönlendirmelerin tamamen duyulabildiğini teyit ettikten sonra, uygulama tüm seansı hastayı yönlendirmek için dahili hoparlör üzerinden sıralı sesli yönlendirmeler sundu.

Oturum boyunca belirtiler sürekli olarak izlendi ve uygulama, gerçek zamanlı olarak izlenen temel parametreleri ekranda gösterdi: nefes alma deseni, nefes alma hızı, nefes alma derinliği, gerçek zamanlı kalp atım hızı ve vücut sıcaklığı. Sistem, yetersiz nefes alma derinliği veya yetersiz ekspirasyon süresi gibi anormal nefes alma desenlerini gerçek zamanlı olarak tespit etti ve hastanın nefes alma desenini düzeltmesi için sesli alarmı tetikledi.

Egzersiz sırasında klinik bir durum değişikliği tespit edildiğinde eğitim otomatik olarak duraklatıldı — bu çalışmada, o oturumun başında kaydedilen dinlenme bazal değerinin %120’sini aşan bir kalp atım hızı veya nefes alma hızı ya da hastanın belirgin rahatsızlık bildirmesi olarak tanımlandı — ve ilgili anormal olay cihazda yerel olarak işaretlendi. Duraklatma zaman sınırlı değildi: hastası izlendi, anormal değer eşiğin altına düşmüş veya semptom geçmişti eğitim yeniden başlatıldı ve yalnızca anormallik çözülmediğinde oturum sonlandırıldı. Katılımcının klinik belirtileri tamamen stabilize olduktan sonra, araştırmacılar sonraki eğitim için uygunluğu onaylamak üzere egzersiz dayanıklılığını yeniden değerlendirdi. Tüm eğitim olayları gerçek zamanlı olarak otomatik olarak kaydedildi ve bir oturumun önceden tanımlanmış tamamlanma kriterlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirmek için temel sağladı; başarılı tamamlanma durumunda standartlaştırılmış elektronik bir eğitim kaydı oluşturuldu.

2.13.1.2. Taburculuktan sonra evde müdahale

Taburculuktan sonra, müdahale grubundaki katılımcılar günlük ev temalı solunum egzersizlerini akıllı izleme yeleği ile tamamladılar. Cihaz üzerinde yerel olarak kaydedilen günlük egzersiz verilerine (egzersiz tamamlanma oranı ve anormal olay sıklığı) göre sistem, egzersiz programını iki yönde dinamik olarak ayarladı: ardışık 5 gün boyunca tüm önceden belirlenen solunum egzersizi görevleri tamamlandığında otomatik olarak egzersiz yoğunluğu artırıldı, örneğin tek seans süresi 1 min uzatıldı; ardışık 3 gün boyunca önceden belirlenen görev ilerlemesinin %80’inin altına düşüldüğünde ise otomatik olarak egzersiz zorluğu azaltıldı, örneğin tek seans süresi 1 min kısaltıldı.

Taburculuktan sonra, klinik durum değişikliğinin tespit edilmesi üzerine egzersiz otomatik olarak duraklatıldı; hastanede uygulanmış olan duraklatma kriteri ve yeniden başlatma mantığı aynen uygulandı; ancak evde araştırmacı bulunmadığından, anormal değerin eşiğin altına dönüp dönmediği veya belirtiğin gerilediği, taburculuk öncesi eğitim oturumunda bu iş akışı hakkında bilgilendirilen ve böyle bir durum ortaya çıkması halinde araştırmacı ekibi derhal telefonla çağırmakla görevlendirilen hastanın veya aile bakıcısının değerlendirmesine bırakıldı.

2.13.2 Kalite kontrolü

Tüm çalışma prosedürlerini kapsayan çok katmanlı bir kalite kontrol sistemi, araştırmanın tamamı boyunca titizlikle uygulandı. Spesifik kalite güvence önlemleri aşağıda ayrıntılı olarak verilmiştir:

1) Tüm sağlık profesyonelleri, taşınabilir akıllı solunum egzersizi izleme sisteminin görünümü, işlevleri, arayüz düğmeleri ve kullanım prosedürleri konusunda standartlaştırılmış eğitim ve değerlendirmeden geçti; 2) Öngörülebilir risklere yönelik durum planları hazırlandı ve öğrenildi; 3) Hastaların kendi mobil telefonları kullanılarak, çalışma için ayrılan çevrimışı cihaz yerine bir WeChat grubu oluşturuldu ve bu grup aracılığıyla araştırma ekibi üyeleri hastaların egzersiz durumları hakkında günlük bilgi aldı ve hatırlatma yaptı. Bu kanal aracılığıyla yalnızca egzersiz süresi, sıklığı ve algılanan performans gibi hastanın kendisinin bildirdiği bilgiler paylaşıldı. Kişisel veya sağlık bilgilerinin yanlışlıkla ifşa riskini azaltmak için WeChat üzerinden cihaz tarafından üretilen egzersiz kayıtları, ekran görüntüleri veya aktarılan veri dosyaları gönderilmedi; 4) Hasta ve yakınlarının kullanım prosedürlerini doğru şekilde kavrayamamaları durumunda video rehberliği (aynı hastaların kendi cihazları üzerinden iletilen) veya ev ziyaretleri hızlı bir şekilde düzenlendi; 5) Veri setinin doğruluğunu ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla veri yönetimi ve istatistiksel analiz sürecinin tamamında sıkı standartlaştırılmış kalite kontrol prosedürleri uygulandı. Veri işlemesine katılan tüm araştırmacılar, ilgili çalışmaya katılmadan önce modüle özgü standartlaştırılmış eğitimden geçti ve değerlendirmeden başarıyla geçti. İki bağımsız geçişle çapraz doğrulama yapılan çift girişli veri kaydı sistemi benimsendi; veri girişinde tespit edilen hatalar veya tutarsızlıklar, düzeltme ve açıklama için ilgili sorumlu araştırmacıya hızla iletildi.

2.14 İstatistiksel yöntemler

Veri işleme ve istatistiksel analiz, SPSS 25.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Normal dağılıma sahip ölçüm verileri ortalama ± standart sapma olarak sunuldu ve t-testi ile analiz edildi; normal dağılmayan veriler medyan (P25, P75) olarak ifade edildi ve parametrik olmayan testler ve Friedman testi ile analiz edildi. Sayısal veriler frekans ve yüzde olarak bildirildi ve χ² testi ile analiz edildi. P değeri < 0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

2.15 Etik değerlendirmeler

Çalışma, Jiaxing İlk Hastanesi Etik Kurulunun onayını (2025-LY-079) almış olup, tüm katılımcılardan yayıma onayını da içeren yazılı bilgi verilerek alınan onam alınmıştır.

3 Bulgular

3.1 Gruplar arası genel veri karşılaştırması

Rastgele atanan 108 hastanın tamamı çalışmayı tamamlamış; 54’ü müdahale grubunda, 54’ü kontrol grubunda yer almıştır. Tüm hastalar, üç önceden belirlenen değerlendirme aşamasında değerlendirilmiştir: T0 hastanede müdahale dönemi; T1 taburculuktan sonraki ilk ay; ve T2 taburculuktan sonraki ikinci ve üçüncü aylar. Hiçbir katılımcı çalışmadan çekilmemiş veya takipten kaybolmamış, atanmış hiçbir hastada sonradan bir hariç tutma kriterine karşılık geldiği görülmemiş ve dolayısıyla tüm 108 hastaya analiz dahil edilmiştir; örneklem hesabında uygulanan 20’lik kayıp payı gerekli görülmemiştir.

Dahil etme, hariç tutma ve çekilme kriterlerinin uygulanmasının ardından 54 hastası müdahale grubuna, 54 hastası ise kontrol grubuna atanmıştır. İki grup arasında sigara kullanım durumu, cinsiyet, yaş, kütle indeksi, eğitim düzeyi, medeni durum, meslek, eşlik eden hastalıklar veya alışılmış egzersis alışkanlıkları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (tümünde P > 0,05); bu da grupların başlangıç bakımından karşılaştırılabilir olduğunu göstermektedir (Bakın Tablo 1).

Tablo 1

Kalem Müdahale grubu
 (n = 54)
Kontrol grubu
 (n = 54)
χ2/t P Değeri
Sigara kullanım durumu (n, %) 2,058* 0,357
Halihazırda sigara içen 9 (16,67) 13 (24,07)
Sigara kullanımını bırakmış 12 (22,22) 7 (12,96)
Hiç sigara içmemiş 33 (61,11) 34 (62,96)
Cinsiyet (n, %) 0,575* 0,448
Erkek 43 (79.63) 46 (85.19)
Kadın 11 (20.37) 8 (14.81)
Yaş (yıl, ±s) 71.17 ± 9.45 72.35 ± 9.79 −0.640** 0.524
İKİ (kg/m², ±s) 22.18 ± 3.00 22.46 ± 3.31 −0.459** 0.647
Eğitim düzeyi (n, %) 2.138* 0.144
Ortaokul altı 41 (75.93) 34 (62.96)
Lise ve üstü 13 (24.07) 20 (37.04)
Evlilik durumu (n, %) 0.000* 1.000
Evlü 51 (94.44) 50 (92.59)
Boşanmış veya dul 3 (5.56) 4 (7.41)
Meslek (n, %) 2.083* 0.555
Tarımcı 21 (38.89) 16 (29.63)
İşçi 5 (9.26) 8 (14.81)
Emlakiyet 23 (42.59) 22 (40.74)
Kendi işini yapan 5 (9.26) 8 (14.81)
Eşlik eden hastalıklar (n, %) 0.293* 0.588
Evet 9 (16.67) 7 (12.96)
Hayır 45 (83.33) 47 (87.04)
Sıradan egzersiz (n, %) 0.942* 0.332
Evet 26 (48.15) 21 (38.89)
Hayır 28 (51.85) 33 (61.11)

Gruplar arası genel veri karşılaştırması.

Eşlik eden hastalıklar arasında diyabet, hipertansiyon ve koroner kalp hastalığı yer almaktadır.

*

χ2 değerini temsil eder.

**

t değerini temsil eder.

3.2. Nefes fonksiyonu egzersizinin oturum başına ortalama süresinin gruplar arası karşılaştırması

Her iki grupta da T0, T1 ve T2’deki nefes fonksiyonu egzersizinin oturum başına ortalama süresine ait veriler normal dağılım göstermemiştir; bu nedenle üç zaman noktası boyunca egzersiz süresinin istatistiksel analizi için Friedman parametrik olmayan testi kullanılmıştır. Tedavi öncesinde T0 (başlangıç)’da gruplar arası istatistiksel açıdan anlamlı bir fark gözlenmemiştir (P> 0.05), ancak T1 ve T2’de gruplar arası anlamlı farklar saptanmıştır (P< 0.001). Her bir grup içindeki çiftli karşılaştırmalar, T1 ile T0 (P< 0.001) ve T2 ile T1 (P< 0.001) arasında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Müdahale grubunda, Tablo 2’de görüldüğü gibi T2’de nefes fonksiyonu egzersizinin oturum başına ortalama süresi en uzun olarak bulunmuştur.

Tablo 2

Grup n T0-MSD(min) T1-MSD(min) T2-MSD(min)
Müdahale Grubu 54 3 (3, 5) 7 (6, 8)a 11 (10, 13.5)b
Kontrol Grubu 54 4 (3, 5) 5 (5, 6)a 7.5 (6, 8)b
Z Değeri −0.440 −7.114 −7.796
P Değeri 0.660 <0.001 <0.001

Nefes fonksiyonu egzersizinin oturum başına ortalama süresinin gruplar arası karşılaştırması [M (P25, P75)].

T0-MSD, hastanede yapılan müdahale sırasında kaydedilen solunum fonksiyonu egzersizlerinin ortalamaya dayalı tek seans süresini; T1-MSD, taburculuktan sonraki ilk ayın sonuna kadar olan müdahale döneminde kaydedilen ortalamaya dayalı tek seans süresini; T2-MSD ise taburculuktan sonraki 2. ve 3. ayları kapsayan müdahale döneminde kaydedilen ortalamaya dayalı tek seans süresini ifade eder.

a

T1-MSD ile T0-MSD arasında P< 0,05 olduğunu gösterir.

b

Arasında P< 0,05 olduğunu gösterir.

Müdahale grubunda seans başına düşen gerçek zamanlı düzeltici yönlendirmelerin ortalaması T1’de 6,23 ± 2,15 iken T2’de 3,68 ± 1,72’ye düşmüştür (eşikli t testi, t = 6,48, P < 0,001); bu da egzersilerin ilerlemesiyle hastaların solunum kalıplarının giderek daha standart hale geldiğini ve sistemin düzeltici yönlendirmelerine olan bağımlılıklarının azaldığını göstermektedir.

3.3 Gruplar arası dispne indeksi karşılaştırması

Taburculuk öncesi ve taburculuktan sonraki 3. ayda gruplar arası dispne indeksinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (P> 0,05). Bununla birlikte, T0’dan T2’ye müdahare grubunda “hafif belirtiler” sınıfına giren hastaların oranı %16,67 artmış ve bu iyileşme, kontrol grubunda gözlenenenden daha belirgindir (Bakınız Tablo 3).

Tablo 3

Grup n Taburculuk öncesi Taburculuktan sonra 3 ay
0–1 puan ≥2 puan 0–1 puan ≥2 puan
Müdahare Grubu 54 17 (31,48) 37 (68,52) 26 (48,15) 28 (51,85)
Kontrol Grubu 54 13 (24,07) 41 (75,93) 18 (33,33) 36 (66,67)
χ2 Değeri 0,738 2,455
P Değeri 0,390 0,117

Gruplar arası dispne indeksi karşılaştırması (n, %).

3.4 Gruplar arası CAT puanlarının karşılaştırılması

Taburculuk öncesi ve taburculuktan 3 sonra gruplar arasında CAT puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P> 0.05). Bununla birlikte, 3 aylık müdahalenin ardından, kontrol grubuna kıyasla müdahale grubunda CAT puanlarında daha büyük bir azalma gözlemlendi (Bakınız Tablo 4).

Tablo 4

Grup n Taburculuk öncesi Taburculuktan 3 sonra
Müdahale Grubu 54 19.26 ± 3.76 16.78 ± 4.44a
Kontrol Grubu 54 19.17 ± 3.34 18.15 ± 3.30
t Değeri 0.135 −1.819
P Değeri 0.893 0.072

Gruplar arası CAT puanlarının karşılaştırılması (ortalama ± standart sapma).

a

Taburculuktan 3 sonra ile Taburculuk öncesi arasında P< 0.05 olduğunu göstermektedir.

4 Tartışma

Yurtiçi ve yurt dışı çalışmalar, rehabilitasyonun solunum rehabilitasyonunun ilk sıra ilaç dışı müdahale olarak önerildiğini göstermektedir. Solunum rehabilitasyonunun temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilen solunum eğitiminin solunum kası gücünü ve dayanıklığını artırdığı, aşırı akciğer hacmini azalttığı ve gaz değişim kapasitesini iyileştirdiği gösterilmiştir (). Bununla birlikte, anket verileri, kronik solunum hastalığı olan hastalarda solunum rehabilitasyonunun başlama oranının yalnızca %2.3 olduğunu ve yıllık katılım oranının uzun bir dönemde istikrarlı şekilde %1.5 ile %1.7 arasında çok düşük düzeyde kaldığını göstermektedir ().

İyileştirici tıp ile dijital teknolojinin entegrasyonu ve gelişimiyle, uzaktan rehabilitasyon ile merkez tabanlı rehabilitasyonun birleşimi, KOAH rehabilitasyonunun kapsama alanını genişletmek için önemli bir yaklaşım olarak giderek öne çıkmaktadır. Solunum rehabilitasyon stratejileri, giderek daha düşük metabolik talep, bireyselleştirilmiş ayarlama ve akıllı izleme özellikleriyle karakterize edilen yaklaşımlara doğru evrilmektedir (). Bununla birlikte, güncel teknolojik uygulamalarda birkaç sınırlama kalmaktadır. Bir yandan, akıllı geri bildirim cihazlarının yetersiz olması, sağlık uzmanlarının solunum fonksiyonu egzersizleri sırasında solunum desenlerini ve ilgili parametreleri doğru şekilde izlemesini zorlaştırarak egzersiz sonuçlarının nesnel değerlendirmesini sınırlamaktadır. Diğer yandan, mevcut izleme yaklaşımlarının çoğu hastane ortamlarıyla sınırlı kalmakta ve nadiren bunun ötesine geçmekte, bu da solunum egzersizlerinin sürekliliği ve ilerlemesinin yetersiz olmasına yol açmaktadır.

Mevcut çalışma, müdahale grubunda T1 ile T0 ve T2 ile T1 arasında solunum fonksiyonu egzersizlerinin ortalamaya dayalı tek seans süresinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (

P

<

0.001) ile en uzun ortalamalı tek seans süresi T2’de gözlemlenmiştir. Geleneksel solunum kası eğitimi büyük ölçüde sağlık uzmanları tarafından verilen rutin eğitimlere dayanmakta ve hastaların büyük kısmı bunu bağımsız olarak gerçekleştirmekte, bu da günlük rehabilitasyon eğitiminin tamamlanmasının nesnel olarak izlenmesini zorlaştırmaktadır. Sürengen teknolojik gelişmelerle birlikte, giyilebilir mobil tıbbi izleme teknolojileri uzaktan rehabilitasyon yol gösteriminde giderek daha önemli bir rol üstlenmektedir (). Ancak günümüzde bu teknolojiler predominantly akut durumların (örn. kalp hastalığı, uyku apnesi) izlenmesi ve erken uyarısı ile hastalık değerlendirmesi (, ) alanında kullanılmakta, solunum egzersizi rehabilitasyonunun KOAH hastalarında yol gösterilmesindeki kullanımı sınırlı kalmaktadır. Araştırma ekibimiz tarafından geliştirilen taşınabilir akıllı solunum eğitimi sistemi, hastaların eğitim verilerini gerçek zamanlı olarak izleyip kaydedebilmekte, günlük rehabilitasyon hedeflerinin iyileştirilmesine olanak tanımakta böylece hastalar arasındaki rehabilitasyon ihtiyaçlarındaki çeşitliliği daha iyi karşılamaktadır. Buna ek olarak, cihaz ekranında sunulan görselleştirilmiş gerçek zamanlı geri bildirim, hastaların günlük eğitim planlarını tamamlamaya dair özgüvenini artırmakta ve bu da rehabilitasyon eğitimine uyumun iyileşmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, müdahale grubunda her eğitim seansındaki ortalamalı gerçek zamanlı düzeltme uyarılarının sayısı T1 ve T2 evreleri üzerinden istatistiksel olarak analiz edilmiştir (tanım için “Veri toplama araçları” bölümüne bakınız). Bulgular, müdahale grubunda ortalamalı düzeltme sıklığının T1 evresinde seans başına 6,23 ± 2,15 kez olduğunu, T2 evresinde ise istatistiksel olarak anlamlı biçimde azalarak seans başına 3,68 ± 1,72’ye düştüğünü göstermiştir (eşleştirilmiş t-testi, t = 6,48,

P

< 0.001). Bu bulgu, eğitim ilerledikçe hastaların solunum kalıplarının kademeli olarak standartlaştığını ve sistemin düzeltme uyarılarına olan bağımlılığının belirgin biçimde azaldığını göstermektedir.

Bu çalışmanın sonuçları, taburculuktan 3 ay sonra iki grup arasında Disne İndeksi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir (P> 0.05); ancak girişim grubunda daha hafif belirtiler gösteren hastaların oranı (%48,15), kontrol grubundakinden (%33,33) daha yüksekti. Önceki çalışmalar, akut KOAH hastalarında profesyonel izleme ekipmanları ile gerçekleştirilen solunum kası egzersizlerinin akciğer fonksiyonlarını anlamlı derecede iyileştirebileceğini, diafram kalınlığını artırabileceğini ve hipoksini hafiflatebileceğini göstermiştir. Bu çalışmada geliştirilen taşınabilir akıllı solunum egzersiz sistemi, göğüs ve karın solunum izlemesini kalıp tanıma işlevi ile birleştirerek solunum egzersili performansıyla ilgili verilerin doğru şekilde toplanmasını sağlamaktadır. Anormal solunum ritmi veya yetersiz solunum derinliği tespit edildiğinde, mobil uygulama üzerinden görsel dalga formu karşılaştırma geri bildirimi (ölçülen eğri ile önceden belirlenen egzersil hedef eğrisi) verilerek hastalara “solunum hızını yavaşlatma” veya “daha derin karın hareketi” sağlanmaktadır. Bu sayede soyut egzersil hedefleri, oturum sırasında cihaz düzeyinde düzeltici yönlendirmelere dönüştürülerek doğru ve etkili bir solunum egzersiline katkı sağlanmaktadır. Buna ek olarak, egzersil sırasında kalp atış hızı da göğüs ve karın solunum sinyalleriyle birlikte sürekli olarak izlenmektedir. Çalışma cihazı çevrimışı çalıştığından, ortaya çıkan herhangi bir anormallik oturum sırasında hastaya anında yönlendirme amacıyla cihaz ekranında işaretlenmiş, egzersil kayıtları aktarıldıktan sonra araştırma ekibi tarafından incelenmiş ve bu da egzersil uyumu ile veri bütünlüğü için ikincil bir kalite kontrol önlemi olarak hizmet etmiştir.

Ayrıca mevcut çalışma, 3 aylık müdahalenin ardından müdahale grubundaki yaşam kalitesi puanının (16,78 ± 4,44) kontrol grubundaki (18,15 ± 3,30) puanından düşük olduğunu, bu da müdahale alan hastalarda daha iyi bir yaşam kalitesi olduğunu gösterdiğini öne sürüyor. Önceki çalışmalar, aile temelli KOAH yönetimi ve pulmoner rehabilitasyon programlarının hasta belirtilerini ve yaşam kalitesini iyileştirebileceğini bildirmiştir. Bununla birlikte, stabil KOAH hastalarının yönetimi yaygın olarak sağlık uzmanları tarafından sağlanan sağlık eğitimi ve taburculuktan sonra telefonla takiple sınırlı kalmaktadır. Taburculuktan sonra yönetim, sistematik desteekten sıklıkla yoksundur (), bu da tedavi uyumunu azaltabilir, KOAH’ın ileri evrelerinde yetersiz pulmoner rehabilitasyona yol açabilir, hastalık kontrolünü zayıflatabilir ve nüks riskini artırabilir. Bu çalışmada, yeleğe benzeyen hafif, kullanışlı, giyilebilir akıllı bir pulmoner eğitim sistemi tasarlanmış; kolayca giyilip çıkarılabilmesini ve uzun süreli takibi mümkün kilarak pulmoner eğitim uyumunu artırmıştır. Ayrıca uygulama, her seans sonrasında bir takip raporu oluşturmakta ve bu rapor cihaz üzerinde yerel olarak saklanarak planlı kontroller arasındaki sürekliliği desteklemektedir.

Mevcut çalışmanın, COPD’li hastalarda ev temalı pulmoner rehabilitasyon için taşınabilir zeki solunum egzersizi ve izleme sisteminin müdahale etkinliğini göstermiş olmasıyla birlikte, bu çalışmanın birkaç sınırlaması açıkça kabul edilmelidir. Bu çalışma, tek merkezli, göreceli olarak sınırlı örneklem boyutuna sahip bir keşif çalışması olup, çalışma sonuçlarının genellenmesini kısıtlayabilir. Ayrıca, takip süresi yalnızca 3 ay ile sınırlı olduğundan, sistemin uzun dönemli güvenliği ve sürdürülebilir rehabilitasyon etkiliği, daha büyük örneklem boyutları ve daha uzun takip süreleri içeren sonraki çalışmalarla doğrulanmayı beklemektedir. Nefes darlığı indeksi ve CAT skoru, semptom algısı, egzersiz kapasitesi ve psikolojik uyum kapsayan çok boyutlu bileşik değerlendirme araçları olurken, bu çalışmadaki temel müdahalenin odak noktası gerçek zamanlı solunum deseninin düzeltilmesi ve egzersiz uyumunun gözetimidir; bu nedenle 3 aylık takip penceresi, bu bileşik sonuç göstergelerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir gruplar arası fark ortaya çıkarmak için yeterli değildir. Araştırma ekibi, sistemin farklı hasta alt gruplarındaki uygulanabilirliğini doğrulamak amacıyla çok merkezli, büyük örneklemli kohort çalışmaları yürütmeye devam edecektir.

Ev ortamında rehabilitasyon ortamıyla yakından ilişkili, ayrıca dikkat edilmesi gereken bir metodolojik kısıtlama daha vardır. Çalışmanın tüm müdahale ortamı, taburculuktan sonra hastaların günlük ev ortamında uygulanmıştır. Bu tasarım, stabil KBY hastalarında solunum rehabilitasyonunun klinik yönetim yol haritasının ana akımına tam uyumlu olup, hastaneden dışarıdaki çalışmaların araştırma ortamının gerçek klinik pratikten kopuk olmasıyla sık karşılaşılan olumsuzluğu önler. Ancak aynı zamanda kontrolsüz ev ortamında doğuştan gelen karıştırıcı etkenleri de getirir: temel veriler (T0) standartlaştırılmış hastane klinik ortamında toplanırken, sonraki tüm takip değerlendirmeleri yüksek heterojeniteye sahip ev ortamlarında tamamlanmıştır. Hastaların öz-raporlama süreçlerinde geriye dönük belleme yanlılığı ve öznel raporlama eğilimi, bazı sonuç verilerinde hafif karıştırıcı etkiler yaratabilir. Bu arada, çalışma tasarımının tutarlılığı göz önünde bulundurularak, müdahale grubunda akıllı sistem tarafından otomatik olarak toplanan anlık fizyolojik göstergeler (solunum hızı ve kalp atım hızı) gibi, yalnızca konvansiyonel rehabilitasyon yönlendirmesi alan kontrol grubunda eşlenik ve eşzamanlı biçimde toplanamamıştır. Dolayısıyla söz konusu yüksek sıklıklı fizyolojik göstergelerin iki grup arasındaki doğrudan karşılaştırmaları bu çalışmada gerçekleştirilmemiştir. Sürekli izlemenin araştırma ekibinde yinelenen bir iş yükü oluşturduğu da belirtilmelidir: her çıkarılan antrenman kaydı, çalışma veri tabanına girmeden önce satır satır gözden geçirilmiş; iki grubun günlük giriş kayıtları da her gün kontrol edilmiştir; bu iş yükü kaydedilen hasta sayısı arttıkça artacaktır. Bu maliyeti, elde edilen yararla ayrılmaz bir bütün olarak görüyoruz: yelekten gelen izleme verileri tamamen izlenebilirken, kontrol grubundaki karşılık gelen bilgiler tamamen öznel olarak tutulan günlüklere dayanıyordu. Dolayısıyla, gelecek sürümlerde anormal kayıtların otomatik olarak işaretlenmesi gerekecektir. Gelecek çalışmalar, tam döngüde uzaktan eşlenik izleme teknolojisini

İki grup arasında veri toplama yöntemlerinin heterojenliğini, evde rehabilitasyonun gerçek sahne niteliklerini bozmadan ortadan kaldırmak; böylece etkinilik değerlendirmesinin nesnelliğini ve kanıt düzeyini daha da geliştirmek ve zeki solunum rehabilitasyon sisteminin klinik çeviri için daha sağlam kanıta dayalı destek biriktirmek.

Bir başka sınırama, veri yolunun yapılandırılmasıyla ilgilidir. Tüm eğitim verileri yalnızca ağ bağlantısı kapalı, çalışmaya özel araştırma cihazında saklanmış ve araştırma ekibi tarafından aktarılmıştır; çalışma boyunca hiçbir veri hiçbir ağ üzerinden iletilmediği için bulut iletimiyle ilişkili bilgi güvenliği riskleri ortaya çıkmamıştır. Ancak bu kapalı çevrim dışı döngü ölçeklendirilebilir değildir ve klinikçilerin gerçek zamanlı uzaktan değerlendirmesine olanak tanımaz — kayıtlar ancak hasta cihazı planlı poliklinik kontrolüne geri getirdiğinde erişilebilir hale gelmiştir — ve koruması teknik güvencelere değil, cihazın fiziksel kontrolüne dayanmaktadır. Bulgular dolayısıyla ağa bağlı bir yerleşimin değerlendirmesi olarak okunmamalıdır; gelecekteki bulut tabanlı veya çok merkezli uygulamalar, şifreli iletim ve depolama (TLS 1.2 veya üzeri), denetim günlüğüyle birlikte rol tabanlı erişim kontrolü, hastane bilgi sistemiyle yerel sunucu üzerinde bir HL7 FHIR ağ geçidi üzerinden bütünleşme, mevcut kısa kodlu ad yerine geri döndürülemeyen çalışma tanımlayıcıları ve ağa dayalı herhangi bir iletim başlamadan önce resmi etiketme değişikliği gerektirecektir. Bağımsız bir güvenlik değerlendirmesi veya sızma testi gerçekleştirilmemiş ve ham verilerin kamuya açık hale getirilmemesi amacıyla Veri Kullanılabilirliği Açıklaması yeniden düzenlenmiştir.

Son sınırlama, sesli yönlendirmenin doğruluğuyla ilgilidir. Sesli uyarıların duyulabilirliği, sistem tarafından otomatik olarak kaydedilmek yerine insan onayıyla doğrulanmıştır: denetleyen araştırmacı, her denetlenmiş seans öncesinde hastayla birlikte duyulabilirliği teyit etmiştir (cihaz maksimum ses düzeyinde, hastanın yaklaşık 0,5 m önünde; Yöntemler); ancak ortam gürültüsü, uyarının belirsiz olduğu seansların oranı ve işitme kaybı — hariç tutma kriterleri arasında yer almayan bir durum — sistematik olarak kaydedilmemiştir. Dolayısıyla müdahalenin sunumundaki ölçülemeyen değişkenlik dışlanamaz ve gözlemlenen etki sıfıra doğru yanlılığa uğratılmış olur. Gelecek sürümlerde otomatik bir duyulabilirlik kontrolü — örneğin her seans başlamadan önce sistemin tanıdığı bir yanıt manevrası — dahil edilmelidir.

Sdonanman açısından güncel sistem, tüm sesli geri bildirimi akıllı telefon aracılığıyla sağlar; bu da geri bildirimin harici bir cihazın doğru yerleştirilmesine bağlı olmasına yol açar. Bir sonraki döngüde, yastığın yakası veya omzu yakınlarında, kulağa yakın konumlandırılan çıkarılabilir, kapalı düşük güçlü bir hoparlör veya kemik iletimi dönüştürücünün entegrasyonunu ve gereksiz geri bildirim türü olarak titreşimli (titreşim) bir kanalı değerlendirmektedir; titreşimin yaşlı hastalarda, işitme kaybı olan hastalarda ve gürültülü ev ortamlarında sesli geri bildirimin aksine daha dayanıklı olması muhtemeldir ve solunum sensörleriyle akustik çapraz konuşma (cross-talk) oluşturmaz. Böyle herhangi bir modül, ciltle temas eden yastığın makinede yıkanabilirliği ve kontrol sisteminin su geçirmez, hızlı çıkarılabilir yapısı gibi mevcut tasarım gereksinimlerini korumalıdır; ağırlık, enerji tüketimi ve birim maliyet üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir.

5 Sonuç

Bu çalışma, taşınabilir zekâlı solunum egzersizi izleme sisteminin, solunum desenlerinin ve solunum egzersizi performansının kesin ve görselleştirilmiş izlenmesi yoluyla solunum egzersizi sonuçlarını iyileştirebileceği ve solunum kası gücü ile dayanıklılığını artırabileceği konusunda ön bilgi sunmakta ve COPD’li hastalarda solunum rehabilitasyonuna olumlu katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, mevcut çalışma öncelikle solunum egzersiziyle ilgili izleme ve müdahaleye odaklanmış olup, fiziksel aktivite müdahalelerini ya da hava yolu temizleme tekniklerini içermemektedir. Gelecek çalışmalar, izleme modüllerini genişletebilir, çok boyutlu verileri bütünleştirebilir ve COPD’li hastaların solunum rehabilitasyon durumunu daha kapsamlı biçimde tanımlayabilir. Ayrıca, daha büyük örneklem boyutlarıyla yapay zekâ ve makine öğrenmesi yaklaşımlarının birleştirilmesi, solunum rehabilitasyon verilerinin daha detaylı analiz edilmesini; egzersiz hedeflerinin bireyselleştirilmiş şekilde ayarlanmasını, rehabilitasyon etkinliğinin daha doğru biçimde öngörülmesini ve kişiselleştirilmiş solunum rehabilitasyon stratejileri için bilimsel bir dayanak sağlanmasını mümkün kılabilir.

Açıklamalar

Veri erişilebilirliği açıklaması

Bu makalenin sonuçlarını destekleyen ham veriler, gereksiz bir sakınma olmaksızın yazarları tarafından erişime sunulacaktır.

Etik açıklaması

İnsanlar dahil edilen çalışmalar, Jiaxing Üniversitesi İlişkili Hastanesinin İnsan Etik Araştırma Komitesi tarafından onaylanmıştır. Çalışmalar, yerel mevzuat ve kurumsal gereksinimler doğrultusunda yürütülmüştür. Katılımcılar, bu çalışmaya katılmaya ilişkin yazılı aydınlatılmış onaylarını vermişlerdir. Bu makalede yer alan potansiyel olarak kimliği belirlenebilir görüntü ya da verilerin yayımlanması için birey(ler)den yazılı aydınlatılmış onay alınmıştır.

Yazar katkıları

DZ: Yazım – inceleme ve düzenleme, Doğrulama, Yazılım, Gözetim, Veri derlemesi, Kaynaklar, Araştırma. YZ: Metodoloji, Resmi analiz, Gözetim, Kavramsal çerçeve, Doğrulama, Veri derlemesi, Yazım – inceleme ve düzenleme. LW: Araştırma, Proje yönetimi, Gözetim, Yazım – özgün taslak, Veri derlemesi, Resmi analiz, Doğrulama. HX: Metodoloji, Veri derlemesi, Yazım – özgün taslak, Resmi analiz, Kaynaklar, Kavramsal çerçeve, Proje yönetimi, Finansman edinimi.

Fonlanma

Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ve/veya yayımının finansal destek aldığını beyan etmiştir. Bu çalışma, Zhejiang Eyaleti Tıp ve Sağlık Bilimleri Programı (2024KY430) ve Jiaxing Ana Disipli Tıp-Hemşirelik (2023-ZC-007) tarafından finanse edilen bir proje ile desteklenmiştir.

Çıkar çatışması

Sorumlu yazar(lar), bu çalışmanın ticari veya olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir finansal ilişki içinde yürütülmediğini beyan etmiştir.

Üretken yapay zeka beyanı

Sorumlu yazar(lar), bu el yazısının hazırlanmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş olup, mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren doğruluk sağlama için makul önlemler alınmıştır. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncı notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarların görüşlerini yansıtır ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini mutlaka yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

  • 1.

    Naghavi M, Yu H, Aalipour M, Aalruz H, Ababneh H, Set al. 292 ölüm nedeninin 204 ülke ve bölgede ve 660 ulusal alt konumda küresel yükü, 1990–2023: Hastalıkların küresel yükü çalışması 2023 için sistematik analiz. Lancet. (2025) 406(10513):1811–72. 10.1016/S0140-6736(25)01917-8

  • 2.

    Troosters T, Janssens W, Demeyer H, Rabinovich R. Solunum rehabilitasyonu ve fiziksel müdahaleler. Eur Respir Rev. (2023) 32(168):32. 10.1183/16000617.0222-2022

  • 3.

    Kronik obstrüktif hastalık için küresel girişim. KOAH’ın önlenmesi, tanısı ve yönetimi için küresel strateji: 2025 raporu [Z]).

    • View reference in article
  • 4.

    Zhang Y, Su C. KOAH’lı hastaların solunum rehabilitasyonu yönetimi alanındaki araştırma ilerlemeleri. Chinese Journal of Modern Nursing. (2021) 27(30):4061–6. 10.3760/cma.j.cn115682-20210304-00959

  • 5.

    Blondeel A, Hermans F, Breuls S, Wuyts M, Veraerts S, De Maeyer N, Set al. Kronik obstrüktif hastalık için hastalar için uzun süreli fiziksel aktivite koçluğu programı: rastlantısal kontrollü deney. Am J Respir Crit Care Med. (2025) 211(12):2330–9. 10.1164/rccm.202501-0170Oc

  • 6.

    Çin Göğüs Cerrahisi Derneği Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Grubu, Çin Göğüs Hekimleri Derneği Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Komitesi. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının tanısı ve yönetimine ilişkin rehberler (revize edilmiş sürüm 2021). Çin Tüberküloz ve Solunum Dergisi. (2021) 44(03):170–205. 10.3760/cma.j.cn112147-20210109-00031

  • 7.

    Cox, NS Lahham, A McDonald, C F Mahala, O “Halloran, P Hepworth, G ve diğerleri. COPD’li hastalarda hastaneden ayrıldıktan kısa süre sonra evde yapılan pulmoner rehabilitasyon (early HomeBase): randomize kontrollü bir çalışmanın protokolü. BMJ Open Respir Res. (2021) 8(1):e001107. 10.1136/bmjresp-2021-001107

  • 8.

    Bestall, JC Paul, EA Garrod, RG Garnham, R Jones, PW Wedzicha, JA. Tıp Araştırmaları Konseyi (MRC) dispne ölçeğinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı hastalarında engelliğini ölçmedeki yararlılığı. Thorax. (1999) 54(7):581–6. 10.1136/thx.54.7.581

  • 9.

    Jones, PW Harding, G Berry, P Wiklund, I Chen, W-H Kline Leidy, N. COPD değerlendirme testinin geliştirilmesi ve ilk geçerliliği. Eur Respir J. (2009) 34(3):648–54. 10.1183/09031936.00102509

  • 10.

    Han, N Feng, H He, H Li, Q Xu, J Jin, Y ve diğerleri. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ile kombine akciğer kanseri hastalarında ameliyat sonrası pulmoner rehabilitasyon yönetimine dair kanıt özeti. Çin Hemşirelik Dergisi. (2024) 59(1):42–50.

  • 11.

    Matta A, Polychronopoulou E, Kuo Y F, Sharma G, Duarte A. Kronik solunum hastalıkları hastalarında pulmoner rehabilitasyon kullanım oranları: 2014−2019. Respir Med. (2025) 242:108110. 10.1016/j.rmed.2025.108110

  • 12.

    Chen Y, Jiang H, Tong Z. 2025 yılında pulmoner rehabilitasyonda yıllık gelişmeler. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi. (2026) 49(2):192–7. 10.3760/cma.j.cn112147-20251110-00697

  • 13.

    Huang X. Wearable cihazların aritmi yönetimindeki uygulama gelişmeleri. Journal of Electrocardiology and Circulation. (2026) 45(01):1–5.

  • 14.

    Sadek I, Abdulrazak B. Temassız uzaktan izleme: Gerçek bir kullanımda yatak altına yerleştirilen sensör minderiyle uyku izlemenin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. Health Syst (Basingstoke). (2023) 12(3):264–80. 10.1080/20476965.2022.2072777

  • 15.

    Schütz N, Saner H, Botros A, Pais B, Santschi V, Buluschek P ve ark. Topluluk içinde yaşayan yaşlı yetişkinlerde sağlık bozulmalarının erken tespitinde temassız uyku izlemesi: keşif çalışması. JMIR Mhealth Uhealth. (2021) 9(6):e24666. 10.2196/24666

  • 16.

    Huang Z, Li Z, Yan M, Zheng J, Huang W, Hong L ve ark. Stabil kronik obstrüktif akciğer hastalığı hastalarında solunum kas eğitiminin etkisi: sistematik derleme ve meta-analiz. Heliyon. (2024) 10(7):e28733. 10.1016/j.heliyon.2024.e28733

  • 17.

    Janjua S, Carter D, Threapleton CJD, Prigmore S, Disler R. Uzaktan sağlık müdahaleleri: kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hastalarına yönelik uzaktan izleme ve danışmanlık. Cochrane Database Syst Rev. (2021) 7(7):Cd013196. 10.1002/14651858.cd013196.pub2

Özet

Anahtar Kelimeler

kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), mobil uygulama, pulmoner rehabilitasyon, solunum eğitimi, taşınabilir izleme sistemi, cihaz geliştirme

Başvuru

Zhang D, Zou Y, Wang L ve Xu H (2026) Kararlı KOAH hastalarında taşınabilir akıllı solunum eğitimi ve izleme sisteminin geliştirilmesi ve ön klinik uygulaması. Front. Med. 13:1948983. doi: 10.3389/fmed.2026.1948983

Cep Tarihinde

26 Temmuz 2026

Güncellendi

26 Ekim 2026

Kabul Edildi

27 Ekim 2026

Yayınlandı

11 Kasım 2026

13 – 2026

Monsur Habib, Edinburgh Üniversitesi, Birleşik Krallık

Ersin Demirer, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Dalia Anas Ibrahim, Zagazig Üniversitesi, Mısır

Frontiers | Development and preliminary clinical application of a portable intelligent respiratory training and monitoring system in patient
Frontiers | Development and preliminary clinical application of a portable intelligent respiratory training and monitoring system in patient

© 2026 Zhang, Zou, Wang ve Xu.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(ler)inin atıf edilmesi ve kabul edilen akademik uygulamaya uygun olarak bu dergideki orijinal yayının gösterilmesi şartıyla, diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir.

*İletişim: Yishuang Zou zouyishuang330@163.com

Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarların görüşüdür ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

İlginizi Çekebilir: Yapay Zeka Destekli Mobil Sağlık İçin Dört Alanlı Çerçeve: Duyumdan Eşit Yönetime →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler