Özet
Amaç:
Böbrek tüberkülozunun neden olduğu ilerleyici böbrek fonksiyon bozulmasına katkıda bulunan faktörleri incelemek ve klinik tedavi için teorik bir temel oluşturmak.
Yöntemler:
Hebei Göğüs Hastanesi Üroloji Bölümü’nde Ekim 2013’ten Haziran 2024’e kadar tedavi edilen 110 böbrek tüberkülozu hastasının tıbbi kayıtları toplanmıştır. Hastaların serum kreatinin seviyeleri (Serum kreatinin, Scr), 99mTc-DTPA böbrek dinamik sintigrafisi (Emisyon bilgisayarlı tomografi, ECT), böbrek dokusu HE (Hematoksilin ve Eozin) boyama patolojik kesitleri ve transmisyon elektron mikroskobu, idrar sistemi BT düz taraması (Bilgisayarlı tomografi, BT), BT ürografisi (Bilgisayarlı tomografi ürografisi, BTÜ) veya ürografi analiz edilmiştir. Böbrek tüberkülozunun neden olduğu ilerleyici böbrek fonksiyon bozulmasının faktörleri intrarenal vasküler, böbrek parankimal ve postrenal açılardan incelenmiştir.
Bulgular:
① Tek taraflı böbrek tüberkülozu olan hastaların serum kreatinin seviyeleri, çift taraflı böbrek tüberkülozu olan hastalara göre anlamlı derecede daha düşüktü (P < 0.01); ② 99mTc-DTPA böbrek dinamik sintigrafisi, etkilenen böbreklerde azalmış kan akışı, alım ve klirens oranlarının yanı sıra glomerüler filtrasyon hızlarında (GFR) düşüş gösterdi. Etkilenen böbreklerin renogram eğrileri tipik olarak “düşük seviyeli uzamış çizgi tipi” sergiledi (tek taraflı böbrek tüberkülozunda %67.62, diğer %32.28’inde obstrüksiyon görüldü ve çift taraflı böbrek tüberkülozunun daha şiddetli etkilenen tarafında %100.00), buna karşılık kontralateral böbrek normal kan akışı perfüzyonu, alım ve klirens oranlarına sahip olup, anlamlı derecede yüksek GFR (P < 0.001) ve normal renogram eğrilerine (tek taraflı böbrek tüberkülozunda %70.48, çift taraflı böbrek tüberkülozunun hafif etkilenen tarafında %40.00) veya bozulmuş eğrilere (tek taraflı böbrek tüberkülozunda %29.52, çift taraflı böbrek tüberkülozunun hafif etkilenen tarafında %60.00) sahipti; ③ Böbrek dokusu HE boyama patolojik kesitleri glomerüloskleroz, tübüler nekroz ve hyalinizasyon, interstisyel fibrozis ve vasküler skleroz ve stenoz gösterdi. Üreterde kronik inflamasyon ve fibrozis ile lümen daralması görüldü, bazen granülomlar ve kazeöz nekroz eşlik etti; ④ Transmisyon elektron mikroskobu, glomerüler bazal membranın kalınlaşmasını, podositlerin birleşmesini veya kaybolmasını ve mitokondriyal hasarı ortaya koydu. Böbrek tübüler bazal membranın kalınlaşması ve mitokondriyal hasar da gözlemlendi. ⑤ BT (veya BTÜ) ve ürografi hidronefroz, böbrek parankiminde “solucan yemiş” lezyonlar, piyonefroz veya çok sayıda kistik değişiklikler, böbrek pelvisi ve üreter duvarlarının kalınlaşması ve üreter lümeninde stenoz gösterdi; ⑥ BT ve ECT arasında etkilenen tarafta teşhis edilen hidronefroz oranında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (97.14% vs. 97.14%, P > 0.05), buna karşılık kontralateral tarafta teşhis edilen hidronefroz oranı BT ile ECT’ye göre anlamlı derecede daha düşüktü (15.24% vs. 39.05%, P < 0.01).
Sonuç:
① Böbrek tüberkülozunda böbrek fonksiyon bozulmasına katkıda bulunan ilişkili faktörler arasında intrarenal vasküler hasara bağlı azalmış böbrek kan akışı, böbrek parankimal hasara bağlı glomerüler filtrasyon ve tübüler ekskresyonda azalma ve postrenal tüberküloz üreteral darlığına bağlı üst idrar yolu obstrüksiyonu yer almaktadır. Ancak, Mycobacterium tuberculosis enfeksiyonunun neden olduğu böbrek parankimal hasar en doğrudan ve birincil faktördür. ② Glomerüllerin ve böbrek tübüllerinin ultrastrüktürel hasarı, lezyonlar rutin görüntüleme ile görünür hale gelmeden önce mevcut olmuş olabilir ve altta yatan böbrek fonksiyon bozulmasının temelini oluşturur. ③ Kontralateral böbrekteki “sessiz” obstrüksiyon (ECT’de pozitif ancak BT’de negatif) kontralateral böbrek fonksiyon bozulmasının ana nedeni olabilir.
1 Giriş
Genitouriner tüberküloz, en sık görülen ekstrapulmoner tüberküloz hastalıklarından biridir ve lenf nodu tüberkülozundan sonra ikinci sırada yer alarak ekstrapulmoner tüberkülozun yaklaşık %30–40’ını oluşturur. Pulmoner tüberküloz vakalarının %4.8’i böbrek tüberkülozu ile komplike olur (, ). Böbrek tüberkülozu ikincil olarak üreter, mesane ve üretra tüberkülozuna neden olabilir ve genitouriner tüberküloz tedavisinde merkezi konumdadır (, ). Son yıllarda böbrek tüberkülozunun insidansı yeni özellikler göstermekte ve ürologlar için yeni zorluklar yaratmaktadır (–). Atipik böbrek tüberkülozu vakalarının sayısı önemli ölçüde artmıştır (–). Erken teşhis zordur ve yanlış teşhis ile teşhis kaçırma oranları yüksektir, bu da böbrek fonksiyon bozulması ve nefrektomi gibi ciddi sonuçlara yol açar (, , –, ).
Çin’de böbrek tüberkülozu olan hastaların çoğu orta veya ileri evrede teşhis edilir ve değişen derecelerde böbrek parankimal ve böbrek fonksiyon bozulması gösterirler. Erken teşhis edilen ve aktif, standartize anti-tüberküloz ilaç tedavisi ile hidronefroz için kalıcı üreteral stent drenajı alan bazı hastalarda bile, serum kreatinin ve glomerüler filtrasyon hızı (GFR) ile değerlendirilen böbrek fonksiyonunun giderek kötüleşmesi anlamına gelen ilerleyici böbrek fonksiyon bozulması meydana gelir ve sonunda böbrek fonksiyon kaybı ve komplikasyonlar nedeniyle nefrektomi yapılır. Bu nedenle, böbrek tüberkülozunun neden olduğu böbrek fonksiyon bozulmasının faktörlerinin daha fazla incelenmesi ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir; bu, klinisyenlerin böbrek fonksiyonunu korumak ve böbrek tüberkülozunun neden olduğu böbrek yetmezliği ve nefrektomi oranını azaltmak için etkili tedavi planları oluşturmaları açısından büyük önem taşır. Bu nedenle, son 10 yılda teşhis edilen ve tedavi edilen 110 böbrek tüberkülozu hastasının tıbbi kayıtlarını toplayarak tek merkezli, retrospektif bir çalışma yürüttük; bu hastalar ardışık olarak dahil edilmemiştir. Bu vakaların teşhisi ve klinik özellikleri hakkındaki önceki raporları takiben (, ), böbrek tüberkülozunun neden olduğu böbrek fonksiyon bozulmasının faktörlerine ilişkin bulgularımızı sunuyoruz.
3 Bulgular
3.1 Serum kreatinin ve ECT
Tek taraflı böbrek tüberkülozu olan hastaların serum kreatinin seviyesi, normal ortalama kreatinin seviyesinin üst sınırından (120 μmol/L) anlamlı derecede daha düşüktü (P < 0.001), buna karşılık çift taraflı böbrek tüberkülozu olan hastaların serum kreatinin seviyesi normal ortalama kreatinin seviyesinin üst sınırından anlamlı derecede farklı değildi (P > 0.05, Tablo 2).
Normal tek taraflı böbrek GFR = 40 mL/dk, normal kan kreatinin değeri: 38–120 μmol/L. Çift taraflı böbrek tüberkülozu verileri için tek örneklemli Wilcoxon işaretli sıra toplam testi, tek taraflı böbrek tüberkülozu verileri için ise tek örneklemli T-testi kullanılmıştır.
Bir hastada serum kreatinine ilişkin veri mevcut değildi ve bu vaka, serum kreatinine ilişkin karşılaştırmalar dışında diğer analizlerde dikkate alınmıştır. Çift taraflı böbrek tüberkülozu olan beş hastada hipertansiyon, diyabet mellitus veya nefrotoksik ilaç kullanım öyküsü yoktu.
Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme
Beyanlar
Generatif Yapay Zeka beyanı
Yazar(lar), bu makalenin oluşturulmasında generatif yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki şekillerin yanında sağlanan herhangi bir alternatif metin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuştur ve yazarlar tarafından mümkün olduğunca incelenmek de dahil olmak üzere doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.
Kısaltmalar
TB, Mycobacterium tuberculosis; DNA, deoksiribonükleik asit; BT, bilgisayarlı tomografi; BTU, bilgisayarlı tomografi ürografisi; EBT, emisyon bilgisayarlı tomografi; Scr, serum kreatinin; HE, hematoksilin-eozin; Xpert, rifampisine dirençli gerçek zamanlı floresan kantitatif nükleik asit amplifikasyonu; SPOT.TB T, tüberküloz enfeksiyonunda hücre lekesi tespiti.
Özet
Anahtar Kelimeler
EBT, patoloji, böbrek fonksiyon bozukluğu, böbrek tüberkülozu, ultra yapı
Atıf
Li C, Zhu G, Liu J, Zhang Y, Wang Q ve Li W (2026) Böbrek tüberkülozunda böbrek fonksiyon bozukluğuna katkıda bulunan faktörlerin klinik analizi. Front. Med. 13:1932844. doi: 10.3389/fmed.2026.1932844
Alınma Tarihi
09 Temmuz 2026
Revize Edildi
21 Eylül 2026
Kabul Edildi
02 Kasım 2026
Yayınlandı
17 Kasım 2026
13 – 2026
Jad A. Degheili, Yeni Doğum Hastanesi, Kuveyt
Ni Fu, Zunyi Tıp Üniversitesi İkinci Bağlı Hastanesi, Çin
Shirom Rajeev Siriwardana, Kelaniya Üniversitesi, Sri Lanka
© 2026 Li, Zhu, Liu, Zhang, Wang ve Li.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanılması, dağıtılması veya çoğaltılmasına izin verilir. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.
*Yazışma: Chongbin Li lichongbin.good@163.com; Wei Li 26200407@hebmu.edu.cn
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya değerlendiricilerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından yapılabilecek herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

