ÖZET
Arka plan:
Kök hücreli tümörler (KT), nükseden ve dirençli bir plazma hücresi tümörüdür. Proteazom inhibitörleri, immunomodülatif ilaçlar ve anti-CD38 antikorlarına (üç sınıf dirençli) ve son dönemde T-hücresi yönlendirmeli (TCR) terapilere dirençli hastalarda sınırlı tedavi seçeneği ve kötü prognoz bulunmaktadır. Melphalan flufenamid (melflufen), ilk sınıfı bir peptid-ilaç konjugatı olup, önceki direnç mekanizmalarından bağımsız olarak hücre içi alkilleyicileri sağlar.
Amaç:
Bu çalışma, nükseden/dirençli KT’de melflufen plus dekzometazonun (HORIZON çalışması) gerçek dünya bakım standardına (LocoMMotion çalışması) karşı etkinliğini ve güvenliğini dolaylı karşılaştırmayı; özellikle TCRMM ve yüksek riskli alt grupları odak alarak tanımlayıcı bir çalışma-çalışması karşılaştırmasıdır.
Yöntemler:
Tek kollu, faz II HORIZON çalışması ile prospektif, gözlemsel LocoMMotion çalışmasından veri analiz edildi. Uç noktalar arasında genel yanıt oranı, ilerlemeye kadar süren sağkalım, genel sağkalım, yanıt süresi ve tedaviyle ortaya çıkan yan etkiler yer aldı. Alt grup analizleri; ≥3 önceki tedavi hattı, önceki otohematopoetik kök hücre nakli, otohematopoetik kök hücre naklinden sonra ilerlemeye kadar geçen süre, ekmedüller hastalık ve yüksek riskli sitogenetiği değerlendirdi.
Sonuçlar:
HORIZON çalışmasına 157 hasta (orta 5 önceki tedavi hattı; %76 TCR), LocoMMotion çalışmasına ise 248 hasta (orta 4 hattı; %74 TCR) dahil edildi. TCR alt gruplarının ilk analizlerinde genel yanıt oranı HORIZON’da %26, LocoMMotion’da %25,1 olarak bulundu; ortalamaya ilerlemesiz hayatta kalma her iki çalışmada da 3,9 ay, ortalamaya genel hayatta kalma sırasıyla 11,2 ve 11,1 ay olarak rapor edildi. Yüksek riskli sitogenetiği olan hastalarda ve kemik dışı hastalığı olanlarda da yanıt gözlemlendi, ancak bu alt gruplarda yanıt oranları düşük ve hayatta kalma sınırlı kaldı. Tedavi ortaya çıkan adverse olaylar çoğunlukla hematolojik nitelikte ve yönetilebilir düzeydeydi; güvenlik yaşlı ve yoğun ön tedavi almış hastalarda tutarlıydı.
Sonuç:
Bu betimleyici çalıntı çalışma karşılaştırması, yoğun ön tedavi almış TCRMM’de melflufen plus dekametazon ve gerçek dünyada uygulanan standart bakım rejimleriyle elde edilen sonuçlara bağlam bilgisı sağlar. Taban farklarının düzeltilmemesi ve LocoMMotion karşılaştırıcısının tarihsel niteliği göz önüne alındığında, bu bulgular hipotez üreten nitelikte değerlendirilmeli ve melflufen’in güncel tedavi sıralamasındaki belirli rolünü ortaya koymamalıdır.
1. Giriş
Miyeloma (MM), sık nüks ve sürekli tedavilere karşı giderek gelişen dirençle karakterize bir plazma hücresi malignitesidir. Avrupa’da en sık görülen ikinci hematolojik kanserdir ve yılda 100.000 kişi başına 4,5–6,0 yeni vaka tahmin edilir. İtalya’da 2022 yılı ulusal verileri 100.000 kişi başına 40,9 yaygınlık ile triple-class maruz kalmış olarak sınıflandırılan 2.557 hastayı rapor etti – triple-class maruz kalma, en az bir proteasom inhibitörü (PI), bir immunomodülatif ilaç (IMiD) ve bir anti-CD38 monoklonal anticisimi almış olarak tanımlanmaktadır.
Sıralı tedavi hatlarıyla birçok hastalık üçlü sınıfa dirençli (TCR) çoklu miyeloma (MM) evresine ilerler; bu evre, tüm üç büyük terapötik sınıfa karşı direnç olarak tanımlanır. TCRMM, MAMMOTH () ve LocoMMotion () gibi gerçek dünya çalışmalarında görüldüğü gibi, özellikle kötü prognoz ve sınırlı tedavi seçenekleriyle ilişkilidir. CAR-T hücre terapileri ve bifunksonlu antikorlar gibi yenilenmiş immunoterapiler, geç relaps hastalarının yönetiminde önemli ilerlemeler temsil etseler de, toksisite, karmaşık lojistik ve özellikle büyük tedavi merkezleri dışında sınırlı erişilebilirlik nedeniyle kullanımları kısıtlıdır. Üstelik bu terapilerden sonra relapsler yaygındır ve bu durum, yenilenmiş etki mekanizmalarına sahip tedavi seçeneklerine yönelik gereksinimin sürdüğünü göstermektedir ().
Melfulan flufenamid (melflufen), tüm sınıflarında ilk olan bir peptid-ilaç konjugatıdır ve tümörleşmiş plazma hücrelerinde aşırı ifade edilen aminopeptidazların sağladığı avantajı kullanarak alkilleyici ajanları hücre içine taşır. Yüksek lipofilikliği, taşıyıcı aracılı dirençi atlayarak pasif hücre içi alımı sağlar. Hücre içinde hidroliz olarak güçlü alkilleyiciler olan melfulan ve desetil-melflufen salınır; bu ajanlar p53 eksikliği olan ya da bortezomib ve dekametazon gibi geleneksel ajanlara dirençli hücrelerde bile geri döndürülemez DNA hasarı ve apoptoz yol açar ().
Melflufen, Şubat 2021’de ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından aşırı ön tedavi görmüş nükseden/refraktör MM’li hastalar için hızlandırılmış onay aldı. Takiben, doğrulayıcı OCEAN deneyinden elde edilen sonuçlar, tüm çalışma popülasyonunda genel hayatta kalma konusunda endişe yarattı; melflufen–dekametazon kolunda sayısal olarak daha kısa ortalamalı bir OH, pomalidomid–dekametazon koluna göre gözlemlandı. Oncopeptides, Ekim 2021’de ABD göstergesinin gönüllü olarak geri çekilmesini talep etti ve FDA, onayın geri çekilmesine ilişkin nihai kararını Şubat 2024’te verdi (). Buna karşılık, melflufen, dekametazon ile kombinasyonunda, II. faz HORIZON deneyinin () ve III. faz OCEAN deneyinin sonuçlarına dayanarak Ağustos 2022’de Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından regülatif onay aldı; ardından Ocak 2025’te İtalya’da (AIFA) ulusal yetki alındı. TCRMM’li, bir proteasom inhibitörü (PI), bir iminodimaprofen (IMiD) ve anti-CD38 monoklonal antikor dahil en az 3 önceki tedavi hattı almış ve son rejiminde ilerlemiş yetişkin hastalarda kullanım için onaylıdır. Otolog hemopoietik kök hücre transplantasyonu (ASCT) ile daha önce tedavi edilmiş hastalar için en az 36 aylık ilerlemeye kadar zaman (TTP) gereklidir. 2025 EHA–EMN kılavuzları, melflufeni TCRMM’li hastalar için, CAR-T veya antikor–ilaç konjugate tedavisinden sonra nükseden hastalar dahil olmak üzere, IB dereceli bir öneri olarak dahil etmiştir ().
TCRMM, son derece heterojen ve gelişen bir hastalık durumu olduğundan, tedaviler arasında doğrudan karşı karşıya klinik karşılaştırmalar yapmak zordur. Bu bağlamda, dolaylı karşılaştırmalar – özellikle prospektif gerçek dünya çalışmalarından elde edilen verileri kullananlar – sonuçları bağlama oturtmak için değerli araçlar olarak öne çıkmıştır. Önemlice, güncel analizler, klinik karar vermeyi desteklemek amacıyla yeni terapötik ajanların, gerçek dünya standart bakım kohortlarıyla karşılaştırılmasının yararlılığını göstermiştir (, ).
Bu çalışma, relaps/reakter MM (RRMM) hastalarında melflufen plus dexametazon (HORIZON çalışması ()) ile standart bakım rejimlerinin (LocoMMotion çalışması ()) etkinlik ve güvenlik sonuçlarının dolaylı karşılaştırmasını yapmak; özellikle ≥3 önceki tedavi hattına sahip hastalar ve tanımlanmış yüksek riskli alt gruplar dahil olmak üzere TCRMM hastalarına odaklanmaktır.
2 Yöntemler
2.1 Çalışma tasarımı ve amacı
İki klinik çalışmanın verilerinin betimleyici bir çapraz çalışma karşılaştırması raporlanmaktadır: HORIZON çalışması, RRMM hastalarında melflufen plus dexametazonu değerlendiren tek kollu bir girişimsel çalışma () ve RRMM hastalarında standart bakım (SOC) sonuçlarını yakalayan, prospektif, girişimsel olmayan, gerçek dünya çalışması LocoMMotion (); Amaç, özellikle TCRMM hastalarına,包括 ≥3 önceki tedavi hattına sahip hastalara odaklanarak, melflufen tedavis alan hastalar ile hekimin seçimi SOC alan hastalar arasında etkinlik ve güvenlik sonuçlarını karşılaştırmaktır.
2.2 Veri kaynakları ve çalışma popülasyonları
HORIZON, IMiD ve bir proteasom inhibitörü almış ve pomalidomid ve/veya anti-CD38 monoklonal antikoruna reakter olan RRMM hastalarını dahil eden, çok merkezli, tek kollu, faz II bir çalışmadır. Hastalar, her 28 günlük döngünün 1. gününde intravenöz melflufen 40 mg, oral dexametazon (40 mg veya 75 yaşından büyük hastalarda 20 mg) ile kombinasyon olarak almıştır. Bu analiz için birincil yayın (), ardından gelen uzun süreli takip () ve alt grup analizlerinden (), TCR hastaları, ≥3 önceki tedavi hattı ve yüksek riskli sitogenetik anormalliklere sahip hastalara ait sonuçlar dahil olmak üzere veriler çıkarılmıştır.
LocoMMotion, RRMM tanısı taşıyan ve ≥3 önceki tedavi hattı almış ya da bir proteasom inhibitörü (PI) ve bir immünomodülatif ilaç (IMiD) çift refrakter olup üçlü sınıfa maruz kalmış ve son tedavi hattında hastalık ilerlemesi kanıtlanmış hastalarda gerçek dünya sonuçlarını değerlendiren prospektif, gözlemsel bir çalışmaydı. Hastalar, yerli klinik uygulamada kullanılan güncel standart bakım (SoC) doğrultusunda tedavi edilmiş ve deney tedavilere izin verilmemiştir. Bu dolaylı karşılaştırma için hem ilk yayın () hem de 2 yıllık takip analizi () dahil edilmiştir.
2.3 Değerlendirme noktaları
Her iki çalışmanın birincil değerlendirme noktası, International Myeloma Working Group kriterlerine göre tanımlanan genel yanıt oranı (ORR) idi. İkincil değerlendirme noktaları ilerlemeye özgük hayatta kalma (PFS), genel hayatta kalma (OS), yanıt süresi (DOR) ve kısmi yanıta (PR) ya da daha iyisine kadar geçen süreyi içermiştir. Güvenilirlik, tedavi ile ortaya çıkan olayların (TEAE) insidansı ve şiddeti temel alınarak değerlendirilmiş ve bu olaylar Adverse Events Common Terminology Criteria (CTCAE) v5.0’a göre kategorize edilmiştir. Güvenilirlik sonuçları tüm dereceli TEAE’leri kapsamış; ancak ağır dereceli (≥3) TEAE’lerin, çoklu ön tedavi görmüş relaps/refrakter miyeloma hastalarında tedavi toleransının klinik açıdan en ilgili göstergesi olarak kabul edilmesi nedeniyle bu olaylar ayrı ayrı sunulmuş ve daha detaylı tartışılmıştır.
2.4 İstatistiksel analiz
Bu çalışma içi karşılaştırma doğası gereği betimleyici ve keşif niteliğindeydi. Bireysel hasta verilerinin mevcut olmaması ve çalışmaların tasarım, dahil edilme kriterleri, tedavi ataması ve sonuç değerlendirmesi açısından farklılık göstermesi nedeniyle resmi düzeltilmiş dolaylı karşılaştırma yapılmadı. Buna göre, çalışmalar arasında gözlemlenen farklar nedensel tedavi etkileri olarak yorumlanmamalıdır. Sonuçlar nokta tahminleri ve mevcut güven aralıkları ile sunulmuştur. Güvenlik verileri, herhangi bir derecede ve derece ≥3 adverse olay yaşayan hastaların oranları olarak özetlenmiştir. TCR hastalığı olan hastalarda sonuçları araştırmak için alt grup analizleri yapılmıştır. Spesifik olarak, bu dolaylı karşılaştırma; ≥3 önceki tedavi hattına sahip TCR hastalarıyla odaklanan HORIZON çalışmasının post-hoc analizinden gelen verileri, ayrıca önceki ASCT durumu ve ASCT sonrası TTP (>36 ay vs. ≤36 ay veya ASCT yok) açısından katmanlı analizleri içermektedir.
Tüm analizler, halka açık ve daha önce yayımlanmış veri setleri kullanılarak post hoc olarak yapılmıştır. Bu analizde yeni veri toplama veya hasta iletişimi yer almıştır.
3 Bulgular
3.1 Hastanın özellikleri
Hasta özellikleri; demografik bilgiler, hastalık bulguları ve önceki tedaviler Tablo 1‘de özetlenmiştir. Betimleyici çalışma içi karşılaştırma dahil edilen çalışma çerçevesi ve popülasyonlar Şekil 1‘de gösterilmiştir.
Tablo 1
| Özellikler | HORIZON (n=157) () | LocoMMotion (n=248) () |
|---|---|---|
| Yaş (yıl), medyan (aralık) | 65 (35-86) | 68 (41–89) |
| Erkek, n (%) | 89 (57%) | 135 (54.4%) |
| ECOG PS ≥1, n (%) | 118 (75%) | 180 (72.9%) |
| İlk MM tanısından bu yana süre (yıl), medyan (aralık) | 6.5 (0.7–24.6) | 6.3 (0.3–22.8) |
| Önceki tedavi hattı, medyan (aralık) | 5 (2–12) | 4 (2–13) |
| TCR, n (%) | 119 (76%) | 183 (73.8%) |
HORIZON ve LocoMMotion çalışmalarındaki hastaların ve hastalığın özellikleri.
ECOG PS, Eastern Cooperative Oncology Group Performance Status; MM, multiple myeloma; TCR, triple-class refractory.
Figure 1
HORIZON denemesinde, RRMM’li 157 hastaya melflufen ve dexametazon uygulanmıştır. Ortanca yaş 65 (aralık 35–86) olup, hastalar ortanca 5 önceki tedavi hattı almıştır (aralık 2–12). Üç sınıfa dirençli (TCR) hastalık hastaların %76’sında (n=119) mevcuttur. Dikkat çeken şekilde, %35’inde kemik dışı hastalık (EMD) bulunmakta ve %59’u önceki alkillayıcı temelli tedavilere dirençli bulunmaktadır ().
LocoMMotion çalışmasında 248 hastahastah dahil edilmiş, ortanca yaş 68 (aralık 41–89) ve ortanca 4 önceki tedavi hattı (aralık 2–13) olmuştur. Tüm hastalar üç sınıfa maruz kalmış ve 183’ü (%73,8) TCR hastalık kriterlerini karşılamıştır. EMD 33 hastada (%13,3) bildirilmiştir. Toplam 160 hastada (%64,5) önceki oto hematopoietik kök hücre transplantasyonu (ASCT), 11 hastada (%4,4) ise allojenik kök hücre transplantasyonu gerçekleştirilmiştir. Geniş bir yelpazede 92 benzersiz SOC rejimi kaydedilmiştir. En sık kullanılan ajanlar arasında pomalidomid (%29,8), karfilzomib (%25,4) ve daratumumab (%9,3) yer almıştır. Belantamab mafodotin (n=6) ve selinexor (n=2) gibi yeni ajanların kullanımı sınırlı kalmış, bu durum çalışmanın yürütüldüğü dönemdeki erişilebilirliği yansıtmaktadır. Dikkat çeken şekilde, kayıt sırasında bu tedaviler onaylanmadığı için hiçbir hastaya idecabtagene vicleucel, ciltacabtagene autoleucel, bisifik antikorlar veya melflufen verilmemiştir ().
3.2 Etkinlik sonuçları
HORIZON’un ilk analizinde, iyileşime yönelik tüm hastalar popülasyonunda (n=157) ORR %29 (95% IG, 22–37%) olarak bulundu; bu popülasyonda 1 hastada sıkı tam yanıt (sCR), 17 hastada çok iyi kısmi yanıt (VGPR) ve 28 hastanda kısmi yanıt (PR) gözleendi. TCR hastaları arasında ORR %26 (95% IG, 18–35%) idi. İyileşime yönelik tüm hastalar popülasyonunda medyan tedavi süresi 5,5 ay (95% IG, 3,9–7,6 ay), medyan PFS 4,2 ay (95% IG, 3,4–4,9 ay) ve medyan OS 11,6 ay (95% IG, 9,3–15,4 ay) olarak kaydedildi; bu değerler 14 aylık medyan takiple ilişkilidir. PR veya daha iyi bir yanıtın görülme süresi hem toplam hem de TCR popülasyonunda 1,9 aydı (aralık 1,0–7,4). Yanıt verenler arasında medyan PFS 8,5 ay (95% IG: 5,4–13,4) ve medyan OS 17,6 ay (95% IG: 13,2–28,9) idi; TCR alt popülasyonunda ise medyan OS 16,5 ay (95% IG: 11,5–18,5) olarak bulundu ().
LocoMMotion’un ilk analizinde, gerçek dünyada uygulanan standart bakım (SOC) için ORR %29,8 (95% IG: 24,2–36,0) olarak hesaplandı. Hiç sCR bildirilmedi; 1 hastanda (%0,4) CR, 30 hastanda (%12,1) VGPR, 43 hastanda (%17,3) PR ve 13 hastanda (%5,2) yanıt gözlenmedi. Medyan tedavi süresi 7,4 ay (95% IG: 4,7–12,5); medyan PFS 4,6 ay (95% IG: 3,9–5,6); ve medyan OS ilk analizde 12,4 ay (95% IG: 10,28–NE) olarak saptandı ve son analizde 13,8 aya ulaştı. VGPR elde edemeyen hastalarda medyan tedavi süresi 4,5 ay, medyan PFS 3,9 ay ve medyan OS 13,8 ay idi. Buna karşılık, VGPR veya daha iyi bir yanıt elde eden hastalar arasında (n=31) medyan tedavi süresi ve OS tahmin edilemezken, medyan PFS 15,2 ay olarak bulundu ().
HORIZON ve LocoMMotion’un her ikisinde de uzun süreli takip sonuçlarına odaklanan, İtalyan alt popülasyonunu içeren etkinlik sonuçları (ORR, PFS, OS ve DOR) Tablo 2‘de özetlenmiştir.
Tablo 2
| Outcome | HORIZON (n=157) Long follow-up () | LOCOMMOTION (n=248) Long follow-up () | LOCOMMOTION (n=59) Italy () |
|---|---|---|---|
| ORR (%) | 33.8% | 31.9% | 23.7% |
| PFS (months) | 4.2 | 4.6 | 5.0 |
| OS (months) | 11.8 | 13.8 | 8.3 |
| PFS2 (months) | nd | 10.8 | nd |
Efficacy outcomes in the HORIZON and LocoMMotion studies.
nd, not determined; ORR, overall response rate; OS, overall survival; PFS, progression-free survival; PFS2, time from start of treatment to progression on next line of therapy or death.
3.3 Subgroup analysis: triple-class refractory disease with ≥3 prior lines of therapy
Key subgroup analyses focusing on TCR patients with ≥3 prior lines of therapy are summarized in Table 3.
Table 3
| Outcomes | HORIZON TCR (n=119) () |
HORIZON TCR, ≥3 prior lines (n=110), TTP >36 months post-ASCT or no prior ASCT subgroup () |
LOCOMMOTION First analysis TCR (n=183) () |
|---|---|---|---|
| ORR (%) | 26 (95% CI, 18–35%) | 29 (95% CI, 17–43) | 25.1 (95% CI, 19.0–32.1) |
| mDOR (months) | 4.4 (95% CI, 3.4–7.6) | 7.6 (95% CI, 3.0–12.3) | 4.5 (95% CI, 3.7–NE) |
| Median time to PR or better (months) | 1.9 | nd | nd |
| PFS (months) | 3.9 (95% CI, 3.0–4.6) | 4.2 (95% CI, 2.1–5.4) | 3.9 (95% CI, 3.4–4.6) |
| OS (months) | 11.2 (95% CI, 7.7–13.2) | nd | 11.1 (95% CI, 8.8–14.2) |
Efficacy outcomes in triple-class–refractory patients with ≥3 prior lines of therapy.
ASCT, autologous stem cell transplantation; DOR, duration of response; nd, not determined; ORR, overall response rate; OS, overall survival; PFS, progression-free survival; PR, partial response; TCR, triple-class refractory; TTP, time to progression.
HORIZON çalışmasında, 119 TCR hastasının 110’u en az 3 önceki tedavi hattı almıştı. Bunların 77’sinde (%70) daha önce ASCT uygulanmış ve 58’inde (%53) ASCT sonrası TTP <36 ay olmuştu. En az 3 önceki tedavi hattı almış 110 TCR hastası arasında, ASCT sonrası TTP >36 ay olan veya önceki ASCT’siz hastalarda ORR %29 (95% IG, 17–43), medyan DOR 7,6 ay (95% IG, 3,0–12,3) ve medyan PFS 4,2 ay (95% IG, 2,1–5,4) olarak bulundu. ASCT sonrası TTP ≤36 ay olan hastalarda ORR %22, medyan DOR 3,9 ay ve medyan PFS 3,4 ay idi. Yüksek riskli sitogenetik anormalliklere sahip TCR hastalarında (HORIZON popülasyonunun %38’i) ORR %20 olurken, yüksek riskli olmayan hastalarda %35 idi. HR hastalarında medyan PFS ve OS sırasıyla 3,1 ay ve 11,5 ay idi. VGPR veya daha iyi yanıt veren hastaların 6’sında eşzamanlı EMD vardı. EMD’li hastalar alt kümesinde (n=55) ORR %23,6, medyan DOR 5,5 ay, medyan PFS 4,2 ay ve medyan OS 6,5 ay olarak bildirildi. Yüksek riskli sitogenetik ve EMD popülasyonları için mevcut yayılmış alt küme analizlerinde güven aralıkları rapor edilmediğinden, bu sonuçlar betimleyici nokta tahminleri olarak sunulmakta ve sınırlı alt küme boyutları ile istatistiksel hassasiyet göz önünde bulundurularak dikkatli yorumlanmalıdır.
LocoMMotion çalışmasında, TCR alt kümesi (n=183) ORR %25,1 (95% IG: 19,0–32,1), medyan DOR 4,5 ay (95% IG: 3,7–NE), PFS 3,9 ay (95% IG: 3,4–4,6) ve OS 11,1 ay (95% IG: 8,8–14,2) gösterdi. EMD’li hastalarda medyan PFS 2,7 ay idi.
3.4 Güvenilirlik
Her iki çalışmanın güvenilirlik profilleri aşağıdaki metinde tanımlanmakta ve Tablo 4‘de özetlenmektedir.
Tablo 4
| Advers Etki | HORIZON (n=157) () | LocoMMotion (n=248) () |
|---|---|---|
| ≥1 TEAE içeren hastalar, n (%) | 149 (95%) | 207 (83.5%) |
| ≥1 TEAE, derece ≥3 içeren hastalar, n (%) | 150 (96%) | 131 (52.8%) |
| Hematolojik TEAEler (derece ≥3) | ||
| • Nötropeni | 79% | 13.3% |
| • Trombositopeni | 76% | 17.7% |
| • Anemi | 43% | 10.9% |
| Hematolojik olmayan TEAE (derece ≥3) | ||
| • İşonmi | 10% | n.d. |
| • Ateşli nötropeni | 5% | n.d. |
| • Hipofosfatememi | 5% | n.d. |
| • Gastointestinal olaylar | 7% | 2.8% |
| • Enfeksiyonlar ve infestasyonlar | nd | 6.5% |
| • Genel bozukluklar ve uygulama alanı durumları | n.d. | 4.8% |
| • Böbrek ve idrar yolu bozuklukları | n.d. | 5.2% |
HORIZON ve LocoMMotion çalışmalarında güvenlik sonuçları.
TEAE, tedavi ortaya çıkışlı advers etki.
HORIZON’da, tedavi ortaya çıkışlı advers etkiler (TEAE’ler) 149 hastada (95%) bildirilmiş; derece ≥3 olaylar 150 hastada (96%) görülmüştür. Hematolojik toksisiteler en sık görülenler arasında yer almış; nötropeni (%79), trombositopeni (%76) ve anemi (%43) bu kategoriye dahildir. En sık görülen derece 3/4 hematolojik olmayan TEAE’ler arasında işonmi (%10), ateşli nötropeni (%5) ve hipofosfatememi (%5) yer almıştır. Gastintestinal olaylar 97 hastada (%62) gelişmiş; bunların %93’ü derece 1/2, yalnızca %7’si derece 3 olmuş ve hiçbir gastintestinal olay derece 4 olarak bildirilmemiştir.
LocoMMotion çalışmasında TEAE’ler 207 hastada (%83,5) görülmüş, bunların 131’inde (%52,8) 3/4 dereceli olaylar gözlenmiştir. En sık görülen hematolojik AE’ler (herhangi bir derece) arasında anemi (%25,8), trombositoopeni (%23,0) ve nötropeni (%15,7) yer almıştır. 3/4 dereceli hematolojik TEAE’ler trombositoopeni (%17,7), nötropeni (%13,3) ve anemi (%10,9) olmuştur. Hematolojik olmayan herhangi bir dereceli AE’ler arasında enfeksiyon/infestasyonlar %28,6, sinir sistemi bozuklukları %19,8, ishal %15,3, metabolizma/beslenme bozuklukları %12,5, ateş %12,5, yorgunluk %12,1 ve dispne %11,3 oranında bildirilmiştir. Hematolojik olmayan 3/4 dereceli TEAE’ler %10’ün üzerinde bir oranda gözlenmiştir.
4 Tartışma
HORIZON ve LocoMMotion çalışmaları arasındaki bu betimleyici çapraz çalışma karşılaştırması, TCRMM’li hastaların yönetimine dair önemli bilgiler sunmakta ve bu zorlu hasta grubunda melflufen’in potansiyel rolünü vurgulamaktadır.
İki kohortun medyan yaş ve üçlü-dirençli hastalık prevalansında benzerlik göstermesine rağmen, temel farklar doğrudan karşılaştırmayı olanaksız kılar. HORIZON kohortundaki hastalar daha fazla önceki tedavi hattı almış ve kemik dışı hastalık prevalansı daha yüksekmiştir. Hastalık biyolojisi, önceki tedavi maruziyeti, transplant öyküsü, performans durumu, destekleyici bakım ve değerlendirme zamanlamasındaki kalan farklar sonuçları etkilemiş olabilir. Bu faktörler düzeltilmediğinden, karşılaştırma betimleyici niteliktedir ve potansiyel karışık etkilere sahiptir. Önemlisi, LocoMMotion çalışması B-hücre olgunlaşma antijeni hedefli tedavilerin kullanıldığı bir dönemde gerçekleştirilmiş ve yerleşik bir standart bakım (SoC) bulunmayan bir dönemi yansıtmıştır. Bu nedenle hastalar sıklıkla heterojen SoC rejimleriyle, çoğunlukla daha önce kullanılan ajanların tekrarlanmasıyla tedavi edilmiştir. Bu tarihsel bağlam, geçerli karşılaştırmanın bir sınırlamasıdır; çünkü LocoMMotion, CAR T-hücre tedavilerinin ve bif spesifik antikorların güncel erişimini yansıtmamakta ve dolayısıyla melflifen’in bu güncel tedavi seçeneklerine göre karşılaştırmalı etkinliğini belirlemek veya mevcut tedavi algoritmaları içindeki yerini ortaya koymak için kullanılamamaktadır. SoC ortamındaki sonuçlar genel olarak kötüydü; sCR bildirilmedi ve TCR hastalarında ORR yalnızca %25,1 olarak bulundu. Bu zorlu bağlamda, HORIZON’da değerlendirilen melflufen plus dekametazon, daha önce yoğun şekilde tedavi edilmiş bir popülasyona verilmesine rağmen karşılaştırılabilir bir medyan PFS olan 4,2 ay (SoC ile 3,9 ay) göstermiştir. Her iki çalışma da daha derin yanıtların daha kalıcı klinik yararla ilişkili olduğunu tutarlı biçimde ortaya koyarak, ileri hastalık evrelerinde bile MM’de yüksek kaliteli yanıtlar elde etmenin önemini güçlendirmiştir.
Yüksek tedavi yükünün yanı sıra, HORIZON hastalarında EMD (LocoMMotion’daki %13,3’a karşı %35) daha sık görülüyordu; bu, agresif MM ve kötü prognozun bilinen bir göstergesidir (). Yüksek riskli sitogenetik ve EMD’li hastalarda etkinlik sonuçları toplu popülasyona göre daha düşüktü, ancak bu özellikle kötü prognozlu alt gruplarda klinik açıdan anlamlı yanıtlar gözlenmişti. Bu bulgular dikkatle yorumlanmalıdır, çünkü melflufen’in yüksek riskli sitogenetiğin veya EMD’nin olumsuz prognoz etkisini ortadan kaldırdığını göstermezler.
Gelişmiş tedavi basamaklarında hastaları uygun şekilde seçebilme yeteneği, kişiselleştirilmiş tedaviye doğru kritik bir adımdır. Bu bağlamda OCEAN çalışması, melflufen’in fayda-risk profilinin hasta özelliklerine göre dikkatle yorumlanmasının önemini vurgulamaktadır. Toplu çalışma popülasyonunda median PFS melflufen-dexamethason ile 6,8 ay ve pomalidomid-dexamethason ile 4,8 ay (HR 0,79; %95 IG, 0,64–0,98) iken, median OS melflufen kolunda sayısal olarak daha kısaydı (19,8’e karşı 25,0 ay; HR 1,10; %95 IG, 0,85–1,44). Bu hayatta kalma sinyoli, önemli fayda-risk endişelerini ortaya çıkarmış ve ABD’deki sonraki düzenleyici işlemlere katkıda bulunmuştur. Post hoc analizler, ASCT öyküsü olmayan veya ASCT sonrası TTP >36 ay olan ve bu gruplarda sonuçların melflufen ile daha uygun görülen hastalardan oluşan bir alt grup belirlemiştir. Bu alt grupta, melflufen-dexamethason, pomalidomid-dexamethasona karşı ORR’de %42’ye karşı %26, median PFS’te 9,3’e karşı 4,6 ay ve median OS’ta 23,6’ya karşı 19,8 ay ile ilişkilendirilmiştir (). Bu bulgular, kısıtlı Avrupa endikasyonunu aydınlatmış; ancak alt grup analizlerinden kaynaklandıkları ve tam OCEAN popülasyonunda gözlenen toplam OS bulgularını geçersiz kılmadıkları için dikkatle yorumlanmaları gerekir.
Güvenlilik açısından, HORIZON’da ≥3 dereceli TEAE’ler sık görülüyor ve hastaların %96’sında ortaya çıkıyor; bunlar çoğunlukla hematolojik olup trombositenopeni ve nötropeniyi içeriyor. Bu toksik yük klinik açıdan önem taşıyor ve dikkatli hasta seçimi, kan sayımı takibi, doz gecikmesi veya azaltması, transfüzyon desteği ve gerektiğinde büyüme faktörü kullanımı gerektiriyor. LocoMMotion’da bildirilen daha düşük oranın doğrudan bir güvenlik avantajı olarak yorumlanması doğru değil; çünkü çalışmalar tasarım, hasta özellikleri, tedavi heterojenliği ve yan etki tespit yöntemleri bakımından farklılık gösteriyor. Yine de, melflufen ile ilişkili ciddi sitopenilerin sıklığı, her hastada olası fayda ile açıkça tartılmalı. Dikkat çeken bir nokta olarak, HORIZON çalışmalarında 25 hasta 75 yaş ve üstündeydi ve tüm popülasyonla tutarlı sonuçlar elde etti. Spesifik olarak, bu hastalar arasında ORR %29 (95% IG, 22,3–37,1) ve klinik fayda oranı %45 (95% IG, 37,3–53,4) olarak bulundu. Ortalama tedavi süresi 5,5 ay (aralık, 1–18), ortalamaya dayalı tedavi yanıtı süresi (DOR) ulaşılamadı (95% IG, 3,0 aydan ulaşılamaz [NE]’ye), ortalamaya dayalı ilerlemesiz sağ kalım (PFS) 5,6 ay (95% IG, 2,9–NE) ve ortalamaya dayalı toplam sağ kalım (OS) 13,6 ay (95% IG, 8,5–NE) olarak rapor edildi (, ). Bu özellikle önem taşıyor çünkü yaş, sitokin salınım sendromu ve immün effektor hücre ilişkili nörotoksikite sendromu gibi toksisiteler nedeniyle bispecific antikorlara erişimi sıklıkla sınırlıyor. Buna ek olarak, melflufen’in aylık tek doz, 30 dakikalık infüzyonu ve yönetilebilir güvenlik profili, özellikle bakıma muhtaç olan veya uzman bakımına sınırlı erişimi olan hastalar dahil olmak üzere yaşlı hastalar için uygun bir seçenek sunuyor. Güncel tedavi manzarasında, hastaların çoklu ilaç maruziyetinden sonra nüksedebileceği veya yalnızca bir önceki hattan sonra TCR’ye ulaşabileceği bu ortamda, melflufen uygun şekilde seçilmiş, kemoterapiye duyarlı hastalar için umut verici, kemoterapi temelli bir seçenek sunuyor.
İyileşen/tamamen dirençli çoklu miyelomun terapötik tablosu, CAR T-hücre terapileri ve bifazik antikorlar dahil olmak üzere BCMA hedefli terapilerin giderek artan erişilebilirliğiyle hızla değişmektedir. Bu yaklaşımlar derin ve kalıcı yanıtlar üretebilir; ancak erişim, üretim süresi, uygunluk kriterleri, toksisite yönetimi gereksinimleri ve uzman merkezlerdeki mevcut olanağı nedeniyle sınırlı olabilir. Pratik ve mekanistik açıdan melflifen, acilen kullanılabilir outpatient tedavi gerektiren seçilmiş hastalarda potansiyel bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir; ancak mevcut analiz, bunun köprü terapi rolünü ortaya koyamaz veya CAR T-hücre terapileri veya bifazik antikorlarla karşılaştırıldığında en uygun sıralamayı tanımlayamaz. T-hücre yönlendirici terapilerin aksine, melflifenin antimiyelom aktivitesi immün effector hücre katılımından bağımsızdır ve bu nedenle T-hücre yönlendirici terapilerle sıralama stratejilerindeki kullanımının değerlendirilmesi için mekanistik bir gerekçe sunar. Yine de mevcut betimleyici analiz, BCMA hedefli veya bifazik terapilere göre karşılaştırmalı etkinliğini ortaya koyamaz ve en uygun sıralamayı tanımlayan klinik kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle rolünün güncel tedavi algoritmalarındaki yeri netleştirilmek için ileriye dönük çalışmalar gerekmektedir.
5 Sonuç
Bu betimleyici çapraz çalışma karşılaştırması, ağır ön tedavi görmüş triple-class dirençli çoklu miyelomda melflifen plus dekametazon ile gerçek dünyada standart bakım rejimleriyle bildirilen sonuçlara bağlam bilgisi sağlar. Kohortlar temel farklar açısından düzeltilmediğinden, karşılaştırmalı tedavi etkisi sonuçları çıkarılamaz. Bazı kötü prognostik özelliklere sahip hastaları da içeren seçilmiş hastalarda yanıtlar gözlenmiş olsa da, sonuçlar metodolojik sınırlamalar ve melflifenle ilişkili klinik açıdan önemli hematolojik toksisite açısından dikkatli yorumlanmalıdır. Bulgular hipotez üreten olarak değerlendirilmeli ve melflifenden en büyük faydayı görme olasılığı en yüksek hastaları tanımlamayı amaçlayan gelecekteki düzeltilmiş analizlerin ve ileriye dönük çalışmaların tasarımına yön verebilir.
Açıklamalar
Veri erişim beyanı
Çalışmada sunulan özgün katkılar makaleye/ek malzemeye dahil edilmiştir. İlgili tüm başvurular ilgili yazarlara yönlendirilebilir.
Ahlak beyanı
Yerel mevzuat ve kurumsal gereklilikler doğrultusunda, insanlarla yürütülen çalışma için etik onay gerekli görülmemiştir. Ulusal mevzuat ve kurumsal gereklilikler doğrultusunda, katılımcılardan veya katılımcıların yasal veli/yakınlarından bu çalışmaya katılmaya ilişkin yazılı rıza alınmamıştır.
Yazar katkıları
RZ: Kavramsallaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Araştırma, Yazım – taslak, Yazım – inceleme & düzenleme. LP: Kavramsallaştırma, Veri düzenleme, Biçimsel analiz, Araştırma, Yazım – taslak, Yazım – inceleme & düzenleme.
Finansman
Yazar(lar), bu çalışma ve/veya yayımlanması için finansal destek alındığını beyan etmiştir. İçerik düzenleme desteği Oncopeptides tarafından karşılanmıştır. Finansmanı sağlayan kurum, yayımlanan verilerin seçimi veya yorumlanması, bilimsel sonuçların ortaya konması veya makalenin gönderilme kararına herhangi bir rol üstlenmemiştir. Yazarlar içeriğin tam sorumluluğunu üstlenmiş ve son sürümü onaylamıştır.
Tesekkürler
İçerik düzenleme desteği Ambra Corti ve Aashni Shah (Polistudium, Milano, İtalya) tarafından sağlanmıştır. Bu destek Oncopeptides tarafından karşılanmıştır.
Çıkar çatışması beyanı
Yazar(lar), bu çalışmanın, olası bir çıkar çatışması olarak değerlendirilebilecek herhangi bir ticari veya finansal ilişki olmadan yürütüldüğünü beyan etmiştir.
Üretken yapay zekâ beyanı
Yazar(lar), bu makalenin oluşturulmasında üretken yapay zekânın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki figürlerle birlikte sağlanan alternatif metinler (alt text), Frontiers tarafından yapay zekâ desteğiyle oluşturulmuş ve mümkün olduğunca yazarların incelemesini de içeren makul girişimlerle doğruluğunun sağlanması için gerekli çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncı notu
Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarların görüşleridir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.
-
Sun KW, Wu HZ, Hu Q, Gu K, Wei H, Wang S ve ark. 185 ülkede hematolojik malignitelerin yaşam boyu risklerinin küresel manzarası ve eğilimleri: GLOBOCAN 2022’den popülasyon temelli tahminler. EClinicalMedicine. (2025) 83:103193. doi: 10.1016/j.eclinm.2025.103193
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Siegel RL, Miller KD, Wagle N, Jemal A. Kanser istatistikleri, 2023. CA Cancer J Clin. (2023) 73:17–48. doi: 10.3322/caac.21763
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Perrone V, Mazzoni S, Cappuccilli M, Di Virgilio R, Degli Esposti L. İtalya’da üç sınıfa maruz kalan çoklu miyelom hastalarının gerçek dünya analizi: epidemiyolojik tahminler, tedavi örüntüsü ve ekonomik yük. Farmeconomia Health Econ Ther Pathways. (2025) 26. doi: 10.7175/fe.v26i1.1580
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Malard F, Neri P, Bahlis NJ, Terpos E, Moukalled N, Hungria V, M ve ark. Çoklu miyelom. Nat Rev Dis Primers. (2024) 10:45. doi: 10.1038/s41572-024-00529-7
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Gandhi UH, Cornell RF, Lakshman A, Gahvari ZJ, McGehee EJ, Agosky MH ve ark. CD38 hedefli monoklonal antikor tedavisine dirençli çoklu miyelom hastalarının sonuçları. Leukemia. (2019) 33:2266–75. doi: 10.1038/s41375-019-0435-7
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makalede referansı görüntüle
-
Mateos M, Weisel K, De Stefano V, Goldschmidt H, Delforge M, Mohty ve ark.
LocoMMotion: İlaç tedavisine yanıt vermeyen ve nüks eden/ilaça dirençli çoklu miyelom hastalarında güncel yaşam koşullarında bakım standartlarını inceleyen prospektif, müdahalesiz, çok merkezli bir çalışma. Leukemia. (2022) 36:1371–6. doi: 10.1038/s41375-022-01531-2- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Dimopoulos MA, Terpos E, Occadoro M, Moreau P, Mateos M, Zweegman S ve ark.
Çoklu miyelom hastalarının tanısi, tedavisi ve takibinde kanıta dayalı yaklaşım için Avrupa Hematoloji Derneği (EHA)-EMN Kanıta Dayalı Rehberleri. Nat Rev Clin Oncol. (2025) 22:680–700. doi: 10.1038/s41571-025-01041-x- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Dhillon S.
Melphalan flufenamid (Melflufen): ilk onay. Drugs. (2021) 81:963–9. doi: 10.1007/s40265-021-01522-0- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Oncopeptides AB. Oncopeptides, ABD’de Pepaxto®’yu geri çekiyor, organizasyonunu küçültüp Ar-Ge’ye odaklanıyor. Çevrimiçi erişim: https://oncopeptides.com/press-releases/oncopeptides-ab-oncopeptides-withdraws-pepaxto-in-us-scale-down-organization-and-focus-on-rd/ (Erişim tarihi: 19 Haziran 2023).
- Google Scholar
- View reference in article
-
Richardson PG, Oriol A, Larocca A, Bladé J, Cavo M, Rodriguez-Otero P ve ark.
Aşırı önceden tedavi edilmiş nüks eden/ilaça dirençli çoklu miyelomda Melflufen ve dexamethasone. J Clin Oncol. (2021) 39:757–67. doi: 10.1200/JCO.20.02259- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Schjesvold FH, Dimopoulos MA, Delimpasi S, Robak P, Coriu D, Legiec W ve ark.
Lenalidomid dirençli çoklu miyeloma hastalarında melflufen veya pomalidomid plus dekametazon: randomize, karşı karşıya, açık etik, 3. faz çalışma (OCEAN). Lancet Haematol. (2022) 9:e98–e110. doi: 10.1016/S2352-3026(21)00381-1- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Creixent JB, Mateos MV, Oriol A, Larocca A, Cavo M, Rodríguez-Otero P ve ark.
HORIZON (OP-106) versus MAMMOTH: Melflufen plus dekametazon ile tedavi edilen ve anti-CD38 monoklonal antikor terapisine dirençli (RRMM) nüks/dirençli çoklu miyeloma hastalarında etkinlik sonuçlarının dolaylı karşılaştırması. Blood. (2020) 136:2–4. doi: 10.1182/blood-2020-137164- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Moreau P, van de Donk NWJ, Dejonge ME, Einsele H, De Stefano V, Perrot A ve ark.
Üç sınıf ajanına maruz kalmış nüks ve/veya dirençli çoklu miyeloma hastalarında prospektif LocoMMotion çalışmasında gerçek klinik uygulamada teclistamab’ın mevcut tedavilerle karşılaştırmalı etkinliği. Adv Ther. (2023) 40:2412–25. doi: 10.1007/s12325-023-02480-7- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Sonneveld P, Richardson PG, Ludwig H, Dimopoulos MA, Schjesvold FH, Hájek R ve ark.
Melflufen ve dekametazonun nüks/dirençli çoklu miyelomada fayda ile risk değerlendirmesi: OCEAN ve HORIZON çalışmalarının uzun süreli takibinden analizler. Clin Lymphoma Myeloma Leuk. (2023) 23:687–96. doi: 10.1016/j.clml.2023.05.004- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Mateos M, Oriol A, Larocca A, Creixenti J, Cavo M, Rodríguez-Otero P ve ark.
HORIZON (OP-106): Yüksek riskli sitogenetiğe sahip nüks/refrakter çoklu miyelom hastalarında melflufen plus dekometazon: alt grup analizi. Blood. (2020) 136:41–3. doi: 10.1182/blood-2020-136002- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Mateos M, Weisel K, De Stefano V, Goldschmidt H, Delforge M, Mohty M ve ark.
LocoMMotion: Üç sınıfı maruz kalmış nüks/refrakter çoklu miyelom hastalarında güncel yaşam koşullarında bakım standartlarının incelenmesi: 2 yıllık takip (son analiz). Leukemia. (2024) 38:2554–60. doi: 10.1038/s41375-024-02404-6- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Rajkumar S, Harousseau J,urie B, Anderson K, Dimopoulos M, Kyle R ve ark.
Klinik çalışmaların düzgün raporlanması için uzlaşı önerileri: Uluslararası Miyelom Çalıştayı Uzlaşı Paneli Raporu 1. Blood. (2011) 117:4691–5. doi: 10.1182/blood-2010-10-299487- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Richardson P, Mateos M, Oriol A, Larocca A, Cavo M, Rodríguez-Otero P ve ark.
MM-186: HORIZON (OP-106): Ekstramedüller hastalığı olan 55 hastada nüks/refrakter çoklu miyelom (RRMM) hastalarında melflufen plus dekometazon: alt grup analizi. Clin Lymphoma Myeloma Leukemia. (2021) 21:S427. doi: 10.1016/S2152-2650(21)01953-4- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Bhutani M, Foureau D, Trash S, Voorhees P, Usmani S.
Ekstramedüller çoklu miyelom. Leukemia. (2020) 34:1–20. doi: 10.1038/s41375-019-0660-0- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- View reference in article
-
Oriol, Larocca, Eleu, Hajek, Hassoun, Rodríguez-Otero ve ark. Melflufen, nüks yapan ve refrakter çoklu miyelom için. Expert Opin Investig Drugs. (2020) 29:1069–78. doi: 10.1080/13543784.2020.1808884
- Pubmed Abstract
- CrossRef
- Google Scholar
- Makaleda referansı görüntüle
-
De Stefano, Weisel, Angelucci, Mangiacavalli, Di Raimondo,orentino ve ark. “DP096 Standard Di Trattamento Nella Pratica Clinica Italiana in Pazienti Affetti Da Mieloma Multiplo Recidivante E/O Refrattario: Subanalisi Dello Studio Prospettico Locommotion”, in: Congresso Nazionale SIE (Società Italiana di Ematologia), Roma, İtalya, 23–25 Ekim 2023.
- Google Scholar
- Makaleda referansı görüntüle
Özet
Anahtar kelimeler
etkinlik, melfulan flufenamid, çoklu miyelom, nüks yapan refrakter, üç sınıflı refrakter
Başvuru
Pavan L ve Zambello R (2026) HORIZON ve LocoMMotion: triple-class refractory multiple myeloma’daki sonuçların betimleyici çapraz çalışma karşılaştırması. Front. Oncol. 16:1892448. doi: 10.3389/fonc.2026.1892448
Müsait
27 Mayıs 2026
Güncellendi
09 Ekim 2026
Kabul edildi
26 Ekim 2026
Yayınlandı
11 Kasım 2026
16 – 2026
Despina Fotiou, Atina Ulusal ve Kapodistrian Üniversitesi, Yunanistan
Charalampos Filippatos, Atina Ulusal ve Kapodistrian Üniversitesi, Yunanistan
Klara Acs, Renity Pharma, İsveç
© 2026 Pavan ve Zambello.
Bu, Creative Commons Atama Lisansı (CC BY) koşulları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazar(lar)ın ve telif hakkı sahib(ler)inin atıf yapılması ve bu dergideki orijinal yayının atıf yapılması şartıyla, kabul edilen akademik uygulamalar doğrultusunda diğer forumlarda kullanım, dağıtım veya çoğaltma izinlidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izin değildir.
*İletişim: Laura Pavan, laura.pavan@aopd.veneto.it
Bu makalede ifade edilen tüm görüşler yalnızca yazarlara aittir ve bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini zorunlu olarak yansıtmaz. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisinin yapabileceği herhangi bir iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

