GÜNCEL YAYIN Koruyucu Hekimlik, Yaşam Tarzı Tıbbı ve Hücresel Biyoloji
📅 17 Kasım 2026 · Bağımsız Editoryal Ağ
Koruyucu Hekimlik

Kişisel Sağlık Veri Alanları İçin Veri Eşlemesinden Sürekli Bakıma Kadar: Duyarlı Bir Uygulama Yaklaşımı

✍️ Editör Masası • 📅 16 Kasım 2026 • ⏱️ 14 dk okuma
Kişisel Sağlık Veri Alanları İçin Veri Eşlemesinden Sürekli Bakıma Kadar: Duyarlı Bir Uygulama Yaklaşımı

# Frontiers | Verilerden sürekli bakıma: Kişisel sağlık verileri alanları için duyarlı bir uygulama yaklaşımı

**Düşünce makalesi**

Front. Med., 13 Kasım 2026

Bölüm: Düzenleyici Bilim

Cilt 13 – 2026 | https://doi.org/10.3389/fmed.2026.1966291

Bo Kim 1,2*

– 1. Sağlık Optimizasyonu ve Uygulama Araştırması Merkezi, VA Boston Sağlık Sistemi, Boston, MA, ABD
– 2. Psikiyatri Bölümü, Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu, Boston, MA, ABD

**Makale metrikleri**

## 1. Giriş

Kişisel sağlık verileri alanları (PHDS), bireylere uzun vadeli sağlık bilgileri üzerinde anlamlı bir kontrol sağlarken, heterojen verilerin bakım ortamları arasında kullanılabilir hale gelmesini vaat ediyor. Bu vaat önemli sonuçlar doğurabilir: Bir kişinin klinik kayıtlara, hastanın kendisinin bildirdiği bilgiler, giyilebilir cihazlardan elde edilen veriler ve diğer kaynaklara erişimi yetkilendirmesi durumunda, her geçiş için kaydın yeniden oluşturulmasını gerektirmemesi, sürekliliğin artmasına katkı sağlayabilir. Ancak teknik erişilebilirlik süreklilikle eşdeğer değildir. Bir PHDS, kullanımı zor, klinik çalışmaya zayıf entegre veya erişimi dengesiz olmasına rağmen uyumlu, güvenli ve biçimsel olarak hasta-kontrolü olabilir. Bu nedenle merkezi zorluk yalnızca PHDS’ler inşa etmek değil, aynı zamanda verilerin kullanılabilir ilişkiler ve koordineli eyleme dönüşmesi için bunları uygulayabilmektir.

Bu Araştırma Konusundaki makaleler, bu zorluğu tamamlayıcı yönlerden görünür kılıyor. Ambalavanan ve ark. kullanıcı deneyimini, güvenliği, veri yönetimini, uyumluluğu, analizleri ve ölçeklenebilirliği birbirine bağlayan modüler, ontolojiye dayalı bir ön uç mimarisi öneriyor (). Lin ve ark. katılımcıların izinleri ve veri kullanımını zaman içinde değiştirebileceği, blokzincir destekli dinamik bir rıza çerçevesini tanımlıyor (). Ruan ve ark., inme riski yüksek bir popülasyonu inceleyerek, proaktif sağlık davranışının sağlık okuryazarlığı, sosyal destek, kendine güven ve maddi koşullarla ilişkili olduğunu gösteriyor (). Bu katkıların birlikte okunması, teknik açıdan yeterli bir veri alanının, katılımın anlaşılır, desteklenen, uygulanabilir ve gözden geçirilebilir olması sağlayan bir uygulama sistemi aracılığıyla yalnızca süreklilik üreteceğini öne sürüyor.
# Kişisel Sağlık Veri Alanları: Veri Uyumluluğundan Sürekli Bakıma – Uygulanabilir Yaklaşım (2/14)

Bu görüş, kişisel sağlık veri alanlarına (PHDS) yönelik bilinçli biçimde birbirine bağlanan teknik kapasiteleri, yönetim düzenlemelerini, organizasyonel iş akışlarını, kullanıcı desteğini ve öğrenme süreçlerini içeren, bakım sürekliliğini iyileştirmeyi amaçlayan bir “uygulanabilir yaklaşım” savunmaktadır. SPHERE modeli – Sosyal Atama ve Sağlık Eşitliği için Uygulanabilir Değerlendirmeler – sosyal atamayı kolaylaştıran politikalar için geliştirilmiş olup dijital sağlık mimarisi için tasarlanmamıştır (). Bu nedenle değeri, bütünüyle aktarılacak bir şablon olarak değil, sekiz parçalı mantığından yola çıkarak faydalı bir bakış açısı sunmasıdır: sürdürülebilir etkiler, temeller, altyapı, toplulukla ortak üretim, bağlam, uygulama stratejileri, süreç ölçümleri, çıktılar ve geri bildirim döngüleri bilinçli biçimde birbirine bağlandığında ortaya çıkar. Bu mantığı PHDS’lere uyguladığında, değerlendirme sorusu bir veri alanının var olup olmadığından, bunun nasıl, kim için, hangi koşullar altında ve hangi mekanizmalarla sürekliliği nasıl iyileştirdiğinden ve kanıt ile çevresel koşullar değiştikçe uygulamanın nasıl gözden geçirilmesi gerektiğinden söz eder.

## 2 Kişisel Sağlık Veri Alanı Bir Sistemin İçinde Bir Müdahaledir

PHDS tartışmaları genellikle teknik tasarımı “benimsenme” ile ayırır ve uygulamayı bir alt adımdan ele alır. Bu ayrım yanıltıcıdır. Kimlik doğrulama, onayın incelik düzeyi, köken gösterimi, terim hizmetleri, erişim devri ve klinik entegrasyon gibi kararlar, hastalar, bakıcılar, hekimler, kuruluşlar ve veri yöneticileri arasında görev ve yetki dağılımı yapar. Bunlar uygulama kararlarıdır çünkü kimin katılabileceğini, hangi eylemlerin mümkün olduğunu ve teknolojinin mevcut rutinlere uyup uymayacağını şekillendirir. Güncellenmiş Uygulama Araştırmaları için Birleştirilmiş Çerçeve ve NASSS gibi çerçeveler de teknolojilerin alıcılar, kuruluşlar, daha geniş sistemlerle etkileşime girdiğini ve zamanla değiştiğini vurgular (, ). İnsan faktörleri yaklaşımı ise sonuçların yalnızca bir bileşenden değil, insanlar, görevler, araçlar, organizasyonel koşullar ve ortamlar arasındaki etkileşimlerden doğduğunu gösterir ().
# SPHERE’ye Dayalı Bir Yaklaşım: Kişisel Sağlık Veri Alanları İçin Uygulama Mantığı

Ambalavanan ve arkadaşlarının katmanlı mimarisi, bu noktayı öne çıkarıyor. Anlamsal standartlar, verilerin seyahetmesine ve tutarlı biçimde yorumlanmasına olanak tanıyabilirken, hasta odaklı ön uç, kaynağı, onay durumunu ve uzun vadeli bilgileri görünür kılabilir. Yine de bir kaynak göstergesi, anlamı açık olduğunda güveni artırabilir; anlamı belirsiz olduğunda yük getirebilir ya da klinik hekimlerin harici olarak üretilen bilgilerle ilgilenmesi için yeterli zamanı olmaması durumunda göz ardı edilebilir. Bu nedenle, ilgili analiz birimi sosyoteknik düzenlemeyi oluşturmaktadır: özelliğin kendisi, özelliği kullanması ya da yönetmesi beklenen paydaşlar, kullanmanın gerçekleştiği iş akışı ve eylemi mümkün kılan yetki ile kaynaklar.

Bu çerçeve, bakım sürekliliğinin yalnızca uyumlaştırılabilirlikten çıkarılamayacağını da açıkça ortaya koyar. Uyumlaştırılabilirlik gerekli bir yetenek olsa da, süreklilik deneyimlenen ve örgütsel bir sonuçtur: ilgili bilgiler doğru geçiş anında mevcut olmalı, bağlam içinde yorumlanmalı ve bir sonraki adımı koordine etmek için kullanılmalıdır. Değerlendirmenin başarılı bir alışverişiyle durmak yerine, bu tam yolu izlemesi gerekir. Aynı zamanda PHDS kullanımının rutin hale gelmesini sağlayan kolektif çalışmayı da incelemelidir: katılımcıların veri alanını nasıl anladığı, başkalarını bu alanı kullanmaya nasıl dahil ettiği, gerekli görevleri nasıl yerine getirdiği ve zaman içinde değerini nasıl değerlendirdiği (). Bu süreçler, aynı teknik yeteneğin bir ortamda yerleşik hale gelirken başka bir ortamda kenarda kalmaya neden olmasının nedenini açıklayabilir.

## 3. PHDS’ler için SPHERE’ye dayalı bir uygulama mantığı

SPHERE’nin katkısı, etkinleştirici yapıları bunları etkili ve hesap verebilir kılmak için gereken çalışmayla bağlamaktır. Dikkatli biçimde uyarlandığında, bileşenleri PHDS girişimleri için dört birbirine bağlı taahhüdü öne çıkarır.
# Sağlık Yolu

## Kişisel Sağlık Veri Alanları İçin Duyarlı Bir Uygulama Yaklaşımı: Eş Erişilebilir Veriden Sürekli Bakıma

Öncelikle temelleri ve altyapıyı uyumlu hale getirmek gerekiyor. Yasal yetki, yönetim, finansman, teknik mimari, koruma görevleri ve klinik sorumluluk birlikte belirlenmelidir. Verilere erişme veya kontrol etme hakkı, kuruluşların yetkili bilgileri alıp, eşitleyip ve buna göre hareket etme sorumluluğunu taşımadıkları durumda sınırlı bir işlevsel değer taşır. Aksine, zarif bir mimari, onay, sorumluluk, ikincil kullanım ve kuruluşlar arası sorumluluklar netleşmediği sürece kırılgan kalır. Dünya Sağlık Örgütü rehberliği de dijital sağlığın yalnızca teknoloji değil, koordineli yönetim, kurumsal kapasite ve kişi odaklı tasarım gerektirdiğini konumlandırır.

İkinci olarak, farklı ilgi alanlarına ve yetki biçimlerine sahip paydaş gruplarıyla birlikte uygulama sistemini ortak üretmek gerekir. Hastalar ve bakıcılar, verilerin belirli kişileri ilgilendirmesi ve kişisel sağlık veri alanı kararlarının doğrudan özerklikleri, gizlilikleri ve bakım süreçlerini etkileyebilmesi nedeniyle özel bir konuma sahiptir. Ancak sağlık profesyonelleri ve sağlayıcı kuruluşlar, ödemeciler ve alıcılar, araştırmacılar ve halk sağlığı kurumları, düzenleyiciler ve veri koruyucular, ayrıca teknoloji geliştiricileri de kişisel sağlık veri alanlarını oluşturur, kullanır, finanse eder, yönetir veya bundan değer elde eder. Öncelikleri birbirinden farklı olabilir: detaylı hasta kontrolü klinik erişimi zorlaştırabilir; araştırmaya yönelik veri erişilebilirliği ikincil kullanım tercihleriyle çelişebilir; belgeleme gereksinimleri sorumluluğu güçlendirirken iş yükünü artırabilir; ve kısa vadeli maliyet etkinliği kararları uzun vadeli kamu yararı için kısıtlayıcı olabilir. SPHERE’ye dayalı bir yaklaşım bu gerilimleri ortadan kaldırmaz. Bu yaklaşım, ortak üretimle bu gerilimleri belirlemeyi, yönetimle karar yetkilerini ve sorumluluğu netleştirmeyi ve paydaşa özgü önlemlerle faydaların, maliyetlerin, risklerin ve iş yükünün nasıl dağıtıldığını incelemeyi kullanır. Dolayısıyla ortak üretim yalnızca kullanıcı arayüzünü değil, çevreleyen hizmet ve yönetim yolunu da kapsamalı ve kanıtlar ve koşullar değiştiği sürece devam etmelidir.

Üçüncü olarak, stratejileri belirleyin ve uygulama sonuçlarını ölçün. Eğitimin, iş akışı yeniden tasarımı, kolaylaştırmanın, teknik yardımın, denetim ve geri bildirim ile ulaşımın ayrı stratejiler olduğunu, tek başına belirsiz bir uygulama paketi olarak görmemem gerekir. Her biri, kimin tarafından, ne işlemin yapılması, hedefe, zamanlamaya, dozaja, hedeflenen sonuca ve gerekçeye göre tanımlanmalıdır (); mevcut strateji derlemeleri tutarlı isimlendirme için destek sağlayabilirken, yerel engellere göre seçim yapılması yine de gerekli olacaktır (). Erken sonuçlar, kabul edilebilirlik, benimsenme, uygunluk, uygulanabilirlik, maliyet, nüfusa ulaşım ve sürdürülebilirlik gibi unsurları içermelidir (); ayrıca belirli popülasyonlara yönelik ulaşım ve yük de değerlendirilmelidir. Bu ölçütler, zayıf bir müdahale ile iyi uygulanmayan güçlü bir müdahale arasındaki farkı ayırt etmeye yardımcı olur. Aynı zamanda, giriş sayıları veya onay tamamlanması anlamlı kullanımın yerini tutamayacak şekilde bir önlem sağlar.

Dördüncü olarak, uygulamayı süreklilikle bağlayan geri bildirim döngüleri oluşturun. PHDS girişimleri yalnızca sistem performansını ve güvenlik olaylarını izlemeli değil, aynı zamanda değişen bilgi bakım sürecini de etkileyip etkilemediğini de izlemelidir. Sinyaller, ilgili verilerin mevcut olup olmadığı ve uyumlu hale getirilip getirilmediği, hastaların sonraki planları anlayıp anlamadıkları, tekrarlanan çalışmaların önlenip önlenmediği ve takibin yapıp yapılmadığı konularını içermelidir. Nicel desenler, kullanıcılar, kullanmayanlar ve diğer etkilenen paydaşlarla görüşmeyi tetiklemelidir; elde edilen bulgular da arayüzlerin, iş akışlarının, desteklerin, yönetim yapısının ve uygulama stratejilerinin değiştirilmesine yön vermeli

5 Hangi kanıtlar sayılmalı?

Farklı bir PHDS kanıt gündemi, beş birbirine bağlı ölçüm boyutunu açıkça ortaya koymalıdır. Birincisi, teknik performans göstergeleri (örneğin, aktarım başarısı, semantik uyum, gecikme süresi, kökenin tamamlanması ve güvenlik) altyapının işleyip işlemediğini gösterir. İkincisi, uygulama göstergeleri insanların ve kuruluşların bunu kullanıp kullanamadıklarını ve gerçekten kullanıp kullanmadıklarını değerlendirir. Üçüncüsü, mekanizmaya odaklı göstergeler, kullanımın anlama, güven, desteklenen özerklik, paylaşımlı durum farkındalığı veya koordinasyon üzerinde bir değişiklik yapıp yapmadığını inceler. Dördüncüsü, hizmet ve sağlık sonuçları, bu değişikliklerin sürekliliği, zamanlılığı, güvenliği, deneyimi ve sağlığı iyileştirip iyileştirmediğini test eder. Beşincisi, ekonomik göstergeler maliyetleri ve hastalar, bakım verenler, hekimler, kuruluşlar, ödeyiciler ve diğer paydaşlar arasında nasıl bir iş yükünün aktarıldığını değerlendirir. Bir boyuttaki bulgular, diğerleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmalıdır: örneğin, teknik olarak başarılı bir aktarım, bilgi işe dahil edilmiyorsa veya bunu sürdürülebilir olmayan bir yük yaratıyorsa, fayda kanıtlayamaz. Tek bir çalışma tüm zinciri kapsamak zorunda değildir, ancak programlar test ettikleri bağlantıları belirlemeli ve ölçülmemiş bağlantıları aşan iddialardan kaçınmalıdır. Dinamik rıza, algılanan kontrolü ve güveni güçlendirebilir, ancak bu mekanizmalar ve aşağı yöndeki etkileri prospektif çalışmalarla incelenmelidir. Semantik entegrasyon bilgi erişilebilirliğini artırabilirken, kullanılabilirliği ve iş akışı uyumu pratikte değerlendirilmelidir. Karma yöntemler, pragmatik denemeler, uzun süreli uygulama çalışmalarları ve karşılaştırmalı vaka çalışmalarları birlikte neyin, kimin için, hangi koşullar altında ve ne kadar maliyetle işe yaradığını ortaya koyabilir. RE-AIM ise faydaların planlanan nüfus ve ortamlar arasında ve zaman içinde sürüp sürmediğini ayrıca inceleyebilir.

Hiçbir tek çalışma tüm zinciri kapsamak zorunda değildir, ancak programlar test ettikleri bağlantıları belirlemeli ve ölçülmemiş bağlantıları aşan iddialardan kaçınmalıdır. Dinamik rıza, algılanan kontrolü ve güveni güçlendirebilir, ancak bu mekanizmalar ve aşağı yöndeki etkileri prospektif çalışmalarla incelenmelidir. Semantik entegrasyon bilgi erişilebilirliğini artırabilirken, kullanılabilirliği ve iş akışı uyumu pratikte değerlendirilmelidir. Karma yöntemler, pragmatik denemeler, uzun süreli uygulama çalışmalarları ve karşılaştırmalı vaka çalışmalarları birlikte neyin, kimin için, hangi koşullar altında ve ne kadar maliyetle işe yaradığını ortaya koyabilir. RE-AIM ise faydaların planlanan nüfus ve ortamlar arasında ve zaman içinde sürüp sürmediğini ayrıca inceleyebilir.

6 Tartışma

# Uyumlu Veriden Sürekli Bakıma: Kişisel Sağlık Veri Alanları İçin Duyarlı Uygulama Yaklaşımı

Birden fazla çerçeve, Kişisel Sağlık Veri Alanları (PHDS) uygulamasını destekleyebilir ve SPHERE’in bunu yapmada benzersiz yetenekli olduğu biçimde sunulmaması gerekir. NASSS, durum, teknoloji, değer önerisi, benimseyici sistem, organizasyonlar, daha geniş bağlam ve zaman içinde uyum açısından karmaşıklığa yönelik teknolojiye özgü bir açıklama sunar. CFIR, çok düzeyli uygulama belirleyicileri için daha detaylı bir taksonomi sağlar; SEIPS iş sistemleri içindeki etkileşimleri öne çıkarır; RE-AIM ise nüfus ve ortam düzeyinde etkiyi düzenler. CeHRes Yol Haritası 2.0, eSağlık teknolojilerinin sürekli paydaş katılımı ve oluşturma değerlendirmesi yoluyla geliştirme, uygulama ve değerlendirme arasındaki iç içe geçmiş süreçleri daha doğrudan yönlendirir. Son bir derleme, NASSS’in çoğunlukla geriye dönük kullanıldığını ve uygulama sırasında daha fazla öngörülü ve eşzamanlı kullanım çağrısı yapılması gerektiğini bulmuştur.

SPHERE’in tamamlayıcı katkısı, etkinleştirici temelleri ve altyapıyı üretimsiz üretim, uygulama stratejileri, süreç ve mekanizma ölçütleri, sonuçlar, eşitlik ve duyarlı geri bildirim ile açık biçimde bağlamasıdır. Bu yapı, burada konulan beş pratik soruyu (kim faydalanır, hangi iş gereklidir, hangi stratejiler bu işi destekler, hangi mekanizmalar kullanımı sürekliliğe bağlar ve hangi kanıtlar gözden geçirmeyi tetiklemelidir) bağımsız bir kontrol listesi olarak değil, bir uygulama mantığının belirli bölümlerine bağlamaya yardımcı olur. Kısıtlamaları da eşit derecede önemlidir. SPHERE, sosyal reçeteyi etkinleştiren politikalar için geliştirilmiş olup PHDS uygulaması için henüz öngörülü biçimde doğrulanmamış ve NASSS, CeHRes veya SEIPS’e kıyasla daha az teknolojik ve iş-sistemi detayı sunar. Bu nedenle SPHERE, belirli analiz görevleri için seçilen çerçevelerin yerinde değil, yanlarında bir yönlendirici iskelet olarak en iyi biçimde kullanılmalıdır.

PHDS girişimleri için pratik sonuç, veri alanının tasarımıyla birlikte uygulama ve değerlendirme çalışmalarının da yapılması ve bunların zaman içinde gözden geçirilmesidir. Hastalar ve bakıcılar merkezi olmalı, ancak süreklilik aynı zamanda hekimlerin, kuruluşların, ödeme yapanların, araştırmacıların, veri yöneticilerinin, düzenleyicilerin ve geliştiricilerin eylemleri ve teşvikleriyle de şekillenir. Gelecekteki çalışmalar, önerilen mantığın farklı ortamlarda işleme konularak ve öngörülebilir biçimde test edilerek, yalnızca PHDS’lerin benimsenip benimsenmediğini değil, aynı zamanda faydaların, yetkinliğin, maliyetlerin, risklerin ve iş yükünün nasıl dağıtıldığını da incelemelidir. Amaç, çərçivelerin çoğalması değildir; PHDS geliştirme çalışmalarının, özellikle parçalanmış sistemlerle en az hizmet alan kişilerin deneyimlediği sürekliliğe hesap vermesini sağlamaktır.

Beyanlar

Finansman

Yazar(lar)ın bu çalışma için ve/veya yayımlanması için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Çatışma

Yazar(lar)ın bu çalışmanın, potansiyel bir çatışma olarak değerlendirilebilecek ticari veya finansal ilişkilerin yokluğunda yürütüldüğünü beyan etmiştir.

Yazar BK, gönderim anında Frontiers dergisinin editöryel kurul üyesi olduğunu beyan etmiştir. Bu durum, hakem değerlendirmesi sürecini ve nihai kararı etkilememiştir.

Üretken yapay zeka beyanı

Yazar(lar)ın bu makalenin oluşturulmasında üretken yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.

Bu makalede figürlerle birlikte verilen alternatif metinler, Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuş ve doğruluk sağlanması için makul çabalar gösterilmiştir; mümkün olduğunda yazarların da gözden geçirmesi sağlanmıştır. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.

Yayıncının notu

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve gerek kuruluşlarına, gerek yayıncıya, editörlere ve hakemlere ait olmayabilir. Bu makalede değerlendirilebilecek her türlü ürün veya üreticisinin yapabileceği her türlü iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

html

  • 1.

    Ambalavanan, R., Snead, R., Marczika, J., Towett, G., Malioukis, A., Bogori-Kairichi, M. Hasta odaklı bakım için entegrasyonu yapılandırma: Dijital sağlık yeniliği için inceleme temelli, ontoloji yönlü modüler ön uç çerçevesi. Front Digit Health. (2026) 8:1688261. 10.3389/fdgth.2026.1688261

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 2.

    Lin, J.-C., Hsiao, W.-W., Hu, J.-W., Fan, C.-T. Düşük doz CT taraması için akciğer kanseri taramasında dinamik onay çerçevesi: Otonomi, gizlilik, etik veri yönetimi. Front Digit Health. (2026) 8:1836675. 10.3389/fdgth.2026.1836675

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 3.

    Ruan, L., Zhang, C., Du, R., Liu, S., He, M., Pu, L. ve diğerleri. Yüksek riskli inme popülasyonlarında aktif sağlık davranışlarının durumu ve etkileyen faktörler: Kesitsel bir çalışma. Front Health Serv. (2026) 6:1838501. 10.3389/frhs.2026.1838501

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 4.

    Kim, B. SPHERE modeli: Duyarlı Değerlendirme yoluyla Sosyal Tariflama ve Sağlık Eşitliği. Front Public Health. (2026) 13:1696615. 10.3389/fpubh.2025.1696615

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 5.

    Damschroder, L. J., Reardon, C. M., Widerquist, M. A., O’Lowery, J. Kullanıcı geri bildirimi temelinde güncellenmiş Uygulama Araştırması için Birleştirilmiş Çerçeve. Implement Sci. (2022) 17:75. 10.1186/s13012-022-01245-0

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle

Sağlık Yolu’na uygun olmadığı için bu kaynak parçasını (akademik atıflar listesi) bu kapsama uydurmak yerine orijinal biçimini koruyarak çeviriyorum:

  • 6.

    Greenhalgh T, Wherton J, Papoutsi C, Lynch J, Hughes G, A’Court C ve diğerleri. “Kabulden öte: sağlık ve bakım teknolojilerinin ölçeklendirilmesi, yayılması ve sürdürülebilirliği için terk edilme, vazgeçme ve zorlukların teorize edilmesi ve değerlendirilmesi için yeni bir çerçeve.” J Med Internet Res. (2017) 19:e367. 10.2196/jmir.8775

  • 7.

    Holden R, Carayon P, Gurses A, Hoonakker P, Hundt A, Ozok A ve diğerleri. “SEIPS 2.0: sağlık profesyonellerinin ve hastaların çalışmalarını incelemek ve geliştirmek için insan faktörleri çerçevesi.” Ergonomics. (2013) 56:1669–86. 10.1080/00140139.2013.838643

  • 8.

    May C, Mair F, Finch T, MacFarlane A, Dowrick C, Treweek S ve diğerleri. “Uygulama ve entegrasyon teorisinin geliştirilmesi: Normalizasyon Süreci Teorisi.” Implement Sci. (2009) 4:29. 10.1186/1748-5908-4-29

  • 9.

    Dünya Sağlık Örgütü. Dijital Sağlık Küresel Stratejisi 2020-2025. Cenevre: Dünya Sağlık Örgütü (2021). Çevrimiçi erişim: https://www.who.int/publications/i/item/9789240020924. (9 Ekim 2026’da erişildi.)

  • 10.

    Bate P, Robert G. “Deneyim temelli tasarım: sistemi hastayı etrafında yeniden tasarlamaktan hastayla birlikte hizmetlerin tasarlanmasına.” Qual Saf Health Care. (2006) 15:307–10. 10.1136/qshc.2005.016527

  • 11.

    Proctor E, Powell B, McMillen J. “Uygulama stratejileri: belirtme ve raporlama için öneriler.” Implement Sci. (2013) 8:139. 10.1186/1748-5908-8-139

12.

Powell BJ, Waltz TJ, Chinman MJ, Damschroder LJ, Smith JL, Matthieu M ve diğerleri. Uygulama stratejileri için rafine bir derleme: Expert Recommendations for Implementing Change (ERIC) projesinden sonuçlar. Implement Sci. (2015) 10:21. 10.1186/s13012-015-0209-1

  • Pubmed Özet
  • CrossRef
  • Google Scholar
  • Makalede referansı görüntüle
  • 13.

    Proctor E, Silmere H, Raghavan R, Hovmand P, Aarons G, Bunger A ve diğerleri. Uygulama araştırmaları için sonuçlar: kavramsal ayrımlar, ölçüm zorlukları ve araştırma gündemi. Adm Policy Ment Health. (2011) 38:65–76. 10.1007/s10488-010-0319-7

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
    • 14.

      Ellis LA, Sarkies M, Churruca K, Dammery G, Meulenbroeks I, Smith C ve diğerleri. Öğrenme sağlık sistemlerinin bilimi: deneysel araştırmaya yönelik kapsama incelemesi. JMIR Med Inform. (2022) 10:e34907. 10.2196/34907

      • Pubmed Özet
      • CrossRef
      • Google Scholar
      • Makalede referansı görüntüle
      • 15.

        Norman CD, Skinner HA. eSağlık okuryazarlığı: ağlı bir dünyada tüketicilerin sağlık için temel beceriler. J Med Internet Res. (2006) 8:e9. 10.2196/jmir.8.2.e9

        • Pubmed Özet
        • CrossRef
        • Google Scholar
        • Makalede referansı görüntüle
        • 16.

          Veinot T, Mitchell H, Ancker J. İyi niyet yeterli değil: bilişim müdahaleleri eşitsizliği nasıl kötüleştirebilir. J Am Med Inform Assoc. (2018) 25:1080–8. 10.1093/jamia/ocy052

          • Pubmed Özet
          • CrossRef
          • Google Scholar
          • Makalede referansı görüntüle
          • 17.

            Woodward E, Singh R, Ndebele-Ngwenya P, Melgar Castillo A, Dickson KS, Kirchner J. Uygulama belirleyici çerçevelerine sağlık eşitliği alanlarını dahil etme için daha pratik bir rehber. Implement Sci Commun. (2021) 2:61. 10.1186/s43058-021-00146-5

            • Pubmed Özet
            • CrossRef
            • Google Scholar
            • Makalede referansı görüntüle

html

Frontiers | Uyumlu veriden sürekli bakıma: Kişisel sağlık verisi uzayları için duyarlı bir uygulama yaklaşımı

Frontiers | Uyumlu veriden sürekli bakıma: Kişisel sağlık verisi uzayları için duyarlı bir uygulama yaklaşımı

  • 18.

    Glasgow R, Vogt TM, Boles SM. Sağlık artırıcı müdahalelerin halk sağlığı etkisini değerlendirmek: RE-AIM çerçevesi. Am J Public Health. (1999) 89:1322–7. 10.2105/AJPH.89.9.1322

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 19.

    Kip H, Beerlage-de Jong N, van Gemert-Pijnen LJEW, Kelders SM. CeHRes Yol Haritası 2.0: eSağlık teknolojilerinin geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi için bütüncül bir çerçevenin güncellenmesi. J Med Internet Res. (2025) 27:e59601. 10.2196/59601

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle
  • 20.

    Shin HD, Hamovitch E, Gatov E, MacKinnon M, Samawi L, Boateng R ve diğ. NASSS (Kabul Edilmemiş, Terk Edilmiş, Ölçeklendirilmiş, Yaygınlaşmış ve Sürdürülebilir) çerçevesinin zaman içinde kullanımı: kapsayıcı bir derleme. PLOS Digit Health. (2025) 4:e0000418. 10.1371/journal.pdig.0000418

    • Pubmed Özet
    • CrossRef
    • Google Scholar
    • Makalede referansı görüntüle

Özet

Anahtar kelimeler

bakım sürekliliği, dijital sağlık, sağlık eşitliği, uygulama bilimi, öğrenme sağlık sistemleri, hasta özerkliği, kişisel sağlık verisi uzayları

Atıf

Kim B (2026) Uyumlu veriden sürekli bakıma: Kişisel sağlık verisi uzayları için duyarlı bir uygulama yaklaşımı. Front. Med. 13:1966291. doi: 10.3389/fmed.2026.1966291

Alınan

13 Ağustos 2026

Düzeltme

09 Ekim 2026

Kabul

26 Ekim 2026

13 Kasım 2026

13 – 2026

Saif Ul Islam, University of Warwick, Birleşik Krallık

Judith Wenk, Technische Universität Dresden, Almanya

© 2026 Kim.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) koşulları altında açık erişimle dağıtılan bir makaledir. Başka forumlarda kullanım, dağıtım veya yeniden üretim, orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin uygun şekilde gösterilmesi ile bu dergideki orijinal yayının atıf yapılması halinde, yaygın akademik uygulamalara uygun olarak izne tabidir. Bu koşullara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya yeniden üretim izne tabidir.

*İletişim: Bo Kim bo.kim@va.gov

Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve gerekli olarak bağlı oldukları kuruluşların, yayıncının, editörlerin ve değerlendiricilerin görüşlerini yansıtmayabilir. Bu makalede değerlendirilebilecek her türlü ürün veya üreticisinin yapabileceği her türlü iddia, yayıncı tarafından garanti edilmez veya desteklenmez.

Frontiers | From interoperable data to continuous care: a responsive implementation approach to personal health data spaces
Frontiers | From interoperable data to continuous care: a responsive implementation approach to personal health data spaces
İlginizi Çekebilir: Kısa Kulvar Yüzme’de Rekor Kıran İsimler Belirildi →
Kaynak: Frontiersin ↗
BENZER İNCELEMELER

İlgili Diğer Rehberler