Özet
Sıcağın etkisiyle ortaya çıkan nörolojik komplikasyonların sayısı her yıl artmaktadır. Nadir görülse de Guillain-Barré sendromu (GBS), sinir sisteminin ciddi fonksiyon bozukluğundan kaynaklanan ve hayati tehlike arz eden bir sıcağın etkisi sonrası komplikasyondur. Patofizyolojisi, enflamatuar yolların ve oksidatif stresin karmaşık bir zincirleme reaksiyonu ile gelişir ve sonuç olarak yaygın periferik nöropatiler ile ölümle sonuçlanabilir. Epidemiyolojik açıdan bakıldığında, sıcağın etkisi sonrası gelişen Guillain-Barré sendromu belirgin demografik farklılıklar göstermekte olup, ileri yaş ve erkek cinsiyeti önemli risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Tanı yöntemleri, biyobelirteçlerin (örneğin, beyin omurilik sıvısı (BOS) analizinde protein-hücre ayrışması bulguları), elektrofizyolojik değerlendirmelerin (örneğin, motor ve duyu sinir iletim çalışmaları, F-dalgası değerlendirmeleri ve iğne elektromiyografisi) ve klinik kriterlerin entegrasyonuna dayanır; ancak standart tanı tanımları henüz belirlenememiştir. Tedavi stratejileri arasında immünoterapi (örneğin, intravenöz immünoglobulin, plazma değişimi), glukokortikoidler, solunum fonksiyon yönetimi, beslenme desteği ve rehabilitasyon yer almaktadır. Sıcağın etkisi sonrası gelişen Guillain-Barré sendromu vakaları her yıl giderek daha fazla bildirilmektedir. Şu anda bu komplikasyon için standart bir tedavi protokolü henüz oluşturulmamıştır. Bu makale, mevcut bilgilere ve pratik vaka yönetimi deneyimlerine dayanarak kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır.
1 Giriş
Sıcağın etkisiyle ortaya çıkan durum (HS), vücudun ısı hasarının etkilerinden kaynaklanan potansiyel olarak hayati tehlike arz eden bir durumdur (). Küresel sıcaklıkların giderek artmasıyla birlikte, sıcağın etkisinin yüksek insidansı ve ölüm oranı, küresel sağlık için giderek daha büyük bir sorun haline gelmektedir (). Sıcağın etkisi sonrası gelişen Guillain-Barré sendromu (GBS), nadir görülen ancak ciddi bir periferik sinir komplikasyonudur. Bu paralitik nöropati, sıcağın etkisi sonrası ortaya çıkar ve başlangıçta bilinç bozukluklarıyla kendini gösterir; bilinç geri kazandığında ise hastalarda her iki ekstremitede hızla ilerleyen zayıflık gelişir (, ). Sıcağın etkisi sonrası GBS sıklıkla gözden kaçırılmakta ve bu iki durum arasındaki kesin ilişki henüz aydınlatılamamıştır.
HS sonrası GBS tanısı koymak zorlu bir süreçtir, çünkü bu durum kolaylıkla periferik sinir hasarı ile karıştırılabilir ve genellikle doğrulama için beyin omurilik sıvısı analizi ile birlikte elektromiyografi gerektirir. Mevcut tedavi temel olarak immünoterapiyi (örneğin, intravenöz immünoglobulin, plazma değişimi) ve solunum desteği, yutma yönetimi, beslenme desteği ve rehabilitasyon terapisini içeren destekleyici bakımı kapsamaktadır (). Şu anda, spesifik biyobelirteç testlerinin ve standart tanı kriterlerinin eksikliği nedeniyle klinik tanı ve yönetim zorluklarla karşı karşıyadır. Bu derleme, hastaların prognozunu iyileştirme amacıyla sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromu hakkındaki mevcut bilgileri özetlemeyi, potansiyel patogenezi, tanı yöntemlerini, tedavi stratejilerini ve gelecekteki araştırma yönlerini incelemeyi hedeflemektedir.
3 Sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromunda araştırma ilerlemeleri
3.1 Sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromunun epidemiyolojisi
GBS, HS’nin nadir ancak potansiyel bir komplikasyonu olarak bilinmektedir. Birkaç çalışma (), klasik sıcağın etkisi ile komplike olan GBS vakalarını tanımlamıştır. Bildirilen vakalar arasında erkeklerde bir baskınlık gözlenmekte olup, erkek-kadın oranı 14:7’dir (bir vakada cinsiyet belirtilmemiştir). Başlangıç yaşı 22 ila 74 yıl arasında değişmekte ve ortalama yaş 49,57 yıldır. Durum esas olarak orta yaşlı bireyleri etkiliyor gibi görünse de, küçük örneklem boyutu nedeniyle örnekleme hatası olasılığı göz ardı edilemez. Özellikle, bildirilen vakalar arasında hem sıcağın etkisi hem de Guillain-Barré sendromu teşhisi konulan hastaların çoğunluğunun yaşlı olduğu görülmektedir (Tablo 2).
BP, kan basıncı; HR, kalp atış hızı; MODS, çoklu organ fonksiyon bozukluğu sendromu; NA, mevcut değil; GCS, Glasgow koma skali.
Sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromu vakalarında, Asya popülasyonlarında toplam 19 vaka bildirilmiştir; bu, diğer bölgelere kıyasla yaklaşık %86,4 gibi önemli ölçüde daha yüksek bir oranı temsil etmektedir (Çin: 15 vaka, %68,2%; Japonya: 1 vaka, %4,5%; Pakistan: 1 vaka, %4,5%; Suudi Arabistan: 2 vaka, %9,1%). Avrupa’da 2 vaka (Fransa: 1 vaka, %4,5%; Almanya: 1 vaka, %4,5%) ve Amerika kıtasında 1 vaka (Amerika Birleşik Devletleri: 1 vaka, %4,5%) bildirilmiştir. Yeni kanıtlar, küresel aşırı sıcak olaylarının sıklığının artmasıyla birlikte sıcakla ilişkili ölümlerin de arttığını göstermektedir; bu eğilim esas olarak Asya’da ve yüksek gelirli ülkelerde gözlenmektedir (). Bu projeksiyon, mevcut gözlemlerimizle uyumludur. Veri setimizdeki vakaların çoğunluğunun Çin’den gelmesi, bu coğrafi dağılımın bir kısmını açıklayabilir. Ayrıca, bu örüntüye bildirim yanlılığının da katkıda bulunma olasılığını göz ardı edemeyiz.
3.2 Sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromunun patofizyolojik mekanizmaları: katmanlı kanıt perspektifi
Sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromunun (HS-GBS) altında yatan patofizyolojik mekanizmalar henüz tam olarak anlaşılamamıştır (). Mevcut hipotezler büyük ölçüde üç dolaylı kanıt kaynağından türetilmiştir: (i) klinik öncesi ısı stresi veya sıcağın etkisi modelleri, (ii) GBS içermeyen sıcağın etkisi klinik çalışmaları ve (iii) sıcağın etkisi içermeyen GBS klinik çalışmaları. Doğrulanmış HS-GBS vakalarından elde edilen doğrudan insan verileri son derece sınırlı olduğundan, aşağıda tartışılan yollar, kanıtlanmış nedensel zincirler yerine hipotetik çerçeveler olarak kabul edilmelidir.
3.2.1 Doğrudan termal sinir hasarı ile HS-GBS arasındaki tanısal ayrım
Ciddi sıcağın etkisi, deliryum, nöbetler, koma ve —bu derlemeyle ilgili olarak— doğrudan termal aksonopati, hipoksik-iskemik hasar veya kritik hastalık polinöropatisi yoluyla periferik sinir hasarını da içeren nörolojik fonksiyon bozukluklarına neden olabilir. Bu örtüşme, doğrudan ısı kaynaklı nöropati ile gerçek immün mediyasyonlu GBS’yi ayırt etmeyi zorlaştırmaktadır. HS-GBS tanısını karşılayan az sayıdaki yayımlanmış vakada, GBS’yi immün olmayan termal sinir hasarından ayırmak için aşağıdaki özellikler kullanılmıştır:
Temel Bulgular ve Genel Değerlendirme
4.4 Sınırlılıklar
Bu çalışmanın birkaç doğasal sınırlılığı bulunmaktadır. Birincisi, sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromu vakalarının yayımlarındaki artış, gerçek bir insidans artışından ziyade yayımlama yanlılığını, klinik tanımanın iyileşmesini, bildirim uygulamalarındaki değişiklikleri veya artan araştırma ilgisini yansıtabilir. İkincisi, bu çalışma, yayımlanmış raporlardan vakaların retrospektif olarak çıkarılmasıyla sınırlıdır ve bu da veri belgelenmesinde önemli bir değişkenliğe yol açmıştır. Sınırlı örneklem boyutu da derinlemesine korelasyonel analizleri engellemiştir. Bu sınırlılıklara rağmen, mevcut çalışma sıcağın etkisi sonrası Guillain-Barré sendromunun yeterince tanınmayan klinik önemine dikkat çekmekte ve mevcut kanıt tabanındaki kritik boşlukları ortaya koymaktadır. İyi karakterize edilmiş hastalık kohortları oluşturmak, ilgili kesin patofizyolojik mekanizmaları aydınlatmak ve konsensüs tabanlı tanı ve tedavi çerçeveleri oluşturmak için gelecekteki araştırmalar gereklidir.
5 Sonuç
Özetle, sıcağın etkisi sonrası bildirilen Guillain-Barré sendromu vakalarının sayısı son yıllarda giderek artmıştır. Birleşik tanı ve tedavi standartlarının eksikliği nedeniyle bu durum, son derece yüksek ölüm ve engellilik oranlarıyla ilişkilidir; bu da hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilemekte ve aileler ile toplum üzerinde ağır bir yük oluşturmaktadır. Şu anda bu komplikasyonu ele alan hem klinik hem de temel araştırmalarda ciddi bir eksiklik bulunmaktadır. Standart tanı ve tedavi protokollerini oluşturmak ve nihayetinde hastaların prognozunu iyileştirmek için acil ve hedefli araştırmalar gereklidir.
Beyanlar
Generatif Yapay Zeka beyanı
Yazar(lar), bu makalenin oluşturulmasında generatif yapay zekanın kullanılmadığını beyan etmiştir.
Bu makaledeki şekillerin yanında sağlanan herhangi bir alternatif metin (alt metin), Frontiers tarafından yapay zeka desteğiyle oluşturulmuştur ve yazarlar tarafından mümkün olduğunca incelenmek de dahil olmak üzere doğruluğu sağlamak için makul çabalar gösterilmiştir. Herhangi bir sorun tespit ederseniz, lütfen bizimle iletişime geçin.
Yayıncının notu
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından öne sürülebilecek iddialar yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.
Özet
Anahtar Kelimeler
Guillain-Barré sendromu, sıcak çarpması sonrası Guillain-Barré sendromu, ısı şok proteini, sıcak çarpması, Joanna Briggs Enstitüsü
Atıf
Pang Y, Yuan J, Huang Y, Wu D ve Wu B (2026) Sıcak çarpması sonrası Guillain-Barré sendromunda araştırma ilerlemeleri. Front. Neurol. 17:1944489. doi: 10.3389/fneur.2026.1944489
Alındı
21 Temmuz 2026
Revize edildi
25 Ekim 2026
Kabul edildi
03 Kasım 2026
Yayınlandı
17 Kasım 2026
17 – 2026
Sasha Zivkovic, Yale Üniversitesi, Amerika Birleşik Devletleri
Aruna Sharma, Uppsala Üniversitesi, İsveç
Federica Ginanneschi, Siena Üniversitesi, İtalya
© 2026 Pang, Yuan, Huang, Wu ve Wu.
Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir makaledir. Orijinal yazarların ve telif hakkı sahiplerinin belirtilmesi ve bu dergideki orijinal yayına kabul edilen akademik uygulamalara uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer platformlarda kullanılması, dağıtılması veya çoğaltılmasına izin verilir. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltma izni verilmemektedir.
*Yazışma: Yang Pang, pyang20181221@163.com; Jiaojiao Yuan, yuanjj18@163.com
Bu makalede ifade edilen tüm iddialar yalnızca yazarlara aittir ve yazarların bağlı olduğu kurumların, yayıncının, editörlerin veya hakemlerin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir. Bu makalede değerlendirilebilecek herhangi bir ürün veya üreticisi tarafından öne sürülebilecek iddialar yayıncı tarafından garanti edilmez veya onaylanmaz.

